Nhật ký của cha - Thanh âm ngây ngô. [Dad's Diary: Innocent Echoes ]

 

Thanh âm Cao Lãnh

Sáng miền Tây đổ xuống Cao Lãnh; nắng vàng quánh như mật ong chín muộn. Không khí ngai ngái mùi phù sa sông Tiền quện lẫn mùi cỏ dại ngâm nước đồng phả vào lòng phố, ngào ngạt và dịu ngọt một cách mê đắm. Một mùa mạ mới; một mùa phượng rực. 

“Sầu rụng bao ngon” 

Nắng cuối ngày không nung nấu như cái "nắng lưu manh" chốn thị thành Sài Gòn, mà nó chầm chậm dùng dằng trên những rặng dừa nước, đậu nhẹ lên những mái tôn già cỗi rồi buông xõa xuống góc đường 30 Tháng 4.

Nó – gã đàn ông mang trong mình muôn vàn vệt xước của một cuộc đời dang dở – đứng xếp hàng chờ đến lượt vào buồng ATM Techcombank, nằm nép mình bên cạnh khối nhà Vincom sầm uất rực rỡ cờ hoa. Giữa cái nhịp sống đô thị đang trút gạch đá, bê tông về những miền quê miền Tây thanh bình, nơi chiếc máy rút tiền tự động nhả ra những xấp tiền polyme khô khốc, lại có một khoảng lặng trong trẻo đến ngỡ ngàng.

Đó là cuộc hội thoại của hai chú nhóc. Một đứa tầm tám tuổi, đứa kia nhỉnh hơn một chút, chừng chín tuổi. Chúng đứng trước cây ATM, trên tay mỗi đứa là một xấp vé số mỏng dính, đã quăn mép vì hơi mồ hôi tay. Đứa nhỏ hơn mặc chiếc áo hoodie xám đã ngả màu cháo lòng, tay áo dài thượt trùm kín cả bàn tay nhỏ thín. Đứa lớn hơn khoác chiếc áo thun may may sờn vai, làn da rám nắng mặn mòi rặt chất con nít đồng bằng.

Chúng chờ những bước chân ghé qua rút tiền hay đi siêu thị ghé mắt mua ủng hộ vài tờ vé số, nhưng tuyệt nhiên trong ánh mắt chúng chẳng có lấy một nét bi lụy hay tảo tần muộn phiền của người lớn. Chúng đang bận... trò chuyện. Bằng cái giọng miền Tây ngọt lừ, rổn rảng, phát âm chữ "r" thành chữ "g", chữ "v" thành chữ "d" mộc mạc như ngụm nước bưng từ lu đại ra uống.

Thằng áo thun quệt ngang chiếc mũi sụt sịt, vừa tấu hài vừa xòe hai tay tả thực: – “Bà má tao bả lấy thuốc paracetamol cho con chó tao nó uống đó mày! Bả nói con chó bị sổ mũi, uống vô cho nó đỡ hành!” Thằng mặc hoodie nghe xong, hai mắt tròn xòe như hai hạt nhãn, rồi gật gù như một triết gia nhí: – “Rồi con chó mày sao? Bà nội tao nè, bả cũng lấy paracetamol cho uống rồi bả cột con vịt xiêm nhà tao bằng cái sợi dây ni-lông bự chảng vô cọc rào. Con vịt tao nó bực bội, nó kêu ‘cáp cáp’ cả ngày trời, nó không chịu ăn lúa luôn!” Thằng áo thun vỗ đùi đánh đét, khoái chí reo lên: – “Bà má tao cũng y chang bà nội mày! Bả thấy cái gì lạ lạ là bả đem ra bả thử nghiệm hết trôi!”

Nó nghe. Nhớ. Cũng một kiểu gọi trơ tróc “bả”, đã từng được cô giáo chỉnh lại, ở một thời phổ thông, học thêm một buổi, tiếng Anh nơi xóm làng. “Em nói bả nào?” Tuổi trẻ, nhớ đến tận giờ. 

Nó đứng đó, nhìn ngắm chú nhóc mặc chiếc áo hoodie xám giữa cái thời tiết chuyển mùa. Ở cái tuổi này, đáng lẽ chúng phải đang chăn êm nệm ấm, đang được vung vẫy trong những khu vui chơi rực rỡ ánh đèn hay được cha mẹ dắt đi ăn kem trong siêu thị Vincom mát rượi ngay bên cạnh. Nhưng chúng lại ở đây, trên tay là gánh nặng mưu sinh của một gia đình nghèo. Chuyện gặp thường, đám trẻ tranh thủ hè, phụ kiếm vài đồng tiền lời, chắt chiu chờ đợi cho một ngày tựu trường sắp tới. Chợt. Lắng. Có một gã “tôn” đang làm từ thiện, đưa những cảnh đời lên một khung hình, “tơi tả” trong mắt người xem. 

Nó thấy ngực mình thắt lại một nhịp, rồi nén một tiếng thở dài. Cái chân chất, ngô nghê của con người miền Tây sao mà nó thương đến thế! Cái thương nó cứ miên man, dạt dào như dòng nước lớn tràn bờ mỗi mùa nước nổi. Trong cái gian khó trầy da tróc móng của kiếp người lữ thứ, họ vẫn biết cách tự tưới mát tâm hồn mình bằng những câu chuyện ngô nghê về con chó, con vịt, về chiếc thước hạ sốt của bà má hay sợi dây ni-lông của bà nội.

“Sầu rụng, bao ăn”

Chuyến đi về lại bến quê

Nhìn hai chú nhóc bán vé số, nhớ về hai đứa trẻ của mình: Merci và Lavie.

Tháng thì về bên ngoại, tuần thì về bên nội giữa những khoảng trời của bé cứ lơ ngơ, chẳng phải bơ vơ. Ở đây, Merci – thằng nhóc mê đá banh, mê nấu ăn và dạt dào tình cảm – cùng em trai Lavie được cởi trói hoàn toàn. Chúng chạy nhảy trên những con đường làng rợp nắng, bày những trò trơi giả tưởng để chơi với đám trẻ nhà.

Cô nhóc Julie chưa nói được trọn lời, nhưng đôi mắt bé xíu đã bớt đi nét sợ sệt, thay vào đó là những tiếng cười ngặt nghẽo khi thấy mấy anh trai phải quẩn quay với mấy trò chơi. Ở vùng đất miền Tây phóng khoáng này, cái nắng cái gió như một thứ dung dịch kỳ diệu xóa tan đi những dị tật, những vết sẹo tâm lý mà phố thị vô tình khắc lên thân thể nhỏ bé của con.

Mùa hè ở quê trôi qua nhanh như một cái chớp mắt. Những ngày tháng Năm, tháng Sáu vội vã lướt qua dưới những cơn mưa rào bất chợt. Đám trẻ nô đùa thỏa thích, làn da cháy nắng rám hồng vẻ khỏe mạnh, và trong ánh mắt chúng hoàn toàn sạch bóng những lo âu của cuộc dị trú gia đình.

Nó nhìn hai đứa con mình vui đùa, rồi lại nhìn hai chú nhóc bán vé số đang chia nhau cái bánh bò ngọt lịm trước buồng ATM. Hai cảnh đời, hai thế giới hoàn toàn khác biệt về vật chất, nhưng lại gặp nhau ở cái tần số ngây thơ, trong trẻo đến mê đắm. Chúng đều là những sinh linh bé nhỏ đang nương tựa vào tình yêu thương của đất trời để lớn lên.

Vòng tay đủ rộng

Nó đứng im lặng giữa ranh giới của gã người lớn kiệt sức và một người cha đang nỗ lực nhặt nhạnh từng mảnh vỡ cuộc đời. Âm thanh của cuộc sống dội vào lòng nó những nhịp đập thổn thức. Tiếng cười ngô nghê của hai đứa trẻ bán vé số về chuyện con chó uống thuốc paracetamol, tiếng bước chân lon xon của Merci và Lavie trên con đường làng ngập nắng, tiếng sóng nước vỗ ì ạp vào mạn thuyền dưới bến sông... Tất cả hòa quyện thành một bản hòa tấu bao la của kiếp nhân sinh.

Nó nhớ, có lần trong một đêm ngơ ngác giữa những thất bại liên tiếp của công việc và hôn nhân, nó từng tự nói với chính mình: “Nếu vòng tay này đủ lớn, nó muốn ôm hết tất cả vào lòng.”

Nó muốn ôm lấy hai đứa con nhỏ của mình, che chắn cho chúng trước sóng gió dọa tan vỡ của gia đình, kéo cô nhóc Lavie ra khỏi bờ vực của sự cô độc để đưa con trở lại với một cuộc đời bình thường. Nó muốn ôm lấy hai chú nhóc bán vé số dưới hiên cây ATM kia, trao cho chúng một chiếc cặp mới, một manh áo mới để chúng không phải đứng phơi mình dưới cái nắng lưu manh hay hứng chịu những cơn mưa bất chợt của miền Tây. Nó muốn ôm cả những mảnh đời chao đảo, chòng chành ngoài kia – những con người lữ thứ đang bôn ba mưu sinh, những kẻ trốn chạy vết xước quá khứ tìm về đảo ngọc hay dòng sông quê.

Nhưng cuộc đời đâu phải là một giấc mơ nhuốm màu cổ tích. Nó không phải là một đấng toàn năng để có thể sửa chữa mọi sai lầm của thế giới hay hàn gắn mọi mảnh vỡ. Nó chỉ là một gã Sapiens bình thường, một “ông già” đang tập cách chấp nhận những giông bão của đời mình.

Vay thì phải trả, nợ thì phải đền. Cuộc đời đẩy nó vào thế ngả nghiêng, thì nó chọn cách thong thả mà gỡ từng nút thắt. Sàn bất động sản đóng cửa thì dọn dẹp cho gọn gàng, công ty thiết kế gánh nợ thì gồng mình lên mà xử lý từng khoản thanh toán. Người ta muốn chờ đợi nó thất bại, người ta muốn quay lưng lạnh lùng? Mặc kệ họ! Bản chất của sự sống không nằm ở việc người khác nhìn nhận ta ra sao, mà nằm ở việc ta có đủ kiên cường để sống trọn vẹn với những giá trị mình tin tưởng hay không.

“Vội vàng chớp mắt, xuân sang qua rồi... Cứ yêu đi thôi, lo chi ngày mai...”

Nó bước lại gần hai chú nhóc trước cây ATM. – “Mấy chú nhóc, còn nhiêu tờ vé số đưa chú lấy hết cho!” – Nó mỉm cười, giọng xởi lởi đậm chất miền Tây.

Hai đứa trẻ tròn mắt nhìn nó, rồi reo lên mừng rỡ. Chúng đếm đếm, rút rút xấp vé số còn lại khoảng chục tờ trao cho nó bằng cả hai tay. Nó rút tờ tiền đưa cho đứa lớn – “Dạ con cảm ơn chú! Chúc chú trúng độc đắc nha chú!” – Thằng áo thun cười tươi ró, khoe chiếc răng khểnh sún mất một nửa.

Chúng ôm xấp tiền nhỏ xíu, hò reo chạy vụt đi về phía bến xe, bóng hai đứa nhỏ đổ dài trên mặt đường 30 Tháng 4 rợp nắng. Nó nhìn theo bóng chúng, môi tự nhiên nở một nụ cười ấm áp. Lâng lâng. Hôm nay, chúng sẽ được về nhà sớm hơn, được ăn một bữa cơm nóng cùng bà má, bà nội và con chó, con vịt xiêm của chúng hoặc là …lãnh số bán tiếp. Chẳng biết. 

Mọi thứ rồi sẽ trôi đi, thong thả và lặng lẽ. Những vết thương rồi sẽ khép miệng, những nút thắt rồi sẽ được gỡ ra. Hành trình của gã Sapiens vẫn tiếp diễn giữa dòng đời chen chúc, nhưng dẫu có xê dịch đến đâu, thì lòng tin yêu và khát khao được kết nối, được đóng góp cho cuộc sống vẫn là thứ oxy duy nhất giữ cho nhân tính không bị tiêu trừ.

Mở mắt ra thôi, dù đời có cạn, dù thế giới có đảo chiều, thì lòng ta vẫn còn đầy những tin yêu để bước tiếp.

Hẹn gặp lại những mùa hè rực nắng, khi những đứa trẻ của nó trưởng thành và vẫy cánh bay xa.

Cảm ơn cuộc đời.

***

A Western Mekong Delta morning poured over Cao Lanh; the yellow sunlight was thick and rich, like late-ripening honey. The air carried the pungent, earthy scent of Tiền River silt blended with the wild grass soaked in flooded fields, blowing into the heart of the town—fragrant, sweet, and intoxicatingly gentle. A new season of rice seedlings; a vibrant season of blooming flamboyant trees.

“Falling durians, guaranteed sweet!”

The late-day sun here wasn't scorching like the aggressive, relentless heat of urban Saigon. Instead, it lingered slowly upon the rows of nipa palms, rested lightly on the aging corrugated tin roofs, and then drifted softly onto the corner of 30 Tháng 4 Street.

He—a man bearing countless scratches from an unfinished life—stood in line waiting for his turn at a Techcombank ATM, tucked neatly beside the bustling Vincom building adorned with vibrant flags and flowers. Amidst the urban rhythm pouring concrete and bricks into these peaceful Western provinces, right where the automated teller machine spit out dry stacks of polymer bills, there existed a surprisingly clear and pure moment of stillness.

It was a conversation between two young boys. One was around eight years old, the other slightly older, maybe nine. They stood in front of the ATM, each holding a thin stack of lottery tickets with corners curled from hand sweat. The younger one wore a gray hoodie faded to the color of dishwater, its long sleeves completely covering his tiny hands. The older one wore a threadbare t-shirt with frayed shoulders, his sun-ripened skin carrying the distinct flavor of river-delta kids.

They were waiting for passersby withdrawing money or heading to the supermarket to buy a few lottery tickets. Yet, in their eyes, there was no trace of misery or the heavy weariness of adults. They were busy... chatting. In that sweet, booming Western accent, pronouncing "r" like "g" and "v" like "d," their speech was as rustic as a gulp of water scooped directly from a large earthenware jar.

The boy in the t-shirt wiped his runny nose, theatrically spreading both hands to illustrate: —“My mom took some Paracetamol and gave it to my dog to drink, man! She said the dog had a runny nose, so drinking it would help!”

Hearing this, the boy in the hoodie opened his eyes wide like two longan seeds, nodding like a little philosopher: —“So what happened to your dog? My grandma, she also gave Paracetamol to our Muscovy duck and tied it to the fence post with a huge nylon rope. My duck got so mad, it quacked ‘quack quack’ all day long and refused to eat its grain!”

The boy in the t-shirt slapped his thigh with delight, shouting in amusement: —“My mom is just like your grandma! Whenever she sees anything strange, she turns it into an experiment!”

He listened. And remembered. A similar colloquial way of calling a woman "bả" (she/her) had once been corrected by his teacher back in high school during an evening English tutoring session in the countryside. "Which 'bả' are you talking about?" Youth—he still remembered it clearly even now.

He stood there, watching the little boy in the gray hoodie amidst the changing season. At this age, they should have been tucked under warm blankets, splashing around in bright, lit-up amusement parks, or being taken by their parents to enjoy cool ice cream in the Vincom supermarket right next door. But here they were, holding the heavy burden of making a living for a poor family. It was a common sight: kids making use of the summer break to earn a few dong in profit, saving up in anticipation of the coming school year. Suddenly. A moment of stillness. He remembered a certain "pompous" influencer doing charity work, putting tragic lives into a camera frame, making them look "tattered" for viewers to pity.

He felt his chest tighten, holding back a soft sigh. How could one not love the innocent, unvarnished nature of the Western folk! That affection was endless, brimming over like the floodwaters reaching the riverbanks during the high-water season. Amidst the skin-peeling hardships of a traveler's life, they still knew how to water their own souls with silly stories about a dog, a duck, a fever-reducing trick from a mother, or a nylon rope from a grandmother.

“Falling durians, guaranteed sweet!”

A journey back to the countryside dock.

Looking at the two boys selling lottery tickets made him think of his own two children: Merci and Lavie.

One month they would visit their maternal grandparents, another week they would visit their paternal grandparents. Under these skies, the kids wandered freely, never feeling abandoned. Here, Merci—the boy who loved soccer, loved cooking, and overflowed with affection—along with his younger brother Lavie, were completely untied. They ran along sun-drenched village paths, making up imaginary games to play with the local kids.

The little girl Julie couldn't speak full sentences yet, but her tiny eyes carried less fear; instead, she burst into uncontrollable giggles whenever she saw her older brothers getting tangled up in their games. In this generous land of the Western delta, the sun and wind worked like a magical solution, dissolving the psychological scars that the bustling city had carelessly carved into her small body.

Summer in the countryside passed in the blink of an eye. May and June rushed by under sudden summer showers. The children played to their hearts' content, their sun-kissed skin glowing with healthy pink, their eyes completely free from the anxieties of their family's displacement.

He looked at his two children playing, then back at the two lottery boys sharing a sweet steamed cake in front of the ATM booth. Two lives, two completely different worlds in terms of material wealth, yet meeting at the exact same frequency of pure, intoxicating innocence. They were all small beings leaning on the love of heaven and earth to grow.

Arms Wide Enough

He stood quietly on the boundary between an exhausted adult and a father trying his best to pick up the scattered fragments of life. The sounds of life echoed in his heart with throbbing beats. The innocent laughter of the two lottery kids talking about a dog taking Paracetamol, the pitter-patter of Merci and Lavie’s footsteps on the sunlit village road, the gentle splashing of river waves against the boat hull at the dock... All blended into a vast symphony of human existence.

He remembered once, on a bewildering night amidst consecutive failures in work and marriage, he had whispered to himself: "If these arms were wide enough, I would embrace everything into my heart."

He wanted to embrace his two young children, shielding them from the threatening storms of a breaking family, pulling little Lavie back from the brink of solitude to return her to a normal life. He wanted to embrace the two lottery boys under the ATM shelter, giving them new backpacks, new clothes so they wouldn't have to stand exposed under the ruthless sun or endure sudden rains of the Delta. He wanted to embrace all the swaying, unstable lives out there—travelers hustling to make a living, or those fleeing the scars of their pasts to find refuge on a pearl island or a quiet home river.

But life is not a fairytale dream. He was no omnipotent being to fix every mistake in the world or heal every broken piece. He was just an ordinary Sapiens, an "old man" learning to accept the storms of his own life.

Debts must be paid, obligations fulfilled. When life pushed him off balance, he chose to unknot every tie slowly and steadily. If the real estate agency closed, clean it up neatly; if the design company carried debt, brace himself to handle every payment one by one. People wanted to wait for his failure? People turned away coldly? Let them be! The essence of life doesn't lie in how others perceive us, but in whether we are resilient enough to live fully according to the values we believe in.

“In the blink of an eye, spring has passed... Just love without worry for tomorrow...”

He walked over to the two boys in front of the ATM.

—“Hey boys, how many tickets do you have left? I’ll take them all!”—He smiled, his voice warm and welcoming with a rich Western tone.

The two kids looked at him with wide eyes, then cheered in delight. They counted and pulled out the remaining stack—about ten tickets left—passing them to him with both hands. He pulled out a bill and handed it to the older boy.

—“Thank you so much, sir! I hope you win the jackpot!”—The boy in the t-shirt smiled brightly, showing a missing half-tooth.

Holding their small wad of cash, they cheered and dashed toward the bus station, their long shadows stretching across the sunlit pavement of 30 Tháng 4 Street. He watched their retreating figures, a warm smile naturally blooming on his lips. An airy lightness washed over him. Today, they would get to go home earlier, enjoy a warm meal with their mother, their grandmother, their dog, and their Muscovy duck... or maybe collect more tickets to sell. Who knew.

Everything will eventually pass, slowly and quietly. Wounds will close, and knots will be untied. The journey of this Sapiens continues amid the crowded stream of life. Yet no matter where he drifts, faith, love, and the longing to connect and contribute remain the only oxygen keeping his humanity from wearing away.

Just open your eyes; even if life runs dry, even if the world turns upside down, our hearts are still full of faith and love to keep walking forward.

Until we meet again in sun-drenched summers, when his children have grown and spread their wings to fly far away.

Thank you, life.

***

Nhật ký của cha - Juie Nên - Trường tôi - My highschool

 

“Về lại trường xưa với bao kỷ niệm. 

Bóng dáng cô thầy vấn vương không rời

Một thời tuổi thơ trôi theo cánh phượng” 

Sến sủa. Lời hát của những cô gái Mắt Ngọc cùng thời chạy ngang đầu ông già nay khi chiếc xe honda gắn bó với mình một thời phổ thông đang dừng lại trước ngôi trường cũ.  

Trường Trung học Phổ thông Thành phố Cao Lãnh. Tồn tại chỉ còn là ký ức, đến tên của trường cũng chẳng còn, một nơi từng in sâu trong ký ức, giờ đây hiện lên như một bức tranh nhạt nhòa giữa những đổi thay.

Ba mươi năm trôi qua, ông già quay lại nơi đã lưu giữ tất cả ký ức của một thời học sinh. Ngôi trường, nơi thằng nhóc hòa vào dòng cô cậu học trò, mờ nhạt như thể mây trời cứ hết trắng lại đen, hết dừng lại trôi, như thể dòng sông cứ lên lại xuống trong đám bạn bè “nổi danh như cồn”. Một thằng nhóc nhàn nhạt trong đám “cô, cậu” nổi đình đám về gia thế và thành tích “nổi loạn” của trường. 

Dĩ vãng chưa nhạt nhòa. Những bức tường cao trên hai mét bao quanh, chứng kiến một thằng nhóc “leo rào” theo năm tháng học hành, dấu chân in lên rồi mờ dần bởi những bước chân khác bước qua hay đợt lũ tràn về. Thầy trò bì bòm trên những chiếc cầu “dã chiến”, từ bàn ghế tạo thành cầu bắt ngang các dãy lớp.

Khuôn viên trường với bốn mặt tiền hiện ra, nằm nép mình bên con đường Nguyễn Huệ – con đường lớn nhất thành phố Cao Lãnh. Đây từng là nơi rộn ràng tiếng xe đạp, nơi những tà áo trắng tung bay trong gió chiều. Lũ chúng tôi - đám học trò “nổi loạn” được gom về một lớp …”để trị”, nghịch đùa tà áo theo những cách khác nhau theo kiểu “nhất quỷ, nhì ma” từ cột đơn, cột đôi đủ trò. 

Chợt. Nhớ có đám bạn cũ rũ nhau về chụp những tấm hình kỷ niệm. Chẳng biết lời hẹn đó có kịp thực hiện không? 

Ngôi trường này, giờ đây, không chỉ còn là kỷ niệm. Nó đã trở thành một "mảnh đất vàng", nhà đầu tư bất động sản khó tính nhất ắt hẳn cũng phải “động lòng” trước mãnh đất bốn mặt tiền này. Đứng giữa khuôn viên, ông già cảm nhận rõ từng chút một quá khứ đang bị cuốn trôi đi.

Cảm nhận rõ của con tim bồi hồi nhịp đập, lần đầu tiên ai chẳng loạn nhịp một vài lần. Điều gì mới, điều gì lạ lại khiến con tim như thể hát ngân nga liên hồi, khoảng trường của những buổi chào cờ nhốn nháo. Lũ chúng tôi dắt tay nhau lên đứng…cột cờ; chẳng để vinh danh, chỉ là để làm gương cho những lớp khác không phạm tiếp tục lỗi lầm. Ngó sang hàng đứng cạnh, những cá thể được vinh danh, mang vinh dự về trường từ những cuộc thi các cấp. 

Cười. Không thể ngây thơ hơn ở tuổi hồn nhiên đẹp nhất; tuổi học trò cũng có những cảm xúc đan xen, yêu thương như thể tình đầu rồi như cánh én vụt bay đến một chân trời nào đó tưởng tượng. Nổi buồn vu vơ tự tìm tòi. Cười ngay cả khi cấm đoán đến phạt làm gương, lá cờ tung bay trên cột như thể muốn nói: kệ đi, học trò mà! 

Ai rồi chẳng lớn. Lũ chúng tôi rời xa mái trường, bôn ba và chẳng còn thiết tha gặp lại!? Khoảng cách tự tạo khi cuộc sống đan cài trong suy nghĩ về phân biệt với rẽ khinh. Tự mình. Từng cô, cậu học trò mắc lên trong suy nghĩ gọi là tư duy.

Lũ chúng tôi chỉ còn lại vài đứa, tụ lại vài lần, nhạt nhòa như dĩ vãng. Ký ức chỉ ôn lại được vài lần.Cả đám bạn cũ từng học chung, giờ chỉ biết ôm lấy những câu chuyện xưa để kể lại cho nhau. Nhưng không phải ai cũng cảm nhận được đầy đủ những ký ức ấy. Có người lặng lẽ mỉm cười, có người chỉ gật đầu cho qua, bởi câu chuyện đã quá xa vời với thực tại.

Tất cả rồi sẽ bị xóa sạch!? Thông tin về dự án san lấp và xây dựng mới. Chỉ trong vài tháng tới, có lẽ tất cả sẽ bị xóa sạch. Những phòng học cũ, những góc sân trường thân quen, tất cả sẽ bị thay thế bởi những bức tường bê tông hiện đại.

Xóa cả những ngày tháng xưa. Xóa những ngày khốn khó tìm con chữ, xóa cả mãnh ký ức dòng nước lũ đang lên, xóa cả những chiếc xe ngược gió ghẹo tà áo tung bay, xóa cả những buổi trốn học để lén chèo ghe qua sông… Từng ký ức như những mảnh ghép, ghép lại thành một bức tranh thanh xuân rực rỡ, được gói gọn trong câu hát quen thuộc: “Về lại trường xưa với bao kỷ niệm”. Xóa tất.

Buổi chiều ấy, ông già chở đám trẻ đi lòng vòng quanh ngôi trường. Qua từng góc phố, ông già kể cho chúng nghe về những ngày tháng mà ông già đã lớn lên bên trang sách trắng, về nơi mà mọi ước mơ bắt đầu. Mỗi đứa đều hỏi, tò mò muốn biết ông già và em mình đã trải qua thời đi học thế nào. Liệu rằng đám trẻ này tha thiết nhớ!? Ký ức của ông già, dĩ vãng của riêng ông?

Ông già ngồi xuống, nhìn lên bầu trời với làn khói chiều nhẹ trôi, lòng bỗng trầm lại. Ông kể cho bọn trẻ rằng không có điều gì trên đời này là mãi mãi. Mọi thứ rồi sẽ thay đổi, dù đó là những điều ta trân quý nhất. Liệu chúng có hiểu không, ông già cũng chẳng chắc.

Trước mắt ông già, những bức vẽ trên tường – mô phỏng cuộc sống miền quê – vẫn còn đó. Màu rêu đã phủ lên, nhưng ông già vẫn tưởng tượng ra cảnh đám học trò ngày nào hí hoáy vẽ từng nét cọ. Những bức vẽ ấy, giờ đây, giống như lời chào tạm biệt cuối cùng của ngôi trường cũ.

Tốc độ san lấp khiến ông già choáng váng. Mới chỉ một tháng trước, ngôi trường vẫn còn nguyên vẹn, vậy mà giờ đây, nó đã trở thành một bãi đất trống. Tất cả mọi thứ thân quen dường như biến mất chỉ trong chớp mắt. Như thể một cơn say chấn khi đột ngột thay đổi múi giờ, ông già vẫn còn ôm ấp ký ức của học trò thì giờ đây thực tại bắt ông già quay lại rằng cuộc sống đang đổi thay nhanh chóng.

Ký ức về ngôi trường dần phai nhạt. Những câu chuyện cũ, dù sống động đến đâu, giờ cũng chỉ là những mảnh ghép rời rạc được kể lại trong những buổi họp mặt bạn bè, hay trong những khoảnh khắc hiếm hoi khi một ai đó nhắc về ngôi trường cũ như thể để nhớ …một lần, viết ra rồi tự xóa đi. Dĩ vãng ôm mãi để làm gì, chỉ làm đám trẻ thấy ông già đã già lại già thêm, lèm bèm mấy câu chuyện cũ rích, cứ nói đi nói lại một ngày…hôm qua.

Đứng nhìn mảnh đất trống, ông nhìn thấy từ đầu bên này đến đầu bên kia mà không còn bất cứ điều gì cản trở. Tất cả chỉ còn là một khoảng không mênh mông, trống rỗng, và lạnh lẽo. Trên trời gió lộng.

Ông già tự hỏi, liệu các đứa nhóc của ông già có giữ lại những kỷ niệm tuổi trẻ của chúng, hay cũng sẽ để nó phai nhòa như cách ông già buộc phải làm với ngôi trường cũ. Có lẽ, chúng cũng sẽ lớn lên, trải qua những đổi thay, và học cách chấp nhận rằng mọi thứ đều có thể mất đi.

Giữa mảnh đất được san bằng ấy, ông già ngước nhìn bầu trời. Mây trời vẫn lơ lửng trôi, mang theo một chút nắng yếu ớt của ngày cuối năm. Mùa xuân đang đến gần, mây ở tầng không, lộng gió.

Ông già quay sang đám trẻ, ánh mắt dừng lại thật lâu trên khuôn mặt chúng. Cười.

“Ừ, đây là nơi ba mẹ đã học.”

***

Returning to the old school with countless memories,

The shadows of teachers linger, never fading away,

A childhood once flowed with the wings of the phoenix tree.

So sentimental. The lyrics of the Mat Ngoc girls from a bygone era flashed through the old man’s mind as his Honda, which had been his loyal companion during high school, stopped in front of the old school.

Cao Lanh City High School. Now it exists only as a memory. Even the name of the school has disappeared. A place once deeply etched in his heart now appears like a faded painting amidst all the changes.

Thirty years have passed. The old man returned to where all his schoolboy memories were stored. The school, where a shy boy blended in with the crowd of lively students, is now faint like clouds drifting between bright and dark skies, like the river ebbing and flowing, mingling with friends “famous for their mischief.” A quiet boy amidst a group of peers well-known for their prominent family backgrounds and “legendary” rebellious deeds.

The past hasn’t completely faded. The over-two-meter-high walls surrounding the school bore witness to a boy climbing over them throughout his years of study. His footprints, once left behind, faded over time under the footsteps of others or the rising floodwaters. Teachers and students waded through the floods on makeshift bridges built from school desks to connect the classrooms.

The schoolyard, surrounded by four streets, emerged modestly beside Nguyen Hue Street—the widest road in Cao Lanh City. It was once lively with the sound of bicycles and the sight of white ao dai fluttering in the afternoon breeze. We—rebellious students grouped into one class for “discipline”—had our own ways of teasing the ao dai, living up to the mischievous saying: “first the devil, second the ghost.”

Suddenly, a memory of old friends reuniting for photos came rushing back. Did we ever fulfill that promise?

Now, the school is no longer just a memory. It has become “prime real estate.” Even the pickiest investors would be drawn to this valuable piece of land with four street-facing sides. Standing in the schoolyard, the old man felt the past slipping away piece by piece.

He could feel his heart racing, reminiscent of the first time someone’s heart skips a beat. New and strange feelings often make the heart sing. He remembered chaotic flag-raising ceremonies when we were called to stand under the flagpole—not for honors but to set an example for other classes to avoid making the same mistakes. Next to us were students being celebrated for bringing glory to the school in competitions at various levels.

Laughter. The innocent joy of youth is unparalleled. As students, we experienced intertwined emotions, fleeting first loves, like a swallow soaring to an imaginary horizon. Melancholy found its way into our otherwise carefree days. We laughed, even in moments of punishment. The fluttering flag seemed to say, “Let it go, they’re just kids!”

We all grew up eventually. We left the school, scattered across the world, and rarely felt the urge to reunite. The gaps we created, as life’s complexities entwined with thoughts of discrimination and judgment, became barriers. Each of us carried our own perceptions, what we called “maturity.”

Only a few of us remained, meeting sporadically, our reunions as faint as our past. Our shared memories resurfaced just briefly in stories, told and retold. Not everyone could grasp the depth of those recollections. Some smiled quietly, others nodded absentmindedly, as the tales felt distant from the present.

Will everything be erased? News of a redevelopment project meant that in a few months, the school would be gone entirely. The old classrooms and familiar corners of the schoolyard would be replaced by modern concrete structures.

Gone would be the difficult days of seeking education, the memories of rising floodwaters, the bicycles battling against the wind teasing the fluttering ao dai, and the sneaky trips across the river on boats during skipped classes. Each memory, a piece of the vibrant puzzle of youth, encapsulated in a familiar song lyric: Returning to the old school with countless memories. All of it, erased.

That afternoon, the old man drove his children around the school. At every corner, he told them about the days he grew up with blank pages, about the place where dreams began. Each child asked questions, curious about how their father and his peers experienced school life. Would they remember this fondly? Would the old man’s memories become theirs?

The old man sat down, gazing at the sky with the light haze of dusk drifting by. A sense of calm washed over him as he told the kids: “Nothing in this world lasts forever. Everything will change, even the things we cherish most.” Did they understand? The old man wasn’t sure.

Before him, murals depicting rural life still remained. Moss had crept over them, yet he could still imagine the scenes of students painting each brushstroke. Those murals now felt like a final farewell from the old school.

The speed of the redevelopment shocked him. Just a month ago, the school was intact, but now it had become a vacant lot. Everything familiar vanished in the blink of an eye. Like jet lag from suddenly changing time zones, the old man, still clinging to his memories, was jolted back to the rapidly changing reality.

The memories of the school began to fade. Old stories, no matter how vivid, became fragmented pieces shared at rare reunions or during fleeting moments when someone mentioned the school as if to remember… just once, to write it down and erase it. Why hold on to the past? It only made the children see how much older he had grown, rambling on and on about yesterday.

Standing before the empty land, the old man could see from one end to the other without any obstruction. All that remained was a vast, open void—cold and desolate. The wind blew fiercely overhead.

The old man wondered whether his children would hold onto their youthful memories or let them fade as he had been forced to do with the old school. Perhaps they, too, would grow up, face change, and learn to accept that everything can be lost.

Amidst the flattened land, he looked up at the sky. The clouds drifted lazily, carrying a faint glimmer of sunlight from the last days of the year. Spring was approaching, the winds high in the sky, blowing freely.

The old man turned to his children, his gaze lingering on their faces for a long time. He smiled.

“Yes, this is where your mother and I went to school.”

https://doisales.com.vn/index.php/2024/12/10/nhat-ky-cua-cha-juie-nen-truong-toi-my-highschool/

CAO thành

 

Cao thành – hai từ nó học được từ đám nhóc mà ra, những đứa trẻ giã biệt quê nhà dấn thân vào cuộc sống phố thị vẫn còn nặng nợ với quê nhà ở một góc văn chương khi nói về Cao Văn tự thử kiến đa tài, Lãnh địa tằng văn cửu sĩ giai. 

Cao thành – xuất hiện ở những dòng status, check in hay comment ngày một nhiều của những cái tôi vẫn còn dấu mình sau mấy câu chữ pha chút ngạo đời!? Nó bị thu hút bởi lối chơi chữ đó. Mừng. Ít ra trong đám côn đồ ấy vẫn còn mấy kẻ bịn rịn với văn chương giống mình. Đoán. Chắc có lẽ sợ câu từ chau chuốt, sợ vướng mộng văn chương để rồi đau đáu vì bát cơm, hạt gạo khi vô tình giúp cho gã Hộ từ văn chương bước ra đời thường. Chua chát. 

Có kẻ đã mất gốc từ lâu nên quê nhà đã thôi không còn nhung nhớ!? 

Câu hỏi không thôi dằn dặt nó sau một chuyến xe đêm tìm về chốn Cao thành ấy ở một lần quá giang xe. Ngượng ngùng. Thằng nhóc kể về bầu nhiệt huyết trẻ đặt tiêu chí đầu tiên nó phải sales được từ chính nơi nó đã lớn khôn. 

Đặt lòng câu hỏi ấy nhưng không sao viết trọn hết những dòng cảm xúc chen ngang mỗi lần gõ chữ tạo từ. Nó viết khá nhiều về mãnh đất đang sinh sống – Sài Gòn; đọc lại để kiểm chứng và tìm lời biện minh nếu có cho sự phụ nơi đã sinh ra, có phải thế không? Có gì nơi Sài thành ấy mà Cao thành tìm không ra? 

 

Điểm lại 

Cao thành không có những con đường vắng ngập lá me bay ở một tuổi trẻ bắt đầu sống với mộng mơ và cô đơn tự tạo để muốn được thấy mình lẻ loi và riêng biệt trong chiều ưng ửng nắng như tính tình đỏng đảnh vốn có của cô nàng Sài thành hết nắng lại mưa này. 

Cao thành chỉ có những con đường mòn cỏ dại mọc dạt hai bên bởi những bàn chân học trò gót mòn nứt nẻ cố tình dẫm đạp quẩn quanh với ấu thơ, đến tận bây giờ cỏ đá đã qua đời chắc chẳng ai còn nhớ để đặt tên một con đường trong chiều ngâm ủ nắng như kiếp tình lận đận của cô nàng Nha Mân sinh thời hết bão lại gặp giông. 

Muỗi kêu như sáo thổi, 

Đỉa lội tựa bánh canh. 

Cỏ mục thành tinh, 

Rắn đồng biết gáy. 

Cao thành không có nhiều những con người hoài hương hay tiếc thương ngày cũ qua để ngồi cùng nhau ôn lại những khắc khoải của đời mình, da diết và thiết tha ở một Sài thành lúc bình yên thi vị. Sài thành dằn dặt, đấp đổi bởi những hồi ức xót xa tự hào. 

Cao thành chỉ có những con người mến chợ, nhớ sông rồi yêu một cánh đồng từ một thuở khai hoang; để rồi một khi chợ quê giờ huy hoạch, mấy người bám chợ giờ đã nằm ở đất lạnh gần mấy bờ sông lấp, chỉ còn mỗi một cánh đồng xanh ngắt tưới mặn mồ hôi với đường đê lát đá chờ người đến hỏi: có còn thương tôi. Sến sủa. Quẩn quanh chỉ ngần đấy với cuộc sống quanh năm buôn bán ở ven sông, ngẩn tới ngẩn lui chỉ ruộng đồng. 

Có kẻ đã quên nguồn bao giờ nên quê nhà cứ thế hững hờ từ lâu!? 

Cao thành chắc hẳn phải gạnh ty vì sự không công bằng trong cách so sánh của kẻ ra đi!? 

Vì vốn dĩ cả hai chẳng thể so sánh khi ở hai nơi đều đấp bồi cảm xúc cho một người như nó – kẻ mộng du giữa văn chương với đời thực, có khác chăng ở từng quãng thời gian mà nhiều lúc ngập ngùng không viết lại. 

Chẳng phải đâu đó có nổi sợ về quãng đời ta đã lớn khôn? 

Sự khốn khó đã làm cho người ta bỏ quên đi cảm xúc?

Ngồi nói chuyện cùng thằng bạn ở một buổi trưa hè nắng muốn cướp cạn mồ hôi về những đổi thay ở Cao thành ngày nhìn lại, thấy ở nơi đây vẫn còn rất nhiều những con người vẫn đang tồn tại như một dị nhân khi tư duy và trí tuệ bứt phá trong sự khó chịu của người nhìn. Lạc loài. 

Một mình ngồi đối thoại với sinh viên. Tưởng chừng. Câu chuyện chỉ được đọc đâu đó ở những bài diễn thuyết hùng hồn ở các nước tư bản phương Tây lại tồn tại ở nơi này. Ngỡ ngàng. Tư duy đã thay đổi. Ngỡ ngàng. 

Thằng nhóc đời đã sang trang mấy lần, vẫn không thôi xấu hổ vì một nổi niềm của một kẻ ra đi. Thiếu thốn. Thua thiệt. Trong tư duy và suy nghĩ vì sống đến bây giờ còn mãi loanh hoanh để rồi nhắc đến chữ Cao thành, tự thấy mình hổ thẹn. 

Biết là hổ thẹn đấy nhưng sẽ làm được gì đây? Chẳng biết. Dấu tiếp nổi niềm ấy để rồi quẩn quanh sống tiếp, làm tiếp không dám nói đến một câu chờ... vì sợ bước không qua. 

Nghĩ trong đám côn đồ ấy vẫn còn mấy kẻ bịn rịn với văn chương giống mình. An ủi. Nói nhau nghe cho thõa một nổi lòng để đó. Viết ra đây để bớt phần che đậy. Thế thôi. Cao thành ạ! Nếu có gì trót dại thì hãy thứ tha. Một kẻ chỉ mới biết viết từ mất gốc nhưng thực lòng vẫn còn đấy nổi nhớ nhung. 

Mỹ kiểng Câu Đương hữu chí lập thành sanh bửu cuộc, 

Trà giang Lãnh thị triêm ân thương mãi nhựt vinh ba.

(Ảnh: Sưu Tầm)

Có mấy kẻ ra đi còn quay trở lại!?

 

Có lẽ thiên phần tự kỷ nên nó không thích đám đông. Lang thang. Tìm cảm giác của ngày xưa ấy. Một mình. 

Nơi trường xưa, lớp cũ; những gì còn lưu lại trong trí nhớ bắt đầu phôi phai ùa về qua một lời rủ rê từ đám bạn cùng thời khi hứng chí muốn đi tìm & lưu lại bằng những shoot hình để chiêm nghiệm một phần cảm xúc: ngày ấy & bây giờ. Khác nhau thế nào? 

                 Sân trường có còn những đôi dép đi mòn, miệng cười hỉ hả, tiếng nói ra rả ở mỗi bước chân đi. Chắc là không còn? Trường đi vào quy cũ, xóm nghèo cũng bớt eo, cháo cơm không còn thiếu, dép lê hay quai hậu chắc đã lỗi thời? 

              Cột cờ có còn đỗ bóng liêu xiêu – những tên tuổi làm “rạng danh” trường lớp, khen thưởng & phê bình. Chắc là không còn? Trường khó giữ nếp xưa, xóm nghèo lên văn hóa, dân tình biết kiện thưa, vi sư bán tự chắc đã bán luôn? 

                Ghế đá có còn áo dài với cặp da, thả hồn theo mây gió, tìm mấy câu chuyện trò cho đề từ viết vội một lưu bút học trò. Chắc là không còn? Trường bây giờ xa vắng, những câu nói thi ca – dịch ra là sến đặc, trong ngôn ngữ bây giờ, online & chat chit, blog thay phần lưu bút, status là của riêng? 

… 

Chắc là vẫn còn. 

                  Tiếng trống trường vang vọng đến tận mọi góc phòng, cô cậu trò mong ngóng: ra chơi, đổi tiết với tan trường; chẳng vấn vương gì ở lại chỉ có tiếng nói ở vành môi, vài ba câu chuyện kể đều ở tuổi học trò: thằng L ở lớp T, con M ở lớp L… 

             

Bàn ghế mượt màu gỗ lên nước bóng như sơn, lưu lại những chữ viết như để lưu lại thằng C đã ngồi đây hay vài câu thơ cũ lượm đâu đó giữa đời viết lên dòng cảm thán: hận trời và trách đất, sinh ra không gặp thời. 

               Bóng dáng thầy cô cũ, tóc đã hóa mây bay trong những ngày mưa gió, áo ướt đẫm giảng bài, trí nhớ không phôi phai: yêu thương & thù ghét. Hai dạng thầy cô ấy – vẫn còn đến tận giờ? 

Hẵn không là như thế. 

 

Không như một Trang Hạ băng qua giữa sân trường đại học của thuở nào để ngấm nhẫm nổi niềm của đàn bà tuổi ba mươi, nó niếm trãi hơn tuổi ấy khi đặt từng bước chân – đi như đếm – qua khuôn viên của trường trung học cũ xem những viên gạch đã phai màu bao nhiêu hay đan lót sân trường tróc da cát đá mấy phần để thấy tận lưng trần ốp đất của ngày hôm qua. 

Cháy bỏng. Âm thanh của ngày xưa vọng về. Tiếng nhạc hiệu chào cờ đầu tuần còn văng vẳng trên sân khi tiếng trống trường vừa dứt, tiếng rì rào của những đứa học trò ngổ ngáo phía sau khi đã chán phào những gì lập đi lập lại mà đâu hay mai này tìm hoài không thấy. 

Lá cờ nào vẫn còn phất phới bay mặc thời gian ruồng bỏ. Tự hỏi. Không biết cờ đã mấy lần thay áo, chỉ thấy cỏ đá xung quanh đã bạc màu. 

Nó đã quá ba mươi; ngót nghét hơn nữa khoảng đời theo định nghĩa của Y Vân, và có lẽ đó là khoảng thời gian để con người ta bắt đầu tìm kiếm ký ức để vỗ về như ôm con trẻ trong tiếng ru ngọt lời một thời đâu đánh mất. Nhạt nhòa. Sân trường vắng bớt những cây phượng già vì giận hờn những cô cậu học trò hẹn hò đâu khuất bóng hay vì giận con người đã chiếm đất làm thêm những lớp học riêng? Để rồi gã phượng buồn chẳng thèm tô đỏ một góc sân để mặc tiếng trống chết lặng đi tự khi nào khi báo vào tiết, chỉ còn hành lang trơ trọi thiếu một tà áo bay. 

 

Nó đã quá ba mươi – quá già với những câu chuyện về lưu bút đề tên ghi những câu sến đặc: xin đừng quên nhau hay những chiếc áo trắng nhạt màu bởi nắng, gió, mồ hôi gượng ép đủ đầy những chữ ký của tất cả thành viên lớp. Thân hay không thân, sự phân biết ấy chẳng còn trong buổi học cuối cùng. 

Nó đặt bàn tay xuống nền gạch sân trường, tìm hơi nóng của ngày thứ hai chào cờ đầu tuần ở chiều hâm hấp nắng ấy, mọi thứ vẫn đong đầy, hơi nóng vẫn còn đây sao thấy người thay đổi. Mọi thứ đã đổi thay. 

Có mấy kẻ ra đi còn quay trở lại? 

Có nhiều hơn mấy kẻ ngồi tỉ tê trong một buổi trà dư tửu hậu về một kỷ niệm của ngày xưa giờ thành hoài niệm giống nó; để rồi đâu đó trong một lúc đượm buồn ngồi ước muốn trong cuộc đời này là cho thời gian quay trở lại?

(Ảnh: Sưu Tầm)

Trở lại một làng quê

Xứ Dừa

Nó bước xuống xe, đi theo anh về hướng biển. Những rặng dừa biến mất, thay vào đó là những ao tôm được nuôi trồng luân canh và công nghiệp. Nói nó rằng. Cuộc sống đã đổi thay. Nơi đây. Nơi xứ dừa này.

Tự lâu rồi, nó nghe nhiều về nơi xứ sở Bến Tre với những rặng dừa đưa đẩy hồn người trong những buổi trưa hè gió lộng võng đưa, vị ngọt ngào làm lưu luyến lòng người đi bởi một dòng nước mát lành lỡ đưa vào trong dạ. Nhớ hoài. Xứ sở ấy. Giờ nơi đâu, nó thấy nơi này trở nên xa lạ không giống trong sự hình dung ban đầu qua lời kể đã từng nghe hay bài viết đã từng đọc.

Gió từ biển tạt vào, lướt qua đung đưa tất cả những gì lướt qua. Không có những tàu dừa đung đưa. Chỉ có một đợt sóng nhỏ lăn tăn lướt trên vuông nước vô hồn, có tôm trú ẩn dưới đáy hồ sâu, nước lợ.

Bước ra cửa biển, nhìn cho rõ hơn. Mặt đất đầy sình, dậy lên mùi nghèo khó, biển vẫn ở tít xa, chỉ pha một dòng nước đục hững hờ.

Trời đất chuyển giông, như giận một cái nhìn. Tiếc nuối. Từ nó. Bước vội lên xe, bỏ cơn gió với những đợt sóng lăn tăn vuốt trên vuông nước vô hồn, nó ngóng tìm một rằng dừa con sót lại. Ơ thờ. Lẻ loi một mình.

Có điều gì đó đang bị đánh mất, có thứ gì đó đang tàn phá một ngày xưa. Người bỏ ruộng, kẻ bỏ dừa. Thơ thẫn. Nó tiếc nuối một điều gì đó, như luyến tiếc một món đồ để trong ngăn tủ xa xưa không còn nữa, nó thấy như bản thân mình bị mất của. Của trời.

Làng Bột

Nhìn theo ngón tay anh. Bên phải là sông với những dòng khói ngút trời, những lò nung gạch đỏ từ đất mẹ sinh ra. Nhìn tiếp. Bên trái là rạch với những mái lá vẫn còn lụp xụp trong cái đói, nghèo chưa được lột xác. Hiếm hoi. Giống như bản thân anh vẫn còn kinh doanh nghề bột.

Nhẫm tính đã mười năm. Nghề theo anh, anh theo nghề. Lắm nhiêu khê, nhiều trắc trở nhìn đời thở than. Ngày xưa là làng bột đếm không xuễ những nhà làm, giờ đây nói đến những nhà làm đếm tới đếm lui, chục lần vẫn không sót.

Mấy nhà làm bột, chỉ còn chống chọi xay bột để kiếm tạp nuôi heo, cho đỡ một kiếp nghèo. Người ta nói. Muốn giàu nuôi cá, muốn khá nuôi heo, muốn nghèo nuôi vịt. Chẳng mong gì giàu, khá thôi là được. Sa Đéc dân tình, cứ gồng mình lên theo từng con nước qua. Đứng nhìn. Một làng nghề đã dần mai một. Tự bao giờ, bao giờ rồi không nhớ.

Đất thở than, ruộng than thở. Gạo hóa thành bột trong một tiếng nỉ non phận đời. Đừng nói về đời, chỉ nói về bột thôi. Bột vẫn còn, nhưng không còn được như những gì của ngày xưa. Tưng bừng. Cười nói trong tiếng xay bột ngày, đêm. Người qua, kẻ lại. Ghe tới, xuồng lui. Nói cười. Thấp thoáng suốt đường làng, ngươi bê bết bột.

Nó nhíu mắt cận, có thấy xa hơn. Mái ngói đâu thấy, mái lá còn đây, chỉ thấy cỏ cây đưa tiễn một ngành nghề.

( Ảnh : Sưu Tầm )