[Sách] Always Day One - Công thức thành công của Apple, Amazon, Facebook, Google, Microsoft - Alex Kantrowitz

 

• "Quy trình không phải là tất cả. Bạn nên luôn hỏi, chúng ta làm chủ quy trình hay quy trình làm chủ chúng ta?"

Cuốn sách này, đối với nó, không hơn một tập hợp các cuộc phỏng vấn được chắt lọc từ những gã đứng đầu ngành công nghệ, rồi được Alex Kantrowitz kể lại theo một cách mượt mà nhất có thể. Dường như, trong đó, tác giả đã khéo léo lượm lặt những nguyên tắc chung, những sợi chỉ vô hình liên kết cách các công ty này xây dựng đội ngũ và văn hóa làm việc.

Chẳng hạn, với Facebook, công thức để tạo nên một cộng đồng bền vững được Kantrowitz tóm gọn:

• Nói về một vấn đề có thật.

• Chia sẻ câu chuyện của bạn.

• Đưa ra câu hỏi.

"Always Day One" của Alex Kantrowitz không chỉ là một cuốn sách kinh doanh thông thường; đó là một tác phẩm điều tra sâu sắc, vén màn bí mật về văn hóa và tư duy đã giúp những gã khổng lồ công nghệ như Amazon, Google, Facebook, Apple và Microsoft duy trì vị thế thống trị của mình. Cuốn sách này không chỉ giải thích "tại sao" họ thành công mà còn chỉ ra "cách thức" mà họ vận hành, mang đến những bài học quý giá cho bất kỳ ai muốn đổi mới và phát triển.

• "Việc giữ vững tư duy Ngày thứ Nhất đòi hỏi bạn phải kiên nhẫn thử nghiệm, chấp nhận thất bại, gieo hạt, bảo vệ những cây con, và tăng tốc khi bạn thấy khách hàng hài lòng."

Điểm cốt lõi của cuốn sách xoay quanh triết lý "Day One" (Ngày thứ Nhất) của Jeff Bezos, người sáng lập Amazon. Ông định nghĩa: "Ngày thứ Hai là sự trì trệ. Tiếp theo là sự lỗi thời. Tiếp theo là sự suy tàn đau đớn. Tiếp theo là cái chết. Và đó là lý do tại sao lúc nào cũng là Ngày thứ Nhất." Kantrowitz đã mở rộng khái niệm này, cho thấy nó không chỉ là một khẩu hiệu mà là một kim chỉ nam cho văn hóa doanh nghiệp của các công ty công nghệ lớn. Họ luôn hành động như một công ty khởi nghiệp, không ngừng đổi mới, thử nghiệm và phá vỡ những quy tắc cũ, ngay cả khi điều đó có nghĩa là phải từ bỏ những sản phẩm đã từng thành công.

Cuốn sách nổi bật bởi cách tiếp cận thực tế, dựa trên những cuộc phỏng vấn, quan sát và phân tích nội bộ. Kantrowitz đi sâu vào từng "ông lớn," tiết lộ cách họ khuyến khích sự sáng tạo từ mọi cấp độ, cách họ đưa ra quyết định nhanh chóng với 70% thông tin cần thiết (thay vì chờ đợi 100%), và cách họ chấp nhận thất bại như một phần tất yếu của quá trình đổi mới. Ông cũng nhấn mạnh rằng, để cạnh tranh với các gã khổng lồ này, chúng ta cần học theo "tư duy của kỹ sư" (Engineer's Mindset) – một lối tư duy đề cao sự meritocracy (chế độ nhân tài), nơi những ý tưởng hay nhất sẽ được chọn, bất kể nó đến từ ai.

• "Tư duy của kỹ sư là một cách tư duy - không phải là năng khiếu kỹ thuật - là nền tảng của văn hóa xây dựng, sáng tạo và phát minh."

"Always Day One" là một tác phẩm giá trị, không chỉ dành cho những người làm công nghệ hay khởi nghiệp mà còn cho bất kỳ ai muốn hiểu sâu hơn về động lực của một nền kinh tế số và cách để tồn tại trong một thế giới không ngừng thay đổi. Cuốn sách là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng, trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, sự trì trệ là con đường dẫn đến thất bại, và chỉ có tinh thần "luôn là Ngày thứ Nhất" mới có thể giúp chúng ta tiến về phía trước. Đây là một tác phẩm để lại dư âm dài lâu, thúc đẩy người đọc không chỉ suy ngẫm mà còn hành động để kiến tạo một tương lai đầy đổi mới cho chính mình và tổ chức của mình. 

***

• "The process is not the thing. It's always worth asking, do we own the process or does the process own us?"

"Always Day One" by Alex Kantrowitz is not just a typical business book; it is a profoundly investigative work that reveals the secrets of the culture and mindset that have helped tech giants like Amazon, Google, Facebook, Apple, and Microsoft maintain their dominant positions. This book not only explains "why" they succeed but also outlines "how" they operate, providing invaluable lessons for anyone looking to innovate and grow.

The core of the book revolves around the "Day One" philosophy of Jeff Bezos, Amazon's founder. He defines it as: "Day 2 is stasis. Followed by irrelevance. Followed by excruciating, painful decline. Followed by death. And that is why it is always Day 1." Kantrowitz expands on this concept, showing that it's not just a slogan but a guiding principle for the corporate culture of these tech giants. They always act like a startup, constantly innovating, experimenting, and breaking old rules, even if it means abandoning products that were once successful.

The book stands out for its practical approach, based on interviews, observations, and internal analysis. Kantrowitz delves into each "giant," revealing how they foster innovation at all levels, how they make quick decisions with 70% of the necessary information (instead of waiting for 100%), and how they embrace failure as an essential part of the innovation process. He also emphasizes that to compete with these giants, we need to adopt an "Engineer's Mindset"—a way of thinking that promotes meritocracy, where the best ideas are chosen regardless of their source.

"The process is not the thing. It's always worth asking, do we own the process or does the process own us?"

To me, this book is nothing more than a collection of interviews filtered from the tech leaders, and then told by Alex Kantrowitz in the smoothest way possible. It seems that within it, the author has skillfully gathered some general principles, the invisible threads that link how these companies build their teams and work culture.

For example, for Facebook, the formula for creating a sustainable community is summarized by Kantrowitz as:

• Talk about a real problem.

• Share your story.

• Ask a question.

Or at Google, where all information is connected, one of the internal philosophies it pays special attention to is: "That's where I learn about the employees' emotions. By seeing what they post, you'll know what's trending." A bold and practical approach, where the voice of even the most junior employee becomes a compass for a corporation's development.

• "Staying in Day 1 requires you to experiment patiently, accept failures, plant seeds, protect saplings, and double down when you see customer delight."

"Always Day One" is a valuable work, not only

Có thằng cuội già ôm một mối mơ

Lách nhẹ cửa rỉ sét để không phát tiếng cọt kẹt, chốt khóa nhẹ, đừng quên móc ổ khóa bên trong. Lời dặn từ ông anh cộng với người tình. Nằm. Lưng hướng ra ngoài, tỉ tê cùng tiếng cải lương phát ra từ chiếc máy phát đi kèm công nghệ có usb cắm vào, nghe đâu được câu hát "Anh có còn yêu nữa không!?" của giọng ca Lệ Thủy đang ngân nga.

 

Anh nói: "Tao sợ nhất là về đêm,... một mình không biết phải làm sao". Sợ. Mấy cái sự tưởng tượng khi bắt gặp quá nhiều bài báo đưa tin của mấy kẻ túng thiếu làm liều. Sài thành. Tỉnh lẻ. Văng vẳng mấy tiếng ếch nhái còn sót lại râm ran, không biết sẽ còn tồn tại được bao lâu khi đèn đường bắt đầu sắp phũ kín. Nghe người tình nói: sắp tới người ta báo có huy hoạch nơi này. Mặt tiền hay mặt phố vẫn còn nằm trong thõa thuận vẫn chưa xong. Anh mơ: Ở một ngày nào đấy...sống cùng ở trên này để bớt phải lắng lo.

Nó nhớ giấc mơ anh khi nghe người tình nhắc đến tính cách của anh mày. Buột miệng, còn riêng thằng như nó vẫn chưa lo được gì dù chỉ là giấc mơ. Buột hỏi, người tình có buồn không!? 

Sân phơi bóng trăng né, rọi tỏ ở con đường, nhường cho đèn thấp sáng, đất đá cứ nạnh nhau tạo nên nhiều lồi lõm. Đường cũng đã khác xưa ở mấy chổ nhấp nhô trồi sụt, chỉ khác đèn nhà vơi thấp sáng, từ đầu đến cuối xóm, thiếu mấy tiếng ồn ào của trẻ con ngày nào cứ nhao nhao tụm lại ở một cái tivi, giờ nhà nào cũng có, chẳng còn mấy thước phim, trông chờ xem tập tiếp. 

Cháu nhắn qua face sáng thức dậy, làm một buổi tập gym, ậm ờ câu giờ thêm nữa tiếng, thèm một giấc ngủ say, chỉ đi bộ với đá cầu, thấy thời gian trôi lạnh, mất dạng tuổi chong đèn, miệt mài bên trang sách với mấy chữ quyết tâm đã phai màu trên tường ố, tróc keo tự khi nào, rơi tự do đâu đó, chỉ còn tiếng ngáy khò ở đêm về tỉnh lẻ, nằm dưới bên chân Phật, trăn trở một nổi niềm, từ đời con đến cháu, thấy vẫn nghẹn ngào đâu đây. Sốt lo, ho khan, hay miên man buồn quạnh quẻ theo mấy tiếng thở dài hay tiếng đều gõ phím; chắc lo nghĩ gì đây!

Ai từng bảo đêm dài, ngày ngắn chỉ xuất hiện một tháng ở trong năm!? Người tình nằm một góc, tâm dõi qua mặt bàn, chắc lo chuyện gì đây nên giờ này chưa ngủ, ngày mai còn đi sớm, tạm biệt một quê nhà, giờ chong đèn gõ phím, chắc lo nghĩ gì đây!

Nó chẳng biết già hay lớn, đã biết nghĩ thiệt hơn khi thấy người tình ngồi cười mĩm - nói thằng khỉ giờ biết tính đến cả tiền chi tiêu, vặt vãnh giữa giá điện với đồ dùng cho thằng ku nhỏ xíu, vừa đủ hai năm rưỡi tuổi đầu.

Nó chẳng gõ tiếp câu, để lửng lơ bài viết, thôi thì đi ngủ sớm, để thức dậy sớm mai, bắt đầu một ngày mới, để thức dậy sớm mai, bớt lang thang hoài tâm trạng.

P/s: Cao thành, ngày 1 tháng 9 năm 2015 lúc trăng tròn soi bóng nhớ mấy câu thằng nhóc hát nghêu ngao: có thằng cuội già, ôm một mối mơ