Nhật ký của cha - Nhạc [Dad's diary - The First Batch]

Ông già khép bớt cánh cửa ban công tầng thượng, nhấp ngụm cà phê phin đã nguội ngơ nguội ngắt. Chiều Sài Gòn hôm nay ngộ lắm. Bầu trời trên cao bị vắt kiệt nắng, khoác lên mình tấm áo xám xịt, xù xì như mặt lưng của một con cá voi cổ đại đang trôi dạt giữa đại dương không trọng lực, báo hiệu một trận mưa giông mùa này sắp trút xuống lòng phố. Nhưng trái ngược hoàn toàn với cái vẻ đe dọa, nặng trịch của vũ trụ bao la ngoài kia, góc bếp nhỏ dưới nhà ông già lại ấm sực, sáng rực ánh đèn vàng và thơm nức nở mùi bơ đường nướng chín.

Đó là nơi thằng nhóc Merci – cậu con trai lớn từ hội hoa chuyện sang nghiện nấu ăn và dạt dào tình cảm của ông già – đang chủ trì cho sự ra đời của mẻ bánh cookie đầu tiên trong đời.

Mẻ Bánh Đầu Tiên

Nói về cái nết ăn, nết nấu của thằng nhóc Merci thì phải ngược dòng thời gian một chút. Chẳng biết cái sự thay đổi sở thích này từ đâu ra. Thích thì chìu. Ông già lặn lội theo chia sẻ từ bạn bè, lùng sục từ hang cùng, ngỏ hẻm, những món ăn ngon, lạ để cho một chú nhóc của ông già tìm hiểu thêm về sắc, hương, vị. Trầm trồ. Chiêm nghiệm ra điều chuyên gia. Ông già nhớ của những ráng chiều nơi quê cũ, tìm tòi những món quê, hay những trưa trời hửng nắng, ngất ngư với những hương vị từ các nước tràn về một Sài phố.

Từ mấy xe bánh mì nướng bơ tỏi lề đường bùng nhùng khói bụi, mấy gánh bánh bò, bánh đúc truyền thống đậm chất Nam Bộ nơi góc chợ cũ, cho tới những tiệm bakery chuẩn Pháp sang chảnh đắt đỏ nằm nép mình dưới bóng các tòa nhà cao tầng quận 1. Ông già muốn Merci được nếm, được ngửi, được cảm nhận cái tinh túy của ẩm thực từ bánh Ta cho tới bánh Tây, để con hiểu rằng món ăn ngon không nằm ở cái giá tiền, mà nằm ở cái chất của người làm ra nó.

Đêm qua, Sài Gòn rỉ rả mưa như thút thít vì tủi thân, giận một nổi chẳng ai chịu hiểu mình. Thằng nhóc Merci, cứ đứng ngồi không yên, ánh mắt van lơn nhìn ông già: "Ba ơi, mai cuối tuần rồi, mình đi mua nguyên liệu làm bánh đi ba!". Ông già và thằng nhóc, chở nhau trên chiếc xe máy cà tàng, lao vào cơn mưa của Sài Gòn thút thít đó. 

Bếp Bánh chào đón hai cha con. Thằng nhóc Merci nâng niu từng túi bột mì số 11, từng thỏi bơ Anchor thơm phức, hạt chocolate chip nhỏ xíu cho tới cái phới lồng đánh trứng bằng inox bóng loáng. Danh sách đã được soạn sẵn trong đầu trước khi đi.

Nhìn cái nét mặt hân hoan, rạng rỡ của con dưới ánh đèn neon giữa đêm mưa rỉ rả, ông già thấy lòng mình ấm lạ. Sự hồn nhiên của con trẻ mang đến những nụ cười tự nhiên, ngơ ngác và chân thật nhất. Nó khác xa với mấy cái clip dàn dựng tấu hài ồn ào, gượng gạo trên mạng xã hội – nơi người ta cố tạo tình huống để câu vài cái click ảo. 

Cuối tuần, căn nhà trong hẻm cụt. Rộn ràng và tếu táo. 

Cả nhà quây quần trong căn bếp nhỏ ngày cuối tuần. Đó là một khung cảnh nháo nhiệt nhưng ngập tràn hạnh phúc.

Công đoạn làm bánh cookie bắt đầu bằng việc Merci cẩn thận dùng rây lọc lại bột mì cho thật mịn. Em – mẹ của đám nhỏ – đứng bên cạnh trợ xướng, hướng dẫn Merci cách tán bơ nhạt ở nhiệt độ phòng với đường nâu và đường trắng. Tiếng máy đánh trứng kêu "rè rè" rộn rã. Thằng nhóc Lavie thì phụ trách việc đập và tách trứng, nhưng vụng về thế nào làm văng cả lòng trắng ra bàn, có cô em gái Julie cũng lăng xăng tham gia tạo hình chiếc bánh ở quanh bàn.

Nấu nướng là công việc cần nhẫn nại. Ông già thấy có quá nhiều khâu, công đoạn, Merci nhẫn nại vô cùng. Thằng nhóc không hề nổi giận khi em làm hỏng hay quấy rầy. Ngược lại, nó vừa khéo léo gạt tay em ra vừa vỗ vai: "Julie ngoan, đợi anh Merci trộn bột xong rồi cho Julie nặn hình con giun nha!". Khi hỗn hợp bột, bơ, trứng và chocolate hòa quyện thành một khối mềm mịn, Merci dùng chiếc muỗng múc từng viên bột tròn xoe đặt lên khay đã lót sẵn giấy nướng.

Khay bánh được đưa vào lò. Trong lúc chờ đợi, cả nhà ngồi quanh chiếc bàn ăn. Qua lớp cửa kính của lò nướng, những viên bột bắt đầu nở xòe ra, bơ chảy tràn tỏa ra một mùi thơm ngọt ngào, béo ngậy lấp đầy căn nhà. Khi tiếng "ting" vang lên, mẻ bánh cookie đầu tiên ra lò, vàng ươm, giòn rụm ngoài vỏ nhưng mềm dẻo bên trong. Thằng nhóc Merci hào hứng chia cho từng người, đôi mắt sáng rực niềm tự hào. Thơm ngạt ngào, hồn lơ lửng bay.

Giấc Mơ con

Khi cái giòn tan của mẻ bánh nổ lách tách trong miệng, thằng nhóc Merci bắt đầu bộc bạch những suy nghĩ bên trong cái đầu nhỏ nhắn nhưng chứa đầy những hoài bão bao la của mình.

Thời gian gần đây, ông già thấy thằng nhóc thường trao đổi với nhau một chủ đề chung: nơi nào dạy nấu ăn. 

Lụm khụm, ông già săn lùng thông tin về mấy ngôi trường high school cho tới đại học quốc tế, tìm miết chẳng đâu, quẩn quanh vẫn là ở mãnh đất nhà có vài cộng đồng dựng xây trên facebook. Phong phanh đâu đó, ông già cũng tự mình đi tìm hiểu. Nghe người ta đồn về mấy festival ẩm thực của các chef danh tiếng diễn ra ở Úc hàng năm, ông già lại lò mò lên trang web của họ, đọc từng thủ tục, xem xét điều kiện đăng ký, thầm chuẩn bị cho con một bệ phóng nếu mai này con cần.

Thụy Sĩ – vùng đất của những dãy núi tuyết hùng vĩ và những học viện quản lý khách sạn, ẩm thực danh tiếng thế giới – là địa điểm thằng nhóc tự tìm thấy trên mạng. "Ông già ơi, trường này có lò nướng bự lắm, người ta dạy mình làm từ bánh mì đen cho tới pastry cao cấp luôn đó, đi học cũng có lương!" – Merci chia sẻ thông tin mình tìm kiếm.

Gật gù, ông già tự rà lại mạng lưới bạn bè, dặn lòng sẽ tìm thêm để cung cấp cho một cánh chim gần như sẵn sàng cần được “chấp cánh” bay đến một chân trời mới, nơi cảm thấy yêu thích, thỏa sức với đam mê. 

Giấc mơ con. Thằng nhóc tâm sự sau này lớn lên sẽ mở được một chuỗi nhà hàng của riêng mình. "Ít nhất phải mười cái nha ông già!" – Thằng nhóc nói khi ngồi sau yên xe, gió bạt lời. "Còn nếu không mở được chuỗi nhà hàng, thì con sẽ đi làm công. Nhưng con phải quan trọng với người sếp".

Lặng im. Hai từ "gánh vác" và "giá trị" thoảng qua đầu ông già, hệt như một trendy mà giới trẻ bây giờ ngán ngẩm, chẳng thiết tha chạy theo trên các nền tảng truyền thông để khẳng định bản thân trước áp lực thay đổi. Tự hỏi, liệu mình đủ lớn để giải thích đủ đầy, liệu đủ sâu để giải thích cho trẻ hiểu? 

Rồi thằng nhóc cứ thế tiếp tục câu chuyện của riêng mình, tự thoại, bắt đầu dùng mệnh đề "nếu... thì" – cái mệnh đề chứa đựng tất cả những giả định tươi đẹp của tuổi thơ:

"Nếu sau này con làm bếp trưởng, kiếm được thiệt là nhiều tiền... thì con sẽ không chỉ mua nhà cho ba mẹ đâu. Con sẽ mở một ngôi trường đặc biệt, một ngôi trường không có chấm điểm, không có áp lực thi cử, để ai thích nấu ăn thì vô học nấu ăn, ai thích vẽ thì vô vẽ như Julie, ai thích đá banh thì vô tập đá banh như Lavie. Một ngôi trường mà ai cũng có thể học những điều mình thích!"

Tự dưng, ông già nhớ tới hình ảnh Totto-chan bên cửa sổ và thầy hiệu trưởng Kobayashi – người đã làm được điều đấy... trên trang sách. Sách viết về đời hiếm khi, và sách viết về điều chưa với tới. Lời nói ngô nghê của Merci khiến ông già sững người. Một hành trình dài rồi sẽ trôi đi, thằng nhóc rồi sẽ lớn, sẽ bước ra khỏi tổ ấm nhỏ bé để đối mặt với sóng gió đời người. 

Bầu trời ngoài cửa sổ sau trận mưa giông cuối cùng cũng chuyển mình. Mảng mây đen xám xịt tan ra, nhường chỗ cho vệt hoàng hôn rực rỡ sắc cam hồng trải dài trên những mái nhà Sài Gòn. Khung cảnh đối nghịch giữa sự u tối lúc ban chiều và nét rạng ngời hiện tại hệt như tâm trạng ông già: mọi muộn phiền, lo âu về tương lai đã bị xua tan bởi ước mơ trong sáng của đứa con trai.

Merci nhét miếng bánh cookie còn ấm nóng vào tay ông già: "Bánh giòn không ba? Ngon hơn tiệm mình mua tuần trước không?".

Cắn một ngụm, vị ngọt thanh của đường nâu, vị béo ngậy của bơ và chút đắng nhẹ của chocolate hòa quyện lan tỏa trên đầu lưỡi, ông già xưng tụng: "Ngon xuất sắc!".

Ông già khép cuốn nhật ký lại, lòng tràn ngập niềm yêu đời phơi phới. Cuộc sống dù áp lực hay biến động, chỉ cần nhìn các con lớn lên hồn nhiên, biết yêu thương và mơ những giấc mơ tử tế, thì với ông già, đó đã là điều viên mãn nhất.

Chẳng mong giấc mơ con đè nát cuộc đời con.

***

The old man partially closed the rooftop balcony door, taking a sip of his stone-cold drip coffee. Saigon this afternoon was quite strange. The sky above had been squeezed dry of sunlight, wearing a dark gray coat, rough like the back of an ancient whale drifting through a zero-gravity ocean, signaling a seasonal thunderstorm about to pour down on the streets below. Yet in stark contrast to the heavy, threatening look of the vast universe outside, the small kitchen downstairs was cozy, warmly lit with yellow lights, and filled with the intoxicating aroma of baked butter and sugar.

That was where the kid Merci—the old man's eldest boy who had switched from drawing to an addiction for cooking, overflowing with affection—was presiding over the birth of the very first batch of cookies in his life.

The First Batch

Talking about the kid Merci's appetite and passion for cooking requires rewinding time a bit. Where this shift in interest came from, nobody knew. If he liked it, the old man humored him. The old man trudged along based on tips from friends, scouring every hidden alley and corner for delicious, unique dishes so his little boy could learn more about color, aroma, and flavor. Awestruck. Reflecting like an expert. The old man recalled late afternoon glows in his old hometown, searching for rustic dishes, or bright sunny middays dazed by flavors pouring into Saigon from all over the world.

From roadside garlic butter bread carts swirling with dust and smoke, traditional Southern bánh bò and bánh đúc stalls in the old market corners, to pricey, fancy French bakeries tucked beneath the shadows of District 1’s high-rises. The old man wanted Merci to taste, smell, and feel the essence of cuisine, from Eastern pastries to Western baked goods, so the child would understand that delicious food lies not in the price tag, but in the soul of the person who makes it.

Last night, Saigon dripped with rain as if whimpering out of self-pity, upset that no one understood it. The kid Merci was restless, his eyes pleading as he looked at the old man: "Dad, tomorrow is the weekend, let's go buy baking ingredients, Dad!" The old man and the kid hopped on their battered old motorbike, riding straight into that whimpering Saigon rain.

The baking supply shop welcomed father and son. The kid Merci cherished every bag of No. 11 flour, every block of fragrant Anchor butter, tiny chocolate chips, down to the shiny stainless steel balloon whisk. The list had been prepared in his head before heading out.

Looking at the joyful, radiant expression on his child's face under the neon lights amidst the drizzling night rain, the old man felt his heart warm up strangely. The innocence of children brings the most natural, unpretentious, and genuine smiles. It was a world away from those loud, forced comedy clips staged on social media—where people try to manufacture situations just to bait a few virtual clicks.

Weekend in a dead-end alley. Lively and playful.

The whole family gathered in the small kitchen over the weekend. It was a bustling yet deeply happy scene.

The cookie-making process began with Merci carefully sifting the flour until it was extra fine. Em—the mother of the kids—stood beside him as an assistant, guiding Merci on how to cream room-temperature unsalted butter with brown and white sugar. The electric mixer hummed cheerfully. The kid Lavie was in charge of cracking and separating eggs, but clumsily managed to splash egg whites all over the table, while little sister Julie bustled around joining in to shape the dough around the table.

Cooking is a job that demands patience. Seeing so many steps and stages, the old man realized Merci was remarkably patient. The kid didn't get angry at all when his siblings messed up or bothered him. On the contrary, he gently pushed his sister's hand away while patting her shoulder: "Be a good girl, Julie. Wait until Brother Merci finishes mixing the dough, then I'll let you shape a little worm, okay!" Once the mixture of flour, butter, eggs, and chocolate blended into a smooth dough, Merci used a spoon to scoop round balls onto a baking tray lined with parchment paper.

The tray went into the oven. While waiting, the whole family sat around the dining table. Through the oven's glass door, the dough balls began to spread out, the melting butter releasing a sweet, rich aroma that filled the entire house. When the "ding" sounded, the first batch of cookies came out of the oven, golden brown, crispy on the outside yet soft and chewy inside. The kid Merci excitedly shared them with everyone, his eyes glowing with pride. A rich, sweet fragrance filled the air, leaving souls floating with delight.

A Child's Dream

As the crunch of the cookies crackled in their mouths, the kid Merci began to open up about the thoughts inside his small head, which was packed with vast ambitions.

Lately, the old man noticed the kid frequently bringing up a common topic: where to learn cooking.

Trudging along, the old man scoured for information on high schools up to international universities, searching endlessly to no avail, revolving mostly around a few Facebook community groups back home. Hearing rumors here and there, the old man also looked into things himself. Hearing about annual food festivals featuring famous chefs in Australia, the old man blindly navigated their websites, reading every procedure and checking registration requirements, secretly preparing a launching pad for his child should he ever need it in the future.

Switzerland—a land of majestic snowy mountains and world-renowned hospitality and culinary institutes—was a location the kid found on the internet by himself. "Dad, this school has a huge oven! They teach everything from dark rye bread to high-end pastries, and you even get paid while studying!" Merci shared the information he found.

Nodding, the old man privately reviewed his own network of friends, promising himself to look further to provide for a pair of wings that were nearly ready to soar toward a new horizon—a place where the kid could enjoy and indulge his passion.

A child's dream. The kid confided that when he grows up, he wants to open his own chain of restaurants. "At least ten of them, Dad!" the kid said while sitting behind the motorbike seat, his words carried away by the wind. "And if I can't open a restaurant chain, I'll work for someone else. But I have to be important to my boss."

Silence. The words "shoulder responsibility" and "value" drifted through the old man's mind, much like a trend that today's youth grow weary of, lacking interest or care to chase on media platforms just to assert themselves under the pressure of change. The old man wondered: Is he big enough to explain it fully, deep enough to explain it thoroughly for a child to understand?

Then the kid simply carried on with his own story, monologuing, starting to use the "if... then" clause—the clause holding all the beautiful assumptions of childhood:

"If I become a head chef later and make a ton of money... I won't just buy a house for Mom and Dad. I'm going to open a special school—a school with no grades, no pressure from exams. Whoever likes cooking can come learn cooking, whoever likes drawing can draw like Julie, and whoever likes soccer can practice soccer like Lavie. A school where everyone can learn what they love!"

Out of nowhere, the old man recalled the image of Totto-Chan: The Little Girl at the Window and Headmaster Kobayashi—a man who actually accomplished that... on the pages of a book. Books rarely write about real life, and books write about things yet reached. The kid Merci's naive words left the old man stunned. A long journey will eventually pass; his little boy will grow up and step out of this small nest to face the storms of life.

The sky outside the window finally transformed after the thunderstorm. The dark gray clouds dispersed, giving way to a brilliant orange-pink sunset stretching across Saigon's rooftops. The contrasting scene between the earlier gloomy afternoon and the current radiance mirrored the old man's mood: all worries and anxieties about the future were swept away by his son's pure dream.

Merci pushed a still-warm cookie into the old man's hand: "Is it crunchy, Dad? Is it better than the shop-bought ones from last week?"

Taking a bite, the subtle sweetness of brown sugar, the richness of butter, and a hint of dark chocolate blended and melted on his tongue. The old man praised him: "Utterly delicious!"

The old man closed his diary, his heart brimming with a buoyant love for life. No matter how pressurized or unpredictable life gets, as long as he sees his children growing up innocently, knowing how to love and dreaming decent dreams, for the old man, that is already the most fulfilling thing of all.

May a child's dream never crush a child's life.

Nhật ký của cha - Nhạc [Dad's diary - Music ]

“Tạm biệt Roblox nhé, tạm biệt cả FIFA. Nhớ lắm, quên sao được; ba tháng hè cày game...”

Thằng nhóc Lavie nghêu ngao hát bài chế theo điệu nhạc chia tay mái trường, giọng nắn uốn vừa tếu táo vừa chút tiếc nuối những ngày hè vô lo. Mùa hè trôi qua nhanh như một cái chớp mắt, đám trẻ bắt đầu quay lại trường và cô nhóc Julie của ông già cũng bước vào một hành trình mới khi chuẩn bị đến trường gần nhà, nằm trên con đường Đinh Tiên Hoàng nghẹt thở với khó bụi như gom cả để trút giận tại đây. 

Sài Gòn là cái đô thị lạ đời. Nó nhanh, nó gấp, và nó mài mòn sự kiên nhẫn của người lớn bằng những nhịp sống hối hả, những vụn vặt kẹt xe, chạy deadline hay áp lực của nền kinh tế số thay đổi từng giờ. Những lịch, hẹn được lên sẵn như thể kéo dài đến bất tận, non hơn cả đời người. Nhưng giữa cái nhịp đập cuồng quay ấy, khi cô công chúa nhỏ Julie bắt đầu ngân nga những giai điệu ngây ngô theo nhịp đàn của buổi học nhạc cuối tuần, ông già cảm thấy thời gian như ngưng đọng lại.

Nhớ. Lúc lên ba. Cô công chúa nhỏ chẳng thiết tha với bộ gõ lẫn bộ dây, khi ông già dẫn đến nơi nhạc cụ được chất đầy của lớp học các ông anh, cô nhóc chỉ lẳng lặng vò nát mấy tờ giấy vẽ rồi xé vụn. Ấy thế mà, từ ngày thấy hai người anh lớn – thằng Merci nghỉ về cách nấu ăn dạt dào tình cảm; cùng thằng Lavie – lướt những ngón tay dài trên phím đàn piano trong sự bức bối chỉ muốn đôi chân thỏa sức trên sân cỏ lại phải ngồi gó phím, đôi mắt bé xíu của công chúa nhỏ đột nhiên rực sáng. Âm nhạc cuốn hút cô nàng như một ma lực kỳ diệu.

Giờ, thoáng thấy bóng dáng cô giáo đến đầu hẻm, cô nhóc của ông già đã nhảy tót lên ngồi sẵn ở chiếc dương cầm. Căn nhà nhỏ chờ đợi một âm thanh cuối tuần.

Ai Cũng Có Một Quá Khứ

Ông già mời một cô giáo trẻ về dạy; qua lời giới thiệu từ người em, là thầy của cô giáo trẻ. Em là giảng viên thanh nhạc của Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, hiện đang tiếp tục hành trình học lên cao học. Đâu đó trong tâm khảm của một người trẻ đam mê những nốt nhạc, cô giáo bước vào ngôi nhà nhỏ này nhẹ nhàng như những chú mèo con dạo bước. Em đến không chỉ để dạy nhạc, mà như thể tìm một khoảng lặng quên đi những giông bão đã trải qua trong chính gia đình mình.

Em từng trải qua một tuổi thơ với hôn nhân rạn nứt của cha mẹ. Cô giáo phải về sống với mẹ trong một căn nhà nhỏ, trong khi người cha lấy vợ khác, từ bỏ Nha Trang – vùng đất của biển cả ru đêm, để rồi sau đó lại tiến dần lên gần với đại ngàn hát khúc đêm thâu. Cô bé ngày ấy lớn lên trong điệp khúc cô đơn của riêng mình, và có lẽ chính vì thế, em đã trốn vào âm nhạc để tự chữa lành. Nhìn em nhẫn nại bên đám nhóc của ông già, có cả cô nhóc Julie, ông già thấy âm nhạc không chỉ là những nốt đô-rê-mi, mà là chiếc cầu nối giữa những tâm hồn từng mang vết xước.

Mỗi lần em gái Julie ngập ngừng trước phím đàn, Merci lại lon ton chạy lại, vỗ vai em: “Giỏi, giỏi lắm, khen!”.

Nhìn Merci kiên nhẫn cổ vũ em, ông già bỗng lặng người. Cái tính ngạo chiến, hung hăng trong công việc của ông già – một gã lúc nào cũng thích chiến thắng nhiều hơn chiến bại, coi sự cứng cỏi là lẽ sống – dường như đang bị sự trong sáng của các con làm cho tan chảy.

Ai Cũng Cần Một Tương Lai

Cô công chúa nhỏ Julie bắt đầu nghêu ngao hát. Mấy nốt nhạc ngô nghê cất lên, gọt trừ, gạn từ mới ra một khúc hát, xóa tan không gian lặng tiếng suốt một thời gian dài từ mùa dịch Covid trôi qua cho đến tận hiện tại. Trong suốt hành trình ấy, ông già cứ phải kiên nhẫn đi lụm từ, nhặt tiếng, gom từng âm thanh, từng nét vẽ nguệch ngoạc của con để ghi vào cuốn nhật ký đời mình, dịch nghĩa của một ngôn ngữ riêng con. Ngộ. Hành trình lụm từ, nhặt chữ kéo dài hàng chục năm từ đứa đầu cho đến đứa út. Nhọc nhằng chẳng thấy, ơn thương ngập đầy. 

Một hành trình đọc và khám phá ra những nét vẽ của con. Nhớ lời chị từng chia sẻ trong một sớm mai mây trời bảng lãng: “Khi con mình có những đặc biệt xíu, chậm hơn người ta như thế, bao nhiêu sĩ diện của người làm cha làm mẹ cũng trôi sạch bách…”.

Đúng vậy, sĩ diện trôi đi, nhưng nó thấy nhận nhiều hơn từ thứ ở lại.

Ngạo nghễ phần nào. Đó là sự ngạo nghễ của một ông già dám chấp nhận sự thật, tự hào đi cùng con trên một hành trình khác biệt, chiếm trọn và trân trọng từng khoảnh khắc tươi đẹp của cuộc đời.

Cô nhóc Julie, với sự ngây thơ thanh khiết, như một thiên thần giáng xuống để thực hiện cuộc thanh tẩy tâm hồn cho ông già, gã con nít sống lâu va vào đời công bộc, nhiễm độc của bon chen, thắng thua, mưu mẹo…xem như gì đó bình thường. 

Nhờ có Merci, Lavie và Julie, ông già học được cách kiên nhẫn hơn để nhìn lại chính mình. Một gã từng hung hăng trong công việc và cuộc sống, thích chiến thắng nhiều hơn cả chiến bại, ngạo chiến từ đó mà ra như cái tên vận hết vào đời mình. Lúc nào ông già cũng muốn lao về phía trước như một mũi tên. Nhưng sống nhanh để làm gì khi ta bỏ lỡ nụ cười chân thật của con trẻ? Gã đàn ông đã đi từ cửa tử về lại với cửa sinh, chào đón từng thiên thần một, thanh tẩy từng lần, nhận ra mình đã có quá nhiều yêu thương cần trân trọng. 

Nhớ. Bài hát của chú nhóc Lavie: “Tạm biệt Roblox nhé, tạm biệt cả FIFA. Nhớ lắm, quên sao được; ba tháng hè cày game...”

Ông già bật cười, ôm lấy thằng nhóc và cô công chúa nhỏ vào lòng. Ấm áp, dịu âm. 

Ông già khép lại trang nhật ký. Nắng Sài Gòn buông xuống mềm mại như nháy mắt, khều nhẹ, thì thầm: thấy không, tuyệt vời quá đúng không?. 

***

“Goodbye Roblox, goodbye FIFA too. Miss you so much, how could I forget; three summer months spent grinding games...”

The kid Lavie warbled his improvised parody to the tune of a school farewell song, his voice bending playfully—a mix of teasing banter and a hint of nostalgia for those worry-free summer days. Summer passed in the blink of an eye. The kids began heading back to school, and the old man’s little princess, Julie, embarked on a new journey of her own, preparing to attend a school near their home on Đinh Tiên Hoàng Street—a road suffocating with exhaust and dust, as if the whole city gathered its anger just to dump it right there.

Saigon is a strange metropolis. It is fast, rushed, and wears down the patience of adults with its frantic pace, traffic jams, endless deadlines, and the pressure of a digital economy changing by the hour. Schedules and appointments are set far in advance, as if stretching out endlessly, outlasting a human lifespan. Yet amid that swirling vortex, when the little princess Julie begins humming her naive melodies to the beat of the piano during her weekend music lesson, the old man feels time freeze in its tracks.

He remembers. When she turned three, the little princess showed no interest in percussive or string instruments. When the old man took her to the room packed with instruments for her older brothers’ music class, the little girl simply crumpled sheets of drawing paper in silence and tore them into tiny scraps. Yet from the day she watched her two older brothers—Merci, who would pause his heartfelt cooking ideas, and Lavie, who’d rather be running free on the soccer pitch but had to sit constrained at the keys—gliding their long fingers across the piano, the little princess’s tiny eyes suddenly lit up. Music drew her in like a magical spell.

Now, catching a glimpse of the young teacher at the entrance of the alley, the old man’s little girl bounces right up to sit at the grand piano. The cozy house eagerly awaits a weekend sound.

Everyone Has a Past

The old man hired a young teacher through a recommendation from an acquaintance—who happened to be her professor. She is a vocal instructor at the Ho Chi Minh City Conservatory of Music, currently pursuing her master’s degree. Somewhere deep in the heart of a young soul passionate about notes, the young teacher steps into this small home as gently as a kitten taking a stroll. She comes not just to teach music, but as if seeking a quiet sanctuary to forget the storms she experienced in her own family.

She grew up through the pain of her parents' broken marriage. The young teacher had to live with her mother in a small house, while her father remarried and left Nha Trang—a land of the night-lulling sea—only to move closer to the deep forests of the central highlands, singing to the late hours. The little girl back then grew up listening to her own refrain of loneliness, and perhaps that is why she hid in music to heal herself. Watching her patiently guide the old man’s kids, including little Julie, the old man realizes music isn’t just do-re-mi; it’s a bridge connecting souls bearing scars.

Every time little sister Julie hesitates before the keys, Merci trots over and pats her shoulder: “Good job, so good, brava!”

Watching Merci patiently cheer on his sister, the old man suddenly falls silent. His aggressive, overly competitive nature at work—a guy who always favored winning over losing, holding toughness as a rule for life—seems to be melting away under the purity of his children.

Everyone Needs a Future

The little princess Julie starts to hum her tunes. A few naive notes sound out, trimmed and refined word by word to make a song, breaking the long silence that had hung over her since the COVID pandemic all the way to the present. Throughout that journey, the old man had to patiently pick up words and gather sounds, collecting every noise and scribbled drawing of hers to record in his life’s diary, translating the meaning of her own private language. How strange yet wonderful. A decade-long journey of gathering words and catching sounds, from his firstborn to his youngest. No fatigue felt, only an overwhelming abundance of grace and love.

A journey of reading and discovering the child’s drawings. He remembers the words his sister shared one morning when the sky was filled with drifting clouds: “When your child is a bit special, falling a bit behind others like that, every last drop of a parent’s vanity just washes away...”

Indeed, vanity washes away, but he feels he receives so much more from what stays behind.

A sense of pride, in a way. It’s the pride of an old man who dares to accept reality, proudly walking alongside his child on a different path, capturing and cherishing every beautiful moment life offers.

Little Julie, with her pure innocence, is like an angel descended to perform a spiritual cleansing for the old man—a grown-up child who plunged into public life, poisoned by rat races, win-lose mindsets, and cunning tactics... treating them as normal.

Thanks to Merci, Lavie, and Julie, the old man learns to be more patient and reflect on himself. A guy who used to be aggressive in work and life, wanting to win much more than lose—where his stubborn fight came from, as if his very name fated his whole existence. He always wanted to shoot forward like an arrow. But why live so fast if it means missing the genuine smiles of your children? The man who walked back from the edge of death to the gateway of life, welcoming each angel, cleansed time and time again, finally realizes he has so much love left to cherish.

He remembers. The song from the kid Lavie: “Goodbye Roblox, goodbye FIFA too. Miss you so much, how could I forget; three summer months spent grinding games...”

The old man bursts into laughter, wrapping his boy and his little princess into his arms. Warmth, soft echoes.

The old man closes his diary. The Saigon sunlight falls as softly as a wink, giving a gentle nudge, whispering: See that? Pretty wonderful, isn’t it?

Nhật ký của cha - Thanh âm ngây ngô. [Dad's Diary: Innocent Echoes ]

 

Thanh âm Cao Lãnh

Sáng miền Tây đổ xuống Cao Lãnh; nắng vàng quánh như mật ong chín muộn. Không khí ngai ngái mùi phù sa sông Tiền quện lẫn mùi cỏ dại ngâm nước đồng phả vào lòng phố, ngào ngạt và dịu ngọt một cách mê đắm. Một mùa mạ mới; một mùa phượng rực. 

“Sầu rụng bao ngon” 

Nắng cuối ngày không nung nấu như cái "nắng lưu manh" chốn thị thành Sài Gòn, mà nó chầm chậm dùng dằng trên những rặng dừa nước, đậu nhẹ lên những mái tôn già cỗi rồi buông xõa xuống góc đường 30 Tháng 4.

Nó – gã đàn ông mang trong mình muôn vàn vệt xước của một cuộc đời dang dở – đứng xếp hàng chờ đến lượt vào buồng ATM Techcombank, nằm nép mình bên cạnh khối nhà Vincom sầm uất rực rỡ cờ hoa. Giữa cái nhịp sống đô thị đang trút gạch đá, bê tông về những miền quê miền Tây thanh bình, nơi chiếc máy rút tiền tự động nhả ra những xấp tiền polyme khô khốc, lại có một khoảng lặng trong trẻo đến ngỡ ngàng.

Đó là cuộc hội thoại của hai chú nhóc. Một đứa tầm tám tuổi, đứa kia nhỉnh hơn một chút, chừng chín tuổi. Chúng đứng trước cây ATM, trên tay mỗi đứa là một xấp vé số mỏng dính, đã quăn mép vì hơi mồ hôi tay. Đứa nhỏ hơn mặc chiếc áo hoodie xám đã ngả màu cháo lòng, tay áo dài thượt trùm kín cả bàn tay nhỏ thín. Đứa lớn hơn khoác chiếc áo thun may may sờn vai, làn da rám nắng mặn mòi rặt chất con nít đồng bằng.

Chúng chờ những bước chân ghé qua rút tiền hay đi siêu thị ghé mắt mua ủng hộ vài tờ vé số, nhưng tuyệt nhiên trong ánh mắt chúng chẳng có lấy một nét bi lụy hay tảo tần muộn phiền của người lớn. Chúng đang bận... trò chuyện. Bằng cái giọng miền Tây ngọt lừ, rổn rảng, phát âm chữ "r" thành chữ "g", chữ "v" thành chữ "d" mộc mạc như ngụm nước bưng từ lu đại ra uống.

Thằng áo thun quệt ngang chiếc mũi sụt sịt, vừa tấu hài vừa xòe hai tay tả thực: – “Bà má tao bả lấy thuốc paracetamol cho con chó tao nó uống đó mày! Bả nói con chó bị sổ mũi, uống vô cho nó đỡ hành!” Thằng mặc hoodie nghe xong, hai mắt tròn xòe như hai hạt nhãn, rồi gật gù như một triết gia nhí: – “Rồi con chó mày sao? Bà nội tao nè, bả cũng lấy paracetamol cho uống rồi bả cột con vịt xiêm nhà tao bằng cái sợi dây ni-lông bự chảng vô cọc rào. Con vịt tao nó bực bội, nó kêu ‘cáp cáp’ cả ngày trời, nó không chịu ăn lúa luôn!” Thằng áo thun vỗ đùi đánh đét, khoái chí reo lên: – “Bà má tao cũng y chang bà nội mày! Bả thấy cái gì lạ lạ là bả đem ra bả thử nghiệm hết trôi!”

Nó nghe. Nhớ. Cũng một kiểu gọi trơ tróc “bả”, đã từng được cô giáo chỉnh lại, ở một thời phổ thông, học thêm một buổi, tiếng Anh nơi xóm làng. “Em nói bả nào?” Tuổi trẻ, nhớ đến tận giờ. 

Nó đứng đó, nhìn ngắm chú nhóc mặc chiếc áo hoodie xám giữa cái thời tiết chuyển mùa. Ở cái tuổi này, đáng lẽ chúng phải đang chăn êm nệm ấm, đang được vung vẫy trong những khu vui chơi rực rỡ ánh đèn hay được cha mẹ dắt đi ăn kem trong siêu thị Vincom mát rượi ngay bên cạnh. Nhưng chúng lại ở đây, trên tay là gánh nặng mưu sinh của một gia đình nghèo. Chuyện gặp thường, đám trẻ tranh thủ hè, phụ kiếm vài đồng tiền lời, chắt chiu chờ đợi cho một ngày tựu trường sắp tới. Chợt. Lắng. Có một gã “tôn” đang làm từ thiện, đưa những cảnh đời lên một khung hình, “tơi tả” trong mắt người xem. 

Nó thấy ngực mình thắt lại một nhịp, rồi nén một tiếng thở dài. Cái chân chất, ngô nghê của con người miền Tây sao mà nó thương đến thế! Cái thương nó cứ miên man, dạt dào như dòng nước lớn tràn bờ mỗi mùa nước nổi. Trong cái gian khó trầy da tróc móng của kiếp người lữ thứ, họ vẫn biết cách tự tưới mát tâm hồn mình bằng những câu chuyện ngô nghê về con chó, con vịt, về chiếc thước hạ sốt của bà má hay sợi dây ni-lông của bà nội.

“Sầu rụng, bao ăn”

Chuyến đi về lại bến quê

Nhìn hai chú nhóc bán vé số, nhớ về hai đứa trẻ của mình: Merci và Lavie.

Tháng thì về bên ngoại, tuần thì về bên nội giữa những khoảng trời của bé cứ lơ ngơ, chẳng phải bơ vơ. Ở đây, Merci – thằng nhóc mê đá banh, mê nấu ăn và dạt dào tình cảm – cùng em trai Lavie được cởi trói hoàn toàn. Chúng chạy nhảy trên những con đường làng rợp nắng, bày những trò trơi giả tưởng để chơi với đám trẻ nhà.

Cô nhóc Julie chưa nói được trọn lời, nhưng đôi mắt bé xíu đã bớt đi nét sợ sệt, thay vào đó là những tiếng cười ngặt nghẽo khi thấy mấy anh trai phải quẩn quay với mấy trò chơi. Ở vùng đất miền Tây phóng khoáng này, cái nắng cái gió như một thứ dung dịch kỳ diệu xóa tan đi những dị tật, những vết sẹo tâm lý mà phố thị vô tình khắc lên thân thể nhỏ bé của con.

Mùa hè ở quê trôi qua nhanh như một cái chớp mắt. Những ngày tháng Năm, tháng Sáu vội vã lướt qua dưới những cơn mưa rào bất chợt. Đám trẻ nô đùa thỏa thích, làn da cháy nắng rám hồng vẻ khỏe mạnh, và trong ánh mắt chúng hoàn toàn sạch bóng những lo âu của cuộc dị trú gia đình.

Nó nhìn hai đứa con mình vui đùa, rồi lại nhìn hai chú nhóc bán vé số đang chia nhau cái bánh bò ngọt lịm trước buồng ATM. Hai cảnh đời, hai thế giới hoàn toàn khác biệt về vật chất, nhưng lại gặp nhau ở cái tần số ngây thơ, trong trẻo đến mê đắm. Chúng đều là những sinh linh bé nhỏ đang nương tựa vào tình yêu thương của đất trời để lớn lên.

Vòng tay đủ rộng

Nó đứng im lặng giữa ranh giới của gã người lớn kiệt sức và một người cha đang nỗ lực nhặt nhạnh từng mảnh vỡ cuộc đời. Âm thanh của cuộc sống dội vào lòng nó những nhịp đập thổn thức. Tiếng cười ngô nghê của hai đứa trẻ bán vé số về chuyện con chó uống thuốc paracetamol, tiếng bước chân lon xon của Merci và Lavie trên con đường làng ngập nắng, tiếng sóng nước vỗ ì ạp vào mạn thuyền dưới bến sông... Tất cả hòa quyện thành một bản hòa tấu bao la của kiếp nhân sinh.

Nó nhớ, có lần trong một đêm ngơ ngác giữa những thất bại liên tiếp của công việc và hôn nhân, nó từng tự nói với chính mình: “Nếu vòng tay này đủ lớn, nó muốn ôm hết tất cả vào lòng.”

Nó muốn ôm lấy hai đứa con nhỏ của mình, che chắn cho chúng trước sóng gió dọa tan vỡ của gia đình, kéo cô nhóc Lavie ra khỏi bờ vực của sự cô độc để đưa con trở lại với một cuộc đời bình thường. Nó muốn ôm lấy hai chú nhóc bán vé số dưới hiên cây ATM kia, trao cho chúng một chiếc cặp mới, một manh áo mới để chúng không phải đứng phơi mình dưới cái nắng lưu manh hay hứng chịu những cơn mưa bất chợt của miền Tây. Nó muốn ôm cả những mảnh đời chao đảo, chòng chành ngoài kia – những con người lữ thứ đang bôn ba mưu sinh, những kẻ trốn chạy vết xước quá khứ tìm về đảo ngọc hay dòng sông quê.

Nhưng cuộc đời đâu phải là một giấc mơ nhuốm màu cổ tích. Nó không phải là một đấng toàn năng để có thể sửa chữa mọi sai lầm của thế giới hay hàn gắn mọi mảnh vỡ. Nó chỉ là một gã Sapiens bình thường, một “ông già” đang tập cách chấp nhận những giông bão của đời mình.

Vay thì phải trả, nợ thì phải đền. Cuộc đời đẩy nó vào thế ngả nghiêng, thì nó chọn cách thong thả mà gỡ từng nút thắt. Sàn bất động sản đóng cửa thì dọn dẹp cho gọn gàng, công ty thiết kế gánh nợ thì gồng mình lên mà xử lý từng khoản thanh toán. Người ta muốn chờ đợi nó thất bại, người ta muốn quay lưng lạnh lùng? Mặc kệ họ! Bản chất của sự sống không nằm ở việc người khác nhìn nhận ta ra sao, mà nằm ở việc ta có đủ kiên cường để sống trọn vẹn với những giá trị mình tin tưởng hay không.

“Vội vàng chớp mắt, xuân sang qua rồi... Cứ yêu đi thôi, lo chi ngày mai...”

Nó bước lại gần hai chú nhóc trước cây ATM. – “Mấy chú nhóc, còn nhiêu tờ vé số đưa chú lấy hết cho!” – Nó mỉm cười, giọng xởi lởi đậm chất miền Tây.

Hai đứa trẻ tròn mắt nhìn nó, rồi reo lên mừng rỡ. Chúng đếm đếm, rút rút xấp vé số còn lại khoảng chục tờ trao cho nó bằng cả hai tay. Nó rút tờ tiền đưa cho đứa lớn – “Dạ con cảm ơn chú! Chúc chú trúng độc đắc nha chú!” – Thằng áo thun cười tươi ró, khoe chiếc răng khểnh sún mất một nửa.

Chúng ôm xấp tiền nhỏ xíu, hò reo chạy vụt đi về phía bến xe, bóng hai đứa nhỏ đổ dài trên mặt đường 30 Tháng 4 rợp nắng. Nó nhìn theo bóng chúng, môi tự nhiên nở một nụ cười ấm áp. Lâng lâng. Hôm nay, chúng sẽ được về nhà sớm hơn, được ăn một bữa cơm nóng cùng bà má, bà nội và con chó, con vịt xiêm của chúng hoặc là …lãnh số bán tiếp. Chẳng biết. 

Mọi thứ rồi sẽ trôi đi, thong thả và lặng lẽ. Những vết thương rồi sẽ khép miệng, những nút thắt rồi sẽ được gỡ ra. Hành trình của gã Sapiens vẫn tiếp diễn giữa dòng đời chen chúc, nhưng dẫu có xê dịch đến đâu, thì lòng tin yêu và khát khao được kết nối, được đóng góp cho cuộc sống vẫn là thứ oxy duy nhất giữ cho nhân tính không bị tiêu trừ.

Mở mắt ra thôi, dù đời có cạn, dù thế giới có đảo chiều, thì lòng ta vẫn còn đầy những tin yêu để bước tiếp.

Hẹn gặp lại những mùa hè rực nắng, khi những đứa trẻ của nó trưởng thành và vẫy cánh bay xa.

Cảm ơn cuộc đời.

***

A Western Mekong Delta morning poured over Cao Lanh; the yellow sunlight was thick and rich, like late-ripening honey. The air carried the pungent, earthy scent of Tiền River silt blended with the wild grass soaked in flooded fields, blowing into the heart of the town—fragrant, sweet, and intoxicatingly gentle. A new season of rice seedlings; a vibrant season of blooming flamboyant trees.

“Falling durians, guaranteed sweet!”

The late-day sun here wasn't scorching like the aggressive, relentless heat of urban Saigon. Instead, it lingered slowly upon the rows of nipa palms, rested lightly on the aging corrugated tin roofs, and then drifted softly onto the corner of 30 Tháng 4 Street.

He—a man bearing countless scratches from an unfinished life—stood in line waiting for his turn at a Techcombank ATM, tucked neatly beside the bustling Vincom building adorned with vibrant flags and flowers. Amidst the urban rhythm pouring concrete and bricks into these peaceful Western provinces, right where the automated teller machine spit out dry stacks of polymer bills, there existed a surprisingly clear and pure moment of stillness.

It was a conversation between two young boys. One was around eight years old, the other slightly older, maybe nine. They stood in front of the ATM, each holding a thin stack of lottery tickets with corners curled from hand sweat. The younger one wore a gray hoodie faded to the color of dishwater, its long sleeves completely covering his tiny hands. The older one wore a threadbare t-shirt with frayed shoulders, his sun-ripened skin carrying the distinct flavor of river-delta kids.

They were waiting for passersby withdrawing money or heading to the supermarket to buy a few lottery tickets. Yet, in their eyes, there was no trace of misery or the heavy weariness of adults. They were busy... chatting. In that sweet, booming Western accent, pronouncing "r" like "g" and "v" like "d," their speech was as rustic as a gulp of water scooped directly from a large earthenware jar.

The boy in the t-shirt wiped his runny nose, theatrically spreading both hands to illustrate: —“My mom took some Paracetamol and gave it to my dog to drink, man! She said the dog had a runny nose, so drinking it would help!”

Hearing this, the boy in the hoodie opened his eyes wide like two longan seeds, nodding like a little philosopher: —“So what happened to your dog? My grandma, she also gave Paracetamol to our Muscovy duck and tied it to the fence post with a huge nylon rope. My duck got so mad, it quacked ‘quack quack’ all day long and refused to eat its grain!”

The boy in the t-shirt slapped his thigh with delight, shouting in amusement: —“My mom is just like your grandma! Whenever she sees anything strange, she turns it into an experiment!”

He listened. And remembered. A similar colloquial way of calling a woman "bả" (she/her) had once been corrected by his teacher back in high school during an evening English tutoring session in the countryside. "Which 'bả' are you talking about?" Youth—he still remembered it clearly even now.

He stood there, watching the little boy in the gray hoodie amidst the changing season. At this age, they should have been tucked under warm blankets, splashing around in bright, lit-up amusement parks, or being taken by their parents to enjoy cool ice cream in the Vincom supermarket right next door. But here they were, holding the heavy burden of making a living for a poor family. It was a common sight: kids making use of the summer break to earn a few dong in profit, saving up in anticipation of the coming school year. Suddenly. A moment of stillness. He remembered a certain "pompous" influencer doing charity work, putting tragic lives into a camera frame, making them look "tattered" for viewers to pity.

He felt his chest tighten, holding back a soft sigh. How could one not love the innocent, unvarnished nature of the Western folk! That affection was endless, brimming over like the floodwaters reaching the riverbanks during the high-water season. Amidst the skin-peeling hardships of a traveler's life, they still knew how to water their own souls with silly stories about a dog, a duck, a fever-reducing trick from a mother, or a nylon rope from a grandmother.

“Falling durians, guaranteed sweet!”

A journey back to the countryside dock.

Looking at the two boys selling lottery tickets made him think of his own two children: Merci and Lavie.

One month they would visit their maternal grandparents, another week they would visit their paternal grandparents. Under these skies, the kids wandered freely, never feeling abandoned. Here, Merci—the boy who loved soccer, loved cooking, and overflowed with affection—along with his younger brother Lavie, were completely untied. They ran along sun-drenched village paths, making up imaginary games to play with the local kids.

The little girl Julie couldn't speak full sentences yet, but her tiny eyes carried less fear; instead, she burst into uncontrollable giggles whenever she saw her older brothers getting tangled up in their games. In this generous land of the Western delta, the sun and wind worked like a magical solution, dissolving the psychological scars that the bustling city had carelessly carved into her small body.

Summer in the countryside passed in the blink of an eye. May and June rushed by under sudden summer showers. The children played to their hearts' content, their sun-kissed skin glowing with healthy pink, their eyes completely free from the anxieties of their family's displacement.

He looked at his two children playing, then back at the two lottery boys sharing a sweet steamed cake in front of the ATM booth. Two lives, two completely different worlds in terms of material wealth, yet meeting at the exact same frequency of pure, intoxicating innocence. They were all small beings leaning on the love of heaven and earth to grow.

Arms Wide Enough

He stood quietly on the boundary between an exhausted adult and a father trying his best to pick up the scattered fragments of life. The sounds of life echoed in his heart with throbbing beats. The innocent laughter of the two lottery kids talking about a dog taking Paracetamol, the pitter-patter of Merci and Lavie’s footsteps on the sunlit village road, the gentle splashing of river waves against the boat hull at the dock... All blended into a vast symphony of human existence.

He remembered once, on a bewildering night amidst consecutive failures in work and marriage, he had whispered to himself: "If these arms were wide enough, I would embrace everything into my heart."

He wanted to embrace his two young children, shielding them from the threatening storms of a breaking family, pulling little Lavie back from the brink of solitude to return her to a normal life. He wanted to embrace the two lottery boys under the ATM shelter, giving them new backpacks, new clothes so they wouldn't have to stand exposed under the ruthless sun or endure sudden rains of the Delta. He wanted to embrace all the swaying, unstable lives out there—travelers hustling to make a living, or those fleeing the scars of their pasts to find refuge on a pearl island or a quiet home river.

But life is not a fairytale dream. He was no omnipotent being to fix every mistake in the world or heal every broken piece. He was just an ordinary Sapiens, an "old man" learning to accept the storms of his own life.

Debts must be paid, obligations fulfilled. When life pushed him off balance, he chose to unknot every tie slowly and steadily. If the real estate agency closed, clean it up neatly; if the design company carried debt, brace himself to handle every payment one by one. People wanted to wait for his failure? People turned away coldly? Let them be! The essence of life doesn't lie in how others perceive us, but in whether we are resilient enough to live fully according to the values we believe in.

“In the blink of an eye, spring has passed... Just love without worry for tomorrow...”

He walked over to the two boys in front of the ATM.

—“Hey boys, how many tickets do you have left? I’ll take them all!”—He smiled, his voice warm and welcoming with a rich Western tone.

The two kids looked at him with wide eyes, then cheered in delight. They counted and pulled out the remaining stack—about ten tickets left—passing them to him with both hands. He pulled out a bill and handed it to the older boy.

—“Thank you so much, sir! I hope you win the jackpot!”—The boy in the t-shirt smiled brightly, showing a missing half-tooth.

Holding their small wad of cash, they cheered and dashed toward the bus station, their long shadows stretching across the sunlit pavement of 30 Tháng 4 Street. He watched their retreating figures, a warm smile naturally blooming on his lips. An airy lightness washed over him. Today, they would get to go home earlier, enjoy a warm meal with their mother, their grandmother, their dog, and their Muscovy duck... or maybe collect more tickets to sell. Who knew.

Everything will eventually pass, slowly and quietly. Wounds will close, and knots will be untied. The journey of this Sapiens continues amid the crowded stream of life. Yet no matter where he drifts, faith, love, and the longing to connect and contribute remain the only oxygen keeping his humanity from wearing away.

Just open your eyes; even if life runs dry, even if the world turns upside down, our hearts are still full of faith and love to keep walking forward.

Until we meet again in sun-drenched summers, when his children have grown and spread their wings to fly far away.

Thank you, life.

***

Nhật ký của cha - Đồ cũ, vải lỡ thì... [Dad's Diary: Secondhand Clothes – Out-of-Season Fabrics... ]

 

"Ngoảnh lại nhìn đời như giấc mộng,

Áo xiêm che tạm kiếp trần ai."

Sài Gòn ngày cuối tuần, cái không khí chẳng bao giờ chịu đứng yên. Dòng người vẫn cứ hối hả cuộn chảy như một dòng sông không đáy, mang theo đủ thứ thanh âm náo nhiệt của phố phường. Trên con đường một chiều Phan Đình Phùng, đoạn gần với ngã tư Phú Nhuận sầm uất, có một góc nhỏ rợp bóng mát của rặng cây già. Nơi đó, nếu không chú ý quan sát, người ta rất dễ lướt qua một chiếc thùng sắt to màu cam vàng nằm chót vót bên lề đường – chiếc thùng tiếp nhận đồ cũ của một quỹ từ thiện, nơi những mảnh vải lữ thứ dừng chân trước khi tìm về một hành trình mới.

Giờ đây, nơi này đã trở thành một điểm hẹn quen thuộc của ông già cùng cô công chúa bánh bèo của mình mỗi chiều cuối tuần.

Dán nhãn

Sáng cuối tuần, nắng nhạt dần trên những mái tôn già cỗi. Ông già chở cô con gái nhỏ, hai cha con thong thả trên con ngựa sắt héo hon. Bất giác, ánh mắt ông già va phải một hình bóng quen thuộc đang đứng lui cui bên chiếc thùng màu cam vàng.

Đó là một người phụ nữ trung niên với vóc dáng phốp pháp, làn da rám nắng mặn mòi sương gió. Đằng sau chị là chiếc xe đạp cà tàng cọc cạch, hai bên ghi-đông treo lủng lẳng mấy chiếc bao tải dứa đã bạc màu. Dẫu cuộc sống có vẻ vất vả và nhọc nhằn, nhưng người phụ nữ ấy lại sở hữu một nụ cười rạng rỡ đến kỳ lạ. Chị đứng đó, kiên nhẫn chờ đợi mỗi đợt người đến trút đồ vào thùng. Chị lượm lặt, nhặt nhạnh, phân loại từng chiếc áo, chiếc quần một cách nâng niu, cẩn trọng như thể đang đón nhận những món quà vô giá của đất trời.

Nhìn chị, ông già khẽ vuốt tóc cô con gái nhỏ, lòng giật mình quay ngược về những nếp nghĩ cũ kỹ đã từng bám sâu trong tâm trí mình.

Gợi lại. Từ lâu, gia đình ông già cũng từng tiếp nhận rất nhiều "đồ cũ" gửi về từ một người chị. Cẩn thận từng chiếc áo mới, cũ, xen lẫn được giặt là và sắp xếp gọn gàng, như thể chị sợ làm tổn thương một người nhận. Đó toàn là những món đồ hàng hiệu đắt tiền, từ cái áo thun mềm mại, cái quần còn mới nguyên cúc, cho đến những bộ đầm công chúa lộng lẫy, lấp lánh thương hiệu đắt tiền, thiết kế cho trẻ con. Ấy thế mà, ông già nhớ lại, trong suy nghĩ của những con người xung quanh mình ngày đó, và thậm chí là chính bản thân ông già cũng từng có những khoảng lặng dao động đến khó hiểu. Một cảm giác nặng nề, lấn cấn cứ xâm chiếm lấy tâm trí.

Có cái gì đó như là sự ngại ngùng, sự "thương hại" ngấm ngầm hay cái thể diện hẹp hòi của một gã sống lâu. Đã có lúc, ông già tự dán mác lên người mình theo kiểu "chức sắc huyện làng" – cái tư duy hợm hĩnh của gã Sapiens sĩ diện: “Ai lại để cho con mình mặc lại đồ cũ bao giờ?” Đồ đó em mang đi cho người khác! Nó thấy những đứa cháu mặc những bộ đồ này. Mỉm cười. Lòng vui. 

Cứ ngỡ: tấm áo làm nên thầy tu! 

Nực cười! Cái nỗi sợ sương gió, sợ "một hai ba luồng gió độc" của dư luận, của những ánh nhìn soi mói ngoài kia cứ thế ngấm ngầm ngấm vào mình từ lúc nào chẳng hay. Quên. Tấm áo suy cho cùng cũng chỉ là thứ đắp lên người để che gió che nắng. Nhưng cái tôi bao bọc bên ngoài tấm áo ấy đôi khi lại quá dầy, quá nặng, đến mức làm người ta quên mất bài học vỡ lòng về sự trân trọng và tiết kiệm. Nhìn người phụ nữ phốp pháp nở nụ cười rạng rỡ bên chiếc xe đạp cọc cạch, ông già thấy gợn một cơn sóng lòng, dịu êm như biển chiều về lộng gió. Sự ngô nghê và sĩ diện ngày xưa của mình hóa ra lại nhỏ bé và tội nghiệp đến thế trước nụ cười ngập tràn sự biết ơn của chị.

Vải lỡ thì

Ký ức lại tiếp tục giở ra những trang sách đã phủ màu thời gian. Ông già nhớ về chuyện của một thời sinh viên bôn ba, cái thời mà túi tiền lúc nào cũng lép kẹp nhưng khát khao ăn diện thì chưa bao giờ tắt. Ngày ấy, được tặng cho một món đồ cũ, mang về nhà, tỉ mỉ giặt tẩy bằng xà phòng thơm, rồi cẩn thận dùng chiếc bàn ủi liên xô cũ kỹ là phẳng từng nếp gấp. Thế là rạng rỡ có ngay một bộ đồ mới tinh tươm, tươm tấp để bước ra phố với giá cả phải chăng, hay nói đúng hơn là bằng cả sự trân trọng tuyệt đối.

Lớn khôn. Tự dưng bước qua bao thăng trầm của cuộc đời, ông già thấy mình chẳng còn quá thiết tha hay để tâm đến chuyện mình phải mặc gì mỗi khi bước ra đường. Phần là cẩu thả, phần là tâm trí đã phẳng lặng đến mức không còn thời gian để bận lòng xem chiếc áo mình mang thuộc thương hiệu nào. Cứ khoác lên mình một tấm áo sạch sẽ, thoải mái là đủ rồi.

Riết rồi nhìn quanh đi, quẩn lại, ông già bất giác mỉm cười nhận ra: Lấp lánh quanh mình bấy lâu nay chính là sự yêu thương lặng lẽ của mọi người. Chiếc áo sơ mi đờ-mi này là của đứa em thân thiết gửi tặng, chiếc áo khoác gió kia là của người bạn đi xa về để lại. Cứ thế, ông già mang ra mặc lấy, mặc để từ mùa mưa sang mùa nắng, mặc suốt cả năm trời mà lòng thấy ấm áp lạ kỳ. Tấm áo không còn là một vật dụng; ngửi thôi cũng thấy được mùi thương yêu.

Chiều chầm chậm trôi. Hai cha con ông già thong thả rẽ vào một cửa hàng 2nd hand (đồ cũ) nằm trong một con hẻm nhỏ tĩnh lặng.

Không khí bên trong hẻm nhỏ hoàn toàn đối lập với vẻ trầm mặc hoài cổ của những sào quần áo. Nơi đây đang nhộn nhịp những cô, cậu trẻ tuổi thuộc thế hệ Gen Z. Chúng bắt đầu kinh doanh đồ cũ bằng một tư duy vô cùng mới mẻ và phóng khoáng. Từ những đoạn clip sáng tạo trên TikTok, chúng thổi vào những món đồ đã qua sử dụng một sức sống mới, một phong cách cá tính và hiện đại.

Bước vào tiệm, ông già bắt gặp cả những bạn trẻ đến từ những mảnh đất xa xôi khác trên thế giới. Họ chẳng cùng một ngôn ngữ, khác nhau về màu da và văn hóa, nhưng tất cả đều đang chăm chú, tỉ mỉ lựa chọn từng chiếc áo cũ. Để rồi khi tìm được một món đồ ưng ý, một nụ cười rạng rỡ, mãn nguyện đồng loạt nở trên môi họ.

Nơi đây, đồ cũ không còn là sự thiêu thiếu hay nghèo khó, nó trở thành một sự lựa chọn về lối sống – lối sống xanh, tuần hoàn và trân trọng giá trị sử dụng.

Bất giác, ông già nhớ đến lời của một đứa trẻ nào đó từng thốt lên đầy e ngại khi nhìn thấy đồ cũ: “Toàn đồ người chết không đấy?”.

Ông già đứng giữa gian hàng, khẽ mỉm cười tự hỏi. Ừ thì đã sao? Dẫu cho tấm áo ấy đã từng trải qua bao nhiêu đời chủ, dẫu nó đã đi qua bao thăng trầm hay thậm chí là sự chia lìa của kiếp người, thì rốt cuộc, nó chẳng qua cũng chỉ là tấm áo đắp lên người? Điều quan trọng không nằm ở quá khứ của mảnh vải, mà nằm ở tấm lòng của người mặc nó ở hiện tại. Nhạc trẻ vang lên rộn rã từ chiếc loa nhỏ của cửa hàng: "Vội vàng chớp mắt, xuân sang qua rồi... Cứ yêu đi thôi, lo chi ngày mai...". Cuộc đời ngắn ngủi lắm, dằn dằn dỗi dỗi, lạc trôi mây hồi?

Chiều Phú Nhuận nhạt nắng. Ông già và công chúa vòng lại, người phụ nữ bên chiếc xe đạp cọc cạch đã gom đầy những bao tải dứa, chị rạng rỡ gật đầu chào hai cha con ông già rồi cẩn thận đạp xe hòa vào dòng người đông đúc. 

Ông già cúi xuống nhìn con, nụ cười tự nhiên bừng sáng trên khuôn mặt đã điểm vệt thời gian.

Mọi thứ rồi sẽ trôi đi, thong thả và lặng lẽ. Tấm áo rồi sẽ cũ, thời gian rồi sẽ làm phai màu những mảnh vải, nhưng tình yêu thương và sự kết nối giữa những con người biết sống vì nhau thì sẽ còn mãi, lấp lánh như nắng chiều đậu trên rặng cây già.

Cảm ơn cuộc sống vì những điều giản dị, để ta biết trân trọng hơn từng vệt màu yêu thương.

***

"Looking back, life is but a fleeting dream,

Garments merely cloak this earthly mortal scene."

Saigon on the weekend—the air never quite settles down. The human stream rushes onward like a bottomless river, carrying all the clamorous sounds of the city streets. On the one-way stretch of Phan Đình Phùng Street, near the bustling Phú Nhuận Intersection, lies a small, shaded corner beneath an old canopy of trees. There, if one isn't paying close attention, it is easy to miss a large orange-yellow iron bin sitting perched by the curb—a charity donation bin for pre-loved clothes, a place where wandering fabrics make a stop before embarking on a new journey.

Now, this corner has become a familiar weekend spot for the old man and his sweet little princess every late afternoon.

Labeling

On a weekend morning, the sunlight slowly fades over the aging tin roofs. The old man rides his little girl along on his worn-out bicycle. Suddenly, his eyes catch a familiar silhouette busily working beside the orange-yellow bin.

It is a middle-aged woman with a plump figure and weather-beaten, sun-browned skin. Behind her sits an old, clattering bicycle, its handlebars hung with faded woven bags on either side. Though her life seems hard and full of toil, she possesses an extraordinarily radiant smile. She stands there, patiently waiting for each person to drop clothes into the bin. She picks through, sorts, and organizes every shirt and pair of pants with gentle care, as if receiving priceless gifts from the heavens.

Looking at her, the old man gently strokes his little daughter’s hair, his mind quietly drifting back to the old ways of thinking that once clung deeply to his soul.

Reminiscence. Long ago, his family also used to receive plenty of "secondhand clothes" sent by a relative. She was meticulous with every item—new or old, neatly washed, ironed, and folded, as if fearing she might hurt the recipient's pride. They were all expensive brand-name pieces, from soft t-shirts and pants with intact buttons to splendid, sparkling princess dresses designed for young kids. Yet, as he recalls, among the people around him back then—and even within the old man himself—there were strange moments of hesitation. A heavy, uneasy feeling would take over his mind.

There was a hint of bashfulness, a subtle sense of "pity," or perhaps just the narrow pride of a man who has lived a long life. At times, the old man had secretly labeled himself like some "local village dignitary"—the pretentious pride of a vain Sapiens: “Who lets their child wear hand-me-downs?” "Take those clothes and give them to someone else!" Then, seeing his nieces and nephews wearing those very clothes, he smiled. His heart felt happy.

One used to think: Clothes make the man!

How laughable! That fear of life's wind and rain, the fear of "a cold breeze or two" from public opinion and gossiping eyes out there, had somehow seeped silently into him without his realizing it. Forgotten. A garment, after all, is merely something draped over the body to shield against the wind and sun. Yet the ego wrapped outside that garment can sometimes grow too thick, too heavy, making one forget the foundational lesson of appreciation and thriftiness. Watching the plump woman flash a radiant smile beside her rickety bicycle, a gentle ripple stirred in the old man's heart, soft as the sea breeze at dusk. His past silliness and pride turned out to be so small and pitiful before her smile, overflowing with gratitude.

Out-of-Season Fabrics

Memory turns another page in the book covered with the dust of time. The old man remembers his struggling student days—a time when his pockets were always empty, yet his desire to dress well never faded. Back then, being given a secondhand item, he would bring it home, carefully wash it with fragrant soap, and use an old Soviet iron to press out every wrinkle. Just like that, he proudly had a neat, fresh outfit to step out onto the street at an affordable price—or rather, worn with absolute reverence.

Grown up. Having walked through life's many ups and downs, the old man suddenly finds he no longer cares or pays much attention to what he wears whenever he steps out. Part of it is carelessness, but part of it is that his mind has grown so still that he no longer bothers checking what brand his shirt is. Just throwing on a clean, comfortable shirt is enough.

Over time, looking around, the old man unexpectedly smiles, realizing that what has been quietly sparkling around him all this while is the silent love of others. This dress shirt was a gift from a close friend; that windbreaker was left behind by a buddy who moved far away. Just like that, the old man wears them again and again, through the rainy season and the sunny season, wearing them all year round with a strange warmth in his heart. A garment is no longer just an object; just catching its scent brings the smell of affection.

The late afternoon slowly drifts by. Father and daughter amble into a small, quiet alley housing a secondhand shop.

The atmosphere inside the alley stands in complete contrast to the nostalgic stillness of the clothing racks. Here, it is bustling with young Gen Z folks. They run their secondhand business with a fresh, liberated mindset. Through creative TikTok clips, they breathe new life, individuality, and modern style into pre-loved garments.

Stepping into the shop, the old man encounters young people from distant lands around the world. They don't share a language, differing in skin color and culture, yet all of them are attentively, meticulously picking through each old shirt. And when they find an item they love, a bright, satisfied smile blooms on their lips.

Here, secondhand clothes are no longer about lack or poverty; they have become a lifestyle choice—a green, circular lifestyle that cherishes utility and value.

Suddenly, the old man remembers a child once exclaiming with hesitation upon seeing secondhand clothes: “Aren't those all clothes from dead people?”

Standing amidst the racks, the old man softly smiles and wonders to himself. Well, so what? Even if a garment has passed through many owners, even if it has journeyed through life's vicissitudes or the final partings of human existence, isn't it ultimately just a piece of cloth draped over a body? What matters is not the fabric's past, but the heart of the person wearing it today. Upbeat youth music echoes from the shop's small speaker: "In the blink of an eye, spring has passed us by... Just love away, why worry about tomorrow..." Life is so short; why hold grudges or drift away like wandering clouds?

The sunlight fades over Phú Nhuận. The old man and his princess loop back; the woman beside the rickety bicycle has gathered her filled woven bags. She beams and nods a warm goodbye to father and daughter before carefully pedaling away into the busy crowd.

The old man looks down at his child, a natural smile lighting up a face lined by time.

Everything will eventually pass, leisurely and quietly. Clothes will age, and time will fade the fabrics, but the love and connection between people who live for one another will endure forever, glistening like the afternoon sun resting on the branches of old trees.

Thank you, life, for the simple things, so that we may learn to cherish every shade of love even more.