Chiến Phan

Hiển thị các bài đăng có nhãn mua chim lam to. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn mua chim lam to. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 20 tháng 2, 2026

Nhật ký của cha - Giao thừa [Dad's Diary: New Year's Eve]



 — “Ngủ ngon các chàng trai! Nhẹ tựa khói sương, bình thường như hơi thở.”

Giao thừa. Bính Ngọ. Cao Lãnh. 

Đêm.

Gió từ phía sông Tiền thổi về, liu riu rồi yếu dần khi càng vào bờ, mang theo hơi nước lành lạnh và cả mùi nồng nàn của những chậu vạn thọ, cúc mâm xôi đang phơi mình chờ Tết. Bầu trời đêm chuẩn bị chuyển giao như một tấm nhung đen đặc, không một gợn mây, tĩnh lặng đến mức người ta có thể nghe thấy tiếng nhựa cây đang chuyển mình trong những nhành mai vàng rực.

Mới đó thôi. Rộn rã. Người ta đổ ra đường sau những ngày chờ đợi mòn mỏi cho một đợt pháo hoa.

Tỉnh lẻ. Pháo nở tung trời sớm hơn thành phố, mới mười giờ đêm đã rực rỡ một góc trời. Chiếc xe máy cũ chở theo cô nhóc Julie, “Em”, Cô Năm cùng đứa cháu Carrot cũng bắt đầu thưởng thức những đóa hoa lửa trên nền trời đêm. Đẹp. Rồi tắt ngúm. Người ta lục đục kéo nhau về, chuẩn bị cho một thời khắc thiêng liêng nhất của năm.

Giao thừa năm nay nó không đón cùng đứa cháu. Thằng nhóc giờ lớn thêm một chút, bắt đầu tự tạo giao thừa cho riêng mình. Bày ra cúng kiếng, thay cha, lẫn mẹ; nguyện cầu một năm mới bình an.

Đối nghịch với cái tĩnh lặng mênh mông của vũ trụ là sự tất bật của những con người dưới mặt đất. Ánh đèn neon từ những hiên nhà hắt ra, soi rõ những mâm cúng tất niên được bày biện tỉ mỉ. Ở đó, có những giấc mơ được phơi ra, đặt trang trọng trên những chiếc đĩa sứ hàng Việt, hàng Trung đủ cả; như một niềm yêu thích của bà nội; người tình tóc bạc của ông già, mua chén dĩa “kiểu” như một kiểu tích của để dành.

“Năm nay, hai đứa thức đón cúng giao thừa với ba, con chạy một vòng xem có điều gì khác lạ?” – Ông già cười, mớm lời cho đứa trẻ giờ đã bắt đầu có những đổi thay trong cơ thể, cả tánh tình.

Merci. Thằng nhóc mười ba tuổi của ông già, đứa vẫn thường say mê với những cú sút trên sân cỏ hay những gam màu rực rỡ của hội họa, đêm nay lại mang một vẻ mặt suy tư lạ kỳ. Nó đứng đó, giữa sân nhà nội, hương đưa thoang thoảng. Ông già lúi cúi chuẩn bị bày biện cúng kiến.

Cầu – Sung – Dừa – Đủ – Xoài.

Đó là lời nhắn gửi của ông bà mình vào đất trời. Mong một năm mới vừa đủ, vừa sung túc, chẳng cần thừa thãi, chỉ cần bình an. Ông già đang thắp lại một nỗi niềm, cứ lặp đi lặp lại mỗi năm, như thể đất trời và thời gian cứ chờ đợi mãi để chứng giám cho một lời nguyện cầu chẳng bao giờ thay đổi.

..



“Ba ơi, sao mình phải để trái dừa cạnh trái xoài?” – Merci hỏi, đôi mắt to tròn lấp lánh dưới ánh nến bập bùng.

Ông già giải thích, tay khẽ chạm vào trái dừa có lớp vỏ ngoài hơi ngả màu. Nhớ lời chị bán dừa ở chợ lúc sáng, chị cười đon đả: “Dừa này chị bán không có ngâm thuốc, nên nó không được trắng trẻo mượt mà đâu em ơi. Em về muốn trắng cứ lấy chanh chà vào, chứ dừa chị bán không ngâm thuốc. Bệnh.”

Thiệt tình. Người miền Tây đôi khi làm ông già thấy nhói lòng. Phẩm hạnh chẳng để bán buôn. Bán buôn lại vô tình gom cả hạnh phẩm vào lòng lúc nào chẳng hay. Ông già nhớ. Tình thiệt. Sớm. Ra chợ mua một trái bí đao, chưa kịp trả tiền, chạy đi hẹn quay lại liền, chị bán hàng đã gọt sẵn ngon lành cho tiện về nấu canh, nhét luôn cả vài tép hành vào túi chẳng buồn tính toán thiệt hơn. Chuyện. Canh thì phải có hành mới ngon. Cái lòng tốt ấy, đôi khi rẻ như nhành hành, nhưng sao lại lấp lánh thu hút mê người.

Merci chạy ù ra ngoài, từ đầu làng đến xuối xóm, từ đường cạnh đến đường bên, rồi lại chạy vào, nghe ông già nói về cách sắp xếp mâm cúng, về cách bày biện một giấc mơ, một nguyện cầu. Thằng nhóc hứng thú với lịch sử, với những điển tích. Lạ. Trẻ giờ lại thích thú những thứ xưa cũ của cha ông.

Giấy tiền vàng bạc. Ông già nhặt sắp vào một dĩa đầy, đặt cạnh hoa và hai chung nước.

Nhớ. Văn hóa thuộc về một đất nước xa xăm nào đó.

Tự hỏi. Sao mình vẫn giữ đến tận bây giờ? Một nốt lặng rơi tõm vào thời khắc giao mùa. Đúng là có những cuộc tranh luận vẫn đang râm ran trên mạng về việc bỏ hay giữ, về nguồn gốc của những tập tục mà người ta gán cho hai chữ “mê tín”. Nhưng với ông già, đó là sợi dây liên kết tâm tưởng. Đốt một tờ giấy, gửi đi một lời chào đến những người đã khuất. Có gì sai khi người ta muốn được ghi nhớ?

Giao thừa đến.

Tiếng pháo hoa vang lên từ phía xa, xé toạc màn đêm. Có nhà ai đó vừa tự đốt một phong pháo vừa mua – pháo giờ mua phải có giấy tờ đàng hoàng mới được đốt. Những ngọn đèn trên bàn thờ được thắp sáng rực, khói nhang quyện vào gió làm lắc lư hai ngọn đèn dầu. Lavie – thằng nhóc thứ hai – cũng đã chạy ra, tay cầm trái bóng giấy quấn băng keo, nhưng lần này nó không sút. Nó đứng nép vào Merci, lặng lẽ nhìn vào hư không.

Thằng nhóc Merci chạy ù về, khoe: “Ba ơi, con thấy mọi nhà đều bày ra cúng giống nhà mình luôn!”

Khoảnh khắc đó, ông già thấy tình làng nghĩa xóm hiện lên thật rõ. Những giao tiếp không lời giữa không gian chuyển giao năm cũ và năm mới đó. Ngộ. Ông già ngỡ có một sự tĩnh lặng sâu thẳm trong mắt Merci. Nó đang học cách lắng nghe một năm cũ trôi đi và một trách nhiệm mới đang dần hình thành trên đôi vai bé nhỏ của mình.

— “Đi thôi hai đứa!”

Ông già hét lên, dắt hai thằng nhóc chạy ra xe, lướt ngang qua nhà Bác Hai. Tập tục xông đất – một cuộc chạy đua với thời gian để mang cái “vận may” đầu năm đến cho người thân. Bà nội hai đứa từ trong nhà ngoắc ba cha con vào, nụ cười hiền hậu rạng rỡ cả đêm đen.

Ba cha con chạy quanh các ngõ xóm. Đường quê đêm giao thừa vắng lặng nhưng tràn ngập hương vị mùa xuân. Merci ngồi sau, nó liên tục hỏi về cách thờ cúng ở các nhà mà nó vừa lướt qua.

— “Sao mâm cúng các nhà gần như giống nhau?” — “Xông đất là gì hả ba?”

Ông già cười, vừa lái xe vừa bắt đầu những bài “thuyết giảng” thực tế. Ông già không nói về thần thánh, ông nói về lòng hiếu khách và sự chân thành.

— “Xông đất là người đầu tiên sau giao thừa bước chân vào nhà. Cầu cho hợp tuổi, hợp mạng. Nguyện cho gia chủ phúc trạch thọ toàn, đủ những điều tốt đẹp. Giờ người ta ngại xông đất, sợ chuyện thường tình có lên có xuống. Lên thì chẳng sao, xuống lại sợ bị đổ thừa nọ kia. Con cũng nên chú ý sau này.”

Lạ. Tự dưng kể mấy chuyện nặng nề đó với trẻ con. Vậy thôi.

Ba cha con ghé vào nhà Bác Hai, rồi lại vội vã chạy sang nhà Cô Năm. Ở mỗi nơi, Merci đều quan sát rất kỹ. Nó thấy Bác Hai gái rót chén trà bằng cả hai tay, thấy Cô Năm mừng rỡ khi thấy ba cha con xuất hiện, gửi lời chúc năm mới phát tài vang vọng cả một con xóm. 

Ông già nhận ra một người trưởng thành đôi khi thật “nặng mang” – phải nhớ hết những mối quan hệ, duy trì những kết nối từ đời ông bà; thực hành những tập tục, chẳng để cho mình, chăng phải dành hết cho con cháu, chẳng nghỉ đến mai sau, chẳng qua là để làm bởi hai từ tự mang: trách nhiệm. 

Điểm đến cuối cùng là Miễu Ông Bà Chủ Chợ Cao Lãnh.

Nơi đây ngợp người đi. Khói nhang mù mịt dưới ánh đèn lồng đỏ. Ông già dắt tay Lavie bước vào, Merci lẽo đẽo phía sau. Thằng nhóc mười ba tuổi giờ đã cao đứng ngang ông già. Ông già bắt đầu kể cho nó nghe về lịch sử nơi này. Về những người đã có công khai thiên lập địa, hình thành nên ngôi chợ sầm uất.

— “Họ là những người bình thường, nhưng nhờ sự tận tâm và công đức mà được người đời nhớ ơn, lâu dần trở thành một điểm tựa tâm linh.”

Khắc. Con người ta cần một điểm tựa, lúc chơi vơi lại tìm kiếm đến tâm linh.

Lặng.

Dị đoan từ đó cũng thành hình như tấm mề đai hai mặt. Người ta khai thác sự chơi vơi và yếu lòng để dìu dắt từ tín ngưỡng trở thành dị đoan. Mụ mị là thứ dị đoan làm, trục lợi dựa trên những đấng thần linh. Ông già lặng đi, giấu dòng cảm xúc vào trong, sợ rằng nói quá nhiều sẽ làm thay đổi lăng kính cuộc đời trong mắt trẻ.

Merci nhìn những dòng người đang thành kính nguyện cầu. Ắt hẳn. Nó thấy những gương mặt khắc khổ, những người trẻ tuổi đang dấn thân vào đời, ai cũng mang theo một hy vọng. Những đứa trẻ không được lựa chọn tôn giáo. Có lẽ. Thằng nhóc của ông già bắt đầu hiểu, tôn giáo hay tập tục thực chất là một hình thức của hy vọng. Có thể. Con người ta cần một nơi để gửi gắm nỗi đau, mong cầu sự giải thoát và để thấy mình không cô đơn giữa dòng đời.

Ông già nhận rõ hơn về một sự tiếp nối.

Bầu trời Cao Lãnh lúc này mây bắt đầu hiện rõ dưới ánh trăng mờ, dấu hiệu của một năm mới với nhiều biến chuyển. Nhưng giữa cái mênh mông ấy, ba cha con vẫn dắt tay nhau đi qua những ngõ nhỏ.

— “Ngủ ngon các chàng trai! Nhẹ tựa khói sương, bình thường như hơi thở.”

Ông già thầm thì.

***

—“Sleep well, boys! Light as mist, ordinary as breath.”

New Year's Eve. Year of the Horse. Cao Lãnh.

Night.

The wind from the TRiver blows in, whispering then weakening as it reaches the shore, carrying a chilly mist and the heady scent of marigolds and potted chrysanthemums basking in the wait for Tet. The midnight sky is like a sheet of solid black velvet, without a single cloud, so silent that one could almost hear the sap stirring within the vibrant yellow apricot branches.

Just a moment ago. Bustle. People poured into the streets after long days of weary waiting for a round of fireworks.

A provincial town. The fireworks burst into the sky earlier than in the city; at just ten o'clock at night, a corner of the heavens was already radiant. An old motorbike carrying little Julie, “Em,” Aunt Nam, and her grandson Carrot also began to enjoy those fire-flowers against the night sky. Beautiful. Then, extinguished. People filtered back home, preparing for the most sacred moment of the year.

This New Year's Eve, he didn't welcome it with his nephew. The boy has grown a bit more, starting to create his own midnight. Setting out offerings, standing in for both father and mother; praying for a peaceful new year.

Contrasting with the vast silence of the universe is the frantic activity of humans on earth. Neon lights from eaves spill out, illuminating meticulously arranged New Year's Eve offering trays. There, dreams are laid out, placed solemnly on porcelain plates—some Vietnamese, some Chinese; a favorite of Grandma, the Old Man’s “Silver-Haired Lover,” who collected "antique-style" dishes as a form of cherished savings.

“This year, you two stay up to welcome the midnight offerings with me. Why don't you run around and see if there's anything different?” – The Old Man smiles, feeding words to a child who has begun to undergo changes in both body and temperament.

Merci. The Old Man's thirteen-year-old boy, usually obsessed with soccer kicks or the vivid hues of painting, wears a strangely pensive expression tonight. He stands there, in the middle of his paternal grandmother’s yard, the scent of incense drifting. The Old Man fusses over the arrangement of the offerings.

Cầu – Sung – Dừa – Đủ – Xoài. (Pray – Prosper – Coconut – Enough – Mango).

This is the message our ancestors sent to the heavens and earth. A wish for a new year that is just enough, prosperous enough, no need for excess, only peace. The Old Man is rekindling a sentiment, repeating it year after year, as if heaven, earth, and time are forever waiting to witness a prayer that never changes.

...

“Dad, why do we have to put the coconut next to the mango?” – Merci asks, his large round eyes sparkling under the flickering candlelight.

The Old Man explains, his hand gently touching a coconut with a slightly discolored husk. He remembers the words of the woman selling coconuts at the market this morning; she smiled brightly: “I don't soak these coconuts in chemicals, so they aren't pearly white and smooth, dear. If you want them white, just rub them with lemon. My coconuts aren't soaked. That causes sickness.”

Truly. The people of the West (Mekong Delta) sometimes make the Old Man’s heart ache. Virtue is not for sale. Yet, in selling, they unintentionally gather virtue into their hearts without realizing it. The Old Man remembers. Genuine kindness. Early morning. Buying a winter melon at the market, not yet paid for, running off to an appointment only to return immediately; the seller had already peeled it perfectly for easy cooking, even stuffing a few stalks of green onion inside without bothering to calculate profit or loss. Matters. Soup is only good with onions. That kind of kindness—sometimes as cheap as a stalk of onion—yet why does it shimmer with such mesmerizing attraction?

Merci runs out, from the head of the village to the end of the hamlet, from one side road to the next, then runs back in, listening to the Old Man talk about how to arrange an offering tray, how to set out a dream, a prayer. The boy is fascinated by history, by legends. Strange. Children now find interest in the ancient things of their forefathers.

Joss paper (Spirit money). The Old Man picks them up and arranges them on a full plate, placed next to flowers and two cups of water.

Remember. This culture belongs to a far-off land.

Wonder. Why do we still keep it until now? A note of silence falls into the transition of the seasons. It's true there are debates buzzing online about whether to discard or keep it, about the origins of customs that people label as “superstition.” But for the Old Man, it is a thread of spiritual connection. Burning a piece of paper, sending a greeting to those who have passed. What is wrong with wanting to be remembered?

Midnight arrives.

The sound of fireworks echoes from afar, tearing through the night. Someone nearby has just lit a string of firecrackers they bought—crackers now require proper paperwork to be ignited. The lamps on the altar are lit bright, incense smoke swirling in the wind, making the two oil lamps flicker. Lavie—the second boy—has also run out, holding a paper ball wrapped in Scotch tape, but this time he doesn't kick. He stands close to Merci, silently gazing into the void.

Merci runs back, bragging: “Dad, I saw every house setting out offerings just like ours!”

In that moment, the Old Man sees the village neighborliness manifest so clearly. Those wordless interactions in the space transitioning between the old year and the new. Curious. The Old Man senses a profound stillness in Merci’s eyes. He is learning to listen to an old year passing away and a new responsibility gradually forming on his small shoulders.

—“Let’s go, you two!”

The Old Man shouts, leading the two boys to the motorbike, gliding past Uncle Hai’s house. The custom of xông đất (first footing)—a race against time to bring "luck" for the beginning of the year to relatives. Their grandmother waves the three of them in, her gentle smile radiant against the dark night.

The father and sons ride around the hamlets. The country road on New Year's Eve is deserted but filled with the flavor of spring. Merci sits in the back, constantly asking about the worship styles in the houses they just passed.

—“Why are the offering trays in every house almost the same?” —“What exactly is xông đất, Dad?”

The Old Man smiles, driving while starting practical “sermons.” He doesn't talk about gods; he talks about hospitality and sincerity.

—“The xông đất person is the first one to step into the house after midnight. A prayer for matching ages and destinies. A wish for the host to have full blessings and longevity, all good things. Now, people are hesitant to do it, fearing the common ups and downs of life—if things go up, there's no problem, but if they go down, they fear being blamed. You should pay attention to this later on.”

Strange. Suddenly telling such heavy stories to children. Just like that.

The father and sons stop by Uncle Hai’s house, then hurry over to Aunt Nam’s. At each place, Merci observes very carefully. He sees Uncle Hai’s wife pouring tea with both hands; sees Aunt Nam rejoicing as the three appear, her New Year’s wishes for prosperity echoing through the alley.

The Old Man realizes that being an adult is sometimes a "heavy burden"—having to remember all the relationships, maintaining connections from the grandparents' generation; practicing customs not for oneself, not entirely for the children, not thinking of the future, but simply to fulfill the self-imposed word: responsibility.

The final destination is the Shrine of the Founders of the Cao Lãnh Market (Miễu Ông Bà Chủ Chợ).

The place is overwhelmed with people. Incense smoke is thick under the red lanterns. The Old Man takes Lavie’s hand as they enter, Merci trailing behind. The thirteen-year-old boy is now as tall as the Old Man, beginning to deal with the changes of his body and such; now he listens to the story of this place. About the people who had the merit of opening the heavens and earth, forming the bustling market of today.

—“They were ordinary people, but thanks to their dedication and merit, they are remembered with gratitude, eventually becoming a spiritual anchor.”

Etched. Humans need an anchor; when drifting, they seek the spiritual.

Silence.

Superstition also forms from there, like a two-sided medal. People exploit the drifting and the weak-hearted to lead them from faith into superstition. Delusion is what superstition creates, profiting based on the divine. The Old Man falls silent, hiding his emotions within, fearing that saying too much about a picture will change the lens of life in a child’s eyes.

Merci watches the crowds praying with devotion. Surely. He sees the haggard faces, the young people venturing into life, everyone carrying a hope. Children who don't get to choose their religion. Perhaps. The Old Man’s boy begins to understand: religion or custom is essentially a form of hope. Maybe. Humans need a place to deposit their pain, to seek liberation, and to feel they are not alone in the currents of life.

The Old Man sees a continuation more clearly.

The Cao Lãnh sky now shows clouds appearing under the faint moonlight, a sign of a new year with many shifts. But amidst that vastness, the father and sons still hold hands, walking through the small alleys.

—“Sleep well, boys! Light as mist, ordinary as breath.”

The Old Man whispers.

Thứ Năm, 19 tháng 2, 2026

Nhật ký của cha - Lấy vợ tốn tiền [Dad's Diary: Getting married is expensive]

 


“Lấy vợ tốn tiền” Đó là kết luận của một thằng nhóc tám tuổi.

Sài Gòn những ngày này, nắng không còn gắt gỏng kiểu muốn thiêu cháy mọi thứ, mà bắt đầu mang một phong vị khác. Ngọt. Thanh. Và có chút gì đó bồn chồn. Nắng chói chang xuyên qua những tán lá me bay, rắc xuống mặt đường Hai Bà Trưng những mảnh vàng lấp lánh như vảy bạc. Trên cao, bầu trời xanh ngắt, mây trôi phiêu lãng thành từng dải mỏng, thong dong như chẳng hề biết đến cái khái niệm "chạy deadline" của những con người đang hối hả phía dưới.

Trong căn nhà trong hẻm nhỏ, ông già đang loay hoay với những hồ sơ cuối ngày, cuối năm. Bất chợt, thằng nhóc Lavie – đứa con trai thứ hai với đôi chân lúc nào cũng trực chờ đá vào một trái bóng tưởng tượng – đứng chống nạnh trước mặt.

— "Sau này con không lây vợ đâu!" Thằng nhóc nói dõng dạc với bà vú, người đang lúi húi dọn dẹp những món ăn còn sót lại của một buổi cơm chiều.

Ông già dừng lại, bỏ lại những dòng ghi chú dang dở cho một hồ sơ trên màn hình máy tính. 

— "Sao con không lấy vợ?" 

— "Lấy vợ tốn tiền." 

Thằng nhóc vừa nói, vừa tung một cú sút. Quả bóng giấy đập bộp vào vách kính, dội ngược lại. Nó khéo léo dùng mu bàn chân đỡ lấy, hệt như một cầu thủ chuyên nghiệp đang biểu diễn trên thảm cỏ Champions League, chứ không phải trong gian phòng chật hẹp đầy mùi thức ăn.



— "Sao lấy vợ tốn tiền?" 

Ông già hào hứng. Một đề tài hay. Ông cố ghìm lại nụ cười, giữ gương mặt nghiêm túc nhất có thể. Ở trên lầu, “Em” bắt đầu lắng nghe. Trong bếp, bà vú cũng rục rịch phát ra những âm thanh nén cười khó cưỡng.

— “Lấy vợ tốn tiền. Tốn tiền mua mỹ phẩm cho vợ. Đẻ con lại tốn tiền nữa. Phiền lắm!”

Thằng nhóc lặp lại, vẫn say sưa với quả bóng của mình. Tiếng quả bóng giấy đập vào kính đều đặn như nhịp đập của một trái tim đang lo âu về kinh tế.

Lặng. Một nốt lặng rơi tõm vào giữa màn hình đống hồ sơ dở dang.

Ông già sững lại. Một nốt lặng rơi tõm vào giữa đống hồ sơ dở dang.

— “Thì ba nhìn xem, nuôi con tốn tiền, mà trẻ con thì hay lèm bèm. Con cũng sẽ không lấy vợ luôn. Tốn tiền mua mỹ phẩm, tốn tiền nuôi con. Tốn tiền.”

Ông già bỗng thấy mình lúng túng. Tìm kiếm. Lục lọi. Những triết lý cao siêu trong sách vở, những từ ngữ bóng bẩy vẫn dùng để “dạy đời” trên mạng bỗng chốc bay đi đâu hết. Trước sự chất vấn ngây thơ nhưng trần trụi của Lavie, ông già thấy mình như một gã thợ may bị đánh rơi kim chỉ.

— “Con đẻ con ba nuôi con con nha!”

Thằng nhóc tiếp tục sau một thoáng suy nghĩ, trong lúc ông già vẫn còn chưa tiêu hóa hết cái logic “tốn tiền” ban nãy.

Sững

— “Ô hay! Con chú, chú nuôi, sao lại bắt tôi nuôi nữa?” – Ông già giả vờ phát cáu.

— “Thì ba nuôi con, rồi nuôi con con luôn đi! Rồi con con lớn lên nuôi ba.”

Thằng nhóc chống chế, giải thích và biện hộ bằng một sự hồn nhiên đến mức… không thể cãi lại.

— “Này! Hai vợ chồng tôi chẳng cần mấy cô, chú lớn lên nuôi. Lo mà sống tốt, vui vẻ là được.”

Thằng nhóc chạy tọt lên lầu

Từ trên lầu, Em hỏi vọng xuống: "Đấy, cái này có phải Ba nó lèm bèm suốt nên nó bị ảnh hưởng không?!" — 

Tiếng bà nội cười rôm rả, mang theo hơi thở của mảnh đất phù sa, làm dịu đi cái không khí oi nồng của phố thị.

Ông già vừa ngượng, vừa buồn cười. Tiếng cười hì hì vang lên từ chiếc màn hình điện thoại đang đặt trên bàn. Qua cuộc gọi video Zalo, bà nội ở Cao Lãnh quê nhà đang nheo mắt cười, chứng kiến toàn bộ màn đối đáp "cụ non" của thằng cháu nội.



Lạ. 

Trẻ giờ lớn khôn. Trẻ giờ nhận thức. Chẳng thể chối bỏ rằng chúng là tấm gương phản chiếu sắc nét nhất những gì người lớn thể hiện. Ông già tự hỏi, bao nhiêu lần mình đã than vãn về hóa đơn, về áp lực kiếm tiền trước mặt con? Để rồi trong đầu một đứa trẻ tám tuổi, cuộc sống gia đình chỉ còn là một bảng tính thu chi đầy lo âu thay vì là một tổ ấm của những cái ôm.

Sài Gòn cuối năm vội vã. Những con người ngoài kia đang gồng mình lên để có một cái Tết "hoành tráng". Và ông già, vô tình, cũng đã từng là một phần của dòng chảy hối hả đó, mà quên mất rằng, thứ Lavie cần nhất chẳng phải là một bộ đồ hiệu hay một chuyến du lịch đắt đỏ, mà là một ông bố biết cười thật sự, chứ không phải một ông bố chỉ biết nhíu mày bên chiếc smartphone.

Chiều.

Ông già dắt Lavie ra sân bóng. Đây là “vương quốc” của thằng nhóc. Nơi những tên cầu thủ lừng danh như Messi, Ronaldo, Mbappe… được nó sắp xếp thành hàng trong tâm tưởng.

Đối nghịch.

Phía xa kia, những tòa nhà chọc trời đang rực lên ánh đèn neon vô hồn, đại diện cho một thế giới của những con số, của sự thay đổi khốc liệt và những giấc mơ bê tông. Còn ở đây, dưới chân Lavie, chỉ có trái bóng tròn và mặt cỏ xanh rì.

Thằng nhóc chạy. Mồ hôi nhễ nhại. Nó cười.

Một nụ cười rạng rỡ, nguyên sơ, không cần bất kỳ một lớp “filter” nào của TikTok hay Facebook. Nó đá bóng không phải để nhận được “like”, cũng chẳng phải để chứng tỏ mình xuất sắc với ai. 

Giật mình.

Ông già tỉnh, như vừa thoát khỏi một giấc mộng hoang. Trước giờ, ông già cứ mải mê tìm kiếm những nụ cười xa xôi qua khung hình điện thoại, máy tính. Có chăng cũng chỉ là ôn lại những khoảnh khắc đời đã qua bằng sự hước hài nằm trong những dư âm.

Vô tình.

Thấy bản thân mình đi tìm những thứ xa xôi, ca ngợi những giá trị nhân tạo, tôn thờ những nụ cười được dàn dựng tinh vi để làm “nội dung”. Nội dung chẳng phải được tạo từ những khát khao? 

Dần dà, ông già bỏ việc gồng mình tạo ra những bức ảnh, hay nụ cười để “ngạo” với thế gian. Cái sự “tạo” đó, vốn dĩ đã là chẳng tự nhiên.

Trái bóng bay đi, lệch mục tiêu, thằng nhóc ngã nhào. Nó đứng dậy, phủi mông, cười toe toét rồi lại tiếp tục chạy.

Dạy.

Thằng nhóc Lavie đang dạy ông già về sự chấp nhận. Chấp nhận những thăng, trầm, vui, buồn của cuộc sống một cách tự nhiên như hơi thở. Cuộc sống đã đủ đầy những gia vị đó rồi, chẳng cần phải “decor” thêm.

Ông già nhớ đến lời bài hát thịnh hành: “Xuân ơi xuân, xuân vừa ghé qua đây... lòng ta bỗng thấy nhẹ nhàng như mây”.

Nhẹ nhàng như mây.

***

“Getting married is expensive.”

That was the conclusion of an eight-year-old boy.

Saigon these days. The sun is no longer harsh enough to scorch everything in its path. Instead, it carries a different flavor. Sweet. Pure. And perhaps, a bit restless. The bright sunlight filters through the leaves of the tamarind trees, sprinkling golden shards like silver scales onto Hai Ba Trung Street. Above, the sky is a deep, endless blue. Clouds drift aimlessly in thin ribbons, leisurely wandering as if they have never heard of the concept of a "deadline" that haunts the hurried people below.

In a small house tucked away in a tiny alley, the Old Man was wrestling with files at the end of the day, at the end of the year. Suddenly, Lavie—the second son, whose feet were always poised to kick an imaginary ball—stood with his hands on his hips right in front of him.

—“I’m never getting married!”

The boy spoke firmly to the nanny, who was busily tidying up the leftovers from an early dinner.

The Old Man paused. He abandoned the half-finished notes for a file on his computer screen.

—“Why won’t you get married?”

—“Getting married is expensive.”

As the boy spoke, he launched a kick. A paper ball—meticulously crafted from layers of scrap paper bound tightly with Scotch tape—hit the glass pane with a soft thump and bounced back. He deftly caught it with the top of his foot, like a professional player performing on the grass of the Champions League, rather than in a cramped room filled with the scent of food.

—“Why is it expensive?”

The Old Man was intrigued. A fascinating topic. He suppressed a smile, maintaining the most serious expression possible, while "Em" upstairs began to listen and the nanny in the kitchen started making muffled sounds of suppressed laughter.

—“Getting married is expensive. Cosmetics for a wife are expensive. Having kids is expensive. It’s too much trouble,” the boy repeated, still engrossed with his ball, which he kept kicking against the glass door.

Silence. A note of silence fell right into the middle of the pile of unfinished files.

—“But look, Dad. Raising kids costs money, and kids grumble a lot. I won’t get married. Money for makeup, money for kids. It’s just money.”

The Old Man felt a sudden clumsiness. Searching. Rummaging. The lofty philosophies from books, the polished words he often used to "preach" online suddenly vanished. Faced with Lavie’s innocent yet naked interrogation, the Old Man felt like a tailor who had dropped his needle and thread.

—“When I have a kid, you raise them for me, okay?” the boy continued after a moment of thought, while the Old Man was still digesting the "expensive" logic from before.

Daze.

—“Oh, really? Your kid is your responsibility. Why are you making me raise another one?” the Old Man feigned irritation.

—“Well, you raised me, so just raise my kid too! Then when my kid grows up, they’ll take care of you,” the boy countered, explaining and defending his stance with a logic that was… impossible to argue with.

—“Listen! Your mom and I don’t need any of you to grow up and take care of us. Just worry about living well and being happy,” the Old Man snapped playfully.

The boy dashed upstairs.

From above, Em called down: “There, you see? Is it because his Dad grumbles about money all the time that he’s influenced like this?!”

Grandma’s laughter echoed through the phone on the table. Through a Zalo video call, Grandma back in the hometown of Cao Lanh was squinting with laughter, witnessing the whole "little old man" performance of her grandson. Her laughter carried the breath of the alluvial soil, softening the humid, stifling atmosphere of the city.

Strange.

Children these days are mature. They are perceptive. There is no denying that they are the sharpest mirrors reflecting what adults project. The Old Man wondered: how many times had he complained about bills and the pressure of making money in front of his child? Consequently, in the mind of an eight-year-old, family life had become a balance sheet of anxious income and expenses rather than a sanctuary of hugs.

Saigon at the end of the year is hurried. People out there are straining themselves for a "grand" Tet. And the Old Man, unintentionally, had also been a part of that frantic flow, forgetting that what Lavie needed most wasn't a brand-name outfit or an expensive trip, but a father who truly knew how to laugh—not a father who only knew how to frown at a smartphone.

Afternoon.

The Old Man took Lavie to the football field. This was the boy’s "kingdom." A place where famous names like Messi, Ronaldo, and Mbappe were lined up in his imagination.

Contrast.

In the distance, skyscrapers glowed with soulless neon lights, representing a world of numbers, fierce changes, and concrete dreams. But here, under Lavie’s feet, there was only a round ball and green grass.

The boy ran. Drenched in sweat. He laughed.

A radiant, primal smile. No need for any "filter" from TikTok or Facebook. He didn't play for "likes," nor to prove his excellence to anyone. He played for the pure joy of seeing the ball—even a paper one—hit the back of the net.

Startled.

The Old Man woke up as if from a wild dream. Until now, he had been searching for distant smiles through phone screens and computers. Perhaps it was just a way to revisit past moments through the lingering echoes of calculated humor.

Unintentionally.

He saw himself searching for far-off things, praising artificial values, worshipping smiles meticulously staged for "content." But isn't content born from desires?

Gradually, the Old Man gave up the act of forcing a photo or a smile just to "show off" to the world rather than for himself. That kind of "staged" joy was, by its very nature, unnatural.

The ball flew, missed the target, and the boy tumbled. He stood up, brushed off his bottom, grinned ear to ear, and continued to run.

Lesson.

Lavie was teaching the Old Man about acceptance. Accepting the ups, downs, joys, and sorrows of life as naturally as breathing. Life is already full of these flavors; there is no need for further "decor."

The Old Man remembered the lyrics of a popular song: “Spring, oh Spring, you’ve just stopped by... my heart suddenly feels as light as a cloud.”

As light as a cloud.

Saigon at night. Streetlights began to shimmer. The Old Man pulled Lavie into his arms.

Love.

Love for the children of this era, who must grow up amidst the pressure of change, in a world where adults sometimes forget how to love their own children. Books teach. Be like friends with your kids. Tiger moms, lion dads. All sorts of theories.

The Old Man promised himself he would slow down. No more evenings buried in a phone screen while Lavie wanted to recount a spectacular shot.

The value of life is not found in far-off places. It lies right in Lavie’s crisp laughter after a match, in the gentle gaze of Grandma through a phone screen, and in the moment father and son walk hand-in-hand under the Saigon spring sun.


Thứ Hai, 9 tháng 2, 2026

Nhật ký của cha - Julie chậm nói [Dad's diary - Slow to speak]


Mọi thứ hiện rõ hơn lúc nào hết. Ông già ôm cô nhóc Julie vào lòng; thì thầm lời “xin lỗi”, ông già chẳng biết điều đó có phải muộn màng không. Ông già chỉ thấy mình không bình thường, chứ chẳng phải là cô nhóc.

Julie im lặng. Cô nhóc nhìn ông già bằng đôi mắt to tròn, trong veo như thể vừa được vớt lên từ một dòng suối. Ông già nhìn lên bầu trời Sài Gòn những ngày cuối năm. Những áng mây không trôi, chúng xếp lớp, san sát và đều đặn như lớp vảy của một con cá kình khổng lồ đang lặng lẽ băng qua đại dương không trung. Một bầu trời vảy cá. Đẹp đến mức nghẹt thở, một sự thay đổi thầm lặng của thời tiết, hay là của chính tâm hồn một gã đàn ông đang tập làm cha.


Takashimaya, tầng 5. Chị đến. Vẫn dáng vẻ ấy, nhưng ánh mắt đã khác. Người đàn bà thép của Toyota ngày nào. Giờ đây, chất thép dường như đã được tôi luyện để trở nên mềm mại hơn, như những nét cọ trên toan. Chớp mắt.

Mười năm. Một thập kỷ trôi qua kể từ ngày chị quyết định bước chân ra đi, rời bỏ những hào quang rực rỡ của quyền lực để đi tìm một bản ngã khác. Mười năm, đủ để một đứa trẻ trưởng thành, và đủ để những gã đàn ông như ông già nhận ra tóc mình đã pha sương nhiều hơn những gì mình tưởng.

Hỏi han. Sẻ chia. Về hội họa, về những bức vẽ bằng cọ kim. Ông già lắng nghe, thấy trong lời chị có cả những tiếng vang của quá khứ và cả sự thanh thản của hiện tại. 

Trải lòng với chị. Về một góc nhìn khác của ông già tập tành làm cha.

Dấu che. Sự lười biếng của chính mình. Ông già nhận ra mình đã phó thác thiên chức của mình cho người khác. Từ giáo viên, những chuyên gia cho đến bác sĩ. Tất cả được gọi tên như những cứu cánh, nhưng thực chất là những tấm bình phong để ông già che đậy sự thiếu hụt thời gian dành cho sự yêu thương. Yêu chưa đủ rộng. 

Ông già thấy mình lười biếng. Chỉ cần dễ dàng gán một lý do là xong, chuyện còn lại để người khác lo. Nhẹ. Ông già có một lý do chính đáng để sống: kiếm tiền. Kiếm tiền tự dưng được hợp thức hóa một cách tối thượng. Lạ. Những sự phân công lao động từ thời ăn lông ở lỗ chẳng quay trở lại để phân rõ đàn ông săn bắn, đàn bà hái lượm. Giờ tất cả đều hái lượm như nhau trên cánh đồng tiền. Công việc kiếm tiền trở thành một biểu tượng của sự bình đẳng. Vô tình. Việc chăm sóc một đứa trẻ  được xem là gánh nặng mà người ta muốn “giải phóng” bằng cách thuê mướn sự quan tâm. Thương chưa đủ sâu. 

Nhớ. Chuyện trò.



Ông già ngồi với chàng trai người Anh. Một gã với thân hình phốp pháp, tâm đắc chia sẻ về những quan sát của bản thân trong hành trình dấn thân cùng với những đứa trẻ đặc biệt. Kết luận có thể chấp nhận là gene. Những phân tích chằng chịt sau một dặm đường đi qua các nước, để rồi gã dừng chân lại tại Việt Nam, thành gia lập thất trong một khuôn viên đủ rộng cho vài đứa trẻ chơi đùa. 

Sài Gòn lúc đó nắng ở ban trưa. Ông già im lặng và chẳng muốn gửi cô nhóc mình vào đó. Nơi ấy quá chuyên nghiệp, quá đúng quy trình, nhưng nó quá giống những nơi đã từng khiến Julie cảm thấy mình là đặc biệt thay vì là một đứa trẻ cần được yêu thương. Rộng sâu.

Sài Gòn cuối năm. Một ngôi trường dành cho trẻ con của dân expat. Nhà trường cố gắng liên hệ và sắp xếp cho một buổi gặp riêng. Nó diễn ra tại một Pola Cafe.

Cô nhóc tự xưng là giáo viên, diện chiếc đầm xinh, đủ rộng để che đi những khuyết điểm của thân hình, nhưng không giấu nổi nụ cười tỏa nắng. Một cô gái trẻ với những món “đạo cụ” chơi với trẻ, những món đồ ông già chất đầy trong ba lô. 

Những bài kiểm tra, những thử thách tâm lý được đưa ra. Julie vượt qua tất cả. Hững hờ. Ông già và cô nhóc Julie như thể đã ngán ngấm với những điều lập đi lập lại, có những cái tên đặt cạnh, ghép từ, gom chữ là “chuyên môn”, “chuyên gia”...đủ cả… Mệt. Cô nhóc chẳng quan tâm đến những tiêu chuẩn của giới chuyên gia. Cô nhóc chỉ thích chuyện trò và chơi với ông già. Nghệch ngoạc những gam màu trên giấy, lắng nghe ông già nói. Ngộ. Ông già chẳng nói về cô nhóc, ông già nói về chính mình nhiều hơn. Nói như một sự tự thú với cô giáo trẻ, với người lạ và như là với tất cả.

Tủm tỉm. Cô nhóc cười.

Cô gái trẻ nhìn ông già và Julie, thấy họ thân đến lạ. Như hai người bạn bước ra cách nhau một khoảng không, một khoảng đời, giờ tình cờ gặp lại. Nhớ. Ai đó từng nói: con gái là người tình kiếp trước của cha? Chẳng biết. Ông già chỉ thấy mình sáng ra một điều gì đó rất cũ nhưng lại rất mới. Ngã giá. Ông già im lặng, cố gắng giấu đi một nụ cười chua chát. Nghĩ. Ông già đúng là chẳng phải người bình thường. Kẻ bình thường sẽ lo lắng cho tương lai của đứa trẻ chậm nói, còn kẻ chẳng bình thường này lại đang ghen tị với sự tự do trong tâm hồn của nó.

Sài Gòn đêm.



Trong khi thưởng thức những ly bia vừa cạn, các cô gái trẻ ở nhà bên cạnh cũng bắt đầu qua giao lưu. Bước ra ngoài, ông già nhìn biển hiệu. Đó là một viện Bi C chuyên dành cho trẻ con đặc biệt. Cô giám đốc trẻ giải thích ý nghĩa của chữ Bi là “tương lai hạnh phúc”. Tại một trời đêm Quận 7, khi chén tạc chén thù, ông già thấy những con người này quá trẻ. Họ dấn thân vào ngành giáo dục đặc biệt này, có phải vì đam mê, hay đơn giản vì nơi đấy dễ dàng cho họ một cái nghề để mưu sinh trong một xã hội đang ngày càng nhiều những đứa trẻ “chậm bước”?

Cuộc sống như thể luôn công bằng theo cách nghiệt ngã nhất, cố gắng tạo ra những công việc mới từ chính nỗi đau và sự lười biếng của những kẻ tập làm cha như ông già.i.

Ông già thấy mình lười. Lười chơi với trẻ. Lười kiên nhẫn. Ông già chưa từng chơi về cô nhóc thiên thần một cách toàn tâm. Bao lần, ông già vứt hết mọi thứ lên bàn: bút màu, đồ chơi, giấy vẽ … Bao bận, như thể bản thân có tiền rồi cứ thế vứt ra để mua lấy sự rảnh rang. Ông già đã quên bản thân từng nghèo khó ra sao. 

Một lẽ. Ông già cho đám trẻ chơi hết bao nhiêu loại bút cùng một lúc thay vì tuần tự từng màu một, chỉ để bản thân có thể thoải mái lướt trên màn hình điện thoại, để thỏa mãn với những ngôn từ bóng bẩy trong lúc đọc, lúc viết những thứ mà đôi khi chính mình cũng chẳng hiểu hết.

Hỏi. Đọc với viết thứ gì khi mà lời nói với đứa con trước mặt còn chưa vẹn tròn? Lượm từ, gom chữ, gộp thành câu. 

Tưởng. Một nếp nhà. Cô nhóc nhỏ, ông già và một bà vú.

Tượng. Căn hẻm nhỏ, một hoạt cảnh diễn ra. Cô công chúa nhỏ đi tìm đồ ăn, gặp phải “bà phù thủy” ngăn chặn. Cô công chúa ngồi khóc ấm ức. Và rồi xuất hiện một “Vua cha”, một chàng hoàng tử từ kiếp trước để mang công chúa khám phá những vùng đất mới. Họ tìm thấy một ốc đảo của những món ngọt.

Đó là món mì tươi, kéo dài như vô tận, trong khói nghi ngút bốc lên được nấu vừa chín tới. Là món bánh ngọt đẹp mắt, cô nhóc Julie chẳng mặn mà với phần cốt bánh, cô nhóc chỉ thích nếm lớp kem tươi mịn màng, thơm tho và ngọt dịu được tạo ra từ trứng. Cô công chúa thích nhất những viên kẹo ngọt bọc đường và sô-cô-la. Ông già ngồi gom lại những món con ăn, viết những dòng ghi chú. 

Đó là hành trình của ông già dẫn cô nhóc đi chơi ở một buổi ban trưa. Khi cô nhóc của ông già bắt đầu ê a rồi lại tắt lịm. Ơ hờ. Ông già từng xem đó như một điều lặp lại tương tự một ông anh, một sự hiển nhiên cho đến khi sự im lặng của con trở thành một tiếng thét vang dội trong tâm thức ông.

“Chúng ta dơ dái hơn chúng ta nghĩ.”

Đó là suy nghĩ của ông già khi đứng trước sự trong sáng của Julie. Cô nhóc như một thiên thần hạ phạm để soi rọi những góc khuất tăm tối nhất. Ông già lặp lại lời nhận định đó với cô gái trẻ ngồi trong bàn cafe.

Nhớ. Ông già phát hiện ra điều đó trong những khoảnh khắc phải dọn vệ sinh cho con. Ông già thấy mình đã từng cảm thấy xấu hổ. Xấu hổ và lúng túng trước những ánh mắt dò xét của người xung quanh. Ông già gán cho mọi người cái suy nghĩ rằng họ sẽ thấy gớm ghiếc trước việc một đứa trẻ vệ sinh không đúng chỗ. Tthoát ra. Ông già thấy, có hét, có la và có cả bạo lực chuẩn bị trào dâng. Đấy chẳng phải là vì mình? 

Lạ. Trẻ nào chẳng phải học từ đầu? Julie hoàn toàn chẳng suy nghĩ gì đến việc đó. Mắc thì đi. Dơ thì rửa. Sạch lại ngay. Chỉ có đứa trẻ “sống lâu” như ông già mới mang nặng cảm giác dơ dái và sĩ diện. Thật ra, ngay khi có suy nghĩ đó, ngay khi đặt sự xấu hổ của mình lên trên nhu cầu sinh học tự nhiên của con, thì ông già đã dơ lắm rồi. Sự dơ dái của một tâm hồn đã bị vẩn đục bởi xung quanh.

Không sao đâu! Bình tĩnh mà sống!

Ông già bắt đầu đi tìm lại lời ru. Ông mở những đoạn video trên mạng để nghe cùng cô nhóc. Lời ru của Nam Bộ. “Ầu ơ ví dầu…”. Những câu ca dao, tục ngữ bắt đầu được ngân lên dưới ánh sáng của đôi mắt xoe tròn.

Ông già ôm cô nhóc vào lòng, bắt đầu ngân nga những lời hát mà chính mình cũng chưa thuộc hết lời. Những câu ru chỉ còn vỏn vẹn một vài từ vụn vặt, như thể chúng đã rơi rớt hết trên dặm đường lớn khôn đầy tham vọng. Ngôn từ viết ra cho thiên hạ đọc thì nhiều, nhưng lời hát cho con thì lại quên đi tất cả.

Lạ thay, Julie bắt đầu phản ứng. Cô nhóc bắt đầu trò chuyện với ông già bằng những âm điệu riêng biệt, bắt đầu hát theo những bài ca chưa thuộc hết lời ấy. Thì thầm. Ông già xin lỗi cô con gái. Xin lỗi vì đã đẩy con vào những trung tâm, những phòng mạch, những nơi vốn dĩ chẳng bình thường để chữa trị cho một đứa trẻ mà sự "bất thường" duy nhất là nó quá tinh khôi.

Tất cả xuất phát từ suy nghĩ của một gã cha chẳng bình thường. Một gã lười biếng và dơ dái, từng tưởng rằng tiền bạc và chuyên gia là biểu hiện của tình yêu.

Bầu trời vảy cá trên cao vẫn im lìm. Sài Gòn vẫn hối hả ngoài kia với những áp lực của sự thay đổi, của việc phải nhanh hơn, giỏi hơn. Nhưng ở đây, trong vòng tay của ông già, Julie vẫn đang chậm rãi tận hưởng viên kẹo sô-cô-la của mình.

Ông già nhận ra: Julie không cần được chữa trị hay thanh tẩy, như tiếng kinh, tiếng Pháp, tiếng chú mở rào rạo ở đêm về. Chính ông già mới là người cần được Julie thanh tẩy.

“Ầu ơ… cầu ván đóng đinh… cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi…” hay mấy khúc hát thiếu nhi “bà ơi bà cháu yêu bà lắm..”

Tiếng hát của hai cha con hòa vào nhau. Lavie chậm nói rồi đến Julie. Chậm để chờ yêu thương. Chậm để lắng nghe một ông già, một gã sống lâu, tự hỏi: lòng rộng bao nhiêu, yêu sâu thế nào? 

Ông già và thiên thần Julie dắt nhau đi trong ánh nắng chiều cuối năm. Bàng bạc. Phố chuẩn bị lên đèn.

***

Everything is clearer than ever. The Old Man holds little Julie in his arms; whispers a "sorry," not knowing if it’s too late. The Old Man realizes he is the one who isn't normal, not her.

Julie is silent. She looks at him with large, round eyes, as clear as if they had just been dipped in a mountain stream. The Old Man looks up at the Saigon sky at year's end. Clouds don't drift; they layer, close and orderly like the scales of a giant whale quietly traversing the ocean of space. A mackerel sky. Breathlessly beautiful—a subtle shift in the weather, or perhaps in the soul of a man learning to be a father.

Takashimaya, 5th floor.

She arrives. The same silhouette, yet the eyes are different. The "Iron Lady" of Toyota of yesteryear. Now, that steel seems to have been tempered to become softer, like brushstrokes on canvas.

Blink.

Ten years. A decade has passed since the day she decided to walk away, leaving behind the brilliant halo of power to seek a different self. Ten years—long enough for a child to grow up, and enough for men like the Old Man to realize their hair is more frost-streaked than they imagined.

Ask. Share.

About art, about paintings crafted with needle brushes. The Old Man listens, finding in her words both the echoes of the past and the tranquility of the present.

Confide.

Opening up to her. About another perspective of an old man practicing fatherhood. About the struggles of learning to speak the language of children, and the realization that being a father is a different kind of "power"—one that requires not steel, but a soul wide enough to wait and deep enough to love.

Reflect.

Ten years ago, they met for business. Ten years later, they meet for the soul. It turns out, the peak of any journey isn't standing on the highest mountain, but finding a friend to sit with, amidst the bustling 5th floor, and looking back at a clear horizon of thought.

Masking. His own laziness. The Old Man realizes he has entrusted his divine mission to others. From teachers and specialists to doctors. All summoned as saviors, but in reality, they were screens to hide his lack of time for love. Love, not yet wide enough.

The Old Man finds himself lazy. Just easy enough to pin it on an excuse, and leave the rest to others. Lightly. He has a valid reason to live: making money. Making money suddenly becomes supremely justified. Strange. The division of labor from the hunter-gatherer era doesn't return to clearly separate men hunting and women gathering. Now everyone gathers the same on the fields of currency. Earning money becomes a symbol of equality. Unintentionally. Caring for a child is seen as a burden one wants to be "liberated" from by hiring concern. Love, not yet deep enough.

Remembrance. Conversations.

The Old Man sits with an English lad. A portly man, passionately sharing his observations from a journey immersed with special children. An acceptable conclusion: genes. Tangled analyses after a mile of travel through various countries, only to stop in Vietnam, starting a family in a compound large enough for a few kids to play.

Saigon was midday sun then. The Old Man was silent, unwilling to send his little girl there. It was too professional, too much by the book, but it felt too much like the places that once made Julie feel "special" instead of just a child needing love. Deep and wide.

Saigon, year-end. A school for expats. The school tries to coordinate and arrange a private meeting. It takes place at a Pola Cafe.

The young woman claiming to be a teacher wears a pretty dress, wide enough to hide the flaws of her body, but unable to hide her sunlit smile. A young girl with her "props" for playing with children, items the Old Man had stuffed into his backpack.

Tests and psychological challenges are presented. Julie passes them all. Indifferently. The Old Man and Julie seem fed up with the repetitions—the labels placed side by side, gathering words like "expertise," "expert"... all of it. Tired. She doesn't care about the standards of the specialist world. She only wants to talk and play with the Old Man. Scribbling colors on paper, listening to him speak. Oddly. The Old Man doesn't talk about her; he talks about himself more. Speaking like a confession to the young teacher, to the stranger, and as if to everyone.

Smirk. The little girl laughs.

The young teacher looks at the Old Man and Julie, seeing an intimacy that is strangely close. Like two friends stepping out from a gap in time, a gap in life, meeting again. Remembrance. Someone once said: a daughter is a father's lover from a previous life? Who knows. The Old Man only sees himself enlightened by something very old yet very new. Negotiation. He is silent, trying to hide a bitter smile. Thinking. The Old Man truly isn't normal. A normal person would worry about the future of a non-verbal child, while this abnormal one is jealous of the freedom in her soul.

Saigon night.

While enjoying recently emptied beers, the young girls from next door begin to socialize. Walking out, the Old Man looks at the sign. It’s a "Bi C Institute" specifically for special children. The young director explains that "Bi" stands for "Happy Future." In a District 7 night, as glasses clink, the Old Man sees these people as too young. Do they enter this special education field out of passion, or simply because it offers an easy career in a society with more and more "slow-walking" children?

Life seems always fair in the cruelest way, trying to create new jobs from the pain and laziness of those learning to be fathers like him.

The Old Man feels lazy. Lazy to play with the child. Lazy to be patient. He has never fully played with his heavenly girl with all his heart. How many times has he thrown everything on the table: crayons, toys, drawing paper… How many times, as if having money meant he could just throw it out to buy his own leisure. He has forgotten how poor he once was.

One point. He lets the kids play with many pens at once instead of one by one, just so he can comfortably scroll through his phone, satisfying himself with polished words while reading and writing things he sometimes doesn't even fully understand.

Asking. What is there to read or write when the words to the child in front of him are not yet complete? Gathering words, collecting letters, merging them into sentences.

Imaging. A household. A little girl, the Old Man, and a nanny.

Statue. A small alley, a scene unfolds. The little princess goes to find food, blocked by a "witch." She sits crying in frustration. And then appears a "King Father," a prince from a past life to take the princess to explore new lands. They find an oasis of sweets.

Fresh noodles, stretching as if into infinity, amidst rising steam, cooked just right. A beautiful cake; Julie isn't interested in the cake itself, she only likes to taste the smooth, fragrant, and sweet fresh cream made from eggs. The princess loves the sugar-coated candies and chocolates best. The Old Man sits collecting the items his child eats, writing down notes.

It’s the journey of the Old Man taking the girl out in the middle of a noon day. When his little girl begins to babble and then falls silent again. Indifferently. He once saw it as a repetition of an older brother, a given, until the child's silence became a echoing scream in his consciousness.

"We are filthier than we think."

That was the Old Man's thought standing before Julie's purity. She is like a heavenly angel descended to illuminate the darkest corners. He repeats this observation to the young girl sitting at the cafe table.

Remembrance. He discovered this during moments of cleaning up after his child. He realized he had once felt ashamed. Ashamed and awkward under the searching eyes of those around him. He projected onto everyone the thought that they would find the misplaced sanitation of his children disgusting. Breaking out. He sees, there is screaming, shouting, and even violence ready to surge. Isn't that because of himself?

Strange. Which child doesn't have to learn from the beginning? Julie thinks nothing of it. If she needs to go, she goes. If it's dirty, she washes it. Clean again instantly. Only the "long-lived" child like the Old Man carries the heavy feeling of filth and pride. In truth, the moment he had that thought, the moment he placed his own shame above his child's natural biological needs, he was already very filthy. A soul tainted by its surroundings.

It's okay! Live calmly!

The Old Man begins to seek out lullabies again. He opens internet videos to listen with her. Lullabies of the Southern region. "Au o vi dau..." Lullabies and proverbs begin to resonate under the light of her wide-open eyes.

He holds her in his arms, beginning to hum songs he hasn't even fully learned the lyrics to. The lullabies are down to just a few scattered words, as if they had all fallen off along the ambitious road of growing up. Plenty of words written for the world to read, but the songs for his child are all forgotten.

Strangely, Julie begins to react. She starts talking to him with distinct tones, begins to sing along to the songs she hasn't fully learned. Whispering. The Old Man apologizes to his daughter. Apologizes for pushing her into centers, clinics, places that were fundamentally not normal, to treat a child whose only "abnormality" was being too pure.

It all stems from the thoughts of an abnormal father. A lazy and filthy man, who once thought money and experts were expressions of love.

The mackerel sky above remains still. Saigon is still hurried out there with the pressures of change, of having to be faster, better. But here, in the Old Man's arms, Julie is still slowly enjoying her chocolate candy.

The Old Man realizes: Julie doesn't need to be treated or purified like the scriptures, the French, or the mantras played loudly into the night. It is the Old Man who needs Julie’s purification.

"Au o... the wooden bridge is nailed... the bamboo bridge is precarious and difficult to cross..." or children's songs like "Grandma, I love you so much..."

The songs of father and daughter merge. Lavie was slow to speak, and then Julie. Slow to wait for love. Slow to listen to an old man, a long-lived lad, asking himself: how wide is the heart, how deep is the love?

The Old Man and the angel Julie lead each other through the late afternoon sun. Silvery. The city is preparing to light up.

[Nhật ký của cha] Merci, ông già & con chữ [Dad's diary - Merci, the old man & language]

  Ai rồi cũng phải lớn! Ông già nhận ra điều đó khi ngồi ly trà cúc còn ủ hơi nóng ở một đêm cuối hạ, lắng nghe thằng nhóc Merci nói bằn...