Chiến Phan

Thứ Ba, 20 tháng 10, 2026

Gửi những người phụ nữ, tôi yêu! (2) To the Women I Love! (2)



VỜI VỢI YÊU THƯƠNG

"Thế giới này có thể nghiêng ngả bởi những phong ba đao to búa lớn của đàn ông,

Nhưng nó chỉ thực sự bình yên và dịu lại dưới đôi bàn tay tảo tần của người phụ nữ."

Dưới tán bàng già

Sài Gòn những ngày này như một gã khổng lồ mang chứng bệnh sốt cao triền miên. Sớm, nắng cháy da cháy thịt như xối lửa xuống từng ô kính ngói, người với người, hối hả lướt qua nhau, trùm kín mít, khô khốc và lạnh lùng. Chiều, cơn mưa dông về từng góc phố, ta với ta, hì hục lội về, che bưng bít, lem luốt cùng rũ rượi.

Chị tôi, bán gánh xôi ven đường.

Trưa, nắng như chảo dầu sôi, chị vẫn kiên nhẫn ngồi bên chiếc thúng xôi ủ kỹ dưới lớp bạt dứa. Đôi bàn tay nứt nẻ, gầy gộc thoăn thoắt xới từng đĩa xôi đỏ rực, nụ cười hiền lành vẫn bừng sáng trên gương mặt rạm nắng, lấm tấm những giọt mồ hôi mặn mòi. Rồi khi dông đến, nước chảy lênh láng trên vỉa hè, chiếc áo mưa mỏng dính chẳng đủ che chắn cho bờ vai gầ, co mình lại dưới tán bàng già, dùng chính thân thể giữ cho thúng xôi gấc không bị nước mưa tràn vào. Áo cơm, cơm áo, gạo tiền.

Như thấy trong đôi mắt chớp chớp vì hạt mưa tạt cay xè chẳng buồn cay đắng, cũng chẳng có vẻ oán thán, chỉ có một sự nhẫn nại mênh mông.

Phụ nữ là thế. Họ nhạy cảm và mỏng manh như cánh hoa trước gió, nhưng khi bão tố cuộc đời ập đến, họ lại hóa thành những dải đê vững chãi nhất, âm thầm gánh vác và bảo vệ những người mình yêu thương. Thương.

Đời, người vẫn quen gọi họ là "phái yếu". Nhưng có lẽ, đó là cú lừa dịu dàng và đẹp đẽ nhất mà tạo hóa đã gán ghép cho thế gian này. Yếu mềm ở đâu khi một tay vừa chu toàn công việc xã hội, vừa là chiếc phao cứu sinh níu giữ sự bình yên cho cả một gia đình?

Ngợp bóng đêm

Nếu có ai đó bảo rằng phụ nữ ngày nay đã sung sướng hơn rất nhiều nhờ sự giải phóng và tiến bộ của xã hội, thì có phải ta vội vàng nhảy đến một kết luận sớm không? Thời đại mới không giảm đi một gánh nặng, chỉ khoác lên mình một hình thái phức tạp và tinh vi hơn.

Đồng nghiệp tôi.

Ban ngày, dưới ánh đèn LED trắng ở tòa nhà văn phòng hiện đại, cô ấy là một "chiến binh" đúng bài. Một bộ vest công sở phẳng phiu, mang đôi giày cao gót nhọn hoắt gõ lách cách trên sàn gạch men bóng loáng, tự tin trong thuyết trình, nghiễm nhiên với những áp lực của thị trường một thời đại số. Đào thải và tuổi hưu dường như ngắn lại chẳng đặng đừng. Người ta thấy sự sắc sảo, độc lập và bản lĩnh không hề thua kém bất kỳ gã đàn ông lực lưỡng nào.

Nhưng khi kim đồng hồ nhích qua con số tám giờ tối, khi ánh đèn công sở vụt tắt, cô lại trút bỏ lớp vỏ bọc kiêu hãnh ấy để quay về với thiên chức vốn có.

Len lỏi qua dòng người kẹt xe giờ cao điểm, cô hối hả chạy về nhà. Đôi giày cao gót kiêu kỳ ban sáng được thay bằng đôi dép xốp quen thuộc. Đôi bàn tay vừa gõ bàn phím bảnh bao khi nãy giờ đây lại thoăn thoắt nhặt rau, kho cá, dọn dẹp đống đồ chơi ngổn ngang của con nhỏ, và dỗ dành tiếng khóc đêm của đứa trẻ đang tuổi mọc răng. Chẳng thiết tha. 

Cô bạn ấy ngồi gục đầu bên bàn ăn lúc đêm, khi cả căn nhà đã chìm vào giấc ngủ tĩnh lặng. Ánh sáng mỏng manh từ màn hình điện thoại rọi lên gương mặt phờ phạc, đốm quầng thâm hiện rõ dưới bờ mi cong. Cô ấy mệt. Một sự mệt mỏi buông lơi trong khoảng lặng rỗng toát. Thế nhưng, chỉ cần nghe tiếng cựa mình nhè nhẹ hay tiếng thở ngô nghê của đứa con nhỏ trong phòng ngủ, đôi mắt ấy lại ánh lên một tia sáng ấm áp, dịu dàng đến vô bờ.

Yêu sự mặn mòi, chẳng gọi là hy sinh vì chẳng diễn tả hết ấy, giờ đây ẩn giấu đằng sau những nụ cười rạng rỡ, đằng sau sự nỗ lực gấp đôi để vừa giữ trọn nét kiêu hãnh ngoài xã hội, vừa vẹn tròn ngọn lửa ấm nơi góc bếp gia đình.

Cân bằng ấy tìm kiếm ở đâu ra? Lạ. Con người ta lại lao đi tìm điều ấy. 

Mấy ai dừng lại để hỏi xem: Đằng sau chiếc gót nhọn kia, đôi chân họ đã rỉ máu bao nhiêu lần?

Tan vào sương đêm

Mẹ tôi—người phụ nữ miền Tây cả đời gắn chặt với sông nước, chợ đời. Bức tranh quê hương trong ký ức của nó luôn đối lập gay gắt giữa sự trù phú của thiên nhiên và sự tảo tần, khắc khổ của dáng người.

Chiều miền Tây, những cánh đồng lúa chín vàng ươm trải dài đến tận chân trời, rộn rã tiếng chim sẻ gọi đàn và mùi thơm ngào ngạt của rơm rạ ngày mùa. Giữa cái mênh mông rực rỡ của đất trời lại là dáng hình nhỏ thó, liêu xiêu của mẹ. Mẹ quẩy đôi gánh nặng trên vai, bước chân bì bõm qua những đoạn đường đập nước lầy lội. Đôi gánh ấy quẩy từ một miền Trung nắng cháy rát thịt, quẩy dặm trường về tận miền sông nước Tây Nam Bộ vẫn dẻo dai quẩy tiếp, chở che cả một gia đình qua những trận giông bão kiếp người. Để rồi trong một đêm tối trời tĩnh lặng, anh Hai ngồi lặng đi một lúc, khẽ gật đầu thở dài: "Ừ... ngày xưa mẹ cực lắm."

Chiếc áo bà ba sờn vai của mẹ ngấm đẫm mồ hôi, đốm những vệt muối trắng xóa sau bao ngày phơi mình dưới nắng mưa tàn nhẫn. Bàn chân mẹ với những ngón xòe rộng ra như rễ cây cổ thụ—bám chặt lấy lớp bùn trơn lỏng chỏng, ghim từng bước dẻo dai vì sợ chỉ cần một nhịp sảy chân sẽ làm rơi bao lúa đang quằng nặng trên vai.

Nó nhớ những đêm mưa dông xối xả trên mái lá của chiếc ghe dập dềnh bồng bềnh theo từng nhịp sóng nước. Để cho anh em nó được êm ấm chìm vào giấc ngủ nồng, có người mẹ vẫn lặng lẽ thức giấc giữa đêm sâu. Tiếng nước mưa dầm dề giọt tõm, tõm vào chiếc chậu nhôm cũ đều đặn như nhịp đập chầm chậm của thời gian, hòa quyện với tiếng thở dài nhè nhẹ, thăm thẳm của mẹ.

Bàn tay mẹ gầy guộc, chằng chịt những nếp nhăn và vệt sẹo sâu do lưỡi liềm gặt hay mép lá lúa bén ngót cứa phải.

Mẹ, và hàng triệu người mẹ ngoài kia, giống như những ngọn nến âm thầm tự đốt cháy chính mình để tỏa ra ánh sáng ấm áp bảo bọc cho đàn con. Họ chưa từng học qua những triết lý cao siêu về tình yêu thương, nhưng toàn bộ cuộc đời họ lại là một bản trường ca tuyệt đẹp và trọn vẹn nhất về sự vị tha. Cho mãi chẳng hoài nhận lại! Lạ. Như nước từ trời cứ thế mà tuôn! 

Hàn gắn những vỡ vụn

Trong suốt chuỗi series "Gửi những người phụ nữ tôi yêu" hay “nếu ngày mai không có phụ nữ”, nó đã từng đi qua nhiều cung bậc cảm xúc: từ những rung động ngây thơ của tuổi trẻ, những ngô nghê trong tình yêu đôi lứa, cho đến những chiêm nghiệm sâu sắc của một kẻ đã bước qua nửa dặm đường đời…Yêu đến tận cùng!

Và ở một thời hiện tại, khi đã chứng kiến quá nhiều sự đổ vỡ, chia lìa và tổn thương, một cảm xúc tận cùng với yêu: Phụ nữ kiến tạo sự sống và là những gã thợ hàn gắn vĩ đại nhất của nhân gian.

Bạn tôi. Một người phụ nữ trẻ—một người mẹ đơn thân—đang kiên nhẫn nắm tay đứa con nhỏ mắc hội chứng tự kỷ đi dạo trong công viên vào một chiều thu nhạt nắng.

Xung quanh là tiếng cười nói rộn rã của những đứa trẻ bình thường khác, là ánh mắt e ngại, dò xét hay thậm chí là xô bồ, thiếu thấu cảm từ một vài người qua đường. Đứa trẻ bỗng dưng lên cơn hoảng loạn, nó la hét, đập phá và ngã lăn ra giận dỗi trên thảm cỏ.

Giữa cái khung cảnh hỗn loạn và áp lực tâm lý đè nặng ấy, người mẹ trẻ không hề nổi giận, cũng chẳng quay đi vì xấu hổ. Bạn lặng lẽ quỳ xuống trên thảm cỏ ướt sương. Đôi tay nhỏ bé ôm trọn lấy thân thể đang rung lên cầm cập của đứa con vào lòng. Cô ghé sát tai con, thì thầm những lời vỗ về dịu dàng như một điệu ru từ tiền kiếp: "Mẹ đây rồi... Mẹ ở đây với con... Không sao đâu con yêu...".

Bạn cứ ôm con như thế, nhẫn nại và kiên trì, mặc cho những nắm đấm nhỏ xíu của đứa trẻ vô tình giáng xuống vai, xuống mặt mình. Và rồi, như một phép màu, sự dữ dội của đứa trẻ dần dịu lại dưới dòng chảy tình thương bao la và ấm áp phát ra từ người mẹ. Nhịp thở của con chậm lại, đôi bàn tay nhỏ bé ôm chặt lấy cổ mẹ, giấu gương mặt đầm đìa nước mắt vào hõm cổ ấm áp ấy. Hồn thơ thẩn trở lại với nhân gian, ôm bạn vào lòng.

Bức tranh ấy đẹp đến mức chẳng cần phải viết ra hai chữ nghẹn ngào.

Sức mạnh của phụ nữ chưa bao giờ nằm ở cơ bắp. Một năng lực kỳ diệu: Khả năng dùng sự dịu dàng để khuất phục những hung hăn, dùng sự nhẫn nại để hàn gắn những vỡ vụn, và dùng tình yêu thương để chữa lành những vết thương sâu thẳm nhất của kiếp người.

Nếu không có phụ nữ, thế giới này sẽ ra sao? Phải chăng ta sẽ lầy vào những nguyên tắc, tranh chấp hơn thua và những cuộc chiến không hồi kết. Chính họ—với ánh mắt dịu dàng, với nụ cười bao dung và với sự chăm sóc âm thầm—đã biến sa mạc thành đồi yêu thương.

Gửi những đóa đóa hoa không tàn giữa bão dông

Gửi những người phụ nữ tôi yêu,

Dù bạn là ai giữa cuộc đời này: Là người mẹ già nơi quê nhà vẫn ngày ngày ngóng chờ bước chân con trở về bên bậc cửa; là người vợ tảo tần vẫn giữ lửa cho căn bếp nhỏ dẫu ngoài kia sóng gió bủa giăng; là cô gái trẻ đang miệt mài khẳng định bản thân giữa thị thành chật chội; hay là người phụ nữ lặng lẽ thu dọn những mảnh vỡ sau một cuộc hôn nhân tan vỡ để tiếp tục nắm tay con bước tiếp…

Là ai đi nữa, bạn là điều tuyệt vời và dịu dàng nhất mà thế gian này có được!.

Có tiêu chuẩn khắt khe, có định kiến hẹp hòi hay những vết xước của quá khứ, chẳng làm mờ đi ánh sáng kiêu hãnh bên trong bạn.

Đừng quên dành thời gian để yêu thương, vỗ về và trân trọng chính bản thân mình. Hãy tha thứ cho những vụng dại, những nếp nhăn đã vô tình xếp vệt nơi khóe mắt, và hãy tự hào về những vết sẹo thời gian—bởi đó chính là những gì mà bạn đã trao đi.

Đời có thể còn nhiều bất công, đường đời phía trước có thể giông gió vừa qua, phong ba lại tới. Hãy giữ vững niềm tin vào giá trị của chính mình, giữ cho trái tim đó còn bừng cháy yêu thương, đơn giản vì bạn sẽ luôn là một đóa hoa rực rỡ nhất, hoặc đã từng rực rỡ nhất.

Cảm ơn những bờ vai gầy đã gánh vác cả giông bão.

Cảm ơn những đôi bàn tay thô ráp đã gieo mầm hạnh phúc.

Cảm ơn những ánh mắt dịu hiền đã thắp sáng những đêm đen.

Và cảm ơn sự tồn tại của các bạn—những người phụ nữ tôi yêu—để tôi biết rằng, dẫu thế giới này có cạn cằn đến đâu, thì tình yêu thương vẫn luôn là thứ oxy vĩnh cửu giữ cho nhân tính không bao giờ bị tiêu trừ.

Mở mắt ra thôi, dù đời có muôn vàn sắc xám, thì sự dịu dàng của các bạn vẫn là vạt nắng hồng đẹp nhất sưởi ấm tâm hồn tôi.

"Tuyết sương dẫu phủ mờ thân liễu,

Một nét xuân hồng sưởi thế gian."

Cảm ơn.

https://chienphan.blogspot.com/2012/10/gui-nhung-nguoi-phu-nu-toi-yeu.html

https://chienphan.blogspot.com/2012/10/neu-ngay-mai-khong-co-phu-nu.html

***

To the Women I Love! (2)

BOUNDLESS LOVE AND AFFECTION

"This world may sway and stumble under the bombastic, thunderous storms of men,

Yet it truly finds peace and gently calms down only beneath the tireless hands of women."

Beneath the Old Banyan Canopy

Saigon these days is like a giant struck with a perpetual high fever. In the early morning, the scorching, skin-searing sun pours fire down upon every tiled window pane. People rush past one another, bundled up tight from head to toe, dry and cold. By afternoon, thunderous rainstorms sweep through every street corner; we struggle through the water together on our way home, covered up, drenched, bedraggled, and limp.

My sister sells sticky rice by the roadside.

At noon, under a sun like a boiling pan of oil, she still patiently sits beside her woven basket of sticky rice, carefully insulated beneath a plastic tarp. Her cracked, thin hands nimbly scoop every plate of bright red gac sticky rice, a gentle smile still beaming across her sun-browned face speckled with salty beads of sweat. Then, when the storm arrives and water floods the sidewalk, her thin raincoat is hardly enough to shield her frail shoulders. She curls her body under the old banyan canopy, using her own frame to protect the basket from the pouring rain. A daily struggle for bread and butter.

Yet in her eyes, blinking against the sting of driving raindrops, there is no bitterness, nor a trace of resentment—only an immense, quiet patience.

Women are like that. Sensitive and fragile as petals in the wind, yet when life’s tempests strike, they transform into the sturdiest dikes, silently carrying the burden and protecting those they love. So deeply cherished.

The world is accustomed to calling them "the weaker sex." But perhaps that is the gentlest and most beautiful deception nature ever bestowed upon this earth. Where is the weakness when one hand manages societal work while remaining the lifesaving buoy holding peace together for an entire family?

Overwhelmed by the Dark of Night

If someone were to say that women today have it much easier thanks to women’s liberation and social progress, are we jumping to an early conclusion? The modern era has not lightened the load; it has merely dressed it in a more complex and subtle form.

My colleague.

By day, beneath the bright white LED lights of a modern office tower, she is a quintessential "warrior." Dressed in a crisp business suit, stepping in sharp high heels that click rhythmically across the polished tile floor, she speaks with complete confidence during presentations, navigating the sheer pressure of a digital-age market without skipping a beat. Layoffs and retirement ages seem to shrink inexorably. People see a sharpness, independence, and fortitude in her that rival any muscular man.

Yet when the clock ticks past eight in the evening and the office lights flick off, she sheds that proud shell to return to her innate calling.

Threading through the thick gridlock of rush-hour traffic, she hurries home. The proud high heels of the morning are replaced with her familiar foam slippers. The hands that were gracefully typing on a keyboard moments ago now nimbly pick vegetables, braise fish, clean up her toddler's scattered toys, and soothe the nighttime cries of a teething child. No room for complaints.

She sits slumped over the dining table late at night, when the whole house has fallen into quiet slumber. The faint glow of a phone screen illuminates a weary face, dark circles showing clearly beneath her curved lashes. She is tired—a loose, heavy fatigue floating in the hollow silence. Yet, at the slightest rustle or innocent breath of her little child in the bedroom, a warm, infinitely gentle light gleams once again in her eyes.

Loving that rich, salty depth—a depth that "sacrifice" fails to fully capture—is now hidden behind radiant smiles and double the effort, holding onto pride out in society while keeping the warm flame alive in the family kitchen.

Where can one find such balance? Strange, how people keep rushing out to search for it.

How many ever stop to ask: Behind those sharp high heels, how many times have her feet bled?

Dissolving into the Night Dew

My mother—a woman of the Mekong Delta whose entire life has been bound to the waters and the rustic markets. The picture of home in his memory has always posed a sharp contrast between the richness of nature and the arduous, weathered silhouette of her figure.

On a Delta afternoon, fields of golden ripe rice stretch to the horizon, filled with the lively calls of sparrows and the rich fragrance of harvest straw. Yet amid that vast, brilliant expanse stands her small, wavering figure. Mother carries a heavy shoulder pole, her feet sloshing through muddy, flooded paths. That shoulder pole carried burdens from the scorching, sun-baked Central region, carried them all the way across long miles to the Southwestern delta, doughtily carrying on, shielding an entire family through life's fierce storms. So that on a quiet, pitch-black night, my eldest brother sat still for a moment, gently nodded, and sighed: "Yeah... Mom had it really hard back then."

Her shoulder-worn bà ba shirt was soaked with sweat, speckled with white salt stains after countless days exposed to relentless sun and rain. Her feet, with toes spread wide like ancient tree roots, dug firmly into the slippery, loose mud, taking steady, resilient steps for fear that a single slip would drop the rice sack weighing heavily on her shoulders.

He remembers storm-filled nights when rain poured onto the thatched roof of the houseboat rocking gently on the river waves. So that her children could drift into a sweet, warm sleep, a mother stayed quietly awake in the dark of night. The steady drip, drip of rainwater falling into an old aluminum basin matched the slow beat of time, blending with her soft, deep sigh.

Mother’s hands were thin and bony, crisscrossed with wrinkles and deep scars left by harvesting sickles or the razor-sharp edges of rice leaves.

Mother, and millions of mothers out there, are like candles quietly burning themselves out to give off warm light to shelter their children. They never studied grand philosophies of love, yet their entire lives stand as the most beautiful and complete epic of selflessness. Always giving, never expecting back! How strange—like water falling endlessly from the sky!

Mending the Shattered Pieces

Throughout the series "To the Women I Love" or "If Tomorrow Had No Women," he has passed through many emotional notes: from the innocent flutterings of youth and the naive wonders of young love to the profound reflections of someone who has walked past the mid-mark of life... Loving to the absolute end!

And in the present moment, having witnessed so much heartbreak, parting, and pain, one ultimate realization emerges: Women create life, and they are the greatest repairers of human wreckage.

My friend. A young woman—a single mother—is patiently holding the hand of her young autistic child, walking through the park on a pale autumn afternoon.

All around them are the bright laughs of other children, alongside uneasy, scrutinizing, or even chaotic and unsympathetic glances from passersby. Suddenly, the child falls into a panic, screaming, flailing, and throwing a tantrum on the grass.

Amidst that chaotic scene and heavy psychological pressure, the young mother does not get angry, nor does she turn away in shame. She quietly kneels on the dew-moistened grass. Her small hands wrap completely around her child’s trembling body. She leans close to his ear, whispering sweet comforts like an ancient lullaby: "Mom's right here... I'm right here with you... It's okay, my love..."

She holds her child like that, patient and enduring, even as the child's tiny fists accidentally strike her shoulders and face. And then, as if by a miracle, the child's distress gradually settles beneath the vast, warm stream of love flowing from his mother. His breathing slows, his little hands tightly wrap around her neck, hiding a tear-streaked face in the warmth of her collarbone. A wandering soul returns to the world, holding her close.

That picture is so beautiful it needs no words to speak of choked emotion.

A woman's strength has never resided in muscle. It is a magical power: the ability to use gentleness to subdue aggression, patience to mend what is broken, and love to heal the deepest wounds of human existence.

What would this world be without women? Perhaps we would bog down in rigid rules, petty disputes, and endless wars. It is they—with their gentle eyes, forgiving smiles, and silent care—who transform the desert into a hill of love.

To the Flowers That Never Fade Amidst the Storm

To the women I love,

Whoever you are in this life: Whether an aging mother back home still waiting by the doorway for her child's return; a devoted wife keeping the hearth lit in a small kitchen despite the gathering storms outside; a young woman tirelessly proving herself in a cramped city; or a woman quietly picking up the shattered pieces after a broken marriage to hold her child’s hand and keep walking...

Whoever you are, you are the most wonderful and gentle blessing this world possesses!

Let no strict standards, narrow prejudices, or past scars dim the proud light within you.

Never forget to take time to love, soothe, and cherish yourself. Forgive the past mistakes, the fine lines that have gently settled around the corners of your eyes, and take pride in those scars of time—for they are the very proof of everything you have given.

Life may still hold injustice; the road ahead may have just weathered a storm only for another tempest to arrive. Keep firm faith in your own worth and keep that heart burning with love—simply because you will always be the most brilliant flower, or one that once bloomed most brilliantly.

Thank you to the frail shoulders that have carried entire storms.

Thank you to the rough hands that have planted seeds of happiness.

Thank you to the gentle eyes that have lit up the dark nights.

And thank you for your existence—the women I love—so that I may know that no matter how dry and barren this world may become, love remains the eternal oxygen keeping humanity from ever being erased.

Just open your eyes; though life may hold a thousand shades of grey, your gentleness remains the most beautiful ray of pink sunshine warming my soul.

"Though frost and snow may veil the willow's frame,

A touch of spring's pink warmth restores the world."

Thank you.

Chủ Nhật, 18 tháng 10, 2026

[Sách] Phật giáo và Islam trên con đường tơ lụa - Johan Elverskog


 "Những cuộc va chạm vĩ đại nhất của lịch sử không sinh ra từ đao kiếm rướm máu hay tham vọng xưng hùng xưng bá của những kẻ cuồng vọng. Trên dải cát vàng rực lửa của Con đường Tơ lụa, Phật giáo và Islam đã gặp nhau—không phải để tiêu diệt, mà để lắng nghe từng nhịp thở thô mộc, dầm bàn tay khô khốc vào trầm tích văn minh và trao cho nhau những lời nguyện cầu trinh nguyên nhất trước vũ trụ vô thường."

Là một gã phương Đông lớn lên dưới bóng mát trầm mặc của Phật giáo, việc ngước nhìn và tự tay xé rách những màn sương bí ẩn bao quanh các triết thuyết tôn giáo lân bang vốn dĩ luôn là một hành trình đầy mê dụ với nó.

Nó khép lại cuốn khảo cứu "Phật giáo và Islam trên Con đường Tơ lụa" (Buddhism and Islam on the Silk Road) của giáo sư Johan Elverskog đúng lúc những vệt nắng muộn của hoàng hôn Sài Gòn buông xuống, như thể cũng chào tạm biệt một mùa hè.  

Elverskog tiến hành dẫn người đọc trở lại hàng ngàn năm giao thoa trên Con đường Tơ lụa qua các vệt trầm tích: thương mại, dịch thuật kinh sách, khoa học, nghệ thuật và sự bảo trợ chính trị.

Như tác giả muốn minh chứng rằng: Sự tiếp xúc giữa Phật giáo và Islam là một sinh thể cộng sinh động.

  1. Sự Sụp Đổ Của Định Kiến: Người ta thường nghĩ Islam tràn qua Trung Á để hủy diệt các đại tu viện Phật giáo. Nhưng Elverskog bằng tư liệu đã chứng minh ngược lại: Các thương nhân, nhà sư Phật giáo và các tín đồ Islam đã trao đổi công nghệ, y học và nghệ thuật kiến trúc trong nhiều thế kỷ. Nhiều cộng đồng Hồi giáo đã bảo tồn, thậm chí tài trợ cho việc tu bổ các di tích Phật giáo vì sự tôn trọng tri thức và văn hóa.

  2. Chiếc Cầu ngôn ngữ: Việc dịch thuật các văn bản Phật giáo sang tiếng Ba Tư hay tiếng Ả Rập là hành trình học cách lắng nghe ngôn ngữ của đối phương, tìm thấy sự tương đồng giữa lời nguyện cầu tịnh độ và lòng thành kính hướng về Đấng Tối Cao.

  3. Tối Thượng Nơi Sa Mạc: Trên dải cát hoang mạc mênh mông, mỗi đoàn thương buôn hay vị tăng sĩ đều phải tự mình thiết lập một trật tự sống kiên cường—hệt như tư thế kiêu hãnh của Howard Roark khi vạch nên những đường nét kiến trúc không thỏa hiệp. 

Trang sách closed lại, nhưng dư chấn của những dải cát vàng rực lửa vẫn cuồn cuộn chảy trong tâm khảm nó.

Tác phẩm của Elverskog không chỉ đơn thuần là một công trình sử học; nó là một chiếc kính hiển vi nặng mang chiều sâu tư tưởng. Hàng ngàn năm trước, giữa cái khắc nghiệt nghiệt ngã của sa mạc mênh mông, hai tôn giáo tưởng chừng đối lập vẫn có thể tìm thấy tiếng nói chung để cùng sinh tồn và sáng tạo, từ đó nương mình và phát triển thăng hoa. 

***




"The greatest collisions in history were not born from blood-stained swords or the megalomaniacal ambitions of despots. Upon the blazing gold sands of the Silk Road, Buddhism and Islam met—not to annihilate, but to listen to every rustic breath, to submerge their dry, withered hands into the sediments of civilization, and to offer one another the most pristine prayers before an impermanent universe."

As an Eastern man raised beneath the silent, contemplative shade of Buddhism, looking up to manually tear away the mysterious mist shrouding the religious philosophies of neighboring lands had always been an intoxicating journey for It.

It closes the historical study Buddhism and Islam on the Silk Road by Professor Johan Elverskog precisely as the late sunbeams of a Saigon dusk spill down, as if bidding farewell to an entire summer.

Elverskog guides the reader back through thousands of years of intersection along the Silk Road via deep sedimentary trails: commerce, scriptural translation, science, art, and political patronage.

It is as though the author wishes to demonstrate that the encounter between Buddhism and Islam was a dynamic, living symbiosis:

  1. The Collapse of Prejudice: People often assume Islam swept across Central Asia to obliterate Buddhist monasteries. Yet Elverskog proves the exact opposite with documentary evidence: Buddhist merchants, monks, and Islamic believers exchanged technology, medicine, and architectural arts for centuries. Numerous Muslim communities preserved—and even funded the restoration of—Buddhist monuments out of reverence for knowledge and culture.

  2. The Linguistic Bridge: Translating Buddhist texts into Persian or Arabic was a journey of learning to listen to the other's tongue, discovering the resonance between prayers for the Pure Land and profound devotion toward the Supreme Being.

  3. Supremacy in the Desert: Across the vast stretches of desert sand, every merchant caravan or monk had to independently erect a resilient order of living—much like the proud posture of Howard Roark when drawing uncompromising architectural lines.

The pages close, yet the aftershocks of those blazing gold sands continue to surge turbulent within its mind.

Elverskog's work is not merely a historical study; it is a heavy microscope bearing immense ideological depth. Thousands of years ago, amidst the grueling harshness of the boundless desert, two seemingly opposing religions could still uncover a shared voice to coexist and create—leaning on one another to flourish and reach supreme harmony.

Thứ Năm, 15 tháng 10, 2026

[Truyện] Người phố (3) - Vội - [Story] Urbanites (3) Rush

VÒNG XOÁY

Vội đến, vội đi, vội nhạt màu,

Vội vã thương xa, vội giấu sầu.

Chạy đuổi vinh hoa giữa phố thị,

Ngoảnh lại thanh xuân đã bạc đầu...

Sài Gòn tám giờ tối. Trong căn phòng trọ chật chội ám mùi dầu mỡ vắt qua những ngày mưa bão, Vội thả mình xuống chiếc ghế nhựa đã sần vai. Bờ vai gã sụm xuống, cặp mắt đờ đẫn nhìn vào khoảng không vô định trên trần nhà ngả màu ố vàng.

Một ngày xáo trộn và tàn nhẫn vừa trôi qua, để lại trong cuống họng gã vị đắng ngắt của khói xe, vị mặn mòi của mồ hôi quyện nước mưa và nỗi uất hận đắng cay của một kẻ luôn phải gập lưng cúi đầu trước mọi ranh giới của kiếp mưu sinh.

Gã tên là Vội. Cái tên nghe ngớ ngẩn, giễu nhại và chứa đựng cả một sự trớ trêu của số phận.

Ngày mẹ gã mang thai, bà vẫn là một người phụ nữ gánh rau thuê ở xóm chợ cù lao. Hôm ấy, mưa dầm dề trút xuống sông Tiền, bà đang quẩy hai gánh bắp cải nặng trịch vượt qua những chỗ lầy lội thì cơn chuyển dạ ập đến bất ngờ. Chẳng kịp gọi xích lô, chẳng kịp đến trạm y tế xã, bà đẻ rớt gã ngay trên chiếc chõng gỗ xập xệ của một gánh hàng tạp hóa ven chợ. Ông bố gã—khi ấy đang mải miết chạy vạy vay tiền nộp viện phí—quay về thấy đứa con trai đỏ hấn đã cất tiếng khóc chào đời giữa tiếng gào bới của bà con xóm chợ. Ông nhìn cái mặt thịt thô ráp, lùn lùn, tròn quay của thằng bé vừa ra đời trong sự vội vã, cuống cuồng của cả cái chợ nghèo, rồi thở dài thốt lên: "Số nó ra đời vội vàng quá, thôi đặt tên nó là Vội!"

Thế là cái tên "Vội" gắn chặt vào đời gã như một lời nguyền.

Từ ấu thơ đến lúc trưởng thành, gã sống đúng như cái tên của mình: vội ăn, vội học, vội lớn, rồi vội vàng lao vào cuộc đua mưu sinh như một con kiến nhỏ.

Mỗi sáng ở Sài Gòn là một trận chiến sinh tử mà Vội là gã binh nhì luôn ở trong thế bị bao vây.

Năm giờ ba mươi phút sáng, tiếng chuông báo thức réo lên như xé rách màng nhĩ. Vội bật dậy như một cỗ máy được lập trình sẵn. Gã vội vàng lao vào nhà vệ sinh đánh răng rửa mặt qua loa, vội nhảy lên chiếc xe Wave cùi cùi phóng ra đầu hẻm mua vội ba ổ bánh mì thịt nguội lạnh ngắt. Quay về nhà, gã vội xốc đứa con gái năm tuổi dậy, vội mặc áo quần, rồi bế xóc nó lên xe trong tiếng ngái ngủ cằn nhằn của đứa trẻ.

Đến cổng trường mầm non, Vội giật phắt đứa con xuống, dí mặt nó vào chiếc máy "quét mặt" điểm danh tự động của nhà trường. Ngay khi tiếng beep vô cảm vang lên xác nhận con đã vào lớp, Vội quăng vội đứa con cho cô giáo bảo vệ rồi nhảy tót lên xe. Gã chẳng kịp ôm con một cái, chẳng kịp dặn con ăn ngoan.

Trên con đường ngập tràn ánh nắng gắt và tiếng còi xe nghẽn lối, Vội phi xe như một kẻ cuồng dại. Gã va quẹt với một chiếc xe tay ga của gã đàn ông ăn mặc lịch sự, xe loạng choạng suýt ngã nhưng gã chẳng rảnh để dừng lại phân bua. Gã lao tót lên lề đường, dẹp phắt mọi quy tắc giao thông, bấm còi bóp bíp bíp liên hồi, lách qua từng khe hở hẹp giữa dòng người đang chửi đổng.

Ngày nào cũng vậy, dưới chiếc khẩu trang vải đầm đìa mồ hôi, Vội thì thầm cầu nguyện: "Trời Phật độ giùm con, đừng để công an giao thông bắt, đừng để trễ giờ bấm thẻ..."

Chín giờ kém hai phút. Vội lao chiếc xe vào hầm gửi, xốc ba lô chạy xối xả lên năm tầng cầu thang bộ vì thang máy đang quá tải. Gã dí ngón tay chai sạn vào máy chấm công vân tay. Tít! Chấp nhận. Vội thở dốc, tim đập liên hồi tưởng chừng như sắp nổ tung khỏi lồng ngực. Gã đã thắng cuộc đua buổi sáng, nhưng cái giá phải trả là sự kiệt quệ về cả thể xác lẫn tinh thần.

Thế nhưng, sự vội vã ấy không mua nổi sự tôn trọng.

Trưa hôm ấy, Vội bị quản lý gọi vào phòng họp riêng. Gã đàn ông quản lý trẻ tuổi—mặt mũi láng mịn, ăn mặc bảnh bao—ném xấp báo cáo kết quả doanh số xuống bàn, mặt hầm hầm chửi rủa Vội bằng những từ ngữ cay nghiệt:

– "Anh làm ăn cái kiểu gì thế này? Doanh số tụt dốc, dự án chậm tiến độ! Anh có biết thị trường giờ nó thay đổi từng giờ không? Anh chậm một bước là công ty chết! Không làm được thì biến cho người khác làm!"

Vội đứng trân trối, gương mặt thịt gồ lên những vệt cơ giật giật. Gã không thể cãi. Gã cúi đầu, bàn tay nắm chặt gấu quần đến mức ngón tay trắng bệch: "Tôi xin lỗi, tôi sẽ cố gắng..."

Bước ra khỏi phòng họp, mấy đồng nghiệp trẻ tuổi ngồi ở dãy bàn bên cạnh xì xào, buông lời châm chọt đầy mỉa mai: "Ôi dồi, anh Vội thì ngon rồi! Lúc nào cũng đúng năm giờ chiều là xách ba lô đi về đón con, sung sướng nhất công ty còn gì! ..."

Vội lẳng lặng cúi đầu bước đi, không đáp một lời. Gã không có thời gian để tự ái, càng không có thời gian để đôi co. Gã phải chạy. Gã phải vội vã gom đồ đạc để kịp giờ sang trường đón con trước năm giờ ba mươi, nếu không muốn bị tính phí phạt giữ trẻ quá giờ.

Khi chiếc xe cà tàng của Vội trôi dạt đến cổng trường mầm non, gã nhìn qua khe cửa sắt. Đứa con gái nhỏ của gã đang ngồi chỏng chơ một mình ở góc sân trường tối om, tay ôm chặt chiếc ba lô hoạt hình, đôi mắt tròn xoe ngơ ngác nhìn ra cổng chờ đợi.

Hình ảnh ấy như một lưỡi dao cứa sâu vào tâm can Vội. Trí tưởng tượng một lần nữa phản bội gã: gã thấy mình là một thằng bố tồi tệ, một gã đàn ông thất bại toàn tập khi không thể cho con một cuộc sống đàng hoàng, bắt một đứa trẻ năm tuổi phải gánh chịu sự vội vã nhếch nhác của đời mình.

VỠ TAN

Cơn mưa chiều xóa mờ đường về,

Người đi trong giông bão tái tê.

Thương kiếp mưu sinh hoài vụn dại,

Cúi đầu xin lỗi trọn bờ mê...

Sài Gòn năm giờ chiều đổ mưa tầm tã. Cơn mưa dầm dề tháng Mười cuốn theo cái lạnh buốt giá dội xối xả xuống những mái nhà tôn, làm ngập tràn những con hẻm nhỏ và biến các con đường đại lộ thành những dòng sông màu xám xịt.

Hôm nay, một quyết định cay đắng và tàn nhẫn được đưa ra trong đầu Vội: gã quyết định ngồi lại công ty làm tiếp để xử lý cho xong đống báo cáo bị sếp chửi. Gã chấp nhận để con ngồi đợi ở trường.

Chiếc điện thoại cũ trên bàn làm việc rung lên bần bật liên tục. Vội ngập ngừng bắt máy.

Đầu dây bên kia là tiếng gào bới dữ dội, liên tu bất tận của vợ gã—người phụ nữ đang kiệt sức vì công việc gia công đêm và những áp lực cơm áo gạo tiền:

– "Mày làm cái trò gì vậy Vội? Mấy giờ rồi mà không đi đón con? Cô giáo gọi điện chửi tao đợt này đợt khác kia kìa! có cái việc đón con cũng làm không xong!"

Vội chưa kịp giải thích thì cuộc gọi khác xé ngang. Lần này là giọng cô giáo giữ trẻ—sắc lẹm, cằn nhằn và đầy sự đe dọa:

– "Phụ huynh bé Na đâu rồi? Đã gần bảy giờ tối rồi đấy! Trường chúng tôi không phải cái lò giữ trẻ miễn phí. Anh không đến ngay trong mười phút nữa là chúng tôi trả cháu về và tính phí phạt gấp đôi đấy!"

Vội tắt máy. Lòng gã chao đảo như bong bóng mưa vỡ tan tành dưới dòng nước xiết. Gã quơ vội chiếc áo mưa tiện lợi rách xơ rơ, nhảy lên chiếc xe Wave cùi cùi phi thẳng vào biển mưa mù mạt.

Trời mưa mỗi lúc một to. Nước mưa ngập ngang bô xe, bắn tung tóe vào mặt làm mắt Vội cay xè. Gã gồng lưng lái xe, cố gắng lách qua những hàng dài ô tô đang nối đuôi nhau nhích từng chút một trên đường.

Trong cơn vội vã cuồng dại, xe của Vội lỡ qua quẹt nhẹ vào gờ gương chiếu hậu của chiếc xe hơi bóng lộn đắt tiền đang đậu sát lề đường.

Xoảng! Chiếc gương bị gập ngược lại, vệt sơn bóng bị trầy một đường dài.

Vội hoảng hốt rồ ga định chạy tiếp vì lo cho con, nhưng chiếc xe hơi lập tức rồ máy, dí theo chiếc xe cà tàng của gã. Sau một cú tạt đầu tàn nhẫn, chiếc xe hơi ép Vội văng lên vỉa hè.

Gã tài xế—một người đàn ông xăm trổ, bụng béo, mặt thịt trợn ngược đầy vẻ hung tợn—nhảy xuống xe. Gã túm lấy cổ áo mưa rách rưới của Vội, gào bới và chửi rủa xối xả giữa cơn mưa dầm:

– "Đồ mắt mù hả mày? Mày chạy lên bàn thờ à? Đền tiền! Đéo có năm triệu hôm nay tao đập nát cái xe cùi này của mày!"

Vội đứng trân trối giữa làn mưa lạnh giá. Nước mưa chảy ròng ròng trên mặt gã, hòa lẫn với những giọt nước mắt nhẫn nhục.

Gã thấy mình đã chạm đáy của sự tủi hờn. Trong túi gã lúc này chỉ còn vỏn vẹn hai trăm ngàn đồng tiền mặt để mua sữa cho con. Gã lấy gì mà đền? Gã lấy gì để bảo vệ cái tự trọng đáng giá vài xu của mình?

Vội không gào lại. Gã không phản kháng.

Gã chắp hai tay lại, gập sâu bờ vai xuôi xuống, liên tục cúi đầu trước gã tài xế hung tợn:

– "Tôi xin lỗi... Tôi xin lỗi anh... Con tôi đang đợi ở trường, tôi vội quá... Tôi xin lỗi..."

Cái cúi đầu ấy kéo dài suốt một khoảng thời gian vô tận giữa cơn mưa Sài Gòn. Vội cúi đầu xin lỗi gã tài xế, xin lỗi cuộc đời, xin lỗi sự bất lực của chính mình.

Gã nhận ra gã đã xin lỗi quá nhiều trong cái kiếp này: gã xin lỗi sếp vì không đủ giỏi, xin lỗi đồng nghiệp vì làm đúng giờ, xin lỗi vợ vì đéo kiếm được nhiều tiền, xin lỗi con vì bắt nó ngồi chờ ở góc trường tối om, và giờ đây gã xin lỗi một gã xa lạ vì sự vội vã nhếch nhác của gã.

Gã không biết mình thực sự sai từ đâu, chỉ biết rằng mỗi lần cuộc đời vỗ một cú tạt lật mặt vào gã, cách duy nhất để gã tồn tại là cúi đầu và nói "xin lỗi".

Thấy gã đàn ông lùn tịt, thấp bé đang run rẩy cúi đầu liên tục trong mưa, cộng thêm chiếc xe Wave tàn cặn chẳng có gì để tịch thu, gã tài xế nhổ một bãi nước bọt xuống đường, chửi đổng vài câu khinh bỉ rồi quay lên xe phóng đi, để lại Vội đứng chới với giữa phố xá ngập nước.

Tám giờ ba mươi phút tối. Vội dắt được đứa con gái nhỏ ra khỏi cổng trường sau khi móc toàn bộ số tiền còn lại trong túi để nộp phạt cho cô giáo.

Hai cha con co co trên chiếc xe cà tàng về đến căn phòng trọ nhỏ.

Căn phòng tối om, vợ gã vì quá mệt mỏi và giận dỗi đã bế đứa con nhỏ sang nhà ngoại, bỏ lại mâm cơm nguội ngắt phủ chiếc lồng bàn nhựa giữa nhà.

Vội dắt xe vào nhà, lau khô người cho đứa con gái nhỏ. Đứa trẻ mệt mỏi vì chờ đợi lâu, nhưng nhìn thấy nét mặt bần thần, run rẩy của bố, nó không khóc quấy. Nó chập chững bước lại gần, đưa bàn tay bé tẹo, ướt sũng nước mưa lên lau vệt nước mắt còn đọng trên má Vội, giọng ngây thơ:

– "Ba Vội ơi.... Con không sợ ngồi chờ đâu... Ba lau đầu đi kẻo bệnh."

Giây phút ấy, một luồng hơi ấm nóng hổi xộc thẳng vào lồng ngực Vội.

Gã quỳ xuống, ôm chặt đứa con gái nhỏ vào lòng, mặc cho nước mắt chảy tràn ra cay xè. 

Vội hít một hơi thật sâu. Gã khẽ mỉm cười—một nụ cười rạng rỡ, dịu dàng đầu tiên sau một ngày dài dầm dề giông bão.

Đời người dù vội dù xa,

Dừng chân ngoảnh lại, nhà là bình an.

Buông rơi tất cả lo toan,

Thấy tình thương nở giữa ngàn bão giông...

Sài Gòn ngoài kia vẫn vội vã, vẫn nập nồng tiếng còi xe và những đợt mưa rào bất chợt. Nhưng trong căn phòng trọ nhỏ, gã đàn ông mang tên "Vội" đã quyết định sống chậm lại một nhịp, buông xuống những uất hận mưu sinh để ôm trọn lấy bến bờ bình an đang hiện hữu ngay trước mắt.

Sớm sau, Vội tiếp tục thức sớm, đưa vội con đến trường.

***




THE WHIRLPOOL

Rushing in, rushing out, rushing to fade away,

Rushing to love afar, rushing to hide sorrow today.

Chasing prosperity through the city’s endless race,

Looking back, youth has withered without a trace...

(Music of "Kẻ say tình")

Saigon at eight o'clock in the evening. In a cramped boarding room reeking of grease carried over through days of stormy rain, Vội dropped himself onto a plastic chair with a worn, rough back. His shoulders slumped, his dazed eyes staring into the aimless void of the yellowed ceiling above.

A chaotic and cruel day had just passed, leaving in his throat the bitter sting of exhaust fumes, the salty bite of sweat mingled with rain, and the burning resentment of a man who constantly had to bend his back and bow his head before every boundary of making a living.

His name was Vội (Rushed). The name sounded absurd, mocking, carrying the sheer irony of fate.

When his mother was pregnant with him, she was still a hired vegetable carrier in a river island market neighborhood. That day, as relentless rain poured down over the Tiền River, she was carrying two heavy baskets of cabbage across muddy patches when labor struck unexpectedly. No time to call a cyclo, no time to reach the local clinic, she gave birth to him right on the rickety wooden bench of a roadside grocery stall by the market. His father—who was frantically running around trying to borrow money for hospital fees—returned to find his reddish newborn son crying out his first breath amidst the shouts and hollering of the market folk. He looked at the rough, short, round meat-face of the baby born amidst the rushing panic of the entire poor market, let out a heavy sigh, and uttered: "His entry into this world was far too rushed... let's just name him Vội!"

And so, the name "Vội" attached itself to his life like a curse.

From childhood to adulthood, he lived exactly as his name dictated: rushing his meals, rushing his studies, rushing to grow up, and then rushing headlong into the race of survival like a tiny ant.

Every morning in Saigon was a battle of life and death, with Vội as a low-ranking soldier perpetually surrounded.

Five-thirty in the morning, the alarm bell shrieked as if tearing his eardrums apart. Vội snapped awake like a pre-programmed machine. He rushed into the bathroom to brush his teeth and wash his face haphazardly, leaped onto his battered Wave motorbike, and sped to the end of the alley to buy three cold, pre-made ham baguettes. Returning home, he hoisted his five-year-old daughter out of bed, hurriedly dressed her, and scooped her onto the bike amidst her groggy, grumbling complaints.

At the kindergarten gate, Vội yanked his child down and shoved her face against the school’s automated facial recognition scanner. The moment the unfeeling beep sounded to confirm her arrival, Vội dumped his child into the arms of the security guard teacher and hopped back onto his bike. He didn't even have time to give her a hug or tell her to be good.

On the road flooded with harsh sunlight and jammed traffic horns, Vội rode like a madman. He sideswiped a scooter driven by a neatly dressed man; his bike wobbled, almost crashing, but he had no time to stop and argue. He zipped right onto the sidewalk, throwing all traffic rules out the window, honking his horn continuously with beep-beeps, weaving through narrow gaps amidst the swearing crowd.

Every single day under his sweat-soaked cloth mask, Vội whispered a prayer: "May the Buddha protect me, don't let the traffic police catch me, don't let me be late for the time card..."

Two minutes to nine. Vội plunged his bike into the basement garage, hoisted his backpack, and sprinted up five flights of stairs because the elevator was overloaded. He pressed his calloused finger against the fingerprint scanner. Beep! Accepted. Vội panted heavily, his heart pounding so hard it felt ready to burst out of his chest. He had won the morning race, but the price paid was complete physical and mental exhaustion.

Yet, that frantic rushing could not buy an ounce of respect.

That noon, Vội was called into a private meeting room by his manager. The young male manager—smooth-faced, sharply dressed—slammed a stack of sales performance reports onto the table, his face dark with fury as he berated Vội with harsh words:

– "What kind of work is this? Sales are plunging, projects are falling behind schedule! Do you know the market changes by the hour now? Being one step behind means this company dies! If you can't do the job, get out and make room for someone else!"

Vội stood frozen, the muscles on his fleshy face twitching slightly. He couldn't talk back. He bowed his head, gripping the hem of his trousers so tightly his knuckles turned white: "I'm sorry, I'll try harder..."

Stepping out of the meeting room, a few young colleagues sitting at the adjacent desks whispered, dropping sarcastic, biting jabs: "Oh boy, Mr. Vội has it real nice! Always packing his bag right at five in the afternoon to go pick up his kid—must be the luckiest guy in the company! Getting chewed out is only fair..."

Vội walked past in silence, his head lowered, answering not a single word. He had no time for bruised pride, let alone time to argue. He had to run. He had to rush and gather his things to make it to his daughter's school before five-thirty, unless he wanted to be charged extra for late child-care fees.

When Vội's battered motorbike drifted up to the kindergarten gate, he peeked through the iron bars. His little daughter was sitting all alone in a dark corner of the schoolyard, clutching her cartoon backpack, her big round eyes staring blankly at the gate, waiting.

That sight cut like a blade deep into Vội's soul. His imagination betrayed him once again: he saw himself as a terrible father, a complete failure of a man who couldn't even give his child a decent life, forcing a five-year-old girl to bear the miserable, rushed chaos of his own existence.

SHATTERED

The afternoon rain blurs the way home,

Walking through freezing storms alone.

Pity this life of endless struggle so blind,

Bowing to apologize, leaving all behind...

Five o'clock in the afternoon in Saigon, rain poured down in buckets. The relentless October downpour, bringing a biting chill, slammed down on tin roofs, flooding narrow alleys and turning major boulevards into grey rivers.

Today, a bitter and cruel decision was made in Vội's mind: he decided to stay back at the office to finish off the pile of reports his boss had scolded him over. He accepted letting his child sit and wait at school.

The old phone on his desk vibrated violently and continuously. Vội hesitated before picking up.

On the other end was the ferocious, endless screaming of his wife—a woman exhausted from late-night sewing work and the crushing pressures of daily bread:

– "What on earth are you doing, Vội? What time is it and you haven't picked up our kid? The teacher called screaming at me over and over! You can't even get a simple task like picking up your child right!"

Before Vội could explain, another call cut in. This time it was the daycare teacher's voice—sharp, grumbling, and filled with threats:

– "Where is baby Na's parent? It's almost seven in the evening! Our school isn't a free daycare center. If you don't get here in ten minutes, we're sending her home and charging double late fees!"

Vội hung up. His heart swayed like a rain bubble shattering beneath a swift current. He grabbed his tattered plastic raincoat, jumped onto his battered Wave, and plunged straight into the blinding sea of rain.

The rain grew heavier by the minute. Water rose up to his exhaust pipe, splashing onto his face and burning his eyes. Vội hunched his back as he drove, trying to weave past long lines of cars crawling inch by inch along the road.

In his wild, frantic rush, Vội's bike accidentally scraped lightly against the side mirror of a shiny, expensive car parked close to the curb.

Clatter! The mirror bent backward, leaving a long scratch along the glossy paint.

In a panic, Vội revved his engine to keep going out of worry for his daughter, but the car instantly roared its engine, chasing down his battered bike. After a ruthless cut-off, the car forced Vội onto the sidewalk.

The driver—a tattooed man with a fat belly and a fierce, meaty face—jumped out. He grabbed Vội by his tattered raincoat collar, screaming and cursing violently amidst the pouring rain:

– "Are you blind? Are you riding to your own funeral? Pay up! If you don't have five million today, I'm smashing this junk bike of yours to pieces!"

Vội stood frozen in the freezing rain. Water ran down his face, mingling with tears of humoured submission.

He felt he had hit the absolute rock bottom of humiliation. In his pocket right now remained a mere two hundred thousand VND in cash to buy milk for his daughter. What could he pay with? What did he have left to protect his few cents' worth of self-respect?

Vội didn't scream back. He didn't fight back.

He pressed his hands together, hunched his sloped shoulders deep down, and bowed repeatedly before the fierce driver:

– "I'm sorry... I'm so sorry, sir... My daughter is waiting at school, I was in such a rush... I'm sorry..."

That bow lasted for an eternity amidst the Saigon rain. Vội bowed to apologize to the driver, to apologize to life, to apologize for his own powerlessness.

He realized he had apologized far too much in this life: he apologized to his boss for not being good enough, to his colleagues for leaving on time, to his wife for not earning enough money, to his daughter for making her sit waiting in a dark school corner, and now he was apologizing to a total stranger for his miserable, rushed existence.

He didn't know where he had truly gone wrong, only knowing that every time life dealt him a cold slap to the face, the only way for him to survive was to bow his head and say "I'm sorry."

Seeing the short, small man trembling and bowing repeatedly in the rain, combined with a tattered Wave bike that wasn't even worth seizing, the driver spat onto the road, hurled a few contemptuous curses, then turned back to his car and sped off, leaving Vội standing helpless amidst the flooded street.

Eight-thirty in the evening. Vội managed to lead his little daughter out of the school gate after pulling every last note from his pocket to pay the teacher's penalty fee.

Father and daughter huddled together on the battered motorbike, making their way back to the small boarding room.

The room was pitch black. His wife, overcome with exhaustion and anger, had taken their younger child to her mother's house, leaving behind a stone-cold dinner covered under a plastic food mesh in the center of the room.

Vội wheeled the bike inside and dried his little daughter off. The child was exhausted from waiting so long, but seeing her father's dazed, trembling face, she didn't throw a tantrum. She toddled closer, reaching out her tiny, rain-soaked hand to wipe away the tear stains lingering on Vội's cheek, her voice innocent:

– "Daddy Vội... I wasn't scared sitting and waiting... Wipe your head, Dad, or you'll get sick."

In that moment, a wave of scorching heat surged straight into Vội's chest.

He knelt down, wrapping his arms tightly around his little daughter, letting his tears spill over, burning hot.

Vội took a deep breath. He offered a faint smile—his first bright, gentle smile after a long day drenched in storms.

Though life be rushed or miles apart,

Stop and look back, home warms the heart.

Let go of every heavy care,

Love blooms amidst the stormy air...

Saigon outside remained rushed, still crowded with traffic horns and sudden downpours. But inside the small boarding room, the man named "Vội" decided to slow down his rhythm by a beat, setting down his bitter struggles to fully embrace the harbor of peace present right before his eyes.

Early the next morning, Vội woke up early as usual, hurriedly taking his child to school once more.

[Nhật ký của cha] Merci, ông già & con chữ [Dad's diary - Merci, the old man & language]

  Ai rồi cũng phải lớn! Ông già nhận ra điều đó khi ngồi ly trà cúc còn ủ hơi nóng ở một đêm cuối hạ, lắng nghe thằng nhóc Merci nói bằn...