[Sách] Trịnh lữ - Ghi chép

Khi Ngôn Từ Và Nhát Cọ Hội Ngộ Giữa Nhân Gian

Cao thành, những ngày cuối năm se lạnh. Nó gặp lại Trịnh Lữ. Trước đây, nó có dịp ngồi nghe Trịnh Lữ kể qua những bức họa trong "Đi vẽ - Nhật ký hội họa 2014" (được Phạm Long chấp bút), lần này, nó gặp lại một Trịnh Lữ hoàn toàn khác: Một Trịnh Lữ của ngôn từ. 

Ở cuốn Ghi chép này, ông không còn tự buộc chặt mình trong không gian chật hẹp của khung toan và màu sắc. Ông bước ra ngoài, dùng ngôn từ của riêng mình để nhìn ngắm và diễn đạt một thế gian đầy biến ảo.

Trịnh Lữ có khả năng tìm thấy cái đẹp trong những điều bình thường nhất: một góc phố cũ, một nhành hoa dại, hay dáng ngồi của một người bạn. 

Nghệ Thuật - Một Cách Định Nghĩa Cuộc Đời

Nó nhận ra rằng có quá nhiều thứ để tạo nên nghệ thuật, và "Nghệ thuật" dường như chỉ là một từ bao quát để diễn đạt cho cái quá trình kiến tạo đó. Văn chương hay hội họa, tất cả chẳng qua chỉ là những phương tiện khác nhau—kẻ dùng đường nét, người dùng ngôn từ—để biểu đạt một cuộc sống vốn dĩ luôn nồng nàn.

"Chỉ cần tâm hồn đủ nhạy cảm với xung quanh, thì mỗi nhịp thở, mỗi sự kiện, hay mỗi con người ta gặp đều có thể hóa thành những tác phẩm nghệ thuật sống động."

Sắc Xuân Trên Những Tấm Postcard

Yêu thương dường như chất đầy trong từng trang ghi chép của ông. Nó ngắm mãi những tấm postcard in hình những bức tranh sen gửi tặng. Những màu sắc rực rỡ nhưng vẫn dịu dàng, nồng nàn đến mức thân thương, như thể hòa cùng xuân sang, ùa về trú ngụ trên những nét vẽ ấy. Đó không chỉ là màu của họa phẩm, mà là màu của một tâm hồn đang ở độ "Trí tuệ kết tinh", biết trân trọng cái đẹp của sự tàn phai và sự tái sinh.

"Vẽ hay viết, suy cho cùng, cũng là để yêu đời hơn một chút."

Hãy lắng nghe nhiều hơn. Lắng nghe những câu chuyện ông kể về những sự kiện, những con người bình dị xoay quanh cuộc sống, hay thậm chí là cách ông cảm nhận một bộ phim như "Quán Ký Nam" (The Food of Love). Đó chính là sự hiện diện tỉnh thức, là cách ta phá vỡ "cái hộp" của chính mình để hòa nhập vào miền bí ẩn của người khác.

"Khi ta biết dừng lại để kể chuyện, để xem một bộ phim hay ngắm một đóa sen, ta đang thực hiện một nghi lễ để chữa lành cho tâm hồn mình giữa dòng đời chạy rầm rầm ngoài kia."*

Trịnh Lữ không chọn cách đối đầu với thời gian, ông chọn cách "ghi chép" lại nó. 

Nó gấp sách lại, nhấp nốt ngụm trà sớm, nhìn nắng hanh vàng trải dài trên phố. Nghệ thuật không ở đâu xa, nó nằm ngay trong tay kẻ biết yêu và biết ghi lại những rung động nhỏ bé của đời mình.

https://chienphan.blogspot.com/2025/01/sach-i-ve-nhat-ky-hoi-hoa-2014-cua.html

***

Cao Thanh (Hanoi), the chilly year-end days. It (the character) encounters Trinh Lu once more. Previously, it had the chance to listen to Trinh Lu’s stories through the paintings in "Going Out to Paint – Art Diary 2014" (penned by Pham Long). This time, it meets a completely different Trinh Lu: A Trinh Lu of Words.

In this book, Ghi Chép (Notes), he no longer binds himself within the narrow confines of canvas and color. He steps outside, using his own words to observe and express an ever-changing world. Trinh Lu possesses the ability to find beauty in the most ordinary things: an old street corner, a wild branch of flowers, or the way a friend sits.

Art – A Way of Defining Life It realizes that so many elements go into creating art, and "Art" seems to be just a broad term to describe that process of creation. Literature or painting—all are merely different mediums; some use lines, others use words—to express a life that has always been vibrant.

"As long as the soul is sensitive enough to its surroundings, every breath, every event, or every person we encounter can be transformed into a vivid work of art."

The Colors of Spring on Postcards Love seems to fill every page of his notes. It gazes endlessly at the postcards printed with the lotus paintings he gifted. The colors are brilliant yet gentle, so passionate they feel intimate, as if joining with the spirit of Spring to rush back and dwell within those strokes. These are not just the colors of art supplies; they are the colors of a soul at its peak of "Crystallized Intelligence," knowing how to cherish the beauty of both fading and rebirth.

"Painting or writing, in the end, is simply to love life a little more."

Listen more. Listen to the stories he tells about events and simple people surrounding his life, or even the way he perceives a film like "The Food of Love" (Quán Ký Nam). That is mindful presence; it is how we break out of our own "box" to integrate into the hidden mysteries of others.

"When we know how to stop to tell a story, to watch a film, or to admire a lotus, we are performing a ritual to heal our souls amidst the rushing current of life out there."

Trinh Lu does not choose to confront time; he chooses to "record" it.

It closes the book, takes a final sip of early tea, and watches the golden sun stretching across the street. Art is not far away; it lies right in the hands of those who know how to love and how to record the tiny vibrations of their own lives.

---

[Book] Viết để chữa lành - Javita Bhattachariee

"Viết lách không làm nỗi đau biến mất, nhưng nó thay đổi cách chúng ta nhìn nhận nỗi đau. Nó biến một tảng đá đè nặng ngực thành một viên sỏi nằm gọn trong lòng bàn tay để ta có thể quan sát."

Cao thành, đêm của đầu năm. Giữa bóng tối tĩnh mịch của một đêm đầu năm, đứa cháu chợt hỏi: "Sao út viết nhiều vậy?". Câu hỏi ấy không phải lần đầu nó được nghe, nhưng lần này nó vang lên như một sự phản tỉnh. Nó viết để làm gì?

Nó tìm thấy câu trả lời trong cuốn sách của Javita Bhattachariee—một lời mời gọi "hiện diện" bằng cách đối diện với chính mình trên trang giấy. Nhớ. Viết những áng văn, dòng chữ, ngôn từ tuôn tào, móp hẳn những đầu ngón tay, của những ngày thi cử hay cảm xúc ùa về trên trang giấy, tay mõi, ngôn từ chẳng dừng lại. Ngẫm. Yêu những quyển sổ tay, nhặt nhạnh những ngôn từ trong cuộc sống, gói góm những tính cách, nhân vật vào trong những trang viết của riêng mình, đến khi gõ lại trên bàn phìm. Ngôn từ cứ thế như thôi miên, dù nhiều lần rơi rớt, phải lượm chữ, tìm từ trong mấy lúc tìm một cách diễn đạt. 

Trong tâm tối của bản thể của riêng mình, nó chọn cách viết "để bỏ ra", viết để "xả", nhằm tiếp tục nhận vào những điều mới mẻ và hay ho của cuộc đời.

"Khi bạn đặt bút xuống, bạn đang trao cho tâm hồn mình một quyền năng: quyền được kể lại câu chuyện của chính mình thay vì để mặc cho định mệnh viết tiếp."

Javita Bhattachariee chỉ ra rằng, những nỗi đau, sự nghẹt thở và những phức cảm tự ti thường bị ta giam cầm trong không gian kín mít của sự im lặng. Viết không phải để trở thành một nhà văn tài hoa như Nhất Linh, mà viết là để ngoại hiện hóa những gì đang cấu xé bên trong.

Nó nhận ra có nhiều loại viết khác nhau, nhưng tựu trung cũng quanh quẩn ở việc đối diện với bản ngã. Nó nghĩ về Haruki Murakami, người đã chia sẻ về cách xây dựng nhân vật và cốt truyện như một hành trình chìm đắm vào sâu thẳm tâm linh. Như tác phẩm "Thành phố và những bức tường" vừa xuất bản, đó là kết quả của những bản thảo dở dang được ông viết tiếp sau hàng chục năm—một hành trình ngắm nhìn lại chính mình xuyên qua thời gian, ở một thời hiện đại, tại một nơi xa xứ, gã Murakami quay trở lại nơi quán bar phiêu bồng với một tuổi trẻ ngông nghênh. Viết, với Murakami hay với nó, là cách để những "bức tường" nội tâm trở nên minh bạch hơn.

"Hãy giữ tính tò mò ham hiểu biết, hãy thực hiện các ý tưởng tốt đẹp của mình bằng ngòi bút. Viết là cách chúng ta giữ cho trái tim mình không bị nguội lạnh trước dòng thời gian đưa thoi."

Kết nối với kỹ thuật của Ethan Kross, Javita khuyến khích chúng ta sử dụng viết lách như một công cụ tạo khoảng cách tâm lý. Khi viết về nỗi đau của mình dưới dạng một câu chuyện, ta không còn là nạn nhân đang quằn quại, mà trở thành một "giám tuyển" cho chính cuộc đời mình.

Đôi khi, viết lách đòi hỏi một sự tận hiến đến đau đớn. Nó nhớ đến nữ tác giả Han Kang, người đã ví việc viết như rút máu mình ra thay mực để truyền tải cảm xúc của nhân vật khi đứng phát biểu nhận một giải Nobel. "Bản chất của người" hay "Người ăn chay" là những trang giấy được viết ra từ máu chưa ráo. 

Cuộc đời suy cho cùng cũng chỉ có thế—một sự tỏ bày kiệt cùng. Khi viết, ta thấy mình vừa là người đang đau (như Van Gogh), vừa là người đang thanh lọc nỗi đau đó bằng sự thấu cảm. Những vết nứt trong tâm hồn được hàn gắn bằng những sợi tơ chữ nghĩa bền bỉ, giúp nó thoát khỏi sự "phó mặc" linh hồn cho định mệnh.

Để Chữ Nghĩa Thanh Tẩy Một Năm U Mê

Javita dạy rằng, viết giúp ta nhận ra "thiên thần" ngay trong đống tro tàn của thất bại. Việc ngồi xuống và nắn nót bản thảo chính là lúc ta thực hành lòng dũng cảm để hạnh phúc.

Đọc và viết là cách để bản thân nó tiếp nhận và tỏ bày. Chẳng cần với ai cao xa, chỉ là với chính bản thân mình. Để mỗi khi nhìn lại, nó hiểu rằng những lời mình nói với cả thế giới thật ra cũng chỉ là những lời tự tình với chính bản thể đơn độc của mình. Viết để hiểu rằng "trung niên là gì? Kệ." Viết để thấy rằng hành trình với đám sinh viên hay Evan chỉ là một phần của dòng đời vô tận những sự tình cờ.

Nó nhấp nốt ngụm cà phê, nhìn những dòng chữ đang chạy trước mặt. Dù là những dòng chữ viết tay tâm tình gửi cuối năm, hay những dòng review dang dở, tất cả đều là nỗ lực để giữ lại hơi thở, để "xả" đi những u mê cũ.

Viết để chữa lành – vì mỗi chúng ta đều xứng đáng được lắng nghe bởi chính mình, ngay tại đây, lúc này. Viết là để dọn chỗ cho những điều mới bước vào. Với nó, vậy thôi. 

***

Writing to Heal: When the Pen Becomes a Remedy for the Soul

"Writing doesn't make pain disappear, but it changes how we look at it. It turns a heavy boulder on the chest into a pebble in the palm of your hand for us to observe."

Cao Thanh, a night at the start of the year. Amidst the tranquil darkness of a New Year's night, a nephew suddenly asked: "Uncle, why do you write so much?". It wasn't the first time he had heard this, but this time it echoed as a moment of self-reflection. What was he writing for?

It found the answer in Javita Bhattachariee's book—an invitation to be "present" by facing oneself on the page. It remembers. Writing prose, lines of text, words flowing out until his fingertips were dented from days of exams or emotions flooding the paper; hands weary, but the words would not stop. It reflects. Loving notebooks, picking up words from life, packing personalities and characters into his own pages until they were typed onto the keyboard. The words felt like hypnosis, even when they were dropped and he had to "pick up" letters and search for terms during moments of struggling for expression.

In the darkness of his own being, he chose to write to "discharge," to "release" (xả), to make room for new and wonderful things in life.

1. Writing: An Escape from the "Box" of the Mind

"When you put your pen down, you are giving your soul a power: the right to retell your own story instead of letting destiny write it for you."

Javita Bhattachariee points out that pain, suffocation, and inferiority complexes are often imprisoned within the closed space of silence. Writing is not about becoming a gifted writer like Nhất Linh, but about externalizing what is tearing at us from within.

It realizes there are many types of writing, but they all ultimately revolve around facing the ego. He thinks of Haruki Murakami, who shared how building characters and plots is like a journey into the depths of the psyche. Like the recently published work "The City and Its Uncertain Walls," it is the result of unfinished manuscripts revisited and continued after decades—a journey of looking back at oneself through time. In a modern era, in a foreign land, Murakami returns to a drifting bar with the arrogance of youth. Writing, for Murakami or for him, is a way to make the internal "walls" transparent.

2. Dedication and the Distance Between "It" and the Words

"Keep your curiosity and hunger for knowledge; realize your good ideas with the pen. Writing is how we keep our hearts from growing cold before the shuttle-flow of time."

Connecting with Ethan Kross's techniques, Javita encourages us to use writing as a tool for psychological distancing. By writing about our pain in the form of a story, we are no longer a writhing victim but become a "curator" of our own lives.

Sometimes, writing requires a painful level of dedication. It remembers the female author Han Kang, who compared writing to drawing blood to use as ink to convey the emotions of her characters during her Nobel prize speech. "Human Acts" or "The Vegetarian" are pages written from blood that hasn't dried yet.

Life, in the end, is just that—an ultimate expression. When writing, we find ourselves as both the one in pain (like Van Gogh) and the one purifying that pain through empathy. The cracks in the soul are mended with the resilient silk threads of words, helping him escape from "abandoning" his soul to destiny.

3. Purifying a Year of Delusions

Javita teaches that writing helps us recognize "angels" even in the ashes of failure. Sitting down and meticulously drafting is the moment we practice the courage to be happy.

Reading and writing are ways for him to receive and express. Not to anyone distant, but simply to himself. So that every time he looks back, he understands that the words he spoke to the whole world were, in truth, just whispers to his own solitary self. Writing to understand that "what is middle age? Who cares (Kệ)." Writing to see that the journey with the students or Evan is just a part of the endless chain of coincidences in life.

It sips the last of his coffee, watching the characters dance before him. Whether they are handwritten sentiments sent at the end of the year or unfinished reviews, all are efforts to hold onto one's breath, to "release" old delusions.

Writing to heal – because each of us deserves to be heard by ourselves, right here, right now. Writing is to make room for new things to enter. For me, that is enough.

[Book] Khi en đưa thoi - Nguyễn Hạnh tuyển chọn

"Thời gian giống như con thoi, dệt nên tấm vải của cuộc đời. Có những sợi tơ rực rỡ, có những sợi sẫm màu đau thương, nhưng chính sự đan xen đó mới tạo nên vẻ đẹp của một kiếp người." 

"Khi én đưa thoi" – thấm thoắt một năm nữa lại qua đi.

Giữa cái hối hả ấy, Em tranh thủ những chuyến hàng chuyển phát cuối cùng gửi vào Nam. Những đầu sách mới em chọn, và cả món quà em gửi tặng kèm theo – chính là quyển "Khi én đưa thoi". Đi cùng đó là một quyển lịch với những dòng chữ viết tay đầy ắp tâm tình, như một sự phản kháng dịu dàng đối với một thế giới công nghệ và máy tính đang phủ dày đặc lên đời sống. Tâm tình được gói lại, chân thành và ấm áp.

Tiêu đề cuốn sách gợi nhắc về sự hữu hạn của kiếp người, nhưng qua cách "em" trao tặng, nó lại mang hình hài của sự kết nối. Em và nó chúc nhau một năm mới, hẹn gặp lại với những ý tưởng còn dở dang của hai kẻ "nghiện" sách. Yêu đến vô cùng.

"Khi én đưa thoi" không phải là một cuốn tiểu thuyết với những cao trào thắt nút, mà là một tập hợp những câu chuyện ngắn, những tùy bút được tuyển chọn kỹ lưỡng. Mỗi trang sách là một "lát cắt" của đời sống: từ kỷ niệm về một mái hiên xưa, hương vị của một món ăn quê nhà cho đến những triết lý nhân sinh ẩn sau những sinh hoạt thường nhật.

Nội dung cuốn sách xoay quanh sự hữu hạn của kiếp người, nhưng không hề mang màu sắc bi lụy. Thay vào đó, nó gợi nhắc về sự kết nối giữa các thế hệ. Những câu chuyện được Nguyễn Hạnh tuyển chọn giúp người đọc nhận ra rằng, dù cuộc đời có trôi nhanh như "én đưa thoi", thì những giá trị về lòng trắc ẩn và sự tử tế vẫn là những sợi tơ bền chặt dệt nên tấm vải của định mệnh. Nó thấy trong đó những ý tưởng còn dở dang của hai kẻ "nghiện" sách, thấy một tình yêu vô cùng dành cho những điều nhỏ bé.

Nó nhớ lại lần đầu gặp em khi dấn thân vào "sóng" – những thử thách, những biến động của cuộc đời. Em vẫn thế, mang một tình yêu mới với ngôn từ, nắn nót từng dòng đầu trong bản thảo đầu tiên của nó. Ghẹo. Nó có một giám tuyển cấp cao về sách. Sự hiện diện của em không chỉ là một người bạn, mà là một "biên tập viên" cho chính tâm hồn nó, giúp nó nhặt nhạnh những mảnh niềm vui nhỏ bé dọc đường để không trở thành một linh hồn lưu vong trong chính cuộc đời mình.

"Thiên thần không đến để giải quyết rắc rối của ta, họ đến để nhắc ta rằng tâm hồn ta vẫn còn chỗ cho sự thanh sạch và khởi đầu mới."

Một năm qua đi, em chào đón một thiên thần nhỏ của riêng mình. Và nó cũng vậy, nó nhận ra một thiên thần xuất hiện để giúp mình thanh tẩy sau một quãng dài u mê của một năm cũ.

***

Time is like a shuttle, weaving the fabric of life. There are brilliant silk threads, and there are threads darkened by sorrow, but it is precisely that intertwining that creates the beauty of a human life."

"As time flies like a shuttle" – in the blink of an eye, another year has passed.

Amidst that hustle, She took advantage of the last delivery shipments sent to the South. The new book titles she chose, and even the gift she sent along – it was the book "Khi én đưa thoi." Accompanied by it was a calendar with handwritten words full of sentiment, like a gentle rebellion against a world of technology and computers that is covering everything thick. Sentiments wrapped up, sincere and warm.

1. The Form of Connection in the Finiteness of Life

The title of the book evokes the finiteness of human life, but through the way "she" gave it, it takes the form of connection. She and he wish each other a new year, looking forward to meeting again with the unfinished ideas of two "book addicts." Love to the extreme.

"Khi én đưa thoi" is not a novel with knotted climaxes, but a collection of short stories and carefully selected essays. Each page is a "slice" of life: from memories of an old porch, the flavor of a hometown dish to human philosophies hidden behind daily activities.

The content of the book revolves around the finiteness of human life, but it does not carry a mournful color. Instead, it reminds us of the connection between generations. The stories selected by Nguyen Hanh help readers realize that even though life flies by like a "shuttle," the values of compassion and kindness are still the sturdy silk threads weaving the fabric of destiny. He sees in it the unfinished ideas of two "book addicts," a boundless love for small things.

It recalls the first time It met her when embarking on the "waves" – the challenges, the upheavals of life. She is still the same, carrying a new love for words, meticulously writing the first lines in his first manuscript. Teasingly, he realizes he has a high-level curator for books. Her presence is not just as a friend, but as an "editor" for his own soul, helping him pick up small pieces of joy along the way so as not to become an exiled soul in his own life.

"Angels do not come to solve our troubles; they come to remind us that our souls still have room for purity and new beginnings."

A year has passed, she welcomed a little angel of her own. And it is the same, it realizes an angel appeared to help cleanse it after a long period of delusion of a past year.

The book by Nguyen Hanh, the gift from her, and the handwritten lines... all create a vivid memoir for the final days of the year. Keep walking, as steady as a Phoenix, and remain calm before the flow of time. Because, no matter how fast time flies, the sentiments wrapped up and the angels who have appeared will always be the anchor keeping us attached to our truest self.

[Musing of life] Chợ (14) - Phiên chợ cuối cùng - The Dream Sellers

Sài Gòn cuối năm. Nó, anh và chị, ba bóng người giữa dòng đời xuôi ngược, cố gắng sắp xếp một khoảng lặng để "neo" lại bên nhau. Vẫn như thuở nào, cuộc gặp chẳng vì một mục đích thực dụng gì cao siêu, chỉ đơn giản là để gặp. Để được nhìn thấy nhau vẫn ổn, để thăm hỏi, rồi miên man sang chuyện đời, chuyện vẽ, và cả những tầng nấc triết lý nhân sinh. Tượng hình. Nó ngồi đó, lặng lẽ như một mặt hồ, để mặc những quan điểm và chuyện trò soi bóng.  

Yêu thương. Tặng nhau những món quà, nhỏ thôi nhưng chứa đựng cả một trời tâm ý. Có lúc, câu chuyện trôi về "Chợ" – nơi nó đã sinh ra và lớn lên, nơi những lớp phù sa và mùi sình non đã nhào nặn nên cái tính cách gàn gàn của nó hôm nay. Hóa ra, môi trường không chỉ nuôi dưỡng thể xác, nó còn tạc nên hình hài cho cả linh hồn.

Cao thành, hai mươi bảy Tết. Ngày. Nó chở thằng nhóc Merci dạo một vòng quanh chợ quê. Không khí đặc quánh mùi Tết. Đó là mùi của hoa tươi, của trái chín vừa được chủ sạp "tắm táp" bằng những gáo nước mát lành, rồi khéo léo sắp xếp cho chúng phơi ra cái sắc diện lộng lẫy nhất, khiêu gợi nhất trong tầm mắt người qua. Là mùi mặn mòi của mồ hôi rịn ra trên những tấm lưng áo sờn, hòa trong tiếng bước chân chạy vội, tiếng xe lôi đi vội của những người sợ trễ nải một chuyến hàng.

Và có cả cái mùi ngai ngái, nồng nồng của đống rác ngổn ngang nơi góc chợ – những thứ dư thừa, dập nát bị quăng sang một bên, nằm nhẫn nại chờ kết thúc một phiên chợ để được dọn sạch một lần cho kịp giao thừa. Giữa cái mớ âm thanh mặc cả xôn xao, những sắc màu rực rỡ và cả những góc khuất xù xì ấy, Tết hiện ra vừa trần trụi, vừa lấp lánh lạ thường. Nó quay sang hỏi nhỏ:

• "Con thấy chợ mình hôm nay đông vui không?"

Thằng nhóc nhìn dạt qua những gương mặt tất tả, rồi lắc đầu tỉnh bơ:

• "Con thấy không thấy vui."

Nó cười, cái cười nửa miệng trước sự thành thật đến đau lòng của trẻ nhỏ. Người đông, kẻ mua người bán rộn rã thế mà lại không vui? Ngắm. Phóng tầm mắt ra xa, nó nhận ra chợ năm nay lưa thưa hơn hẳn. Những khoảng trống trên nền đất vốn mọi năm chật kín hoa trái, giờ bỗng mênh mông như nỗi lo của người bán.

Hai mươi bảy Tết. Đêm. Nó lại đưa Merci dạo quanh chợ thêm một lần nữa. Khi ánh mặt trời khuất dạng, chợ bắt đầu "lên đèn". Những bóng đèn dây tóc vàng vọt chong lên giữa các sạp hàng, đổ những cái bóng dài lố nhố xuống mặt đường. Kẻ bán ngồi đó, đôi mắt đăm đắm đợi chờ một người mua. Nhộn nhịp. Ánh sáng của sự sống bắt đầu nhảy múa trong mắt trẻ thơ. Thằng nhóc gật gù, vẻ mặt tràn đầy sự thỏa mãn:

• "Chợ giờ mới thực sự đông vui, ba ha?"

Nó lặng im. Hóa ra cái vui của trẻ nhỏ nằm ở ánh đèn lấp lánh, còn cái vui của người lớn lại nằm ở sự vơi đi của hàng hóa. Đêm trắng bắt đầu giăng mùng trên những sạp hoa, chợ vẫn thức, và những giấc mơ về một cái Tết ấm cũng bắt đầu thức dậy.

Nước ròng rớt lại lớp sình non 

Ghe khóm, ghe dưa đậu mỏi mòn 

Hai mươi bảy Tết, đêm trắng xóa 

Mùng giăng kẽ chợ, giấc ngủ ngon?

Đèn dầu loe lét vạch màn sương 

Bà Hai quàng lại chiếc khăn rằn 

Tóc nhuộm màu khói, đời nhuộm nắng 

Chuyện đời chuyện khổ, gác bên chân.

Kìa cậu Tám cười, miệng phả khói 

Nhặt lá sâu đi, đợi rạng ngày 

Xếp hàng như thể lên nòng đạn 

Thắng bại, buồn vui... một chuyến này!

Người chở, người sấp giấc mơ bán 

Hoa thắm, trái tươi treo hy vọng 

Đổi lấy xuân sang, ấm chút lòng.

Đời chợ lênh đênh, đời cơm gạo 

Người mua kẻ bán, ai nhớ hông? 

Mà sỏi đá mòn, quên dấu tích.

Hai chín, Ba mươi, dòng sông cạn 

Chợ vãn người đi, lệ chảy dài 

Giấc mơ vừa bán, vừa mua lại 

Gói ghém niềm thương... đợi sớm mai.

Người đi buôn những hồn xưa cũ 

Có nhớ đêm nay, buổi chợ này? 

Lời ru đứt quãng, một đời chợ 

Vẫn giữ niềm yêu... đến tận cùng.

***

Saigon at the year's end. Him, his brother, and his sister—three silhouettes amidst the ebbing and flowing tide of life—striving to arrange a moment of stillness to "anchor" themselves together. As always, the meeting serves no grand utilitarian purpose; it is simply to meet. To see that each is still okay, to inquire after one another, and then to drift into stories of life, of painting, and the many layers of human philosophy. Figurative. He sits there, quiet as the surface of a lake, letting their perspectives and conversations reflect upon him.

Affection. They exchange gifts—small things, yet containing a whole heaven of intent. At times, the conversation drifts toward "The Market"—the place where he was born and raised, where layers of silt and the scent of fresh mud molded his stubborn, eccentric character of today. It turns out, the environment does not only nourish the physical body; it carves the very shape of the soul.

Cao Lãnh, the 27th of Tết. Daytime. He takes little Merci for a ride around the country market. The air is thick with the scent of Tết. It is the fragrance of fresh flowers and ripe fruits just "bathed" by the stall owners with ladles of cool water, then skillfully arranged to expose their most splendid, most seductive forms to the eyes of passersby. It is the briny scent of sweat soaking through frayed shirt-backs, mingling with the sound of hurried footsteps and the rush of trailers driven by those fearing they might be late for a shipment.

And then there is the pungent, heavy smell of the sprawling piles of trash in the market corners—the surplus, the bruised and battered goods tossed aside, lying patiently for the market to end so they can be cleared away in time for New Year’s Eve. Between the cacophony of haggling voices, the brilliant colors, and those rough, hidden corners, Tết reveals itself as both raw and extraordinarily glittering. He turns and asks softly:

"Do you think our market is bustling and fun today?" The boy looks across the frantic faces and shakes his head nonchalantly:

"I don’t think it’s fun." He smiles—a half-smile at the heartbreaking honesty of a child. Crowds of people, buyers and sellers in a ruckus, and yet it isn't "fun"? Observing. Looking further out, he realizes the market this year is significantly sparser. The empty spaces on the ground, which in previous years were packed with flowers and fruit, now suddenly feel as vast as the sellers' worries.

The 27th of Tết. Night. He takes Merci around the market once more. As the sun vanishes, the market begins to "light up." Flickering incandescent bulbs are hoisted between stalls, casting long, jumbled shadows onto the road. The sellers sit there, their eyes fixed in anticipation of a buyer. Bustling. The light of life begins to dance in the child's eyes. The boy nods, his face full of satisfaction:

"The market is truly fun now, right Dad?" He remains silent. It turns out a child's joy lies in the sparkling lights, while an adult's joy lies in the thinning of the goods. A white night begins as mosquito nets are pitched over flower stalls; the market stays awake, and dreams of a warm Tết begin to rouse.

---

The Verse of the Market

The low tide leaves behind a layer of fresh mud, Boats of pineapples and melons moored in weariness. The twenty-seventh of Tết, a night turned stark white, Mosquito nets pitched in market stalls—is sleep truly sweet?

The oil lamp flickers, piercing the veil of mist, Granny Hai re-wraps her checkered khăn rằn scarf. Hair dyed the color of smoke, a life dyed by the sun, The sorrows of the world are set aside at her feet.

There is Uncle Tam, smiling as smoke exhales from his lips, Picking off pest-eaten leaves, waiting for the break of day. Arranging his goods like loading a rifle's chamber, Victory or defeat, joy or sorrow... it all hinges on this one trip!

People hauling, people arranging dreams for sale, Bright flowers, fresh fruits—anchors for hope, To trade for a coming Spring, to warm the heart a little.

A market life adrift, a life of rice and grain, Buyers and sellers—will anyone remember? While the pebbles wear away, and footprints vanish.

The twenty-ninth, the thirtieth—the river runs dry, The market thins, people depart, tears flow long. A dream just sold, then bought back once more, Packing up lingering affections... waiting for the morrow.

Those who trade in the souls of the ancient past, Do you remember this night, this market session? Lullabies broken, a lifetime spent at the market,

Still holding onto love... until the very end.

[Book] Trò chuyện với chính mình - Ethan Kross

"Nghi lễ tạo ra trật tự trong sự hỗn loạn. Khi bạn không thể điều khiển thế giới bên ngoài, hãy bắt đầu bằng việc điều khiển cách bạn pha một tách trà."

Cuốn sách của Ethan Kross đến như một bản hướng dẫn kỹ thuật – kẻ đứng ở giữa – học cách điều hành cái nhà hát nội tâm đầy náo nhiệt ấy.

Ethan Kross chỉ ra rằng tiếng nói nội tâm vốn là một món quà của tiến hóa, giúp chúng ta lập kế hoạch và ghi nhớ. Nhưng khi gặp khó khăn , tiếng nói ấy thường biến thành "Chatter" – những tiếng lầm rầm tiêu cực, lặp đi lặp lại khiến ta nghẹt thở.

Nó chợt nhớ đến bi kịch trong Những đứa trẻ bị bỏ quên. Sự im lặng bên ngoài đôi khi che giấu những tiếng thét lầm rầm bên trong. Khi ta bị kẹt trong những suy nghĩ tiêu cực, ta sẽ rơi vào trạng thái "phó mặc" linh hồn mình cho sự hoảng loạn. Kross dạy ta rằng: tiếng nói đó có thể là một huấn luyện viên tài ba, nhưng cũng có thể là một kẻ bắt nạt tàn nhẫn nhất nếu ta không biết cách "hiện diện" để điều chỉnh nó.

"Tiếng nói trong đầu chúng ta có thể là người bạn thân nhất, nhưng cũng là kẻ thù đáng sợ nhất. Bí mật nằm ở chỗ chúng ta chọn cách đứng ở đâu để lắng nghe nó."

Một trong những kỹ thuật mạnh mẽ nhất mà Kross giới thiệu là "Tự đối thoại cách biệt" (Distanced Self-talk). Thay vì dùng đại từ "tôi", hãy gọi tên chính mình. "Này, định làm gì tiếp đây?". Khi gọi tên mình, ta tự tạo ra một khoảng cách, biến mình thành một quan sát viên – giống hệt cách "Trương Tử" đứng ở giữa để nhìn thấu suốt nhân gian mà không bị cuốn vào dòng xoáy của nó.

Điều này kết nối kỳ lạ với triết lý của Adler trong Dám bị ghét. Khi ta đứng từ xa nhìn vào vấn đề của chính mình, ta dễ dàng thực hiện việc "phân chia nhiệm vụ". Nỗi sợ bị ghét hay phức cảm tự ti lúc này chỉ còn là những dữ liệu để quan sát, thay vì là những xiềng xích ghì chân ta lại. Ta thoát khỏi cái "tôi" ái kỷ để nhìn thấy một bức tranh toàn cảnh rộng lớn hơn, giống như cách Tenzin Priyadarshi nhìn về miền bí ẩn của Himalayas từ phòng thí nghiệm tại MIT.

Kross cũng nhắc đến sức mạnh của môi trường và các nghi lễ (rituals). Khi cuộc sống quá hỗn loạn, một không gian ngăn nắp hoặc một thói quen nhỏ (như nhấp ngụm trà sớm dưới bầu trời vảy cá) sẽ giúp não bộ tìm lại cảm giác kiểm soát.

"Thiên nhiên là liều thuốc giải độc cho tiếng lầm rầm nội tâm. Một cái nhìn vào bầu trời rộng mở sẽ giúp bạn thu nhỏ ống kính của nỗi đau cá nhân."

Cuốn sách của Ethan Kross nhắc nhở nó rằng: Để không bị "bỏ quên", chúng ta phải học cách trò chuyện với chính mình một cách thông tuệ.Trò chuyện với chính mình không phải để tự lừa dối, mà để tìm thấy sự thực hiện diện ngay tại đây, lúc này.

***

"Rituals create order in chaos. When you cannot control the world outside, start by controlling the way you brew a cup of tea."

The book by Ethan Kross serves as a technical manual—the middleman—to learn how to direct that bustling internal theater. Kross points out that our inner voice is an evolutionary gift, helping us plan and remember. But during hardships, that voice often turns into "Chatter"—negative, repetitive whispers that leave us suffocating.

It (the character) suddenly recalls the tragedy in "Nobody Knows". Sometimes, external silence hides a roaring scream within. When we are trapped in negative thoughts, we fall into a state of "neglecting" our souls to panic. Kross teaches us: that voice can be a brilliant coach, but it can also be the most ruthless bully if we do not know how to be "present" to adjust it.

"The voice in our head can be our best friend, but also our most terrifying enemy. The secret lies in where we choose to stand to listen to it."

One of the most powerful techniques Kross introduces is "Distanced Self-talk." Instead of using the pronoun "I," call yourself by your name. "Hey [Name], what are you going to do next?" By naming oneself, one creates a distance, turning into an observer—exactly how "Truong Tu" stands in the middle to see through the world without being swept away by its vortex.

This connects strangely with Adler's philosophy in "The Courage to Be Disliked." When we look at our own problems from a distance, it becomes easier to perform the "separation of tasks." The fear of being disliked or an inferiority complex then becomes mere data to observe, rather than chains holding us back. We escape the narcissistic "Self" to see a broader panoramic view, much like how Tenzin Priyadarshi gazed toward the mystery of the Himalayas from a laboratory at MIT.

Kross also mentions the power of environment and rituals. When life is too chaotic, an organized space or a small habit (like taking a sip of early tea under a mackerel sky) helps the brain regain a sense of control.

"Nature is the antidote to internal chatter. A glance at the vast sky helps you shrink the lens of personal pain."

Ethan Kross’s book reminds it: to avoid being "forgotten," we must learn to converse with ourselves wisely. Talking to oneself is not about self-deception; it is about finding the truth of presence, right here, right now.

[Book] Loan - Từ cuộc đời của một con chim Phượng Hoàng - Isabelle Muller

"Con chim Phượng Hoàng không sinh ra từ sự may mắn, nó sinh ra từ đống tro tàn của những nỗi đau mà nó đã dũng cảm đi xuyên qua."

Vội vã. Nó rời khỏi văn phòng của Tự Lực Văn Đoàn, nơi những mái đầu xanh đang tranh đấu cho một thẩm mỹ mới, để bắt chuyến xe ngược thời gian, tìm về phía thượng nguồn. Ở đó, nó nghe Loan kể về cuộc đời mình—một người con gái sinh ra từ một cụm dân tộc thiểu số vùng cao, để rồi bị rượt đuổi bởi một định mệnh nghiệt ngã, hóa thân thành một con chim Phượng Hoàng tái sinh từ tro tàn.

"Dòng đời là một chuỗi dài vô tận của những sự tình cờ, trùng hợp liên tiếp nhau tạo thành số phận. Có những con người ta bắt gặp dọc đường, đến tận cuối đời vẫn chẳng thể nào quên."

Bà Loan (tên thật là Hà Đỗ) bước vào đời trong một số phận hẩm hiu của một người phụ nữ vùng cao những năm 1930. Cô bé Loan mười hai tuổi đã bị chính gia đình mình "phó mặc"—bị gả bán để đổi lấy một con bò, bị đẩy vào cuộc hôn nhân cưỡng ép đầy tủi nhục.

Loan không chọn cách trở thành nạn nhân. Cô không để mình bị giam cầm trong vòng xoáy của định mệnh. Loan đã chạy trốn, trở thành một "me Tây", theo chân anh chàng lính Pháp từ Bắc vào Nam, rồi vượt ngàn trùng đại dương đến với "Thủ đô Ánh sáng" Paris. Một cuộc đào thoát đầy kiêu hãnh nhưng cũng đầy vết sẹo, khi bà đứt ruột phải bỏ lại đứa con của mình nơi quê nhà—một nỗi đau âm ỉ cháy suốt dọc dài lịch sử.

"Mẹ không kể về nỗi đau không phải vì mẹ đã quên, mà vì mẹ muốn các con lớn lên với một trái tim không mang vết sẹo của quá khứ."

Cuộc đời bà Loan là một chuỗi dài vô tận của những sự tình cờ và trùng hợp liên tiếp, kết lại thành một sợi dây số phận bền bỉ. Ở Paris, giữa sự lạc lõng của một linh hồn lưu vong, bà đã gặp lại những người bạn, những ân nhân như "anh Phan"—người đã gửi gắm niềm tin, giúp đỡ bằng cả lời khuyên lẫn tiền bạc để bà có đủ nghị lực mà "sống tiếp".

Giống như những người đàn ông thời Hậu khoa cử của Ben Tran, Loan cũng phải loay hoay giữa hồn cốt Việt và sự thích nghi với văn hóa trời Tây. Nhưng nếu các trí thức thời đó u sầu trong những bộ âu phục, thì Loan lại lầm lũi hiện diện bằng sự thấu cảm thầm lặng. Bà làm lụng cực khổ để bảo vệ các con, dùng sự hy sinh của mình để xây dựng một nền móng gia đình vững chắc. Bà không phải là "con chim nhại" bị bắn rơi bởi định kiến, bà là con chim Phượng Hoàng, mỗi lần bị lửa đời thiêu rụi lại là một lần bà chọn cách tái sinh rực rỡ hơn.

"Hạnh phúc không phải là không có đau khổ, hạnh phúc là khi ta tìm thấy sự hiện diện của chính mình ngay cả trong những lúc nghẹt thở nhất của số phận."

Ngồi bên thềm nhà, lắng nghe Isabelle—đứa con của Loan—kể lại câu chuyện của mẹ mình trong những ngày cuối cùng của năm, nó nhận ra rằng hồi ký chính là cách chúng ta nhặt nhạnh những mảnh vỡ của sự tình cờ để tạo nên hình hài cho quá khứ. Con đường của Loan đã bắt gặp những con người mà đến tận cuối đời bà vẫn chẳng thể quên, những gương mặt đã cùng bà đi qua bão giông và định kiến.

Sự im lặng của bà về quá khứ đau thương suốt nhiều năm trời không phải là sự lẩn tránh, mà là một hành động bảo vệ. Chỉ đến khi những thước phim đời bà hiện lên qua lời kể của Isabelle, người ta mới thấy một phiên tòa của lịch sử, nơi nhân phẩm được phục hồi từ những khốn cùng nhất.

Hãy cứ bước đi, vững vàng như một con chim Phượng Hoàng. Hồi ký từ đó mà ra, để lưu giữ lại hơi thở của những người đã sống và yêu đến tận cùng.

***

Loan: The Rebirth of a Phoenix from the Ashes of Destiny

"The Phoenix is not born of luck; it is born from the ashes of the pain it has bravely passed through."

In a rush. It leaves the office of the Self-Reliance Literary Group (Tự Lực Văn Đoàn), where young minds fight for a new aesthetic, to catch a ride back in time toward the headwaters. There, it hears Loan telling her life story—a girl born in a highland ethnic minority community, only to be chased by a cruel fate, transforming into a Phoenix reborn from the ashes.

"Life is an endless chain of coincidences and accidents that together form destiny. There are people we meet along the way whom we can never forget until the very end of our lives."

Loan (born Hà Đỗ) entered life with the unfortunate fate of a highland woman in the 1930s. At twelve years old, she was "abandoned" by her own family—sold for a cow, pushed into a humiliating forced marriage.

Loan did not choose to be a victim. She did not let herself be imprisoned in the vortex of destiny. She fled, becoming a "me Tây" (a Westerner's wife), following a French soldier from North to South, then crossing thousands of miles of ocean to the "City of Light," Paris. A proud yet scarred escape, as she heart-wrenchingly had to leave her child behind in her homeland—a pain that smoldered throughout the long stretch of history.

"Mother does not tell of her pain not because she has forgotten, but because she wants her children to grow up with hearts that bear no scars of the past."

Loan's life was an endless chain of coincidences, weaving together a resilient cord of fate. In Paris, amidst the isolation of an exiled soul, she met friends and benefactors like "Brother Phan"—who provided faith and help through both advice and money so she had the strength to "keep living."

Like the men of the Post-Mandarin era in Ben Tran's writing, Loan also struggled between her Vietnamese roots and adapting to Western culture. But while the intellectuals of that time were melancholy in their European suits, Loan was quietly present through silent empathy. She worked tirelessly to protect her children, using her sacrifice to build a solid family foundation. She was not the "mockingbird" shot down by prejudice; she was the Phoenix, each time consumed by the fires of life, choosing to be reborn even more brilliantly.

"Happiness is not the absence of suffering; happiness is when we find our own presence even in the most suffocating moments of fate."

Sitting on the doorstep, listening to Isabelle—Loan's child—retell her mother's story in the final days of the year, it realizes that memoirs are how we pick up pieces of coincidence to shape the past. Loan's path encountered people she could never forget until the end of her life, faces that walked with her through storms and prejudice.

Her silence about her painful past for many years was not an evasion, but an act of protection. Only when the films of her life surfaced through Isabelle's narration did people witness a trial of history, where dignity was restored from the deepest misery.

Keep walking, as steady as a Phoenix. That is where memoirs come from, to preserve the breath of those who have lived and loved to the very end.

[Musing of life] Chợ (13) - Những Kẻ bán giấc mơ - The Dream Sellers

Hai mươi Tết.

Thành phố bắt đầu lác đác những bóng người chở giấc mơ đi bán. Những giấc mơ được bứng từ phù sa sông nước miền Tây, nương theo những chuyến xe tải đêm, đổ về rải rác khắp các vỉa hè Sài Gòn. Họ gom góp cả mùa hoa, rồi chở theo hy vọng về một cái Tết ấm hơn để rao bán giữa lòng phố thị.

“Bị đuổi dữ quá em ơi,” người đàn ông nói khẽ phía sau hàng rào trường Mỹ Thuật. Nó đứng đó, phía trong sân, chờ thằng nhóc đá bóng xong. Dưới ánh đèn nhập nhem của buổi tối, cái màu vàng nhạt nhòa của đèn đường đổ xuống, hằn rõ gương mặt đã nhuốm màu sương gió. Chiếc áo sơ mi sọc sờn vai, cũ kỹ như chính cuộc đời lữ thứ của ông. Khắc khổ. Hờn mát.

Nó đã không mua hoa của ông. Một cặp vợ chồng khác đã chen ngang, tự nhận mình là chủ qua thái độ, cắt đứt lời giới thiệu đầy vẻ cầu khẩn đó bằng một cái lắc đầu khước từ nhanh chóng cho “vận chuyển”. Đốp chát. Mấy lời “sao mà vận chuyển”. Họ còn chưa kịp nghe ông báo giá bao nhiêu cặp cúc. Họ chỉ biết mình cần đẩy hoa đi cho nhanh trước khi đô thị đến dẹp bãi. Phố không cho phép lấn chiếm vỉa hè, dù là để bày ra những giấc mơ rực rỡ nhất. Giá hoa: một trăm ngàn một cặp cúc. Rẻ đến nhói lòng.

Hai mươi ba Tết.

“Cao bao nhiêu rồi con trai?” Nó mỉm cười nhìn chú nhóc nhà mình. Thằng bé đứng dậy, lừng lững giữa những nhành mai đang độ chớm nụ. Những chậu mai không che khuất nổi cái chiều cao đang lớn nhanh như thổi của thằng nhóc.

Công viên Lê Văn Tám hôm nay ngợp đầy những giấc mơ. Người ta tìm đến đây để chọn lấy một chút sắc màu, rồi chở sự rạng rỡ về nhà với mắn may đặt vào trong diễn giải.

“Con cao hai mét rồi,” thằng nhóc thủng thỉnh trả lời sau lớp kính cận dày cộm..

Biết. Thằng nhóc đang học ở Bách Khoa. Gần như là duyên nợ, có một sự tình cợ tạo thành duyên nợ với ngô trường này. Trò chuyện. Biết được người anh giờ đã là trưởng khoa, chúng tôi lướt qua nhau trên cuộc sống này. Nó bắt đầu trở về những giấc mơ về nhà. Một cặp cúc còn 300 ngàn; đêm trước là 350 ngàn. 

Nhớ. Người mang giấc mơ về phố, họ bắt đầu tính toán những chi phí đè nặng lên đôi vai: tiền xe tải, tiền thuê khoảnh đất trống lấp đầy cỏ dại để biến thành bãi hoa, tiền công cán, điện nước trong vỏn vẹn chục ngày tá túc đất khách.

Đợi chờ. Những người sẻ chia về cuộc sống, họ có tiền và có cả sự thấu cảm. Họ mua sớm để bù đắp cho những người đến sau có lòng nhưng túi tiền eo hẹp hơn. Trách ai? Bây giờ biết trách ai khi ai cũng đang cầm trên tay một giấc mơ cần rao bán. Ở ngay hiện tại này.

Sài Gòn đón những kẻ bán và người mua bằng những trận mưa lớn bất chợt. Mưa xối xả, như muốn thử thách đức tin của những người làm nghề hoa.

Hai mươi bốn Tết.

Cao Lãnh đón về bằng cái rộn rã riêng của quê nhà. Không khí dịu lại, bớt đi cái gắt gỏng của đô thành. Nhưng người quê giờ cũng chẳng còn như năm nao. Nó dạo qua phố, qua chợ, nghe những lời thăm hỏi quen thuộc. Xót xa.

Con đường vào chợ giờ cũng được kẻ ô, dựng sạp. Bánh mứt, bao lì xì, giấy dán xanh đỏ… Tất cả đều phơi mình ra đó để chờ đợi một giấc mơ. Họ bán cho người khác niềm vui ngày Tết, để đổi lấy cho mình một chút vốn liếng cho năm mới sắp sang. Rồi chính họ, cũng sẽ đi mua lại một giấc mơ ở những giờ khắc cuối cùng của phiên chợ cuối năm.

Nó chở đám trẻ đi, ê a nói về những con sông giờ đang rút cạn, trơ ra cả lòng sông sâu hoắm. Thủy triều. Nó giải thích với con rằng nơi này, ngày xưa ba từng bơi lội, từng ngụp lặn trong dòng nước mát lành. Giờ thì đất lấn sông, bê tông lấn cỏ. Con sông không còn chảy thẳng một dòng. Tắc nghẽn.

Quê nhà đã hóa bê tông . Một ngôi chợ mới lại chuẩn bị mọc lên. Một ngôi chợ lớn đến ba tầng. Thở ngắn, than dài. Người nói về ngôi chợ sắp hoàn thành kia. Một giấc mơ mới lại chuẩn bị gắn liền với nợ nần. Ai không tiền thì được “hỗ trợ vay”. Nhưng nếu không vay thì biết bán ở nơi nào? Một câu hỏi rơi tõm vào im lặng không lời đáp.

Lần hồi. Họ đi tìm chỗ trước. Những con người gắn liền với chợ, lại tiếp tục hòa vào dòng người, họ đứng, họ ngồi, họ rao. Tết là gì đối với họ? Tết là lúc tranh thủ những ngày cuối cùng để chở đi và rao bán giấc mơ cho người khác được may mắn, đủ đầy. Để rồi họ mua lại cho chính mình một hiện tại, hoặc một tương lai ngắn ngủi chỉ vừa bằng ba ngày Tết.

Và rồi họ sẽ lại chuẩn bị cho trận chiến cuối cùng. Hai mươi bảy, hai mươi tám, rồi hai mươi chín… lúc đó mới định đoạt thắng thua. Họ cứ nói về thắng thua, mấy đời rồi vẫn vậy. Thắng hay thua thì họ vẫn cứ miệt mài với chợ, như một kẻ tình si trung thành. Dẫu bị cuộc đời phụ bạc bao lần, họ vẫn cứ giữ vẹn một niềm tin yêu vào mùa xuân tới, vào chợ, như thể lỡ yêu rồi. Biết sao. Thương, những kẻ bán giấc mơ.

***

The 20th of Tết.

The city begins to see scattered shadows of people carrying dreams for sale. These dreams were uprooted from the silt of the Mekong Delta, hitching rides on midnight trucks to pour onto the sidewalks of Saigon. They gathered an entire season of blossoms, hauling hopes for a warmer Tết to hawk amidst the heart of the city.

“They’ve been chasing us away so much, kid,” a man whispered from behind the fence of the University of Fine Arts. I stood there, inside the yard, waiting for my boy to finish his football game. Under the flickering evening lights, the pale yellow of the streetlamps fell, etching clearly a face weathered by sun and wind. A striped shirt, frayed at the shoulders, as worn out as his own nomadic life. Hardship. Resentment.

I did not buy his flowers. Another couple cut in, asserting their ownership through their demeanor, severing his pleading introduction with a swift, dismissive shake of the head regarding "delivery." Snappy. Remarks like “how could you even deliver these?” They didn't even wait to hear his price for a pair of chrysanthemums. They only knew they needed to push their own flowers fast before the urban authorities cleared the lot. The streets do not allow sidewalk encroachment, even to display the most brilliant dreams. The price: one hundred thousand dong for a pair of chrysanthemums. Heartbreakingly cheap.

---

The 23rd of Tết.

“How tall are you now, son?” I smiled at my little lad. He stood up, towering amidst the apricot branches just beginning to bud. The pots of apricot blossoms couldn't hide a height that was growing like a weed.

Lê Văn Tám Park today is overwhelmed with dreams. People come here to pick a bit of color, carrying radiance back home with "luck" tucked into their interpretations.

“I’m two meters tall now,” the boy replied nonchalantly behind his thick glasses.

I know. The boy is studying at the University of Technology (Bach Khoa). It’s almost like destiny—a series of coincidences that formed a bond with this school. We chatted. Learning that his older brother is now a Dean, we brushed past each other in this life. I began to return to my own dreams of home. A pair of chrysanthemums is now 300 thousand; the night before, it was 350.

Remembering. Those who bring dreams to the city begin to calculate the costs weighing on their shoulders: truck rentals, the fee for a vacant plot cleared of weeds to become a flower stall, labor, electricity, and water—all for a mere ten days of taking refuge in a stranger’s land.

Waiting. Those who share in life; they have money and they have empathy. They buy early to compensate for those who come later with a willing heart but a tighter purse. Who is to blame? Who can be blamed when everyone is holding a dream in their hands that needs to be sold. Right here, in this present.

Saigon greets the sellers and buyers with sudden, heavy rains. A downpour, as if to test the faith of those who live by the flower.

---

The 24th of Tết.

Cao Lãnh welcomes me back with the unique bustle of home. The air softens, losing the harshness of the metropolis. But the country folk are no longer as they were in years past. I strolled through the streets, through the market, hearing familiar greetings. Aching.

The roads leading to the market are now gridded into stalls. Jams, red envelopes, crimson paper... everything is laid bare, waiting for a dream. They sell the joy of Tết to others to exchange for a bit of capital for the coming year. Then they, too, will go buy back a dream in the final hours of the year-end market.

I drove the children along, listening to them babble about the rivers now receding, exposing a deep, hollow riverbed. The tide. I explained to my children that here, once upon a time, Dad used to swim and dive in the cool, fresh water. Now, the land encroaches on the river, and concrete encroaches on the grass. The river no longer flows in a straight line. Congestion.

Home has turned to concrete. A new market is about to rise. A grand market, three stories high. Short breaths, long sighs. People talk about that nearly finished market. A new dream is about to be tied to debt. Those without money are offered "loan support." But if they don't take the loan, where will they sell? A question that drops into a silence with no answer.

Bit by bit. They go to find a spot first. Those whose lives are tied to the market continue to merge into the crowd—standing, sitting, hawking. What is Tết to them? Tết is the time to seize the final days to haul away and sell dreams of luck and abundance to others. Only then can they buy for themselves a present, or a future as short as the three days of Tết.

And then they will prepare for the final battle. The 27th, the 28th, then the 29th... only then is victory or defeat decided. They talk of winning and losing; it’s been this way for generations. Win or lose, they remain diligently devoted to the market, like a loyal, lovestruck fool. Though betrayed by life a thousand times, they still keep a whole heart of faith and love for the coming spring, for the market, as if they've already fallen too deep in love. What can be done? Pity, the dream sellers.