Cuồng Chân
“Bất tri địa quảng thiên cao dã,
Dục mượn phong lôi chấn viễn không…”
(Chẳng biết đất rộng trời cao rộng,
Mượn gió sương gầm lay cõi không…)
— Nguyễn Du
Sài Gòn, ngày thứ nhất.
Phi trường Tân Sơn Nhất buổi sớm mai đông đúc và nháo nhác đến nghẹt thở. Tiếng loa phóng thanh thông báo các chuyến bay rền rĩ liên hồi, vang lên như những tiếng thở dài kim khí, đè nặng lên bầu không khí ngột ngạt của những hàng người rồng rắn nối đuôi nhau chờ làm thủ tục.
“Anh làm em sợ?”
Thằng nhóc H… đứng ngay sau lưng nó, cười để lộ rõ chiếc răng khểnh ngổ ngáo, dáng dấp cao là một lợi thế của anh chàng. Thằng nhóc là hướng dẫn viên dẫn đoàn, đang kiên nhẫn chờ các thành viên xếp hàng gửi hành lý trước khi bước qua cửa kiểm soát an ninh.
Nó chậm rãi rời mắt khỏi những trang sách đang đọc dở. Cụm từ “Tiền lương chưa bao giờ là tất cả” (The Meaning Revolution: The Power of Transcendent Leadership của Fred Kofman) đập vào mắt thằng nhóc khi nó tò mò ghiêng đầu xem tựa sách.
Nó ngạo: “Xem gì? Đời anh, giờ chỉ còn mỗi cái này là dọa được người ta sợ.”
Tiếng cười rinh rích, giòn tan của cô bé đồng nghiệp đứng sau bất chợt vang lên, xé tan sự tập trung lặng lẽ của nó. Cô bé quay sang huých nhẹ vào tay thằng nhóc H.—chàng trai dẫn đoàn trẻ tuổi mang đôi mắt sáng quắc và nụ cười răng khểnh của một thời tham gia chương trình “bạn muốn hẹn hò”.
Biết nhau từ đi Trung Quốc.
Thằng nhóc ấy là người từng cùng nó tung hứng, vắt cạn lực để tìm kiếm từng nụ cười cho du khách qua biết bao chặng đường dặm dài. Ký ức dội về, cuồn cuộn như những vệt mây mờ: từ một Thượng Hải sầm ướt đèn hoa, qua những con phố cổ kính của Tô Châu, Hàng Châu, đến cái nắng gió hun hút vùng Tây An, Lạc Dương…
Anh em đã từng gặp nhau, gắn bó từ những ngày rong ruổi trên dải đất Trung Hoa rộng lớn ấy.
“Nǐ hǎo, ta gē, wǒ xiǎng shàng gè xǐshǒujiān, rủ…ưa, ẩu…q..ia”
Cái kỷ niệm buồn cười năm xưa bất chợt hiển hiện: Thằng nhóc H. ngớ người khi lần mò bước xuống cuối chiếc xe năm mươi chỗ ấy, nơi nó đang ngồi lọt thỏm giữa gã đứng đầu và đám trẻ của TFSVN. Những câu đùa tếu táo bằng thứ tiếng Hoa bồi được quăng ra liên hồi khiến thằng nhóc H ngớ người ra, không tài nào tung hứng theo kịp. Ấy thế mà thằng nhóc cứ bị thu hút, bị cuốn chặt rồi đu theo “đoàn cuối xe” suốt chuyến đi, để rồi rốt cuộc chẳng ai phân định nổi ai mới là kẻ mang lại tiếng cười thực sự cho đoàn trong suốt chuyến đi đó.
Thằng nhóc H chia sẻ với nó về một quyết định nghề nghiệp.
Tiếng động cơ máy bay gầm lên. Phi cơ bắt đầu lăn bánh trên đường băng, từ từ nhấc mình rời khỏi chảo lửa Sài Gòn ngột ngạt để đưa chúng nó trở về mảnh đất nơi chú nhóc H. đã sinh ra và lớn khôn.
…
“Giang sơn bách cựu âm phù hư,
Vô thường biến ảo tích không hoa…”
(Giang sơn còn đó hình hư ảo,
Trống rỗng vô thường vệt khói hoa…)
— Thiền sư Từ Đạo Hạnh
Mòn chân
Ngày thứ hai, Huế, đêm của những mạch văn nợ nần.
Đêm kinh kỳ rủ xuống một làn sương mờ mịt, đẫm vị ẩm ướt trĩu nặng của dòng sông Hương.
Chú nhóc H. lên vest chỉnh chu. Bộ suit phẳng phiu siết chặt bờ vai trẻ tuổi, che đi cái dáng vẻ ngổ ngáo ngông nghênh ngày nào. Sau những tràng pháo tay ròn rã, những tiếng hò reo trao thưởng và vinh danh lấp lánh dưới ánh đèn LED, sân khấu được nhường hẳn lại cho anh chàng. H. cầm micro, khuấy động bầu không khí bằng những trò chơi tập thể của một đêm Gala cuồng nhiệt.
Ở một góc tối bên ngoài ranh giới của ánh đèn, nó lặng lẽ nhấp men cay.
Đó là sau khi nó để lại những trang sách đọc dở của Fred Kofman trong căn phòng khách sạn ngập tràn tiếng nhạc Jazz rỉ rả của một buổi chiều Huế mộng mơ. Những ý niệm trong cuốn The Meaning Revolution lẩn quẩn, dội đi dội lại trong đầu nó cho đến tận bàn tiệc đêm. Công trình của vị cựu Phó Chủ tịch LinkedIn hiện lên như một khoảng trắng thẩm mỹ tĩnh lặng, phẫu thuật trần trụi vết sẹo sâu thẳm nhất của văn hóa doanh nghiệp hiện đại: Sự ảo tưởng nghiệt ngã khi dùng vật chất để thay thế cho Ý nghĩa Sống.
Fred Kofman—với tư duy sắc lạnh của một nhà kinh tế học nhưng sở hữu trái tim mẫn cảm của một nhà triết học—đã bóc tách sự đối lập sinh tử giữa hai trường lực quản trị: Lãnh đạo Giao dịch (Transactional Leadership) và Lãnh đạo Siêu việt (Transcendent Leadership).
Các doanh nghiệp hiện đại thường mắc kẹt trong mô hình "thưởng-phạt" cơ giới. Họ tin rằng con người chỉ là một động cơ sinh học được điều khiển duy nhất bằng tiền. Họ gia tăng tiền lương, ban phát cổ phiếu thưởng (stock options), hoặc dùng sự đe dọa sa thải để siết chặt quy trình. Nhưng Kofman chỉ ra rằng: Tiền lương hay đặc quyền vật chất chỉ mua được sự tuân thủ miễn cưỡng của thể xác. Nó tạo ra những "kẻ đánh thuê" vô hồn, sẵn sàng tháo chạy khi con thuyền gặp sự cố.
Ngược lại, nhà lãnh đạo siêu việt không "bán" công việc để đổi lấy sức lao động. Họ truyền tải một Sứ mệnh Siêu việt (Transcendent Purpose)—nơi mỗi cá nhân tìm thấy ý nghĩa tồn tại, được tôn trọng như một bản thể tự chủ và cùng tạo dựng giá trị phụng sự cộng đồng.
Nó tự hỏi giữa tiếng loa gầm rú: Có một cõi đời thực như thế sao?
Chùn chân
Ngày thứ ba, Huế, nắng trưa hoang tàn. Đất và sách
Đường về, Huế bừng sáng trong một làn nắng thu lưa thưa, dịu nhẹ hanh hao. Thằng nhóc H. lại trở về với vai trò dẫn đoàn, đưa mọi người đến thăm Chùa Thiên Mụ.
Sau khi nó và thằng Ng… lướt qua những khoảng không gian cổ kính đậm màu thời gian, nó dừng lại trước những tấm bia đá khắc chữ Hán sương phai. Ngôi chùa cổ kính đứng uy nghi bên dòng sông Hương phẳng lặng. Nơi đây từng ghi dấu ấn bước chân mở cõi của Chúa Nguyễn Hoàng, gắn liền với huyền thoại về người tiên nữ áo đỏ báo mộng. Nơi ngọn tháp Phước Duyên 7 tầng sừng sững nâng đỡ những giá trị tâm linh vượt qua bao giông bão lịch sử. Giờ ai mộng, bấy giờ mộng ai?
Khi nó thả những bước chân thong dong xuống dốc đá gập gềnh, thằng nhóc H. tiếp cận như để tìm trò và “mảng miếng” tìm vui.
Thằng nhóc chụp hình nó cầm quyển sách, theo kiểu “xưa giờ dạng này hiếm”, “để khoe với bạn bè”. H. nhe chiếc răng khểnh cười xòa khi chia sẻ mục đích chụp ảnh, rồi nhanh tay rút chiếc thiết bị đọc sách điện tử nhỏ gọn ra khỏi túi, hí hoáy lật mở. Gió từ sông thổi vào mát lộng, trôi đi mấy dòng lẩn quẩn của ngày qua.
Anh em ngày gặp lại. Thằng nhóc cũng dành thời gian để chuyện trò trong lúc chờ đoàn tập trung, để tiếp tục một đường về.
“Em cũng thích đọc sách, trên cái máy này nè, nhẹ hều à, đi xa mang theo tiện lắm. Em đang đọc mấy cuốn về lịch sử, văn hóa Trung Hoa của Lâm Y Đường, Dịch Chi…”—Thằng nhóc hào hứng khoe, ánh mắt lấp lánh sự tò mò trong trẻo. Nó hiểu rằng, những tác giả của một thời Cố Mạn, Tân Di Ổ…chẳng phải “gu” của anh chàng.
“Nếu tin sách qua thì đừng đọc. Sách rác rất nhiều!”—Nó chia sẻ lại với thằng nhóc, mây trôi giữa tầng không.
“Anh đọc xong cuốn của Fred Kofman cho em mượn nha!”—Thằng nhóc H. cười tươi. “Tặng chứ không cho mượn!”—Nó trả lời, điềm nhiên. Mây dừng chờ gió.
CHÙN CHÂN
Nhưng cuộc đời vốn chứa đựng những nhát cắt bất ngờ và nghiệt ngã nhất của cõi vô thường.
Đến chiều ngày cuối cùng của chuyến đi, khi cả đoàn đang hối hả chuẩn bị hành lý để ra sân bay trở về Sài Gòn, nó không tìm được thằng nhóc H khi qua công an ninh. Mới hay, thằng nhóc H. nhận được một cuộc điện thoại từ quê nhà. Có một người thân vừa đã ra đi.
Thằng nhóc không thể cùng đoàn bay về Sài Gòn được nữa.
“Biệt thời dị diệc nan,
Đông phong vô lực bách hoa tàn…”
(Gặp nhau đã khó, chia tay lại càng khó,
Gió xuân không sức, trăm hoa đều tàn…)
— Lý Thương Ẩn (Vô đề)
Nó bước đến bên đứa em đồng nghiệp, nhẹ nhàng đưa cho anh chàng một số tiền nhỏ gấp gọn, thì thầm bằng một tông giọng trầm đặc, rung nhẹ:
“Gửi cho ku H. giúp anh.”
Rút ra cuốn The Meaning Revolution của Fred Kofman—cuốn sách mà mới vài ngày trước thằng nhóc H. còn cầm trên tay, nhe chiếc răng khểnh ra làm "mảng miếng" trêu chọc nó ở phi trường Tân Sơn Nhất nháo nhác—nó miết nhẹ lên gáy sách rồi dúi chặt vào tay đứa em.
Không có những lời an ủi sáo rỗng. Không có những triết lý xa xôi hay bài học nhân sinh đao to búa lớn. Nó biết, ở cái ranh giới trần trụi của sinh tử vô thường, mọi ngôn từ đều trở nên nhạt nhẽo. Nếu còn kịp gặp H. trước khi chiếc xe lăn bánh, anh em hẳn chỉ trao cho nhau một cái ôm thật chặt, siết mạnh bờ vai đang run lên vì bàng hoàng, để hơi ấm con người truyền qua nhau. Thế thôi.
Giữa chảo lửa Sài Gòn hối hả ngày mới khởi hành, H. từng thủ thỉ một câu mà giờ đây cứ dội về nhức nhối: “Sau chuyến này, em nghỉ. Đi quá nhiều, thấy và học nhiều... nhưng cũng mất quá nhiều.”
Lời nói ấy, hóa ra là một dự cảm trước cõi vô thường.
Âu cũng là một quyết định. Lặng im. Khắc ghi. Viết lại tất cả vào khoảng trống thăm thẳm của tâm tưởng, khi mây miền Trung ngoài cửa sổ vẫn lững lờ trôi về phía chân trời xa xăm. Lạ thật. Biệt thời dị diệc nan. Khép lại một hành trình workshop, khép lại một chuyến đi, và có thể là khép lại cả một khoảng thanh xuân rực rỡ nhưng kiệt cùng của đứa em tự phương trời gặp lại.
Ngã ghế. Dựa đầu, thiêm thiếp mộng.
https://chienphan.blogspot.com/2026/09/tfsvn-workshop-f-phan-2-khang-khai-khon.html
“Knowing not the vastness of earth nor the height of heaven,
Desiring to borrow thunder and wind to shake the distant sky…”
— Nguyen Du
RESTLESS FEET
Saigon, Day One.
Tan Son Nhat airport in the early morning was crowded and suffocatingly chaotic. The persistent, metallic drone of the loudspeakers echoed continuously like a series of mechanical sighs, weighing down on the stifling air where serpentine queues of passengers waited endlessly for security checks. In that cramped pressure cooker, human beings were quietly compressed into mobile "boxes," carrying faces etched with exhaustion, hurry, and dryness.
“Am I scaring you?”
Young H… stood directly behind it, grinning to reveal an unapologetically crooked tooth, his tall stature a clear advantage. As the tour guide, he waited patiently for group members to check their luggage before clearing security.
It slowly withdrew its eyes from the pages of the book it was reading. The line “Salary has never been everything” (The Meaning Revolution: The Power of Transcendent Leadership by former LinkedIn Vice President Fred Kofman) caught the young man’s eye as he curiously tilted his head to read the cover.
It teased with dry sarcasm: “What are you looking at? At this point in my life, this book is the only thing I have left to intimidate people.”
A crisp, tinkling laugh from a female colleague standing behind them suddenly broke out, shattering its quiet focus. She turned and nudged young H.—the youthful tour leader with bright eyes and a crooked smile who had once competed on a popular dating show.
They had known each other since China.
H. was the one who had once bantered with it, exhausting every ounce of energy to hunt for smiles for travelers across countless miles. Memories flooded back like surging waves of mist: from a dazzling, light-drenched Shanghai, through the ancient, humid streets of Suzhou and Hangzhou, to the windswept, sun-parched stretches of Xi’an and Luoyang…
Two brothers who had met and bound their fates together during those roaming days across the vast expanse of China.
“Nǐ hǎo, dà gē, wǒ xiǎng shàng gè xǐshǒujiān, rǔ… ưa, ẩu… q..ia”
That hilarious memory from years past suddenly materialized: young H. looking utterly bewildered as he fumbled his way down to the very back of that fifty-seater coach—where it sat nestled between the top leader and the young crew of TFSVN. A relentless barrage of broken, makeshift Chinese jokes thrown around left H. completely stunned, unable to catch the rhythm or banter back. Yet, the young man was inexplicably drawn in, hooked, and ended up trailing the "back-seat crew" for the entire journey—so much so that in the end, no one could tell who was actually bringing the genuine laughter to the tour.
Then, young H. quietly shared a decision regarding his career path.
The jet engines roared to life. The aircraft began rolling down the runway, slowly lifting itself out of the stifling furnace of Saigon to carry them back to the land where young H. was born and raised.
“The mountains and rivers remain, yet the sound is but a phantom shadow,
Impermanence shifts and transforms into traces of void flowers…”
— Zen Master Tu Dao Hanh
WEARY FEET
Day Two, Hue, a night of indebted prose.
Night descended upon the ancient capital in a veil of dense mist, heavy with the humid, dripping moisture of the Perfume River.
Young H. suited up impeccably. The crisp, tailored suit constricted his youthful shoulders, concealing the wild, reckless demeanor of his earlier days. After rounds of thunderous applause, cheers, and glowing awards under the sparkling LED lights, the stage was handed over to him. H. held the microphone, igniting the atmosphere with collective games for a roaring Gala night.
In a dark, quiet corner beyond the boundary of the stage lights, it silently sipped the burning spirit.
That was after leaving the unfinished pages of Fred Kofman in a hotel room filled with the soft, weeping strains of jazz on a dreamy Hue afternoon. The concepts in The Meaning Revolution lingered, echoing back and forth in its mind all the way to the late-night banquet. The work of the former LinkedIn Vice President emerged like a serene aesthetic void, surgically laying bare the deepest, rawest scar of modern corporate culture: the grim illusion of substituting material gain for the Meaning of Life.
Fred Kofman—possessing the razor-sharp intellect of an economist paired with the sensitive heart of a philosopher—dissected the mortal opposition between two management forces: Transactional Leadership and Transcendent Leadership.
Modern enterprises are perpetually trapped in a mechanical "reward-and-punishment" framework. They believe humans are merely biological engines driven solely by money. They raise salaries, hand out stock options, or wield the threat of dismissal to tighten compliance. But Kofman points out: salaries or material perks buy nothing more than the reluctant compliance of the physical body. It creates soul-less "mercenaries," ready to abandon ship the moment the waters turn rough.
Conversely, a transcendent leader does not "sell" a job in exchange for labor. They impart a Transcendent Purpose—a realm where every individual discovers their reason for being, feels respected as an autonomous entity, and collectively builds values that serve the community.
It asked itself amid the thundering speakers: Does such a realm truly exist in real life?
HESITANT FEET
Day Three, Hue, desolate midday sun. Land and books.
On the road back, Hue brightened under a sparse, delicate autumn sun—gentle, crisp, and dry. Young H. returned to his role as the tour leader, guiding everyone to visit Thien Mu Pagoda.
After it and young Ng… glided through the ancient spaces steeped in the color of time, it paused before stone steles engraved with faded Chinese characters. The ancient pagoda stood majestically beside the tranquil Perfume River. Here lay the historic footsteps of Lord Nguyen Hoang opening the realm in 1601, forever bound to the legend of the red-robed maiden’s prophecy. Here, the seven-story Phuoc Duyen tower rose proudly, upholding spiritual values through centuries of historical tempests. Who dreams now, and whose dream was it then?
As it took leisurely steps down the uneven stone slope, young H. approached, looking for playful banter and a lighthearted spark.
The young man snapped a photo of it holding the book—in a half-joking tone: “This kind of sight is rare nowadays,” “just to flex with my friends.” H. grinned wide, showing his crooked tooth as he shared his reason for the photo, then quickly pulled a compact e-reader out of his pocket, flicking it open. The breeze blowing in from the river was cool and refreshing, sweeping away the lingering, tangled thoughts of yesterday.
Reunited, the two brothers took time to chat while waiting for the group to gather before continuing the journey back.
“I’ve started to love reading too, on this little machine right here. It’s light as a feather, so convenient for long trips. I’m reading a few books on Chinese history and culture by Lin Yutang, Yi Chi…”—the young man boasted enthusiastically, his eyes sparkling with pure, innocent curiosity. It understood that popular romance authors of a past era like Gu Man or Xin Yi Wu were hardly his taste.
“If you believe books blindly, don't read them at all. There is plenty of trash out there!”—it shared back with the young man as clouds drifted casually across the sky.
“When you finish Fred Kofman’s book, lend it to me, okay?”—young H. smiled brightly.
“I’ll give it to you as a gift, not a loan!”—it replied, composed. Clouds paused, waiting for the wind.
HESITANT FEET
Yet life inherently holds the most unexpected, ruthless cuts of impermanence.
By the afternoon of the final day, as the entire group was hurriedly packing luggage to head to the airport back to Saigon, it could not find young H. anywhere near the security check. Only then did it learn that young H. had received a phone call from his hometown. A beloved relative had just departed this mortal realm.
The young man could no longer fly back to Saigon with the group.
“Meeting is difficult, parting is harder still,
The east wind lacks power, a hundred flowers fade…”
— Li Shangyin (Untitled)
It stepped up to a younger colleague, gently handing him a small, neatly folded sum of money, whispering in a deep, raspy voice that vibrated softly:
“Please pass this to young H. for me.”
Pulling The Meaning Revolution by Fred Kofman out of its bag—the very book young H. had held just days ago, showing his crooked tooth to tease it at the chaotic Tan Son Nhat airport—it rubbed the spine gently and pressed it firmly into the colleague's hand.
No hollow words of comfort. No distant philosophies or grandiose lessons on human life. It knew that at the raw boundary of impermanence and mortality, all words turn utterly bland and dry. If it had managed to see H. before the bus rolled away, the two brothers would have simply shared a tight embrace, squeezing a trembling shoulder to let human warmth flow between them. That would be all.
Amidst the scorching furnace of Saigon on the day they first departed, H. had once whispered a sentence that now echoed back with a sharp, aching pain: “After this trip, I’m quitting. Traveling too much, seeing and learning a lot... but losing far too much as well.”
Those words, as it turned out, were a quiet premonition before the realm of impermanence.
Such, too, was a decision. Silence. Etched deep. Writing it all into the profound void of memory, while the Central clouds outside the window drifted lazily toward the distant horizon. Strange indeed. Meeting is difficult, parting is harder still. Closing a workshop journey, closing a trip, and perhaps closing a brilliant yet utterly drained chapter of youth for a brother met once more under a shared sky.
It reclined the seat. Rested its head, slipping into a soft, dreamlike haze.




