Chiến Phan

Hiển thị các bài đăng có nhãn singapore. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn singapore. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 1 tháng 9, 2026

[Sách] Luật kinh tế - Luật của người kinh doanh - Phạm Duy Nghĩa



"Luật pháp tối cao nhất của một con người không nằm ở những trang văn bản luật, mà nằm ở cán cân chính trực bên trong tâm hồn."

Trưa trời ngày cuối cùng của tháng Tám.

Cao Lãnh đứng gió, oi nồng. Em đang ở đảo quốc sư tử hiện đại—nơi những tòa tháp kính vươn cao kiêu hãnh giữa dòng chảy tài chính toàn cầu. Nó ở đây, trên mảnh đất hình chữ S phong sương, nhìn những vệt nắng tàn thỏ thẻ rời chiếc bàn tỏa khói bay lên. Hai anh em trò chuyện, chạm vào những thao thức thời cuộc: để hiểu hơn về tư duy của giới siêu giàu, về cách những dòng tiền ma mị vận hành không biên giới, và về cái cách mà các đế chế kinh doanh định hình cuộc chơi.

Một tiêu chuẩn kế toán quốc tế như IFRS (International Financial Reporting Standards) vừa thay đổi, một thước đo minh bạch mới được hình thành, lập tức làm rung chuyển cấu trúc của hàng vạn công ty. Hơn 35 ngàn doanh nghiệp đã lặng lẽ đóng cửa, giải thể chỉ trong một vệt thời gian ngắn. Báo chí dồn dập đặt câu hỏi "Tại sao?", nhưng câu trả lời rải rác đằng sau những đống báo cáo khô khốc vẫn là nỗi hoang mang hoại tử của những kẻ thua cuộc. Những hộ kinh doanh ngộp trong mối quan hệ bế tắc giữa kế toán và chủ hộ. 

Sự sụp đổ ấy khiến nó bất giác nhớ về làn sóng khủng hoảng mà đất nước Malaysia—mảnh đất của những rặng dừa nốt xăm và những đô thị tháp đôi lấp lánh—vừa trải qua vài năm trước. Khi ấy, người bạn đồng hành của nó đã tận mắt chứng kiến sự chao đảo thể chế, tiếp nối một đế chế gia đình, bước lên con tàu đến Việt Nam, mang theo những trải nghiệm trần trụi và những chia sẻ sâu sắc về sự thay đổi nghiệt ngã của luật pháp chia sẻ cùng nó. 

Trong khoảng lặng dằn dỗi ấy, nó vô tình lật mở lại cuốn sách nằm trong chuỗi công trình chuyên sâu: "Luật Kinh tế - Luật của người kinh doanh" của PGS. TS. Phạm Duy Nghĩa.

Tác phẩm xuất hiện như làm rõ "luật chơi" của những kẻ dấn thân chốn thương trường—nơi ranh giới giữa sự chính trực và lòng tham chỉ cách nhau đúng một nhát cắt lách luật. Giữa một thương trường mà luật chơi đôi khi bị phù phép thành chiếc mặt nạ trá hình cho những lời kêu gọi trung thực sáo rỗng, công trình của Phạm Duy Nghĩa dựng lên như một cột mốc thức tỉnh.

PGS. TS. Phạm Duy Nghĩa—một học giả kinh tế-pháp lý kiệt xuất với góc nhìn kiến thiết thể chế sắc lạnh—không viết nên một cuốn giáo trình khô xơ, nặng tính từ chương. Bằng văn phong phong sương, dứt khoát, mẫn cảm nhưng cuồn cuộn một dòng chảy chiêm nghiệm thời cuộc, tác giả tiến hành giải phẫu bộ gen của tư duy kinh doanh Việt Nam trong mối tương quan với khung khổ pháp lý hiện đại.

Luật kinh tế không phải là tập hợp những điều cấm đoán vô hồn để hù dọa doanh nhân, mà là bản thiết kế trò chơi (Game Rules) nhằm giảm thiểu chi phí giao dịch, bảo vệ quyền sở hữu và nuôi dưỡng sự sáng tạo.

"Kinh doanh mà không hiểu luật cũng giống như một gã lái xe mù chạy trên đường cao tốc. Sự ngạo ngược (Arrogance) và thói quen lách luật có thể mang lại lợi nhuận chốc lát, nhưng rốt cuộc sẽ đẩy doanh nghiệp vào thảm cảnh hoại tử thể chế."

Phạm Duy Nghĩa chỉ ra hai lằn ranh sinh tồn:

  • Bẫy Cỗ máy và Chi phí Thể chế: Mọi sự ngụy tạo báo cáo tài chính hay các chỉ số phù phiếm (Vanity Metrics) suy cho cùng đều là ảo ảnh ngắn hạn. Từ mô hình công ty cổ phần đến công ty TNHH, nếu thiếu đi sự minh bạch, cỗ máy tập đoàn sẽ nhanh chóng biến thành cái hộp tù túng, nơi những gã "sếp độc hại" (Michael Jenkins) thao túng quyền lực và tước đoạt công sức của cấp dưới.

  • Sự Tự chủ: Trước sự nghiêm minh của pháp luật và quy luật thị trường, những hành vi gian dối sớm muộn cũng sẽ bị vạch trần. Sự tự chủ thực sự chỉ đến khi doanh nghiệp biết tôn trọng luật chơi

Ở hai đầu đất nước, qua màn hình điện thoại, em trải lòng về những áp lực khi bản thân cũng đang đối mặt với sự thay đổi quy định và sự khan hiếm nguồn cung nơi xứ người. Ở bên này, trên đất mẹ đang trong quá trình tựu hình một thể chế mới, nó cũng trải lòng với em về một làn sóng nỗi sợ bản năng luật lệ, sợ thuế, sợ những thủ tục phiền hà của những con người cùng chung dòng máu với nó và em.

Hai anh em bàn sâu về làn sóng đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

Ngoài kia, Cao thành chợt đổ một trận mưa rào dồn dập. Tiếng mưa đập ken két trên những chiếc kính xe đậu một hàng dài trước quán. Nó nhẹ nhàng báo em hãy chủ động sẻ chia, hướng dẫn các đối tác về những thủ tục và quy trình pháp lý một cách tận tụy—hệt như cách hai anh em đã kiên trì thực hiện suốt gần ba năm qua, để những con người mới bước vào thị trường hiểu hơn về một sân chơi quốc tế sòng phẳng.

Mưa tạnh dần. Mây trời lộng gió dạt dào thốc về từ phía sông lớn.

Nó khép lại cuốn giáo trình "Luật Kinh tế" của Phạm Duy Nghĩa.

***


"The ultimate law governing a human being does not reside within the pages of legal codes, but within the scale of integrity balancing inside the soul."

Noontime on the final day of August.

Cao Lãnh stood windless, suffocatingly humid. You were away in the modern Lion City—where glass skyscrapers rise in proud solitude amidst the global flow of capital. Nó remained here, upon this weathered, S-shaped land, watching the dying trails of sunlight softly whisper as they slipped away from a table where wisps of smoke drifted upward. We spoke across the expanse, touching upon the anxieties of the age: seeking a deeper grasp of the mindsets governing the ultra-wealthy, the phantom ways in which unbordered capital operates, and how commercial empires shape the very architecture of the game.

An international accounting standard like IFRS (International Financial Reporting Standards) shifts, a new metric of transparency takes form, and instantly the structural foundations of tens of thousands of enterprises tremble. Over thirty-five thousand businesses quietly shuttered their doors, dissolving in a mere blip of time. The press frantically demanded "Why?", yet scattered behind heaps of bone-dry (khô khốc) reports, the only true answer was the necrotic panic of the defeated—household businesses suffocating in the stagnant, deadlock relationship between the bookkeeper and the family head.

That collapse involuntarily pulled its memory back to the crisis wave that Malaysia—a land of palmyra palms and glittering twin towers—endured just years ago. Back then, nó’s traveling companion witnessed firsthand the institutional sway, inherited a family empire, and stepped onto a vessel bound for Vietnam, carrying unvarnished experiences and deep reflections regarding the ruthless shifts in law to share with nó.

Within that restless pause, nó accidentally reopened a volume within a specialized series: Economic Law - The Law of Business People (Luật Kinh tế - Luật của người kinh doanh) by Assoc. Prof. Dr. Phạm Duy Nghĩa.

The work materialized to clarify the "rules of the game" for those stepping onto the commercial battlefield—where the boundary between integrity and greed is separated by nothing more than the razor-sharp incision of a legal loophole. Amidst a market where rules are so often magically manipulated into a hypocritical mask preaching empty honesty, Phạm Duy Nghĩa’s work stands tall like an awakening beacon.

Assoc. Prof. Dr. Phạm Duy Nghĩa—an eminent economic-legal scholar endowed with a sharp, institution-building perspective—does not construct a bone-dry, pedantically heavy textbook. With a voice weathered, decisive, and sensitive yet surging with an undercurrent of temporal contemplation, the author dissects the genetic code of Vietnamese business thinking in relation to modern legal frameworks.

Economic law is not a collection of lifeless prohibitions designed to intimidate entrepreneurs, but the very blueprint (Game Rules) aimed at minimizing transaction costs, safeguarding property rights, and nourishing creativity.

"Conducting business without understanding the law is like a blind man driving a car on a highway. Corporate arrogance (Arrogance) and the habit of exploiting loopholes may yield fleeting profits, but ultimately they plunge the enterprise into the catastrophe of institutional decay."

Phạm Duy Nghĩa delineates two survival boundaries:

  • The Machine Trap and Institutional Costs: Every falsification of financial statements or vanity metric (Vanity Metrics) is, in the end, a short-lived illusion. From joint-stock entities to limited liability structures, without transparency, the corporate machine rapidly transforms into a suffocating box (cái hộp), where toxic bosses (Michael Jenkins) manipulate power and strip away the labor of their subordinates.

  • True Sovereignty (Autonomy): Before the absolute severity of the law and market forces, deceptive acts will sooner or later be unmasked. True autonomy only arrives when an enterprise learns to respect the rules of the game.

Across two ends of the country, through a glowing phone screen, you opened your heart about the pressures of facing shifting regulations and supply scarcity in a foreign land. On this side, upon the motherland slowly giving shape to a new institutional structure, nó also shared with you the instinctual wave of fear regarding regulations, taxes, and cumbersome procedures shared by those bearing the same bloodline as nó and you.

We delved deep into the wave of foreign investment flowing into Vietnam.

Outside, the elevated city suddenly unleashed a torrential downpour. The rain clattered relentlessly against the windshields of cars parked in a long line before the café. Nó gently suggested that you proactively share and guide partners through legal processes and procedures with quiet devotion—just as the two of you had patiently done for nearly three years, helping newcomers entering the market truly comprehend a fair, international playing field.

The rain gradually abated. Wind-swept clouds (mây trời lộng gió) surged forth wildly from the direction of the great river.

Nó closed the textbook Economic Law by Phạm Duy Nghĩa.

Chủ Nhật, 17 tháng 5, 2026

[Tản mạn cuộc sống] Những mãnh ghép di trú - Migrary Pieces


"Ngỡ trăm năm là dài, ngoảnh lại hóa hư không,

Người đi tìm biển rộng, kẻ ở lại bến sông."

Có những ngày dặm dòi bỗng mỏi, lòng điệu đò đòi tìm một bến đỗ. 

Đồng điệu với cô liêu. 

Dòng đời thoi đưa. 

Người hết rời đảo lên phố, rồi lại bỏ phố về rừng, suy cho cùng cũng chỉ là một cuộc di trú lớn để đi tìm những tâm hồn cùng tần số; trước khi tìm lại chính mình. Lạc. Giống như loài chim thiên di sau mùa đông buốt giá, dẫu có lạc đàn, dẫu có nếm trải nỗi đau của sự chia lìa, rốt cuộc vẫn khao khát tìm về một cái tổ mới, thắp lên những giấc mơ và hy vọng để cùng nhau chào đón một mùa xuân tin yêu.

Phú Quốc những ngày tháng Năm đón nó bằng một nhịp điệu vừa quen vừa lạ. Gió Tây Nam bắt đầu thổi mạnh, mang theo cái vị mằn mặn, nồng nồng đặc trưng của biển khơi, làm cuộn lên những cơn sóng trào xô vào bờ cát của hòn đảo ngọc. Chẳng thể bơi.

Khách sạn Novotel nằm ở phía biển Động. Buổi trưa nắng ngả. Trong cái nắng say chiều nghiêng ngả, để mặc cho những luồng gió lồng lộng thổi qua tóc. 

Thoại. Hai chàng trai – hai mảnh đời, hai sự lựa chọn, hai thế giới đối lập chan chát nhưng lại gặp nhau ở cùng một tọa độ địa lý.

Giữa nắng phôi pha, tiếng sóng vỗ bờ. 

Chàng trai đầu tiên là một nhân viên phục vụ tại đây. Em sinh ra, lớn lên và gắn bó mật thiết với từng tấc đất, từng rặng dừa của mảnh đất Phú Quốc này. Làn da rám nắng mặn mòi đặc trưng chẳng lẫn vào đâu được, em kể cho nó nghe về quê hương mình với một nụ cười rạng rỡ, trong trẻo và chân phương nở trên môi.

Phú Quốc, mảnh đất hòn đảo ngọc này, hóa ra lại là nơi trú ngụ cuối cùng của những cuộc trốn chạy. Người ta tìm đến đây khi đôi chân đã rệu rã sau một cú vấp ngã nhớ đời, khi tâm can đã mệt nhoài bởi một quyết định sai lầm thuở trẻ. Họ dấn thân vào nắng gió biển khơi, lầm lũi cày cuốc qua những ngày tháng lấm lem bùn đất và vị mặn của muối, tự nhủ lòng sẽ chôn chặt một quá khứ đầy vết xước sau lưng. Họ từng nghĩ, cuộc đời mình đến đây là khép bạt, là dừng chân, là gửi trọn phần đời còn lại cho sóng biển mang đi. Để rồi một ngày nhìn lại, chính từ những năm tháng hoang tàn và lặng lẽ ấy, họ lại can trường đứng dậy, bước ra khỏi vũng lầy để bái tổ vinh quy, kiêu hãnh mỉm cười chào đón một chương đời hoàn toàn mới. 

Em thấy. Phú Quốc dù có thay đổi, có khoác lên mình những tòa nhà bê tông cốt thép hào nhoáng thì biển cả vẫn nằm nguyên trong lồng ngực; những gì của ấu thơ tự do chơi đùa, chạy nhảy khắp đảo, như thể để rèn luyện một làn da, trước khi rèn luyện một tâm tính. 

Em bảo, thu nhập của em chỉ tầm 5 - 6 triệu một tháng thôi, nhưng nhiêu đó đã là đủ đầy, đã khiến em cảm thấy hài lòng và bình yên với cuộc đời này. Em chăm chỉ với công việc, ngày ngày đón khách, tiễn khách, bình thản nhìn hòn đảo quê hương mình lột xác. Nụ cười 6 triệu của em chạm vào lòng nó một nhát cắt êm dịu, nhẹ tênh giữa một thế giới đầy rẫy những toan tính, lọc lừa. Hồn phiêu du. 

Nắng bò lổn ngổn trên mặt hồ, gió thổi gợn lăn tăn sóng nước trên hồ thoai thoải như thể tạo một thang nước để lên trời.

***


Em đến, hai anh em gặp lại nhau sau gần năm năm dài đằng đẵng. Nó đã từ chối một chuyến đi khám phá đảo cùng đoàn.

Đứa em này gốc gác miền Tây, từng bôn ba lên Sài Gòn lăn lộn một đời, rồi rốt cuộc sau bao thăng trầm lại chọn quay về làm việc ở Phú Quốc. Giờ đây, mái đầu của em đã hóa mây bay, lác đác những sợi bạc của sương gió mưu sinh và cả những nghĩ suy đau đầu cho việc tổ chức, vận hành guồng quay công việc ra sao. Em ngồi đó, chìm trong cái bóng chiều nghiêng ngả của hòn đảo ngọc, còn nó thì thong thả hỏi em về những chặng đường sắp tới.

Câu chuyện của em không có chỗ cho sự bình yên năm sáu triệu của chú nhóc phục vụ bàn lúc nãy. Đó là câu chuyện của những con số lạnh lùng, của những gã xe điện khổng lồ đang cạnh tranh khốc liệt về cơ sở hạ tầng, một cuộc chiến công nghệ đánh thẳng vào nguồn nhiên liệu xanh và tư duy quản lý số. Nó chợt tự hỏi, sự chủ động sẽ là gì đối với một gã khổng lồ đang ì ạch bước đi trước cơn bão thay đổi?

Đấy là thế giới của những gã Sapiens tinh khôn, những kẻ luôn điên cuồng săn tìm và định giá các tài sản giá trị. Nơi mà những mảnh đất Phú Quốc rực nắng giờ đã bị đẩy lên cái giá chóng mặt: năm mươi triệu, rồi bảy mươi triệu một mét vuông! Nhớ. Nó bất giác nhớ về một đứa em khác, cũng từng lặn lội ra đây từ cả chục năm trước để tìm kiếm những cơ hội đầu tư chớp nhoáng theo kiểu "lướt sóng", cái thời mà giá đất ở đây chỉ bằng một phần năm bây giờ.

Nhạt nhòa. Nó ngồi đó, lặng lẽ gõ lại những dòng sự kiện vừa trôi qua trước mắt. Một bên là cuộc chạy đua vũ bão của công nghệ và tiền tệ, nơi con người ta phải gồng mình lên hết cỡ để không bị làn sóng thay đổi nghiền nát. Hai thế giới tồn tại song song, cách nhau chỉ vài mét vuông nơi sảnh khách sạn nhưng khoảng cách giá trị thì xa vời vợi như hai đại dương đại diện cho hai tầng tư tưởng.

Trở về phòng, nó tự tắm mình trong một chút giai điệu nhạt của nhạc jazz. Khẽ mở toang cánh cửa ban công để lắng nghe hơi thở mặn mòi của biển khơi dội vào lồng ngực. Khách sạn lúc này đã được trả lại sự im lặng vốn có của nó, khi tất cả đồng nghiệp giờ đã lên xe cho những chuyến đi khám phá thế giới giải trí ngoài kia. Còn nó, nó chọn trở lại Phú Quốc lần này chỉ để khám phá lại chính bản thân mình. Tự hỏi liệu rằng ta đang làm gì, và rồi sẽ ra sao giữa dòng đời thoi đưa này?

Ít nhất thì ở hiện tại, nó đang dạt dào những cảm xúc để viết ra, thong thả và tin yêu.

** 



Khát khao kết nối và giấc mơ "Cá hóa rồng"

Cuộc sống có những sự trùng hợp. Liên tiếp nhau. Trở thành định mệnh. 

Nó đã viết câu nói đó cách đây hơn hai mươi năm, chẳng nghỉ một ngày nó ứng vào một thực tế. Nghiệm. Ở một trời Phú Quốc. Những điều sắp đến. 

Những cuộc di cư khỏi một mái nhà khi chứng kiến sự đổi thay về tinh gọn và chuyển đổi số. Có một cuộc di cư khác được kể lại trong tiết trời tháng năm này. 

Nó mở laptop, đặt tay lên phím chữ để viết dòng email phản hồi cho một người em – chàng trai thứ ba trong chuỗi những cuộc gặp gỡ đầy duyên nợ gần đây của nó. Chàng trai là đứa con của đất Việt, thuộc thế hệ trường Đại học Khoa học Tự nhiên những khóa đầu tiên đầy kiêu hãnh. Ngày ấy, em chọn "bơi" ra nước ngoài, dấn thân vào một hành trình vạn dặm để giờ đây định cư và làm việc tại một Singapore hiện đại, đồng thời trực tiếp điều hành các khoản đầu tư tận bên Mỹ. Đó là chân dung của một thế hệ bơi ra biển lớn, dù mang danh đi "làm công" cho thế giới, nhưng tư duy của họ đã thuộc về tầm quốc tế, nơi việc kết nối cộng đồng và dòng vốn toàn cầu diễn ra tự nhiên như hơi thở.

Bản thân em cũng là một người đi tìm những sự kết nối. Nó ngồi hình dung về bóng em đỗ dài nơi thung lũng Silicon lừng danh thế giới tọa lạc bên kia bán cầu. Cái thung lũng lửng lơ dưới vòm trời California nắng gió, nơi những bộ óc điên rồ nhất của nhân loại tụ hội để định hình lại tương lai bằng những dòng lệnh vô hình. Giữa cái không gian đặc quánh mùi công nghệ và tiền tệ ấy, em đã gặp và kết nối một cách vô cùng cởi mở với những người cùng chí hướng với một lời mời ngầu hứng “ai rảnh gặp chơi”. Chàng trai bước ra để “gặp chơi” đã trở thành bạn bè rồi đối tác của nhau sau này về một lĩnh vực đang hot những ngày hôm nay.

Đó là một doanh nghiệp startup về AI – thứ công nghệ trí tuệ nhân tạo mà em từng giới thiệu cho nó trước đây, một sản phẩm được tạo dựng từ bàn tay và khối óc của một chàng trai xuất thân từ đại học Stanford danh tiếng. Em đầu tư, rót vốn, nhưng tuyệt nhiên chẳng tham gia sâu vào guồng quay vận hành bên Mỹ. 

Chắc lẻ. Đôi chân có lững thững qua những đại lộ thung lũng triệu đô, thì cái giấc mơ lớn nhất, cháy bỏng nhất của em vẫn nằm trọn ở mảnh đất hình chữ S quê nhà. Hiện thực. Ở Việt Nam, trong những buổi hội thảo, những cái workshop kết nối công nghệ do em và cộng sự tổ chức, có gã khổng lồ như Tasco đứng sau đỡ đầu, chung tay tạo ra một sân chơi đúng nghĩa. Một bệ phóng để những thế hệ trẻ tiếp nối có thể bùng nổ và định danh mình dưới ánh mặt trời. Khắp khởi một cờ đỏ sao vàng tung bay, âm vang rạo rực trong lồng ngực ở một sớm mai. 

Giống nhau. Giữa nó, em và những người bạn đồng hành luôn phải có một điểm chạm, một tần số chung để gắn kết nhau lại. Người nghe. Tưởng khùng. Người hỏi. Tưởng ngáo. 



Em đã gieo vào lòng nó một niềm xao động mãnh liệt khi nói về giấc mơ của một người bạn đồng hành với em. Đó không phải là giấc mơ kiếm tiền đơn thuần hay những con số lợi nhuận lạnh lùng, mà là một khát khao cháy bỏng: kết nối cộng đồng người Việt toàn cầu, từ cấp độ chính phủ cho đến từng cá nhân lữ thứ, mở ra một dự án quy mô kết nối thẳng với thành phố Miami, Florida của nước Mỹ.

Tưởng lúc nghe. Miami không chỉ có biển xanh, cát trắng và những rặng dừa lửng lơ dưới nắng hoang tàng. Nơi ấy vốn dĩ là một "cửa ngõ của hai thế giới", một trung tâm tài chính và thương mại quốc tế sầm uất, sở hữu vị trí địa lý độc tôn kết nối trực tiếp toàn bộ dòng chảy kinh tế giữa Bắc Mỹ và khu vực Mỹ Latinh. Với tiềm năng kinh tế khổng lồ từ những hải cảng không ngủ, những dòng vốn đầu tư mạo hiểm đang đổ về như thác lũ, và một chính sách cởi mở biến nơi đây thành "thung lũng Silicon" thế hệ mới của bờ Đông, Miami chính là một tọa độ vàng. Những gã nước ngoài đã tìm đến, quốc tịch chưa thấy một sao vàng, cờ đỏ, và đó là một trong những lý do tạo nên sự gặp gỡ này. 

"Cá hóa rồng" – đó là cụm từ nó nắn nót gõ vào dòng email phản hồi. Vọng hy. Về sự thông minh của người Việt, chẳng kém một chủng tộc nào, chỉ có khát khao dường như chưa đủ. Bỏng cháy đến ngạo nghễ. Trong dòng thư gửi đi, nó viết cho em bằng tất cả sự thấu cảm, trân trọng và tin yêu về một thế hệ trẻ. 

Hẹn hò. Một ngày về vào tháng Sáu, khi phượng vĩ nở đỏ rực sân trường cũ và những cơn mưa rào mùa hạ bất chợt đổ xuống phố phường Sài Gòn, anh em lại được ngồi lại, gặp nhau trực tiếp để chuyện trò, bên thềm một con đường, ngắm nhìn một nơi lớn lên, chuyện về hôm qua, ngày mai, hay chỉ đơn giản là hôm nay ngồi đây ta gặp nhau. Vậy thôi là đủ rồi. 

Viết đến đây, nó chợt nhận ra, bản thân nó cũng mang một khao khát ngầm ẩn bấy lâu nay. Nó không mong cầu những con số triệu đô làm giàu cho riêng mình, nó cũng chẳng màng đến những mét vuông đất vàng đang nhảy giá từng ngày ngoài kia. Nó chỉ khát khao được tham gia tạo ra một môi trường, một chất xúc tác nhẹ nhàng, để những con người tài giỏi, có cùng tư tưởng và lý tưởng có thể tìm thấy nhau, cùng nhau làm việc và mang đến những đóng góp giá trị nhất cho cuộc sống này. Thế thôi là đủ đầy rồi. Trọn vẹn một kiếp nhân sinh.

Nó như được học lại một bài học vỡ lòng mang tên "Cảm ơn". Khi còn ngô nghê, ta nói cảm ơn như một phản xạ vô thức, một thứ thủ tục xã giao được người lớn dặn dò. Già rồi, đi qua bao cuộc "tan đàn xẻ nghé" của lòng người, đi qua bao thăng trầm và chứng kiến biết bao mảnh đời di trú, ta mới hiểu ý nghĩa sâu xa và thiêng liêng của hai từ ấy. Cảm ơn vì giữa một cuộc đời đầy những toan tính, lạnh lùng và hối hả, vẫn còn những con người làm việc chăm chỉ như con kiến, vẫn còn những "người tình tóc bạc" đứng đợi bên hiên quê vắng, và vẫn còn cả những bộ óc vĩ đại đang ngày đêm tìm cách nâng tầm vị thế của quê hương.

Giá trị của một cuộc đời nằm ở sự kết nối. Tự. Tạc vào lòng điều đó. Cây có thể xẻ thành ván, ván rồi cũng sẽ mục nát theo thời gian, nhưng mùi cỏ non ngan ngát của miền ký ức, cái tình nồng hậu không vị lợi giữa người với người và khát khao cống hiến cho đời thì sẽ còn mãi, vượt qua mọi sự băng hoại của vật chất vô tri.

Mọi thứ rồi sẽ trôi đi, thong thả và lặng lẽ. Hành trình thoi đưa của gã Sapiens vẫn tiếp diễn giữa dòng đời chen chúc, nhốn nháo và nhộn nhịp ngoài kia. Nhưng dẫu cuộc đời có xê dịch đến đâu, dẫu những trang giấy đời có bị nhàu nát bởi áp lực cơm áo gạo tiền hay những con số công nghệ khô khốc, thì những cuộc gặp gỡ định mệnh, những khát khao được cống hiến vẫn là thứ nuôi dưỡng một tâm hồn, dẫu hình hài đã đổi thay.

Mở mắt ra thôi, dù đời có ngắn, dù thế giới có đổi thay chóng mặt từ nhiên liệu xanh đến công nghệ AI, thì lòng ta vẫn còn đầy những tin yêu và khao khát được kết nối với cuộc đời này.

Hẹn gặp lại vào tháng Sáu, khi những giấc mơ "cá hóa rồng" bắt đầu cất cánh bay về phố.

Cảm ơn.

***



"Thinking a hundred years is long, one turns around to find it all a void, Some depart to seek the open sea, while others linger at the riverside."

There are days when the miles grown long suddenly feel weary, and the drifting soul demands to find a harbor.

Attuned with solitude.

The current of life weaves onward.

People incessantly move from island to city, then leave the city for the forest—in the end, it is nothing but a grand migration to find souls on the same frequency, before finding oneself again. Lost. Much like migratory birds after a bone-chilling winter, though they may lose the flock, though they may taste the agony of parting, they ultimately yearn to find a new nest, rekindling dreams and hopes to welcome a spring of trust and love together.

Phú Quốc in these days of May welcomes it with a rhythm both familiar and strange. The Southwest wind begins to blow hard, carrying the briny, pungent taste characteristic of the open sea, churning up surging waves that crash against the sandy shores of the pearl island. Unable to swim.

The Novotel hotel sits on the side of the rough sea. The noon sun slants. In the dizzying slants of the afternoon sun, it lets the roaring gusts of wind blow freely through its hair.

Dialogue. Two young men—two lives, two choices, two clashing worlds, yet meeting at the exact same geographical coordinates.

Amidst the fading sunlight, the sound of waves lapping the shore.

The first young man is a server here. He was born, raised, and intimately bound to every inch of soil, every coconut grove of this Phú Quốc land. With a deeply weathered, briny tanned skin that could never be mistaken, he tells it about his homeland with a radiant, clear, and rustic smile blooming on his lips.

Phú Quốc, this piece of pearl island land, turns out to be the final sanctuary for those in flight. People find their way here when their feet are utterly worn out after a memorable stumble, when their hearts are exhausted by a mistaken decision of youth. They throw themselves into the sun and wind of the sea, silently toiling through days smudged with mud and the salt of the earth, whispering to their own hearts to bury a scarred past deep behind them. They once thought their life would fold its sails here, stop its steps here, and entrust the remainder of their days entirely to the ocean waves. Only to look back one day, and find that from those very ruined and silent years, they stood up resiliently, stepped out of the mire to return home in glory, smiling proudly to welcome a completely new chapter of life.

He sees it. No matter how much Phú Quốc changes, no matter how it dons glamorous concrete and steel structures, the open sea remains whole within his chest—the memories of a free childhood playing and running across the island, as if to forge a skin before forging a temperament.

He says his income is only around 5 to 6 million a month, but that is already an abundance, enough to make him feel content and at peace with this life. He works diligently, day after day welcoming guests, seeing guests off, serenely watching his home island shed its skin. His 6-million smile touches its heart like a gentle, feather-light incision amidst a world rife with calculations and deception. The soul drifts.

The sun crawls awkwardly across the surface of the lake; the wind ripples small waves over the gently sloping water, as if carving a staircase of water to climb to the heavens.



His brother arrives; the two meet again after nearly five long years. It has refused an island exploration trip with the group.

This younger brother is originally from the Mekong Delta, having drifted to Saigon to struggle for a lifetime, only to eventually choose to return and work in Phú Quốc after so many ups and downs. Now, his head has turned to drifting clouds, scattered with the silver strands of a livelihood's elements, and the dizzying thoughts of how to organize and operate the gears of work. He sits there, submerged in the slanting afternoon shadows of the pearl island, while it leisurely asks him about the paths ahead.

His story has no room for the 5-to-6-million peace of the server boy earlier. It is a story of cold numbers, of giant electric vehicle corporations fiercely competing over infrastructure—a technological war striking directly at green energy sources and digital management mindsets. It suddenly wonders, what will proactive control look like for a giant sluggishly taking steps before a storm of change?

That is the world of cunning Sapiens, those who frantically hunt and value precious assets. A place where the sun-drenched lands of Phú Quốc have now been pushed to dizzying prices: fifty million, then seventy million a square meter! Remembering. It flashes back to another brother who once trudged out here a decade ago to seek flash-investment opportunities, "surfing the waves," back when land prices were only a fifth of what they are now.

Faded. It sits there, quietly typing out the stream of events that just drifted past its eyes. On one side is the furious race of technology and currency, where humans must strain themselves to the absolute limit to avoid being crushed by the wave of change. Two worlds coexisting in parallel, separated by just a few square meters of the hotel lobby, yet the gap in values is as vast as two oceans representing two layers of ideology.

Returning to the room, it bathes itself in a faint jazz melody. It gently opens the balcony doors wide to listen to the briny breath of the ocean rushing into its chest. The hotel by now has been restored to its inherent silence, as all colleagues have boarded the buses for trips to explore the entertainment world out there. As for it, it chooses to return to Phú Quốc this time solely to rediscover itself. Asking what it is doing, and what will become of it amidst this weaving current of life?

At least in the present, it is overflowing with emotions to write down, leisurely and with trust.



The Yearning for Connection and the "Carp Turning into Dragon" Dream

Life holds coincidences. One after another. Becoming destiny.

It wrote that sentence more than twenty years ago, never imagining that one day it would apply to a lived reality. Proven. Under a Phú Quốc sky. The things yet to come.

The migrations away from a roof upon witnessing the shifts toward lean restructuring and digital transformation. There is another migration being told in this May weather.

It opens its laptop, placing its hands on the keys to write a reply email to a younger brother—the third young man in its recent string of fated encounters. The young man is a child of the Vietnamese soil, belonging to the very first, fiercely proud classes of the University of Science. Back then, he chose to "swim" abroad, embarking on a journey of ten thousand miles to now settle and work in a modern Singapore, while directly managing investments over in the United States. That is the portrait of a generation swimming out to the great ocean; though labeled as "working for hire" for the world, their mindset belongs to the international stage, where connecting communities and global capital flows occurs as naturally as breathing.

He himself is a person seeking connections. It sits imagining his long shadow falling over the world-renowned Silicon Valley located across the hemisphere. That valley suspended beneath the sun-drenched, windy California sky, where the most insane brains of humanity gather to redefine the future with invisible lines of code. Amidst that atmosphere thick with the stench of technology and currency, he met and connected in a completely open manner with like-minded people through a spontaneous invitation: "whoever is free, let's meet up for fun." The young man who stepped out to "meet up for fun" later became a friend and then a partner in a field that is burning hot these days.

That is an AI startup—the artificial intelligence technology he had introduced to it before, a product forged by the hands and brains of a young man originating from the prestigious Stanford University. He invests, infuses capital, yet absolutely does not participate deeply in the operational gears over in the United States.

Presumably. Though his feet wander through the avenues of million-dollar valleys, his greatest, most burning dream still rests entirely within the S-shaped land of his homeland. Reality. In Vietnam, within the seminars and tech-connecting workshops organized by him and his associates, there is a giant like Tasco standing behind as a patron, joining hands to create a true playground. A launchpad so that the succeeding younger generations can explode and define themselves under the sun of the world. Expectant, a yellow-starred red flag flies high, echoing vibrantly in the chest on an early morning.

Alike. Between it, him, and their companions, there must always be a point of contact, a common frequency to bind them together. The listener thinks they are crazy. The asker thinks they are delusional.

He planted a powerful tremor in its heart when speaking of the dream of a companion of his. It is not a mere dream of making money or cold profit figures, but a burning desire: to connect the global Vietnamese community, from the government level down to every wandering individual, opening a large-scale project connecting straight to the city of Miami, Florida, in the United States.

It recalls when it first heard of it. Miami is not just blue seas, white sands, and coconut groves hanging beneath a wild sun. That place is inherently a "gateway of two worlds," a bustling international financial and commercial hub, possessing a unique geographical position that directly connects the entire economic flow between North America and the Latin American region. With immense economic potential from ports that never sleep, venture capital flows pouring in like a waterfall, and an open policy turning this place into the next-generation "Silicon Valley" of the East Coast, Miami is a golden coordinate. Foreigners have found their way there, their nationalities yet to show a red flag with a yellow star, and that is one of the reasons that brought about this encounter.

"Carp turning into a dragon"—that is the phrase it carefully types into the reply email. A lingering hope. For the intelligence of the Vietnamese, second to no other race, only the burning desire seems yet insufficient. Burning to the point of pride. In the outgoing mail, it writes to him with all its empathy, respect, and trust regarding a young generation.

A rendezvous. A day to return in June, when the flamboyant flowers bloom crimson across the old schoolyard and sudden summer showers pour down upon the streets of Saigon, brothers will once again sit together, meeting face-to-face to talk, on the curb of a street, watching a place they grew up, speaking of yesterday, tomorrow, or simply sitting here today because we found each other. Just like that is enough.

Writing to this point, it suddenly realizes that it, too, has harbored an implicit yearning for a long time. It does not crave million-dollar figures to enrich itself, nor does it care about the square meters of golden land changing prices day by day out there. It only longs to participate in creating an environment, a gentle catalyst, so that talented people with the same thoughts and ideals can find each other, work together, and bring the most valuable contributions to this life. Just like that is an abundance. A complete human lifespan.

It feels as though it is relearning a primary lesson named "Thank you." When naive, we say thank you as an unconscious reflex, a social formality taught by adults. Grown old, having walked through so many breakups of the human flock, through so many ups and downs, and witnessed so many migratory lives, we finally comprehend the profound and sacred meaning of those two words. Thank you because amidst a life full of calculations, coldness, and haste, there are still people working diligently like ants, there are still "silver-haired lovers" waiting by the deserted porch back home, and there are still great minds day and night seeking ways to elevate the standing of the homeland.

The value of a life lies in connection. Engraving that truth deeply onto its own heart. A tree can be sawed into planks, and planks will eventually rot with time, but the sweet fragrance of fresh grass from the realm of memory, the warm, selfless affection between humans, and the desire to contribute to the world will endure forever, outlasting all decay of mindless matter.

Everything will pass, leisurely and quietly. The shuttle journey of the Sapiens continues amidst the crowded, frantic, and bustling current of life out there. But no matter how much life shifts, no matter how much the pages of life are crumpled by the pressure of bread and butter or dry technological numbers, those fated encounters and desires to contribute remain the very thing that nourishes a soul, even if the physical form has changed.

Open your eyes, for though life is short, though the world changes dizzyingly from green fuel to AI technology, the heart is still full of trust and love, and a yearning to be connected to this life.

See you again in June, when the dreams of the "carp turning into a dragon" begin their flight back to the city.

Thank you.

Thứ Tư, 16 tháng 5, 2018

Nhật kỳ Hàn (3): Hãy chăm sóc mẹ!


0-02-08-3692a9825ba6710c11e3a934ad8b5485bfbdb9377c6bcb869761516789e8fe50_dbfd82f0 
Nó đứng ngắm nhìn cánh cổng của những bức tượng thần Hy Lạp một lần nữa của trường đại học Kyung Hee, lắng nghe những tiếng mưa rơi lộp bộp như muốn xe tan mãnh vãi dù như muốn xuyên qua, ghé vào tai nó, hỏi: đang nghĩ gì vậy?
Nó nghĩ về hai người phụ nữ - cùng một vị trí, khác nhau tuổi đời, giống nhau về suy nghĩ. Lắng lo. Nó nhận cuộc điện thoại & tin nhắn liên tục của cả hai trong suốt quãng thời gian đến đây; với họ, Hàn Quốc là một đất nước xa xôi chỉ nghe đến rồi thoáng qua, ít khi nào đọng lại trong tâm trí quá nhiều và đứa con luôn là bé nhỏ, ngay cả khi ôm chặt vào lòng.
Ký ức trở về đêm tiễn đưa, không có những giọt nước mắt rơi giống như nó đã từng chứng kiến khi bỏ quê nhà lên Sài thành tìm cho ra con chữ để có tiền (chỉ có chị nó ngồi thút thít ở một sạp hàng đông người, mặc kệ toa hàng tính đúng sai). Nó không nghĩ rằng những người mẹ kiên cường đến thế - chỉ suy nghĩ là cách khóc của họ khác nhau. Đêm đó, nó thấy bóng dáng của hai con người gọi là sinh thành đợi ngoài sân bay tiễn đưa thưa người nhìn về một khoảng gì đó xa xăm.
Nó tưởng tượng ra mấy thiên thần ở hai cột đang thoát ra sự tù túng của gạch đá, để bay xuống & nhắn nhủ vài lời: một chặng đường mới sẽ bắt đầu từ nơi này. Đừng lo, rồi mọi thứ sẽ ổn!  
Ký ức thanh xuân về lại; ở một thời như thế, nó đã từng dẹp bỏ giấc mơ bước ra chân trời mới, để rồi hạn chế nhiều nhất có thể sau này mỗi khi chạm mặt tượng sư tử biển phun nước – hình ảnh ám ảnh nó về đại học NUS; ở một thời như vậy, người tình tóc bạc hỏi nó trong lặng thinh khi nghe tin anh ở phường thăm hỏi: khi nào thì nó đi. Lúc đó, nó chỉ thấy rằng, đi qua thời con gái, thanh xuân nào có còn trên vai gày chẳng hay, chỉ thấy tóc hóa mây bay theo gió ngàn phương.
0-02-08-aa7b253fd814f6a8472e6cd78ed0a91c9742dd5f24d1a455dcafceb97b812054_3f410bce 
Vài con gió lạc, tạt vài giọt mưa sau nổ lực cổ gắng đung đưa ở đây gài nhảy qua vai nó như muốn hét to: đang nghĩ gì vậy?
Nó trả lời: nghĩ chuyện tối qua. Cháu hỏi việc làm cho mẹ. Nó từ chối. Nó như muốn nói rằng đấy là trách nhiệm của con, sự khác biệt về ý thức hệ không đủ để lý giải cho việc ta được quyền gạt đi mấy câu chuyện diễn giải bằng từ “hy sinh”. Tuổi trẻ cần một ai đó nhắc nhở về điều ấy. Để không phải viết mấy lời sến sủa vô nghĩa của tiểu thuyết ngôn tình, mà hiểu rộng ra trong đó còn có những lời khuyên về cuộc sống: Sự hối tiếc mãi in dấu nơi đáy con tim mình (Tân Di Ổ - Anh có thích nước Mỹ không)
0-02-08-c0aa6553db35aa2aa170fe0ef5bc55d5dd4ebcf7b655998f6a1f384d7c9a1dc4_8756b461 
Hãy chăm sóc mẹ - sự đồng cảm với Shin Kyung Sook (tác giả Hàn duy nhất nó đọc đến giờ) chưa bao giờ lại bổng cháy như lúc này.
Hãy chăm sóc mẹ - để không phải một ngày những đứa con lặn lội đi tìm người phụ nữ bị mất tích vì bệnh mất trí nhớ của người già, niếm trãi sự nối tiếc và hối hận cùng cực ở mỗi chặng đường xưa tìm lại (một tác phẩm với lối kể truyện giản dị và ngôn từ mộc mạc, thu hút nó đọc liền một mạch trong ngày).
Hãy chăm sóc mẹ - thông điệp được ghi rất rõ ở tựa đề, không cần phải phức tạp lên, không cần những gì cao cả; dù ta luôn biết rằng họ sẵn sàng tha thứ với tất cả những gì họ có, vì vậy việc cần làm là đừng làm họ tổn thương dù chỉ một lần. Việc cần làm là đừng làm họ tổn thương dù chỉ một lần vì cuộc đời này họ đã đau thương nhiều rồi.
(P/s: Cảm xúc ghi lại ở một sớm cơn mưa ngang qua suwon, báo hiệu một mùa Jang Ma lại đến, nó ngồi ghi chép bên ly café Starbuck trong khi vẫn nhớ về vị ngọt đắng của quê nhà)  

[Nhật ký của cha] Merci, ông già & con chữ [Dad's diary - Merci, the old man & language]

  Ai rồi cũng phải lớn! Ông già nhận ra điều đó khi ngồi ly trà cúc còn ủ hơi nóng ở một đêm cuối hạ, lắng nghe thằng nhóc Merci nói bằn...