[Story] Gió về miền Trung (10) - Tàn tro, lửa đỏ - The Central Winds (10) – Ashs, Scarlet Fire

 

Huế, 2023

Tro tàn

Đêm tháng Bảy năm 2023, Huế không giấu nổi vẻ già nua kiêu kỳ dưới ánh trăng máu ngả màu gạch vỡ. Con nước sông Hương như một thực thể sống đang "trở dạ", tiếng sóng vỗ rầm rập vào móng đá từ đường chi thứ họ Phan nghe như tiếng thở dài của trăm năm lịch sử. Nhưng ngoài kia, phía bên kia vĩ tuyến ký ức, thành phố đang khoác lên mình tấm áo hội nhập xa hoa. 

Giữa bầu trời tím sẫm, những loạt pháo hoa tầm cao bất ngờ tung lên, xé toác màn đêm bằng những chùm sáng xanh đỏ gắt gao.  Giữa tiếng pháo hoa tầm cao của Đại lễ Di sản Quốc gia liên tục dội bom xuống mặt nước sông Hương, không gian trong gian từ đường chi thứ họ Phan vừa lộng lẫy vừa cô tịch đến ngột ngạt.

Mệ Kăn Lịch ngồi trên sập gụ, ngón tay thô ráp khẽ chạm vào dải huân chương lấp lánh trên ngực áo đại lễ màu xanh ô-liu, rồi nhìn sang mụ Nuôi. Tiếng guitar điện chát chúa từ phía sân khấu Dạ Yến Hoàng Cung bên kia bờ hòa cùng tiếng đàn cầm réo rắt tạo thành một thứ âm thanh hỗn tạp. Mệ Kăn Lịch cười khàn, lắc đầu:

– Em xem, bên kia sông người ta gõ trống chầu, bắn pháo hoa rợp trời để vinh danh cái gọi là ‘Di sản làng nghề’. Tụi quan chức, học giả com-plê cà-vạt đứng trên bục cao ca tụng tranh làng Sình, ca tụng bí kỹ đồ mã cung đình của em như báu vật quốc gia. Tụi nó săn đón tôi như một huyền thoại sống của đại ngàn, mời tôi ngồi bàn tiệc thượng hạng. Nhưng bước chân vào cái lễ hội tầm cỡ quốc gia ni, tôi chỉ thấy nực cười. Tụi nó dùng tiền đô-la, dùng truyền thông để tô vẽ quá khứ, nhưng có đứa mô biết cái vết sẹo ám sát trên vai em đêm Đấu xảo năm 1964 đã rỉ máu ra răng để giữ được cái hồn mộc bản?

Mụ Nuôi khẽ nhấp một ngụm chè xanh, đôi mắt mờ đục hướng về phía ánh sáng xanh đỏ gắt gao đang nhuộm rực bầu trời tím sẫm:

– Chị Lịch nờ... Đời người như cái con nước lớn đang trở dạ dưới bến sông kia rứa. Ngày xưa tụi nó dùng súng đạn, bã chuột dìm chết tranh mình, sao nay lại mượn danh 'Vinh danh quốc gia' đưa gánh vàng mã của em lên bàn thờ? Tụi nó có trọng chi cái cốt cách đàn bà qua hai làn sóng đạn, hay chỉ thèm khát đổi danh tiếng ni lấy tiền bạc, lấy dự án bất động sản ngàn tỷ? Rốt cuộc, sự tôn vinh trớ trêu này có khác chi đang biến ngôi từ đường cổ thành cái bia ngắm cho những thế lực đầu cơ mới? 

Mệ Kăn Lịch dấn người tới trước, lồng ngực phập phồng dưới lớp huân chương, giọng trầm xuống đầy quả cảm:

– Chính vì rứa mà tôi phải trốn khỏi cái bàn tiệc xa hoa kia để tìm đến em! Lão Liên giấu em để làm đại cục, dùng cái luật gia phong che mắt thiên hạ suốt mấy chục năm. Giờ đây, khi ánh hào quang của đại lễ quốc gia ni rọi thẳng vào làng Sình, tụi nó sẽ không để yên cho ngôi từ đường này đâu. Cái Mật hộp thứ hai dưới lòng đất... danh sách phản gián của đám học giả elite đang đứng trên bục danh dự ngoài kia, sớm muộn gì cũng bị tụi nó lùng sục ra bằng quyền lực chính thống. Nuôi nờ, ván cờ thế này đã vượt tầm cái gia tộc họ Phan rồi. Em mệt rồi, buông bỏ hết mà theo tôi về lại núi rừng đi em!

Mụ Nuôi không quay đầu lại, bờ vai gầy guộc dưới lớp áo nâu sồng vẫn sừng sững như cây vạn tuế cổ. Bà nhìn những chùm pháo hoa cuối cùng tan thành tro bụi trên bầu trời cố đô, cất giọng kiên định đến tàn nhẫn:

– Răng mà tụi đàn ông cứ nhân danh thời cuộc để kiến thiết, rồi lại làm "tang hoang" đất nước theo một kiểu khác, biến con cháu thành những con nợ quay quanh rứa chứ? Tụi chủ nợ của hôm nay ngày càng trẻ, tụi nó cứ chọn con đường nhanh nhất để làm giàu, vì cớ làm sao mà một thế hệ lại sản sinh ra cái nông nỗi ni?

Cứ tiếp nối thế này thì biết khi mô mới hết, chẳng khác chi cái cảnh "tre già măng mọc, giang hồ nối ngôi", cứ truyền đời mà làm hại dân thường! Ngày xưa, dân nghèo mình bị đế quốc, địa chủ đè đầu cưỡi cổ, bóc lột đến tận xương tủy; rốt cuộc đến hôm nay, một dạng “hút máu” mới tinh vi hơn lại hình thành ngay trên mồ hôi nước mắt của đồng bào mình, chị có thấy xót xa không?

Chị được nước nhà phong Anh hùng, có khác gì cái danh hiệu Nghệ nhân di sản mà thời đại ni muốn khoác lên vai... Hai cái danh phận đó chính là cái khiên tối hậu để em đối đầu với tụi nó. Nhưng chị xem, chẳng phải chỉ có mỗi ôn Biện là tỉnh táo vứt bỏ hết mọi hư vinh để về quy ẩn nơi làng Sình đó sao? Tụi nó muốn dùng quyền lực quốc gia để khui cái mật hộp dưới lòng đất chi thứ ni, thì người đàn bà miền Trung này sẽ dùng chính gánh giấy tiền vàng mã để chôn vùi danh dự của những kẻ phản bội. Đêm rằm ni, con nước sông Hương thốc ngược, em và chị sẽ tự tay định đoạt dòng chảy lịch sử của cái dòng họ ni, ngay trước mũi họng của thời đại mới!

Cái chạm vai ấy nhen nhóm một mồi lửa, đẩy mụ Nuôi trôi tuột về những năm 1950.

Năm ấy, mụ mới lên tám. Quê hương chìm trong khói lửa ngột ngạt của những trận càn quét từ thực dân Pháp. 

Ba mụ; người đàn ông họ Lê, Lê Văn Mụn tụ là Hoa, bỏ đi theo người vợ mới để tìm mụn con trai nối dõi. Giữa những lời cay độc của người đời, mệ của mụ Nuôi dứt khoát bước thêm bước nữa. Đó là một sự phản kháng điên cuồng chống lại định kiến. Chính vì vậy, mụ Nuôi bị gửi về sống với ông bà ngoại tại vùng núi làng Sình hẻo lánh.

Giữa khoảng sân gạch lấm lem vệt bùn lũ, Mệ Ngoại – bà Nguyễn Thị Lụa – đứng sừng sững như một pho tượng cổ tạc bằng gỗ lim đen bóng, vừa uy nghiêm vừa lạnh lẽo đến phát sợ.

Bà có vóc dáng mảnh khảnh, gầy guộc nhưng cái lưng luôn thẳng tắp một cách cực đoan, không bao giờ chịu chùng xuống trước bất kỳ ai. Khăn vành sợi nhiễu màu chàm quấn chặt trên đầu, không lệch một nếp, ghì lấy vầng trán cao hằn sâu những nếp nhăn của một đời nín nhịn và khắc nghiệt. Gương mặt mệ sắc sảo, đôi mắt một mí sắc lẹm như hai lưỡi dao dẫu đã mờ đục theo thời gian nhưng mỗi lần nheo lại là khiến kẻ đối diện phải rùng mình chột dạ. Đôi môi mỏng mím chặt, thâm trầm vì vệt trầu cay; mỗi khi bà cất giọng mắng chửi mệ của Nuôi, khuôn miệng ấy mấp máy nhả ra những lời đanh thép, đau xót rợn người, hai cung mày nhíu chặt lại thành một đường rãnh sâu hoắm giữa trán.

Thế nhưng, tâm can người đàn bà xứ Huế giống như lòng sông sâu thẳm. Đêm đêm, dưới ánh đèn dầu leo lét, chính Mệ Ngoại lại là người lặng lẽ lau nước mắt, âm thầm xúc từng lon gạo lứt giấu kín vào đáy gánh củi để Nuôi quẩy đi đường núi.

Vùng núi năm ấy không yên bình. Đứng đầu bốt lính dưới chân núi là Capitaine Jean – gã đồn trưởng Pháp có đôi mắt xanh diều hâu và nụ cười lạnh lùng. Gã luôn điên cuồng lùng sục hành tung của Cậu trưởng Đặng Văn Việt – người chiến sĩ Vệ quốc đoàn kiên trung.

Mụ Nuôi nhắm mắt, ký ức về trận càn năm 1950 hiện lên rõ mồn một. Hôm đó, bầu trời sầm sập tối, mưa ngàn đổ xuống xối xả làm đất đá nhão nhẹt. Mụ Nuôi lúc ấy mới tám tuổi, tấm lưng gầy guộc cõng hũ muối Cách mạng – thứ tài sản quý hơn vàng của chiến khu – cố sức leo qua những vách đá trơn trượt. Tiếng xích sắt lách cách, tiếng chửi thề của lính Pháp và đặc biệt là tiếng sủa dữ tợn của bầy chó săn Becgiê hung hãn dội ngay sau lưng. Giữa lúc tưởng như tuyệt vọng, khi chiếc mũi ướt lạnh của con chó săn đã cận kề gấu áo nâu sồng, một tiếng Tạch đanh gọn vang lên.

Từ hốc đá phía trên, Kăn Lịch – cô bé người Vân Kiều có đôi mắt sáng quạnh như sao đêm – đã dùng chiếc ná cao su bắn một viên đá sắc cạnh găm thẳng vào tai con chó đầu đàn. Con thú rú lên đau đớn, lạc hướng chạy sang phía bụi rậm. Kăn Lịch lao xuống, nắm chặt lấy bàn tay lạnh ngắt của Nuôi, kéo mụ vào sâu trong hang đá bí mật. Đêm đó, hai đứa trẻ nằm co quắp bên nhau. Hơi ấm từ lòng bàn tay Kăn Lịch, từ tình đồng chí sơ khai và lý tưởng của Cậu Việt đã nhuộm một màu đỏ rực vào tâm thức của cô bé tám tuổi.

Mụ Nuôi khẽ cựa mình trên vai Kăn Lịch ở hiện tại. Mụ nhớ cả cái lần mụ suýt mạng vong khi chạm trán “ông Hùm” vồ ở góc rừng năm mười bốn tuổi. Con thú dữ lao ra từ bụi rậm, móng vuốt sắc lẹm xé toác một mảng áo, nhưng bằng một sự nhanh trí đến lạ lùng, mụ đã quăng cả mẹt kẹo gừng nồng cay vào mắt con mãnh thú để tháo chạy. Đời mụ, ngay từ thuở thiếu thời, đã là một chuỗi những cuộc trốn chạy và đối đầu để giành giật sự sống.

Lửa đỏ

Mệ Kăn Lịch khẽ đưa bàn tay chi chít vết chai sần, thâm đen vì nhựa cây và sẹo đạn vuốt mái tóc trắng của mụ Nuôi. Giọng mệ trầm khàn, mang theo tiếng gió của đại ngàn Trường Sơn:

– Nuôi nờ... Tôi nhìn đám con dâu của em trong cái phủ họ Phan ni, tôi thấy xót xa quá. Thằng Thắng, thằng Dũng, thằng Hùng, thằng Anh... tụi đàn ông thì cứ mải miết đi tìm hư vinh, mong đổi đời đổi phận bằng ba cái trò thời cuộc, còn những đứa đàn bà dâu trưởng, dâu thứ của em, đứa nào đứa nấy đều nuôi một sự hận thù.

Một nỗi hận thù của hôm nay, ngó lại chẳng khác chi một thời xưa cũ. Đứa thì hận vì không sinh được mụn con trai để ngẩng mặt với đời, đứa thì hận vì bị cái thói gia trưởng - gia phong đè nạt; những tiếng nói đầy uy quyền đàn ông, tiếng chỉ trích của gia đình cứ như những nhát dao xé nát tâm can tụi nó. Đứa thì chọn cách nhẫn nhịn nhưng bên trong lại nuôi một hận thù âm ỉ, đứa thì cam chịu, tự biến đời mình thành một thứ thù hận chất chứa, tù đày, còn đứa độc địa hơn lại muốn cào xé, băm vằm cái mảnh đất hương hỏa ni ra để trả thù đời. Tụi nó đâu có biết, chính mình đang lặp lại y chang cái bi kịch của mụ Cả ngày xưa, tự giam hãm đời mình trong cái lồng son gia phong mục nát mà thôi!

Mụ Nu

ôi lặng đi. Ánh nến trên ban thờ khẽ lay động, hắt lên gương mặt hằn sâu những nếp nhăn rạn chân chim của bà. 

Bà đứng dậy, bước đến bên bàn trà, rót một bát nước chè xanh đã nguội. Ngoài kia, tiếng pháo hoa đã dứt, chỉ còn lại tiếng nhạc sàn từ phía bên kia sông vẫn đập đều đều, trơ trẽn và vô cảm.

– Năm 1975, khi tiếng súng vĩ tuyến vừa dứt, ngày người ta reo hò tiếp quản Huế, em không đi di tản. Em một mình xuống hầm ngầm đào lên phong thư lụa điều để minh oan cho chú Lâm, giữ đất cho dòng họ. Lúc đó em tưởng hòa bình lập lại thì đàn bà mình sẽ được thảnh thơi. Nhưng không, Lịch nờ. Hòa bình rồi, em lại nhận thêm những phần cay đắng khác, thứ cay đắng không đến từ họng súng của Capitaine Jean hay mật vụ Bình, mà đến từ chính thời cuộc ni.

Mụ Nuôi cười nhạt, ánh mắt đượm vẻ xót xa khi nhìn ra phố thị: – Em cay đắng khi nhận ra cái đất nước mình từng dốc cạn thanh xuân, xương máu để dựng xây, giờ đây trong mắt tụi trẻ lại "tang hoang" theo một kiểu khác. Những thế hệ con cháu, những tưởng tụi nó được ăn học, được sống trong lý tưởng tự do, thì giờ đây tụi nó lại tự biến thành những con nợ quay quanh; con không thì sẽ trở thành những kẻ cho vay nóng, lạnh đủ kiểu. Tụi chủ nợ nó ngày một trẻ ra, Lịch nờ. Mấy đứa thanh niên bây giờ đầu óc lúc nào cũng chỉ có tiền, tụi nó lựa chọn cái con đường nhanh nhất, bất chấp thủ đoạn để làm giàu, sẵn sàng bán sạch đất đai hương hỏa, bán cả long mạch dòng họ cho ngoại bang.

Mụ Nuôi cúi đầu, nhìn bàn tay thô ráp của mình: – Nhìn tụi nó, em không còn tìm thấy được cái lý tưởng của tụi mình ngày xưa nữa. Một thời gian khổ mà thú thật với chị, giờ nghĩ lại em cũng không biết vì sao bản thân mình lại hành động liều lĩnh đến rứa. Sao em lại dám ôm con nổ súng ở quân y viện? Sao em lại dám gạt tay từ chối tất cả các phe phái ở cuộc Đấu xảo để đi làm cái nghề tiền vàng mã này? Lúc đó chẳng ai dạy, chẳng ai ép, chỉ có cái bản năng của một người đàn bà muốn giữ mạng sống cho con và giữ đức tin cho làng mạc mà thôi.

Bà nhớ lại câu nói trong cuốn sách cũ của Edgar Morin mà cậu Địch từng đọc cho bà nghe trong mật thất năm nào: “Chỉ một cá nhân cũng có thể làm thay đổi dòng chảy của lịch sử”. Mụ Nuôi khẽ lắc đầu. Bà không muốn làm một vĩ nhân, không muốn trở thành một biểu tượng đấu tranh đô thị như giới trí thức cánh tả Huế từng ca tụng.

– Cuộc chiến đấu đó là của đàn ông. Tụi nó nhân danh lên rất nhiều thứ vĩ mô: nhân danh văn minh Cộng hòa, nhân danh giang sơn triều đình, nhân danh giải phóng... Nhưng rồi chung cuộc, tất cả tụi nó đều thua cuộc trước thời gian và lòng tham. Kẻ thắng hay người thua thì cũng đều phải nằm xuống dưới ba tấc đất, hoặc phải sống trong sự dằn vặt. Điều duy nhất em mong muốn suốt cả cuộc đời ni, chỉ là chiến tranh mau chóng qua đi, bởi vì nó đã cướp mất của em quá nhiều thứ.

Và giờ tụi nó lại mở miệng nói đến hai chữ "biểu tượng" à? Đừng có gắn thứ rác rưởi đó lên người em, và cả chị nữa, Lịch nờ! Cái thứ "lý tưởng" mà tụi nó rêu rao, chẳng qua cũng chỉ là trò "tưởng rằng có lý" để làm mê muội lòng người, để mị dân! Đến cuối cùng, tụi nó chỉ muốn biến chị em mình thành những quân cờ không hơn không kém, thành thứ công cụ rẻ tiền để tuyên truyền cho ván cờ quyền lực của tụi nó mà thôi! Em quá kinh tởm và mệt mỏi trước những lời dối trá bẩn thỉu đó rồi! 

Mụ Nuôi bước lại gần Kăn Lịch, nắm lấy bàn tay người bạn già. 

Bà thở dài, một tiếng thở dài ráo hoảnh nhưng chứa đựng sức nặng của cả một thế kỷ: – Lịch nờ... Em mệt rồi.

Trên chiếc sập gụ mờ xỉn nước thời gian, mụ Nuôi đang khẽ nghiêng đầu, gối lên bờ vai rắn rỏi, xạm màu sương gió của mệ Kăn Lịch. Hai mái đầu, một trắng muốt như cước, một pha sương dãi dầu, nương tựa vào nhau thanh thản. Đôi bàn tay gân guộc của hai người phụ nữ siết nhẹ, những thớ thịt chai sần vì vác củi đường núi, vì siết cò súng hay lật nếp giấy bản bấy lâu nay bỗng mềm lại, chở che và thấu suốt cho nhau mà không cần một lời hẹn ước.

Ánh nến leo lét trên ban thờ hắt bóng hai người phụ nữ đổ dài, quánh đặc lên vách đất thâm nghiêm, hòa vào nhau thành một khối duy nhất, sừng sững tựa đỉnh Trường Sơn giữa lòng cố đô. 

Bầu trời đêm Huế lại một lần nữa bùng nổ. Những loạt pháo hoa tầm cao của đại lễ bất ngờ nở rộ, bung tỏa từng chùm ánh sáng hồng ngọc và xanh lục gắt gao. Những quầng sáng rực rỡ ấy rọi xuống sân từ đường, kiêu hãnh nhuộm sáng bóng dáng hai con người đang tựa vào nhau.

Phía bên kia sông, ánh đèn màu và pháo hoa rực trời đại lễ đại diện cho một thời đại mới náo nhiệt; còn nơi chi thứ họ Phan này, vệt trăng máu trên nền trời tím sẫm đã dần tan loãng, lùi bước để nhường chỗ cho những tia sáng ban mai đầu tiên chớm nở, dát một lớp bạc mỏng tinh khôi lên mặt dòng Hương Giang phẳng lặng.

Từ một khoảng không gian vô định, có tiếng đàn cầm réo rắt, trầm bổng đan cài vào trong làn gió sớm, nghe như tiếng tơ lòng nín nhịn của những kiếp đàn bà nay được cởi trói. Gió từ cửa biển Thuận An lại thổi về đất liền, mang theo cái lạnh buốt đặc trưng của sương sớm nhưng vô cùng trong lành, thanh sạch. Luồng gió ấy thổi qua mái tóc hai người phụ nữ, cuốn đi những tàn tro cũ kỹ của một đêm dạ yến đầy mưu toan, và mang theo hơi thở phóng khoáng, tự do của một chương đời mới đang chính thức mở ra cho người đàn bà miền Trung.

Phần 1:https://chienphan.blogspot.com/2023/04/gio-ve-mien-trung-nguoi-ba-o-au-song.html

Phần 2: https://chienphan.blogspot.com/2023/04/gio-ve-mien-trung-2-lang-sinh.html

Phần 3: https://chienphan.blogspot.com/2026/05/story-gio-ve-mien-trung-3-tu-uong.html

Phần 4: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-4-imperial.html

Phần 5: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-5-ben-thuy.html 

Phần 6: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-6-song-khua.html

Phần 7: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-7-au-xao.html

Phần 8: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-8-phong-thu.html

***

Huế, 2023

Ashes

On a July night in 2023, Hue could not hide its haughty, aged grandeur beneath a blood moon the color of broken bricks. The waters of the Huong River seemed like a living entity going into labor, the rhythmic pounding of the waves against the stone foundation of the Phan clan’s secondary ancestral hall sounding like the hundred-year sigh of history. Yet out there, on the other side of memory's parallel, the city was donning a lavish cloak of global integration.

Amidst the deep purple sky, volleys of high-altitude fireworks suddenly shot up, ripping the night apart with stark clusters of red and green light. As the fireworks of the National Heritage Festival repeatedly bombarded the surface of the Huong River, the space inside the secondary ancestral hall felt simultaneously splendid, desolate, and suffocating.

Me Kan Lich sat on the gụ-wood platform, her rough fingers gently touching the glittering row of medals on the chest of her olive-green ceremonial uniform before looking over at Mu Nuoi. The jarring sound of electric guitars from the Imperial Royal Banquet stage across the river mingled with the plaintive, solitary notes of a dan cam zither, creating a discordant cacophony—a harsh clashing between solemn nostalgia and twenty-first-century mechanical clamor.

Me Kan Lich let out a dry chuckle and shook her head:

"Look at that, Nuôi nờ... Across the river, they are beating ceremonial drums and shooting fireworks into the sky to honor what they call 'Craft Village Heritage.' Those officials and scholars in suits and ties stand high on the stage, praising Sinh Village woodblocks and your palace-grade joss paper techniques as national treasures. They seek me out like a living legend of the great forests, inviting me to their premium banquets. But stepping into this national festival, I find it utterly laughable. They use US dollars and media to paint over the past, but does a single one of them know how the assassination scar on your shoulder from that Exhibition night in 1964 bled just so we could keep the soul of those woodblocks alive?"

Mu Nuoi took a sip of green tea, her rheumy eyes turning toward the harsh red and green lights currently dyeing the dark purple sky:

"Sister Lich nờ... A human life is just like the rising tide going into labor by the riverbank out there. In the past, they used guns, bullets, and rat poison to bury our prints in a forgotten corner. Why is it that today, under the guise of 'National Recognition,' they place my gánh of joss paper on a modern altar? Do they care at all about the true character of a woman who has walked through two crossfires, or do they simply crave trading this reputation for money and billion-dollar real estate projects? In the end, how is this ironic glorification any different from turning this ancient ancestral hall into a fresh target for a new wave of speculators?"

Me Kan Lich leaned forward, her chest heaving beneath her medals, her voice dropping with fierce bravery:

"That is exactly why I had to escape that lavish banquet to find you! Lao Lien hid you for his 'grand cause,' using clan rules to blind everyone for decades. Now, when the spotlight of this national festival shines directly on Sinh Village, they will not leave this ancestral hall in peace. The Second Cryptic Box beneath the ground... the counter-espionage list of those elite scholars standing on that stage of honor out there will sooner or later be unearthed by their official power. Nuoi nờ, this game has gone far beyond the Phan clan. You are tired. Cast it all aside and come back to the mountains and forests with me, my dear!"

Mu Nuoi did not turn her head, her gaunt shoulders beneath her rustic brown tunic remaining as steadfast as an ancient cycad tree. She watched the final clusters of fireworks turn to ash against the sky of the ancient capital, her voice resolute to the point of ruthlessness:

"Why is it that men always checkmate in the name of building the times, only to leave the country 'ravaged' in a different way, turning our descendants into circling debtors? The creditors of today are getting younger and younger, constantly choosing the fastest route to wealth. How on earth did a generation spawn such a miserable state of affairs?

If this continues, when will it ever end? It is no different from the saying 'when the old bamboo falls, the young shoots rise to claim the underworld,' passing down through generations only to harm ordinary people! In the old days, our poor folk were ridden ragged, exploited to the bone by empires and landlords. Yet today, a newer, more sophisticated form of 'bloodsucking' has taken shape right on the blood, sweat, and tears of our own compatriots. Doesn't that break your heart, sister?

You were named a Hero by the State, which is no different from the title of Heritage Artisan this era wants to thrust upon my shoulders... These two titles are nothing but the ultimate shield for me to face them. But look, wasn't On Bien the only sane one to cast away all hollow glory and return to seclusion in Sinh Village? If they want to use state authority to pry open the cryptic box beneath the ground of this secondary branch, then this Central woman will use her very gánh of joss paper to bury the honor of those traitors. On this full moon night, when the waters of the Huong River rush backward, you and I will personally dictate the historical flow of this clan, right before the barrel of this new era!"

That touch on the shoulder ignited a spark, pulling Mu Nuoi back into the 1950s.

That year, she was only eight. Her homeland was smothered in the suffocating smoke of scorched-earth sweeps by French colonialists. Her family shattered, not from bombs first, but from the heavy feudal traditions of a clan that despised daughters. Her father—a man of the Le clan named Le Van Mun, styled Hoa—abandoned them for a new wife to seek a son to carry the lineage. Amidst the venomous words of the townspeople, Mu Nuoi's mother decisively remarried. It was a frantic rebellion against prejudice. Because of this, Mu Nuoi was sent to live with her maternal grandparents in the remote mountains of Sinh Village.

In the middle of the brick courtyard stained with traces of flood-mud, Me Ngoai—Madame Nguyen Thị Lua—stood towering like an ancient statue carved from polished black ironwood, both awe-inspiring and terrifyingly cold.

She had a frail, gaunt frame, but her back was always radically straight, never bending for anyone. A dark indigo silk turban was wrapped tightly around her head without a single wrinkle out of place, pressing against a high forehead etched deep with the lines of a lifetime of endurance and severity. Her features were sharp; her single-lidded eyes, though clouded by time, were as piercing as twin blades—a single squint was enough to make anyone shudder with guilt. Her thin lips were pressed tightly, stained dark by bitter betel nut. Whenever she raised her voice to curse Nuoi's mother, that mouth would spit out ironclad words that tore at the soul, her brows knitting into a deep furrow between her eyes.

Yet, the heart of this Hue woman was as deep as a riverbed. Night after night, beneath the flickering glow of a kerosene lamp, it was Me Ngoai who would silently wipe away her tears, secretly scooping every tin of unpolished red rice into the bottom of the wood gánh so Nuoi could carry it down the mountain trails.

The mountains that year were not peaceful. Standing guard at the outpost at the foot of the mountain was Capitaine Jean—the French commander with the blue eyes of a hawk and a cold smile. He was constantly, frantically hunting for the whereabouts of Uncle Đang Van Viet, the steadfast Viet Minh soldier.

Mu Nuoi closed her eyes, the memory of the 1950 sweep flashing vividly. That day, the sky turned pitch black as mountain torrents poured down, churning the earth into thick mud. Mu Nuoi, just eight years old, carried the Revolutionary salt jar—a treasure more precious than gold in the war zone—on her thin back, struggling over the slippery rocks. The clinking of iron chains, the cursing of French soldiers, and especially the savage barking of the ferocious German Shepherd hounds echoed right behind her. Midst total despair, when the cold, wet nose of a hound was inches from the hem of her brown tunic, a sharp Tạch rang out.

From a rocky crevice above, Kan Lich—the Van Kieu girl with eyes as bright as night stars—had used her slingshot to fire a sharp-edged stone right into the ear of the lead hound. The beast howled in pain, losing its scent and bolting toward the brush. Kan Lich leaped down, grabbed Nuoi’s ice-cold hand, and pulled her deep into a secret cave. That night, the two children huddled together. The warmth from Kan Lich's palm, from that primal camaraderie and Uncle Viet's ideals, dyed the eight-year-old girl’s mind a vivid red.

Mu Nuoi shifted slightly against Kan Lich's shoulder in the present. She remembered the time she almost lost her life encountering "Old Hum" the tiger at the edge of the forest when she was fourteen. The wild beast lunged from the thicket, its razor claws tearing a gash in her tunic. But with an uncanny wit, she flung her entire tray of pungent ginger candies into the predator's eyes to make her escape. Her life, from her youth, had been a sequence of flights and confrontations to grab survival.

Scarlet Fire

Me Kan Lich gently brought her hand—crisscrossed with calluses, blackened by wood resin and bullet scars—to stroke Mu Nuoi's white hair. Her voice was deep and gravelly, carrying the wind of the Truong Son highlands into the heart of the old town:

"Nuôi nờ... Looking at your daughters-in-law in this Phan clan estate fills me with such pity. Thang, Dung, Hung, Anh... the men are always chasing after hollow glory, hoping to change their fates through political games, while your daughters-in-law, both primary and secondary, each harbor a deep well of hatred.

The hatred of today, looking back, is no different from the old times. One hates because she couldn't bear a son to hold her head high; another hates because she is crushed by patriarchal clan traditions. The domineering voices of men and the criticism of the family are like knives ripping through their hearts. One chooses to endure but nurtures a smoldering grudge within; another submits, turning her life into a prison of accumulated bitterness; while the most vicious one wants to tear apart and hack this ancestral land to pieces just to take revenge on life. They don't know that they are repeating the exact same tragedy of Mu Ca from the old days, locking themselves inside a decaying golden cage of clan hierarchy!"

Mu Nuoi fell silent. The candle flame on the altar flickered, casting shadows across the deep crow's-feet on the iron woman's face.

She stood up, walked to the tea table, and poured a bowl of green tea that had gone completely cold. Outside, the dazzling fireworks of the National Heritage Festival had ended, leaving only the bass of the club music from across the river pounding against the stone walls—constant, brazen, and detached.

"In 1975, when the guns at the parallel fell silent and people cheered the takeover of Hue, I didn't evacuate. I went down into the underground vault alone to dig up the scarlet silk envelope to clear Uncle Lam's name and protect the clan's land. Back then, I thought once peace returned, we women could finally rest. But no, Lich nờ. Once peace came, I received a different kind of bitterness—a bitterness that didn't come from the barrels of Capitaine Jean's or agent Binh's guns, but from the times themselves."

Mu Nuoi let out a bitter smile, her eyes filled with a sharp sorrow as she looked out at the neon-lit city:

"It breaks my heart to realize that the country we spent our youth and blood to build is now 'ravaged' in a different way in the eyes of the young. The generations of our children, whom we thought would be educated and live in the ideal of freedom, are now turning into circling debtors. If they aren't debtors, they become loan sharks of all kinds. The creditors are getting younger by the day, Lich nờ! The youth now have nothing but money on their minds; they choose the fastest path, regardless of the cost, to get rich—ready to sell every inch of ancestral land, even the dragon vein of the clan, to foreign buyers."

Mu Nuoi bowed her head, staring fixedly at her rough hands, lined with the deep grooves of her life:

"Looking at them, I can no longer find the ideals we had in the old days. It was a time of hardship, but to tell you the truth, looking back now, I don't even know why I acted so recklessly. Why did I dare to hold my child and draw a gun at the military hospital? Why did I dare to wave away all the factions at the Exhibition to take up this trade of ghost money? Back then, no one taught me, no one forced me; it was just the instinct of a woman wanting to keep her child alive and preserve the faith of her village."

She recalled the phrase from that old book by Edgar Morin that Uncle Dich used to read to her in the secret chamber years ago: “Even a single individual can change the flow of history.” Mu Nuoi shook her head with a mocking smile. She didn't want to be a grand figure, let alone a symbol of urban struggle as the leftist intellectuals of Hue used to praise.

"That battle belonged to the men, isn't it ridiculous?! They invoked so many grand concepts: Republican civilization, the imperial kingdom, liberation... But what was the ultimate conclusion? Every single one of them lost humblingly to time and selfish greed! Winners or losers, in the end, everyone lies three paces deep in the dirt, or lives out their days in wretched torment. The only thing I wanted my entire life was for the war to end quickly, because it snatched away too much from me!"

Mu Nuoi’s voice suddenly tightened, carrying a long-suppressed fire of anger:

"And now they open their mouths to speak of a 'symbol'? Don't put that garbage on me, or on you either, Lich nờ! That 'ideal' they preach is nothing but a game of 'pretending there is a reason' to blind people's hearts, to deceive the masses! In the end, they just want to turn us sisters into pawns, into cheap tools to propagate their power games! I am utterly disgusted and exhausted by those filthy lies!"

Mu Nuoi stepped closer to Kan Lich, tightly grasping her old friend’s hand. She let out a sigh—a flat, dry sigh that carried the weight and exhaustion of an entire century:

"Lich nờ... I am tired."

On the platform faded by the wash of time, Mu Nuoi gently inclined her head, resting it against the sturdy, weathered shoulder of Me Kan Lich. The two heads—one stark white like cước, the other seasoned by the elements—leaned against each other in tranquility. The gnarled hands of the two women squeezed tightly; the flesh calloused from carrying wood down mountain trails, from pulling triggers, or turning sheets of bamboo paper finally softened, shielding and understanding each other without the need for a single vow.

The flickering candlelight on the altar cast the long shadows of the two women, thick against the solemn dirt walls, merging them into a single form, standing tall like the peaks of the Truong Son range in the heart of the ancient capital.

The night sky of Hue erupted once more. Volleys of high-altitude festival fireworks suddenly bloomed, bursting into clusters of ruby and emerald light. Those brilliant rings of light illuminated the ancestral courtyard, proudly bathing the figures of the two souls leaning against each other.

Across the river, the colored lights and sky-rending fireworks of the grand festival represented a bustling new era; while here at the Phan clan’s secondary branch, the trace of the blood moon against the deep purple sky gradually dissolved, stepping back to yield to the first emerging rays of dawn, casting a thin layer of pure silver onto the flat surface of the Huong River.

From an indefinite space, the plaintive, melodic notes of a dan cam zither drifted into the morning breeze, sounding like the suppressed heartstrings of generations of women finally untied. The wind from the Thuan An sea blew back inland, carrying the sharp chill of early morning mist but remaining incredibly fresh and pure. That gust of wind blew through the hair of the two women, sweeping away the stale ashes of a night of calculated royal banquets, carrying the free, expansive breath of a new chapter officially opening for the woman of Central Vietnam.

[Sách] Nguồn gốc của dân tộc Việt Nam - Đào Duy Anh

Nó ngồi bên cạnh ông một lần nữa; lắng nghe những tìm hiểu và phân tích mới trong cuộc sống này: dân tộc; như thể ta đang có gắng lần tìm để trả lời câu hỏi: ta đến từ đâu. Cụ Đào Duy Anh giọng vang vang nói về "Nguồn gốc của dân tộc Việt Nam". Một hành trình lập quốc.

"Dân tộc Việt Nam không sinh ra từ một ảo ảnh thần thoại tuyến tính. Chúng ta được nhào nặn từ sự giao thoa trần trụi của các dòng chủng tộc, từ cuộc sinh tồn khốc liệt với thiên tai và ngoại bang để giữ lại một khoảng trắng tự chủ."

Đào Duy Anh không ngồi vẽ ra những hào nhoáng sáo rỗng để mưu cầu một sự sùng bái ngây thơ. Bằng văn phong từ tốn, tối giản nhưng đầy sức nặng của một nhà khoa học thực thụ, ông đã dùng phương pháp lịch sử chứng minh và đối chiếu liên ngành (từ ngôn ngữ học, khảo cổ học đến nhân chủng học) để phẫu thuật cấu trúc nguồn gốc dân tộc.

Ông bóc tách từng tầng dữ liệu thô, chứng minh người Việt là kết quả của sự hòa huyết lâu đời giữa dòng chủng tộc gốc Indonesia và dòng chủng tộc Mongoloid di cư xuống. Quá trình ấy không phải là một cỗ máy được lập trình sẵn bằng những mệnh lệnh khô khốc, mà là một hệ sinh thái phức tạp, tự tiến hóa qua từng nhịp đập của lịch sử.

"Hiểu về nguồn gốc không phải là để tự mãn vĩ cuồng về một quá khứ huyền thoại, mà là để có được cái đầu lạnh và trái tim thấu cảm trước những biến động không thể dự đoán của tương lai."

Nó lặng người trước cách cụ Đào tái hiện không gian sinh tồn của tổ tiên. Không lung linh như những điểm ảnh pixel vô cảm, nền văn minh lúa nước và văn hóa Đông Sơn thuở bình minh hiện ra trong một thực tại thô mộc và đầy rứt rách. Bên lưu vực sông Hồng, sông Mã, những bộ tộc người Việt cổ đã lầm lụi bám trụ, đôi bàn tay trần trụi tự gột rửa bùn lầy để vạch đất gieo hạt, bấu víu vào từng tấc đất rạn nứt, và quyết liệt cắm rễ sâu vào lòng đất mẹ bao dung để bảo vệ quyền tự chủ của bản ngã, khác biệt hoàn toàn với cài cắm của "nghĩa non sông" 

***

Nó sat beside him once more, listening to the new discoveries and analyses born within this life: the concept of the nation; as if we are desperately tracing our steps back to answer a solitary question: Where do we come from? In a resonant, echoing voice, the venerable Đào Duy Anh spoke of “The Origin of the Vietnamese Nation.” A monumental journey of state-founding.

"The Vietnamese nation was not born from a linear mythical illusion. We were molded by the naked, brutal intersection of diverse racial streams, and through a fierce struggle for survival against natural disasters and foreign perils, all to safeguard a pristine white space of autonomy."

Đào Duy Anh did not sit and paint hollow, glamorous tapestries to court naive adoration. Utilizing a deliberate, minimalist prose that carried the absolute gravity of a true scientist, he deployed historical proof and interdisciplinary cross-referencing—spanning linguistics, archaeology, and anthropology—to surgically anatomize the core architecture of the nation's origin.

He peeled away every single layer of raw data, demonstrating that the Vietnamese people are the result of an ancient, deep intermingling between the indigenous Indonesian racial stock and the migrating Mongoloid strains. That historical process was never a machine pre-programmed by dry, sterile administrative commands, but a complex ecosystem, organically self-evolving through every heartbeat of an unpredictable history.

"To comprehend our origins is not to indulge in a vĩ cuồng (grandiose), self-satisfied delusion about a legendary past, but to secure a cold intellect and a deeply empathetic heart before the entirely unpredictable turbulences of the future."

Nó stood frozen, completely awed by the way the venerable elder resurrected the existential domain of the ancestors. Entirely devoid of the glamorous, soulless pixels that fascinate the modern world, the dawn of the wet-rice civilization and the Dong Son culture manifested within a reality that was raw, coarse, and deeply fractured (rứt rách). Along the banks of the Red River and the Ma River, those proto-Vietnamese clans lầm lụi (wearily yet resiliently) fought for survival. With their bare hands, they cleansed themselves of the mire, relentlessly cleaving the earth to sow the first seeds, clinging to every fractured inch of soil, and fiercely striking deep roots into the heart of a forgiving motherland to safeguard the absolute autonomy (Autonomy) of their inner being—a primal truth completely distinct from the artificially engineered constructs of "patriotic duty" (nghĩa non sông).

[Story] Gió về miền Trung (9) - Vàng mã - The Central Winds (9) – Japer Money

Bình Trị Thiên - 1965

 Đổi đời nghỉ gớm câu dâu bể

Thổ lộ cùng ai chuyện núi sông?  

(Nguyễn Quang Diêu)

Giữa sân từ đường lót gạch Bát Tràng rêu phong. Mụ Cả cười khẩy, nheo đôi mắt hằn học:

– Có trèo cao mấy cũng chỉ là bùn đất bám chân phượng hoàng mà thôi. 

Mụ Nuôi hoàn toàn phớt lờ. Bà không mảy may liếc nhìn mụ Cả lấy một nhịp, đôi bàn tay gầy guộc vẫn thong thả miết chặt nếp giấy bản, xếp lại những xấp giấy tiền vàng mã tinh xảo lên chiếc sập gụ. Đối với mụ, sự ghen tuông hẹp hòi ấy thật nhỏ bé trước cái đói, cái nghèo đang bủa vây dân làng ngoài kia sau trận lũ dữ.

Đột nhiên, cánh cửa gỗ nặng nề đẩy ra. Ông Liên bước vào, dắt theo một người đàn bà sực nức mùi gió biển phương Nam, nét mặt sắc sảo. 

Mụ Cả trố mắt nhìn người đàn bà mới đến, khuôn mặt biến dạng vì nhục nhã. Mụ gào lên, lao thẳng về phía bà Tư:

– Đồ con đĩ Salem phương Nam! Mày dám vác mặt đến đây cướp chồng, bôi nhọ cái gia phong này à? Làng mạc đang tang hoang sau lũ, tông đường đang khốn đốn, mà ông Liên lại rước cái loại sặc sỡ này về đây chọc tức tôi sao?

Bà Tư một tay đỡ phắt lấy cú cào xé của mụ Cả, dứt khoát đẩy mạnh ra rồi chống nạnh, cong cớn đáp trả:

– Ngon nhào vô đi chị lớn! Tưởng làm dâu trưởng họ Phan là ngon lắm hả? Mặt mũi thì cau có như khỉ ăn ớt rớt, hèn chi chồng đi biền biệt không thèm ngó ngàng! 

– Mày… mày là cái thá gì mà dám lên giọng ở đất Thần Kinh này! – Mụ Cả tức đến run bần bật, định lao vào lần nữa.

Đứng giữa hai người vợ đang giằng co nảy lửa, ông Liên lại hoàn toàn phớt lờ họ. Ông không thèm can ngăn, cũng chẳng thèm liếc nhìn sự ghen tuông của hai người đàn bà. Ánh mắt ông dời qua vết bùn lũ trên tường từ đường, rồi dừng lại trên vóc dáng lầm lũi của mụ Nuôi. Ông dằn mạnh chiếc ba lô xuống đất, cất giọng miền Trung rặt, khàn đục nhưng chứa đầy sự mệt mỏi và gánh nặng thời cuộc:

– Im hết đi! Mấy mụ không thấy làng mạc ngoài kia đang xơ xác, dân tình đang đói rách sau trận lũ dữ rứa sao? Tôi về đây không phải để coi mấy mụ đánh ghen làm trò hề. Nợ nần nương rẫy, thuế má của tô tộc, rồi cả đống việc cứu tế cho bà con họ tộc đang đè nặng trên vai, trật tự cái nhà ni phải thu xếp cho nhanh để tôi còn lo việc lớn! Ai không chịu được thì bước ra khỏi cổng từ đường!

Lời nói bạc bẽo và uy quyền của ông khiến mụ Cả và bà Tư khựng lại, không gian bỗng chốc im bặt. Ông Liên quay sang nhìn mụ Nuôi, ánh mắt sững lại, dịu đi vài phần. 

Mụ Nuôi dằn mạnh chiếc khay trà gụ xuống mặt bàn đá giữa sân. Một tiếng “Chát!” khô khốc vang lên, mụ bình thản đứng dậy, nhìn ông Liên rồi quay sang thu xếp cục diện:

– Chị Cả nờ! Coi lại cái tư cách dâu trưởng của chị đi, đừng để người ngoài nhìn vào lại cười cho. Còn cô Tư, đất miền Trung ni tuy nghèo, vừa qua trận bão lũ xơ xác thật, nhưng ‘đói cho sạch, rách cho thơm’, cô vào gian tả vu bên trái mà ở. 

Bà Tư nhìn mụ Nuôi, cái vẻ đanh đá lúc nãy bay biến. Mụ Nuôi bấy giờ mới tiến lại gần mụ Cả, đặt bàn tay gầy guộc lên bờ vai đang run rẩy vì nhục nhã của người vợ cả, nói nhỏ:

– Chị lau nước mắt đi, vào nhà lo cho thằng Sơn. Đời mình coi như nát rồi, phải giữ cái đầu tỉnh táo để lo cho tương lai tụi nhỏ. Đừng để tụi đàn ông coi mình như cái áo cũ, muốn cởi là cởi, muốn mặc là mặc!

Mụ Cả ngước nhìn mụ Nuôi, nghẹn ngào rồi quay lưng đi thẳng vào trong nhà, buông bỏ hoàn toàn ý định đánh ghen.

Mụ Nuôi quay người, tiếp tục quẩy gánh giấy tiền vàng mã bước trở lại gian nhà chính. Bà cần phải tìm cái ăn, bao nhiêu cái miệng đang chờ bà, từ đám con thơ đến những mảnh đời nghèo đói ngoài kia; còn sự trở về cùng những toan tính gia phong của ông Liên chẳng phải là mối bận tâm của bà lúc này.

Tháng Chạp

Rời khỏi từ đường họ Phan ồn ã, mụ Nuôi quẩy gánh đi thẳng về phía cuối làng Sình, nơi gian nhà tranh vách đất sực nức mùi mực nho, mùi điệp và gỗ mứt của Ôn Biện — người nghệ nhân mộc bản già, bậc kỳ tài đứng sau những bức tranh mà mụ mang đi Đấu xảo. Ôn Biện dáng người gầy guộc như một thân tre già, đôi bàn tay chi chít những vết sẹo và thâm đen vì nhựa cây, đang lặng lẽ tỉ mẩn đục đẽo một thanh gỗ thị.

Thấy mụ Nuôi bước vào với gánh giấy tiền vàng mã trên vai, ông lão không ngước lên, chỉ cười khà khà, giọng trầm khàn đặc sệt chất Huế cổ: – Mụ Nuôi nờ, về rồi đó à? Cơn bão Đấu xảo trên phố quét sạch sành sanh rồi, giờ về quẩy gánh đồ mã đi bán cuối năm đó phỏng?

Ôn Biện đặt chiếc đục xuống, ngước đôi mắt kèm nhèm nhưng tinh anh nhìn mụ, khẽ nhấp một ngụm trà gừng rồi hỏi tiếp, giọng đầy thắc mắc: – Ta hỏi thật, ở cái chảo lửa Đấu xảo đó, người ta tranh nhau sứt đầu mẻ trán để chọn một cái phe mà nương tựa, sao mụ lại gạt tay từ chối hết thảy? Cơ hội đổi đời mười mươi trước mắt. Phe triều đình cũ muốn gầy dựng lại một giang sơn vàng son — thứ mà mụ Cả đang bán mạng đứng về. Rồi bên nền Cộng Hòa đưa ra lập luận về sự khai sáng bởi văn minh, khoa học, chính là con đường mà những doctor như cậu Địch và cả bà Thục Đoan tin tưởng lựa chọn. Ngay cả một cuộc đấu tranh đầy lý tưởng từ cánh miền Bắc, kêu gọi giải phóng qua những xấp truyền đơn của đám thiếu nữ dưới trướng Sư bà... Tất cả những tiếng nói ấy, lập trường ấy, răng lại chẳng gợi lên trong mụ một chút dao động nào rứa?

Mụ Nuôi khẽ gạt lọn tóc mai lốm đốm bạc, bình thản xếp lại những nếp giấy bản, khóe môi nhếch lên một nụ cười thâm trầm: – Ôn nờ, thói đời “trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết”, phe nào thì cũng là bắt phận đàn bà, dân cày mình làm quân cờ mà thôi. Người ta lo tranh giành ngôi thứ, lo chọn phe chính trị, còn tôi... tôi bận lo cái mạng mình còn giữ được hay không.

Bà khẽ kéo nhẹ chéo áo nâu sồng, để lộ vết sẹo đỏ quạnh mới lên da non bên bả vai. Đó là bí mật kinh hoàng về trận ám sát hụt đêm Đấu xảo mà mụ giấu nhẹm, giấu luôn cả chồng mình là ông Liên. Phát đạn bắn tỉa của gã mật vụ Bình suýt chút nữa đã lấy mạng mụ nếu không có sự can thiệp từ bóng tối của người quen cũ. Đêm đó, chính cậu Địch đã thầm lặng, tự tay sát trùng và điều trị vết thương cho mụ trong mật thất, tuyệt đối giữ kín kẽ với gia tộc.

Mụ Nuôi thở dài, giọng ráo hoảnh: – Đi qua lằn ranh sinh tử rốt cục mới biết, cái danh phận chính thất hay dâu thứ, ngôi thứ trong nhà cổ họ Phan cũng chỉ là trò múa rối. Đến cái mạng mình mà tụi nó còn muốn tước đoạt một cách có sắp xếp, thì sự xuất hiện của bà Tư Vũng Tàu hay cái uy quyền gia phong của ông Liên bấy giờ có là chi đâu để tôi phải bận tâm, ghen tuông cho mệt xác? Tôi còn bao nhiêu cái miệng chờ ăn, đám con tôi còn đói rách sau lũ. Ôn cứ giao khuôn in tiền vàng loại tinh xảo nhất ngày xưa tiến cung cho tôi. Cuối năm rồi, người sống cần gạo, người chết cần đức tin, mình cứ lo kiếm tiền cứu mạng bà con trước đã, nghe ôn?

Ôn Biện nghe xong, im lặng một hồi lâu rồi thở dài, ánh mắt nhìn xoáy vào vết thương chưa lành trên vai mụ, giọng chùng xuống đầy thấu cảm: – Giờ ta ít nhiều rõ hơn rồi... Sự lựa chọn của ta giúp mụ thêm một lần nữa với đống giấy này vậy, nếu không được với kẻ sống thì biết đâu được với kẻ chết. Mà thời buổi ni, người sống và kẻ chết chẳng phân biệt được, quá nhiều kẻ đang sống sờ sờ ra đó mà cái tâm cái hồn như đã chết rồi đấy thôi.

Mụ Nuôi tự tay rót bát nước chè xanh đặt bên cạnh ông lão: – Ôn đã biết trước kết cục, rứa sao ngày đó ôn vẫn cặm cụi thức thâu đêm để vẽ, để giao hết mộc bản gia bảo cho tôi mang đi?

Ôn Biện bấy giờ mới hạ chiếc đục xuống, ngước đôi mắt kèm nhèm nhưng tinh anh nhìn mụ. Ông vuốt chòm râu bạc, thở dài một tiếng đầy thâm sâu:

– Đời ni làm chi có chuyện công bằng cho những sản vật của dân cày, hả mụ? Cái hội đồng Đấu xảo đó, ngay từ đầu đã là cái sân khấu chính trị của đám quan chức Cộng hòa và giới thượng lưu cung đình cũ. Tụi nó xài tiền đô-la, xài mưu hèn kế bẩn để dìm chết tranh làng Sình của mụ, ta đã lường trước từ khi mụ chưa bước chân lên xe đò. Ta giúp mụ, không phải vì cái giải hữu danh vô thực kia. Ta giúp mụ vì ta muốn mụ thấy rõ bộ mặt thật của thế cuộc. Thua một ván cờ sòng phẳng với kẻ tiểu nhân, để cái đầu mụ tỉnh ra, biết đường mà dấn thân vào con đường lớn hơn. Đó mới là cái đích của ta.

Mụ Nuôi khẽ gật đầu, lòng chợt nhẹ tênh. Sự thất bại có sắp xếp ấy hóa ra lại là một bài học nhân sinh đắt giá. Ôn Biện chỉ tay vào đống khuôn gỗ mới đục, hạ giọng: 

– Trên phố người ta chuộng vàng son, còn dưới làng ni sau lũ, người sống cần ăn, người chết cần được sưởi ấm bằng đức tin. Cuối năm rồi, biết đâu nghề làm giấy tiền vàng mã ni sẽ cứu sống cái gia đình mụ và đám góa phụ làng Sình. Ta đã chuẩn bị sẵn khuôn in vàng mã mụ cứ đem về mà làm. Đàn ông lo việc súng đạn, đàn bà mình lo việc giữ mạng và giữ nghề.

Trước khi mụ Nuôi quẩy gánh ra về, Ôn Biện dắt mụ vào gian buồng tối, trao cho mụ một xấp giấy bản được gói bọc vô cùng cẩn mật trong lớp vải thô: 

– Mụ Nuôi có đường đi lối lại trên phố Thần Kinh. Mang cái ni đến quán cà phê bên sông Hương, tìm gặp mấy người quen ta. Bảo với họ: “Mực làng Sình không phai dưới nước lũ, cốt cách người miền Trung không quỳ dưới họng súng.” Đi đường vòng để cứu người, việc ni chỉ có cái đầu lạnh của mụ mới làm nổi.

Mụ Nuôi siết chặt bọc giấy vào lòng, bước chân dứt khoát đạp lên lớp bùn non sau lũ. Một chương mới trong cuộc đời giao liên và sinh kế của mụ chính thức mở ra giữa những ngày cuối năm xám xịt mùi khói đạn. Nghề làm giấy tiền vàng mã. Ít ai biết, mụ đã thừa hưởng những bí kỹ làm đồ mã cốt cách cung đình, từng được tạo tác tinh xảo để tiến cung triều Nguyễn. 

…

Vượt Ngục

Cơn bão gia tộc tạm lắng, trả lại cho gian nhà tả vu một bầu không khí im lìm, đặc quánh mùi ẩm ướt của đất sỏi miền Trung sau lũ. Chiếc đèn măng-xông vặn nhỏ hết cỡ, hắt lên vách đất những chiếc bóng lay lắt.

Mụ Nuôi bước vào, trên tay bưng một bát cháo hành nóng hổi cùng đĩa gừng nướng xắt lát — thứ thuốc dân dã nhưng linh nghiệm nhất của xứ này để chống lại cái khí lạnh độc sau bão. Bà dừng lại ở bực cửa, im lặng nhìn người đàn bà phương Nam đang ngồi trên chiếc phản gỗ.

Khác với cái vẻ dữ dằn, cong cớn dắt con thách thức mụ Cả lúc ban chiều, bà Tư lúc này bộc lộ rõ cái cốt cách của một người con gái đất Sài Gòn — Vũng Tàu. Bà Tư có vóc dáng nhỏ bé, mảnh mai, nhưng ở người đàn bà ấy toát ra một vẻ kiêu kỳ lạ lùng, thứ kiêu kỳ không đến từ lụa là cung đình như mụ Cả, mà đến từ tư tưởng tự do, phóng khoáng của một vùng đất mới. Mái tóc uốn lọn thời thượng kiểu phòng trà đã hơi rối, đôi mắt sắc sảo mang cái nhìn thẳng thắn, không chút kiêng dè hay giấu giếm. Dù mặc bộ đồ bộ lụa satin sặc sỡ đã lấm lem bùn đất, bà vẫn giữ cái lưng thẳng tắp, phong thái tự chủ của một người đàn bà đã đứng độc lập trong vùng duyên hải đầy sóng gió.

Thấy mụ Nuôi vào, bà Tư khẽ sửa lại tà áo, nhướng đôi mày thanh tú: – Chị Hai… Tôi tưởng chị vô đây để đưa cho tôi một cái luật gia phong nữa chứ?

Mụ Nuôi bình thản đặt bát cháo xuống mặt phản, hương gừng hành bốc lên cay nồng. Bà ngồi xuống chiếc đòn tre đối diện, khẽ vuốt lại nếp áo nâu sồng rách gấu, cất giọng thâm trầm: 

– Cô Tư nờ, thói đời “ớt nào mà ớt chẳng cay, gái nào mà gái chẳng hay ghen tuông”. Nhưng mụ Nuôi ni đi qua hai làn sóng đạn rồi, cái mạng còn suýt mất dưới tay tụi mật vụ, thì ba cái trò ghen tuông ngôi thứ có mài ra mà ăn được mô? Cô ăn hết bát cháo ni cho ấm người, rồi tụi mình nói chuyện sòng phẳng.

Bà Tư khẽ khựng lại trước sự điềm nhiên đến lạnh lùng của mụ Nuôi. Bà bưng bát cháo lên, húp một ngụm, cái vị cay ấm lập tức chạy rần rật trong huyết quản. Bà nhìn mụ Nuôi, ánh mắt bộc lộ sự ngạc nhiên và một chút ngưỡng mộ ngầm: – Chị Hai nờ, nói thiệt lòng, ở trong Nam tôi nghe người ta đồn đàn bà miền Trung phong kiến, cam chịu dữ lắm. Chiều nay thấy mụ Cả khóc lóc, đòi lôi vong linh mệ chồng ra để ăn hiếp tôi, tôi cứ nghĩ chị cũng vậy. Nhưng cái cú dằn khay trà của chị chiều nay… thiệt tình làm tôi tỉnh người. Chị không giống đám đàn bà quanh quẩn xó bếp ở cái phủ này.

Mụ Nuôi bật cười, tiếng cười khan nhưng lạnh lẽo, sắc lẹm: – Cam chịu à? Đàn bà xứ ni nếu cam chịu thì đất cày lên sỏi đá, bão lũ triền miên làm răng mà sống nổi qua mấy đời? Mệ ruột tôi ngày xưa dứt khoát bước thêm bước nữa để tự định đoạt đời mình. Tôi lớn lên dưới bờ vai của cậu Vệ quốc đoàn, lèo lái cả một tiệm cơm lính tráng, thầu cả chuyên cơ chở hàng từ Nam ra Trung. Đời tôi tự cầm lái, chứ không đợi một gã đàn ông nào ban phát.

Nghe đến đó, đôi mắt bà Tư chợt sáng lên, một luồng tư tưởng đồng điệu va đập mạnh vào tâm trí. Người đàn bà Sài Gòn ấy hạ bát cháo xuống, dấn người tới trước, cái vẻ cong cớn đanh đá ban chiều bay biến, chỉ còn lại sự nhạy bén của một thương nhân thạo đời. Bà hạ giọng xuống cực thấp: – Vậy mà ông Liên về đây cứ nghĩ tụi mình chỉ là lũ đàn bà quanh quẩn xó bếp để ông ấy dùng luật gia phong áp đặt. Ở Sài Gòn, tôi mở tiệm buôn, tự tay giao dịch với giới thương hồ phương Tây, từ chối cả mật vụ Mỹ. Tôi yêu ông Liên vì dáng đứng khẳng khái dưới trận mưa đòn ở nhà tù Côn Đảo, và tôi bồng con lặn lội về tận cái làng Sình xơ xác này chịu tiếng "vợ theo", chịu nhục nhã... cũng là vì một mật cơ. Ông Liên... ông ấy là Việt Cộng nằm vùng, chị Hai nờ!

Hai chữ "Việt Cộng" vừa buông ra, mụ Nuôi bàng hoàng đến lặng đi. Bát nước chè xanh trên tay bà khẽ sóng sánh. Cả cuộc đời mụ đã quá chán ghét những danh xưng phe phái mang mùi máu và khói súng tàn nhẫn ấy. Nhưng sự tỉnh táo của người đàn bà thép lập tức kéo bà trở lại thực tại. Mụ Nuôi xoáy sâu ánh mắt vào bà Tư: – Lão Liên giấu tụi mình để làm đại cục, dắt cô về đây với cái cớ gia phong thực chất là một nước cờ ngầm. Cô mang tài chính từ miền Nam ra, lão có đưa cô giữ thứ gì không?

Bà Tư khẽ giật mình, chiếc kiềng vàng trên cổ lay nhẹ: – Ông Liên đưa cho tôi một mật mã tài chính và một danh sách điền địa cổ của dòng họ Phan - Trần, bảo tôi phải tính toán luân chuyển dòng tiền. Ông ấy nói... dưới lòng đất từ đường chi thứ có một thứ mà cả mật vụ lẫn cựu thần triều đình đều đang thèm khát.

– Đúng rứa! Và cái thứ dưới lòng đất đó, mụ Cả này cũng đã biết từ lâu!

Một giọng nói trầm đặc, lạnh lẽo bất ngờ vang lên từ phía bực cửa tối. Mụ Cả bước vào, khuôn mặt không còn vẻ điên loạn ghen tuông của một người đàn bà bị phụ tình, mà là sự sắc sảo, thâm trầm của kẻ đứng đầu chi trưởng. Mụ khẽ khép cánh cửa buồng, nhìn thẳng vào hai người đàn bà kia: – Hai người tưởng tôi chỉ biết có ghen tuông hẹp hòi thôi sao? Ông Liên tưởng ông ấy đi biệt tích thì tôi không biết ông ấy làm gì à? Tôi bám lấy phe triều đình cũ, bắt tay với mật vụ Bình cũng là để tìm cách giữ lại cái mạng cho thằng Sơn, con Thúy trước ván cờ sinh tử của cái dòng họ này. Ông Liên mang người đàn bà phương Nam về đây, dùng cái uy quyền gia phong để che mắt thiên hạ, thực chất là muốn kích hoạt huyết mạch tài chính ngầm trước khi bão táp ập tới.

Không gian gian nhà tả vu bỗng chốc trở nên nghẹt thở. Ba người đàn bà — ba thế lực, ba luồng tư tưởng đại diện cho ba miền và ba thế cuộc khác nhau — giờ đây đang đứng chung một chiến tuyến ngầm. Sự xuất hiện của bà Tư, sự nhẫn nhịn của mụ Nuôi và sự thức tỉnh của mụ Cả đã tạo nên một thế chân kiềng đầy toán tính. Họ nhận ra, ông Liên dẫu có bản lĩnh ngoài chiến khu, nhưng trong ngôi nhà này, ông đã đánh giá thấp những người đàn bà đầu gối tay ấp.

Mụ Nuôi đứng sừng sững, ánh nhìn sắc lẹm lướt qua mụ Cả rồi dừng lại ở bà Tư. Khuôn mặt tạc bằng đá núi của mụ hiện lên một quyết định tối hậu: – Đàn ông lo việc vĩ mô, lo chọn phe chính trị, còn đàn bà mình phải lo giữ lấy cái mạng sống và cốt cách cho con cái mình trước. Lão Liên muốn dùng tụi mình làm quân cờ che mắt thiên hạ, thì tụi mình sẽ tự tay lật ngược thế cờ. Cô Tư có cái đầu tính toán của thương trường, chị Cả có mối quan hệ của chi trưởng, còn tôi có cái mạng lì của đàn bà miền Trung.

Mụ Nuôi hạ giọng, thanh âm đầy uy lực đưa cả ba bước vào một âm mưu kinh hoàng: – Cái mật hộp dưới lòng đất từ đường kia... đêm rằm tới khi con nước sông Hương trở dạ, ba đứa mình phải tự tay đào nó lên trước ông Liên. Danh sách phản gián và long mạch dòng họ, phải do đàn bà chúng ta nắm giữ!

Mụ Cả và bà Tư nhìn nhau, một cái gật đầu ngầm đầy quyết đoán được thiết lập giữa ba người đàn bà thép. Bí mật thực sự về danh tính ông Liên, danh sách phản gián đứng đầu dòng họ và ván cờ lật đổ uy quyền gia phong vẫn còn nằm im lìm trong bóng tối, chờ đợi một đêm trăng máu định mệnh sắp tới...

Phần 1:https://chienphan.blogspot.com/2023/04/gio-ve-mien-trung-nguoi-ba-o-au-song.html

Phần 2: https://chienphan.blogspot.com/2023/04/gio-ve-mien-trung-2-lang-sinh.html

Phần 3: https://chienphan.blogspot.com/2026/05/story-gio-ve-mien-trung-3-tu-uong.html

Phần 4: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-4-imperial.html

Phần 5: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-5-ben-thuy.html 

Phần 6: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-6-song-khua.html

Phần 7: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-7-au-xao.html

Phần 8: https://chienphan.blogspot.com/2026/06/story-gio-ve-mien-trung-8-phong-thu.html

***

Changing destiny, one grieves over the shifting tides of life, To whom can one confide the matters of mountains and rivers? (Nguyễn Quang Diêu)

In the middle of the courtyard paved with mossy Bát Tràng bricks, Mụ Cả stood arrogantly, narrowing her malicious eyes as she hurled bitter insults at Mụ Nuôi following the latter's failure at the Grand Exhibition the previous year:

"No matter how high you try to climb, you are nothing but mud clinging to the feet of a phoenix."

Mụ Nuôi ignored her completely. She did not cast so much as a single glance at Mụ Cả; her gaunt hands calmly smoothed down the sheets of coarse bamboo paper, neatly stacking the intricate bundles of joss paper and ghost money onto the heavy wooden bed. To her, such narrow-minded jealousy was entirely insignificant compared to the starvation and poverty plaguing the villagers outside after the recent devastating flood.

Suddenly, the heavy wooden doors were pushed open. Ông Liên walked in, leading a sharp-featured woman who carried the distinct scent of the Southern sea breeze.

Mụ Cả stared wide-eyed at the newcomer, her face contorting with humiliation. She shrieked, lunging straight at Bà Tư:

"You Southern Salem whore! How dare you show your face here to steal my husband and defile this clan's traditions? The village is ruined after the flood, the clan line is in dire straits, and yet Ông Liên brings this flamboyant creature back here just to spite me?!"

Bà Tư parried Mụ Cả's scratching hands with one arm, decisively thrusting her away. Standing with her hands on her hips, she retorted with sharp defiance:

"Bring it on, Eldest Wife! You think being the eldest daughter-in-law of the Phan clan makes you special? Your face is as sour as a monkey eating chili, no wonder your husband stays away and never bothers to look at you!"

"You... who the hell do you think you are to talk back like that in this Imperial Capital?!" Mụ Cả shook with absolute rage, preparing to lunge again.

Standing between his two fiery wives, Ông Liên ignored them completely. He made no effort to intervene, nor did he spare a glance at their petty jealousy. His gaze drifted across the flood-mud stains on the ancestral hall walls, before settling on Mụ Nuôi's gaunt silhouette. He slammed his backpack onto the ground, his voice—rattling with a thick, gravelly Central accent—heavy with exhaustion and the burden of the times:

"Quiet down, all of you! Can't you see the villages out there are devastated and the people are starving after that brutal flood? I didn't come back to watch you play the fool with your jealousy. The debts on the farms, the clan taxes, and a mountain of relief work for our relatives are weighing heavily on my shoulders. We need to settle the order of this house quickly so I can attend to greater matters! Anyone who can't stand it can walk right out of those gates!"

His callous, authoritative words made both Mụ Cả and Bà Tư freeze, plunging the courtyard into sudden silence. Ông Liên turned to look at Mụ Nuôi, his sharp gaze softening slightly.

Mụ Nuôi slammed her heavy tea tray onto the stone table in the center of the yard. A sharp, dry “Clack!” echoed through the space. She stood up calmly, looked at Ông Liên, and turned to take control of the situation:

"Sister Cả! Mind your dignity as the eldest daughter-in-law; don't let outsiders look in and laugh at us. As for you, Cô Tư, this Central land is poor and truly ravaged by the flood, but 'starve in clean clothes, stay pure in rags.' Move into the left wing of the side house."

Bà Tư looked at Mụ Nuôi, her previous shrewish demeanor vanishing instantly. Only then did Mụ Nuôi approach Mụ Cả, placing her gaunt hand on the eldest wife's trembling, humiliated shoulder, whispering softly:

"Wipe your tears and go inside to look after Sơn. Our lives are already ruined; we must keep a clear head to care for the children's future. Don't let men treat us like old coats—to be put on or cast off whenever they please!"

Mụ Cả looked up at Mụ Nuôi, choked back a sob, and turned to walk straight into the house, completely abandoning her intention to fight.

Mụ Nuôi turned and hoisted her shoulder poles laden with joss paper, heading back toward the main house. She needed to find food; too many mouths were waiting for her, from her own infants to the impoverished souls out there. Ông Liên's return and his schemes regarding clan hierarchy were none of her concern at this moment.

December

Leaving the clamorous ancestral hall of the Phan clan behind, Mụ Nuôi carried her gánh poles straight toward the far edge of Sình Village, where a mud-and-thatch house stood thick with the scent of ink, nacreous pigments, and persimmon wood. This was the home of Ôn Biện—the old woodblock artisan, the rare genius behind the very prints she had taken to the Grand Exhibition. Ôn Biện, gaunt as an old bamboo stalk, his hands scarred and blackened by wood resin, was quietly and meticulously carving a block of persimmon wood.

Seeing Mụ Nuôi enter with the poles of ghost money on her shoulders, the old man did not look up, only chuckling dryly in his gravelly, ancient Huế accent:

"So you're back, Nuôi? The storm of that Exhibition on the streets swept everything clean, eh? Now you're back to carrying a gánh of paper money to sell for the year-end, I reckon?"

Ôn Biện set his chisel down, his rheumy but piercingly sharp eyes fixing upon her. He took a sip of ginger tea and asked, his voice full of curiosity:

"Tell me honestly, in that cauldron of an Exhibition, where people were tearing each other apart just to pick a side to lean on, why did you wave them all away? A golden opportunity to change your life was right in front of you. The old imperial court faction wanted to rebuild a golden kingdom—the very side Mụ Cả is risking her life for. Then the Republic offered their arguments of enlightenment through Western civilization and science—the path that doctors like Young Master Địch and Madame Thục Đoan faithfully chose. Even the idealistic struggle from the North, calling for liberation through the leaflets of those young girls under the Reverend Matron... Why didn't any of those voices or stances sway you even a little?"

Mụ Nuôi faintly brushed back a strand of her silver-streaked hair, calmly folding the sheets of bamboo paper. The corner of her lips curved into a thâm trầm smile:

"Ôn nờ, as the proverb goes, 'when buffaloes fight, it's the flies that die.' Whichever side wins, they just use us women and farmers as mere pawns. Let them squabble over hierarchy and political sides. As for me... I'm too busy worrying about whether I can keep my own life."

She gently pulled aside her brown rustic tunic, exposing a dark red scar just healing into fresh skin on her shoulder. This was the terrifying secret of the botched assassination attempt on the night of the Exhibition—a secret she hid completely, even from her husband, Ông Liên. The sniper bullet from agent Bình would have claimed her life had it not been for the intervention from the shadows by her old acquaintance. That night, it was Young Master Địch who had quietly, by his own hand, sterilized and treated her wound inside the secret chamber, keeping it absolutely hidden from the clan.

Mụ Nuôi sighed, her voice flat:

"Only after crossing the boundary of life and death do you realize that the titles of primary or secondary wife, or one's rank in the ancient house of Phan, are nothing but a puppet show. When they can orchestrate an attempt to snatch my very life, why should the arrival of Bà Tư Vũng Tàu or Ông Liên's grand clan authority bother me? Why waste my breath on jealousy? I still have too many mouths to feed; my children are starving after the flood. Just hand over the finest paper-money molds that were once used for imperial tributes. It's the end of the year; the living need rice, and the dead need faith. Let us focus on making money to keep our people alive first, alright, Ôn?"

Hearing this, Ôn Biện fell silent for a long time before letting out a heavy sigh, his gaze drilling into the unhealed wound on her shoulder. His voice dropped with deep empathy:

"Now I understand a bit better... My choice will aid you once more with this pile of paper, then. If we cannot prevail with the living, then perhaps we can with the dead. Though in these times, there is little difference between the living and the dead; too many are walking around alive when their minds and souls have long been dead."

Mụ Nuôi poured a bowl of green tea with her own hands and set it beside the old man:

"You knew the outcome beforehand, Ôn. So why did you still toil through the nights to carve those blocks and hand over all your ancestral woodblocks for me to take away?"

Only then did Ôn Biện lower his chisel and look up at her. Stroking his silver beard, he sighed deeply:

"Since when has there ever been justice for the fruits of a farmer's labor, my dear? That Exhibition committee was, from the very start, nothing but a political stage for Republican officials and the old court aristocracy. They used US dollars and foul plots to bury your Sình Village prints; I foresaw it before you even stepped onto the bus. I didn't help you for some hollow prize. I helped you because I wanted you to see the true face of the world. Losing a fair game to a scoundrel clears your head, showing you how to embark on a greater path. That was my true goal."

Mụ Nuôi nodded slightly, her heart suddenly feeling light. That orchestrated failure had turned out to be a priceless lesson in life. Ôn Biện pointed at the pile of freshly carved wooden molds, lowering his voice:

"On the streets, they crave gold and splendor, but down here in the village after the flood, the living need food, and the dead need to be warmed by faith. It is the end of the year; perhaps this trade of making joss paper will save your family and the widows of Sình Village. I have prepared the molds for the gold-leaf paper; take them home and work. Let the men worry about guns and ammunition; we women will worry about keeping our lives and our craft."

Before Mụ Nuôi hoisted her gánh poles to leave, Ôn Biện led her into the dark inner room, handing her a stack of bamboo paper wrapped with absolute care in a piece of coarse cloth:

"You have your ways and connections on the streets of the Imperial Capital. Take this to the café by the Hương River and find my acquaintances. Tell them: 'The ink of Sình Village does not fade under floodwaters, and the character of the Central people does not kneel before the barrel of a gun.' To save people, we must take the winding path, and only your cold head can manage such a task."

Mụ Nuôi pressed the paper bundle tightly against her chest, her steps resolute as she trod upon the fresh mud left by the flood. A new chapter in her life as a liaison and provider officially opened amidst the year-end days grayed by the scent of gunpowder. The trade of making joss paper. Few knew that she had inherited the secret techniques of crafting palace-grade paper offerings, once meticulously created to be presented to the Nguyen Dynasty court.

The Escape

The clan's storm temporarily subsided, leaving the side house with a still, heavy atmosphere thick with the damp scent of Central Vietnamese gravel after the flood. The Coleman lamp was turned down to its lowest setting, casting flickering shadows against the dirt walls.

Mụ Nuôi walked in, carrying a hot bowl of scallion rice porridge and a plate of sliced grilled ginger—the most rustic yet potent remedy of this region against the toxic cold following a storm. She stopped at the threshold, silently observing the Southern woman sitting on the wooden platform.

Far from the fierce, shrewish creature who had brandished her child to challenge Mụ Cả earlier that afternoon, Bà Tư now revealed the true character of a daughter of the Saigon-Vũng Tàu region. She was small and slender, yet she exuded a strange, haughty elegance—an elegance that did not stem from imperial silks like Mụ Cả’s, but from the free, liberated ideals of a new land. Her fashionable, parlor-style curled hair was slightly tousled, and her sharp eyes held a direct, unblinking gaze that hid nothing. Even though she wore a colorful satin pajama set now stained with mud, her back remained perfectly straight, bearing the self-assured poise of a woman who had stood independent in the stormy coastal regions.

Seeing Mụ Nuôi enter, Bà Tư slightly adjusted her collar and raised her elegant eyebrows:

"Eldest Sister... I thought you came in here to enforce another clan rule upon me?"

Mụ Nuôi calmly set the porridge bowl onto the wooden platform, the pungent aroma of ginger and scallions rising warmly. She sat opposite her on a bamboo stool, gently smoothing the frayed hem of her brown tunic, and spoke in a deep, grounded voice:

"Cô Tư, as the saying goes, 'no chili lacks heat, no woman lacks jealousy.' But this Mụ Nuôi has walked through two crossfires and nearly lost her life to the secret police; what use do I have for petty games of household rank? Eat up this porridge to warm your body, and then we will talk straight."

Bà Tư paused, caught off guard by Mụ Nuôi's chilling composure. She lifted the bowl and took a sip, the warm spice immediately rushing through her veins. She looked at Mụ Nuôi, her eyes betraying surprise and a hint of quiet admiration:

"Eldest Sister, to be honest, down South I heard people say Central women are feudal and submissive. This afternoon, when Mụ Cả was crying and invoking the spirit of the mother-in-law to bully me, I thought you would be the same. But the way you slammed that tea tray... it truly woke me up. You are nothing like the women who tether themselves to the kitchen corners of this estate."

Mụ Nuôi let out a dry, witty chuckle:

"Submissive? If the women of this land were submissive, how could we have survived for generations when the soil turns to stone and the floods are relentless? When my own mother was abandoned by my father for a new wife, she decisively remarried to claim her own happiness; she believed if men could do it, why couldn't women? I grew up under the broad shoulders of a National Guard uncle, ran an eatery swarming with soldiers, and thầu-ed an entire cargo charter from the South to the Central region. I captain my own life; I do not wait for a man’s charity."

Hearing the mention of running a "cargo charter," Bà Tư's eyes flashed as a powerful wave of shared perspective struck her mind. The Saigon woman set her bowl down and leaned forward, her voice vibrant with the spirit of liberation yet tempered with gravity:

"Yet Ông Liên comes back here acting as though we are just a bunch of kitchen-bound hens he can suppress with clan rules. In Saigon, I run my own trading business, sign my own checks, and deal directly with Western merchants, turning away even the American secret service. We women have hands and minds; we are not old coats to be put on or cast off at a man's whim!

Bà Tư paused, her gaze drifting toward the darkened courtyard where Ông Liên’s silhouette had just vanished into the secret chamber. Her voice dropped, carrying a fierce, nostalgic pride:

"I don't love Ông Liên because he is rich or powerful. Lord knows Saigon is full of men begging to look after me. I love him because of the unyielding way he stood beneath the rain of blows at Côn Đảo prison. When I used my money and business connections to smuggle supplies to him, I saw a man who would rather break than bend. It was that fiery ideal that seduced a girl who previously cared for nothing but money and independence. Even my choice to leave the glitz of the city, carry my infant child, and travel all the way to this desolate, flood-ravaged Sình Village—enduring the humiliation of being labeled a 'tag-along wife' and slandered by Mụ Cả... it was all because he entrusted me with a mission. He said this village is holding the lifeblood of a grand game. Eldest Sister, do you know the true ideal that made him endure the chains of Côn Đảo rather than bow to the American-Ngụy regime? Ông Liên... he is a deep-cover Việt Cộng!"

The words "Việt Cộng," slipping from Bà Tư’s elegant lips, struck Mụ Nuôi like a bolt of lightning, leaving the iron woman completely stunned. The bowl of green tea in her hand trembled, nearly spilling over.

Mụ Nuôi's chest heaved as a bitter, terrifying wave from the past surged back. Her entire life, she had detested those grand political factions. To a woman who had lost everything—her eatery, her livelihood shattered by bombs, and nearly her firstborn son—labels like "Việt Cộng" or "Republic" carried nothing but the stench of blood and tany tành warfare. She had only wanted to make joss paper in peace to save the villagers. Yet, by a cruel twist of fate, the husband sharing her pillow, the man who had brought Bà Tư back to dictate clan order, was a central gear in the very machinery of conflict she had spent her life fleeing.

Suppressing her shock, Mụ Nuôi locked her sharp gaze onto Bà Tư, her voice hardening:

"Cô Tư, if Ông Liên were merely an underground operative, he wouldn't need to bring you back here to enforce clan order so ruthlessly upon Mụ Cả and me. He is hiding something else from us."

Bà Tư startled slightly, the golden collar around her neck shifting with her quickened breath:

"What do you mean by that? In Vũng Tàu, when he was preparing me to head Central, he gave me a financial cipher and a list of ancient land deeds belonging to the Phan and Trần clans, telling me to calculate the circulation of funds through the trading houses in Saigon. He said... the soil of this Sình Village is not just farmland after a flood. Beneath the ground of the secondary branch's ancestral hall lies something that both secret agents and the old court officials are desperate to possess."

"Exactly! And that very thing beneath the ground, this Mụ Cả has known about for a long time!"

A deep, chilling voice suddenly cut through the darkness from the threshold. Mụ Cả stepped inside, her face stripped of the hysterical jealousy from earlier, replaced by the sharp, calculating coldness of the head of the primary branch. She quietly closed the chamber door and looked directly at the two women:

"Did the two of you think I am only capable of narrow-minded jealousy? Did Ông Liên think that because he vanished into the war zones, I remained oblivious to what he was doing? I aligned myself with the old court faction and shook hands with agent Bình precisely to find a way to keep Sơn and Thúy alive before this clan's game of life and death plays out. Ông Liên brought a Southern woman here and used clan authority to blind the world, but in truth, he wants to activate that underground financial vein before the storm hits."

The air inside the side house grew agonizingly thin. Three women—three distinct forces and schools of thought representing three regions and three separate fates—now stood on a single, covert battle line. The arrival of Bà Tư, the endurance of Mụ Nuôi, and the awakening of Mụ Cả had formed an iron tripod of calculated strategy. They realized that however brilliant Ông Liên might be out in the war zones, within this house, he had severely underestimated the women sharing his life.

Mụ Nuôi stood towering, her piercing gaze sweeping across Mụ Cả before resting on Bà Tư. Her face, carved like mountain stone, hardened with a final, unyielding decision:

"Let the men worry about their macro-politics and choosing sides. We women must focus on safeguarding the lives and character of our children first. If Ông Liên wants to use us as pawns to deceive the world, then we will use our own hands to overturn the chessboard. Cô Tư has the calculating mind of the Southern markets, Sister Cả has the connections of the primary branch, and I have the stubborn grit of a Central woman."

Mụ Nuôi lowered her voice, her tone vibrating with an authority that drew all three into a terrifying plot:

"That cryptic box beneath the ground of the ancestral hall... on the upcoming full moon night when the waters of the Hương River go into labor, the three of us must dig it up with our own hands before Ông Liên can touch it. The counter-espionage list and the clan’s dragon vein must be held by our hands!"

Mụ Cả and Bà Tư exchanged a look, a silent nod of absolute resolve locking between the three iron women. The true secret of Ông Liên's identity, the counter-espionage list sitting at the top of the clan, and the grand strategy to dismantle his patriarchal authority remained buried in the dark, awaiting the fateful blood moon night...