[Sách] Triết học có thể làm gì - What Philosophy Can Do - Gary Cutting

• “Khoa học có thể cho chúng ta biết vũ trụ vận hành như thế nào, nhưng chỉ có triết học mới có thể giúp chúng ta quyết định xem cuộc đời mình nên vận hành như thế nào trong vũ trụ đó.”

Ở một trời cuối năm tại Saigon Center, nó từng ngồi với anh để cùng nhau nói về một chủ đề tưởng cũ mà chưa bao giờ xong: "Chúng ta là ai? Chúng ta từ đâu đến?". Khi những vui buồn của cuộc sống được giải bày qua lăng kính triết học, mọi thứ dần rạng rỡ hơn. Một trong những chủ đề đó là yêu thương và hạnh phúc.

Anh bảo: "Hạnh phúc nói chung khá phức tạp em ạ. Một cách phổ quát, hạnh phúc là trạng thái khỏe mạnh về thể chất và tinh thần một cách chủ quan". Nó nhận ra hạnh phúc chịu tác động tương đối bởi điều kiện bên ngoài như tiền bạc, sức khỏe, gia đình; nhưng đồng thời cũng bị chi phối trực tiếp bởi các yếu tố sinh hóa bên trong như Serotonin, Oxytocin hay Dopamine. 

"Triết học có thể làm gì" không phải là một cuốn giáo trình lịch sử triết học khô khan. Gary Gutting, một giáo sư triết học tại Notre Dame, đã viết cuốn sách này như một "bộ dụng cụ tư duy" để giúp chúng ta giải quyết những vấn đề nhức nhối nhất của thế giới hiện đại: từ tôn giáo, khoa học cho đến chính trị và nghệ thuật. Cuốn sách khẳng định một chân lý: Triết học không mang lại những câu trả lời cuối cùng, nhưng nó mang lại sự tỉnh táo và sáng rõ.

Gary Gutting lập luận rằng giá trị lớn nhất của triết học nằm ở khả năng làm sáng tỏ các khái niệm. Trong thế giới của "hậu sự thật", nơi cảm xúc lấn át lý trí, triết học giúp ta nhận diện đâu là ngụy biện, đâu là logic.

• “Triết học không phải là một tập hợp các câu trả lời sẵn có; nó là một phương thức để làm sáng rõ những câu hỏi. Mục đích của nó không phải là kết thúc cuộc tranh luận, mà là nâng cao trình độ của cuộc tranh luận đó.”

Cuốn sách mổ xẻ mối quan hệ giữa triết học và khoa học. Giống như cách Ray Kurzweil dự đoán về "Điểm kỳ dị", Gutting nhắc nhở rằng dù khoa học có thể giải thích "thế nào", thì triết học vẫn cần thiết để trả lời câu hỏi "tại sao". Khoa học cung cấp dữ liệu, nhưng triết học cung cấp ý nghĩa.

Kết nối với triết học của Jung về Thăm dò tiềm thức, Gutting khuyến khích độc giả hãy nghi ngờ những "nguyên mẫu" và những định kiến mà chúng ta coi là hiển nhiên. Cho dù đó là tôn giáo hay những hệ tư tưởng chính trị, triết học giúp chúng ta tìm thấy một "vùng đệm" của sự hoài nghi lành mạnh để không trở nên cuồng tín.

Đến đây, triết học của Gutting lại lên tiếng. Nếu hạnh phúc chỉ là các phản ứng sinh hóa, thì ý nghĩa cuộc sống nằm ở đâu? Anh nhắc đến quan điểm Phật giáo: hạnh phúc có nguồn cơn từ bên trong, nhưng kết quả mang lại là một sự giải phóng hoàn toàn khỏi những lệ thuộc. Hạnh phúc không chỉ là một cảm xúc dễ chịu chủ quan, mà là sự thấu thị về bản ngã. Đây là một tầng nấc tư duy mà nếu không có triết học làm "chiếc la bàn", chúng ta sẽ mãi lạc lối giữa những định nghĩa hời hợt.

• “Tranh luận không phải là để chiến thắng đối phương, mà là để hiểu thấu đáo hơn những gì chính mình và đối phương đang thực sự tin tưởng.”

"Triết học có thể làm gì" là một cuốn sách thanh tẩy và đầy bản lĩnh. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, dù công nghệ AI hay các thuật toán có phát triển đến đâu, thì khả năng suy tư phản biện vẫn là đặc quyền và là trách nhiệm lớn nhất của con người.

***

Science can tell us how the universe works, but only philosophy can help us decide how our lives should work within that universe."

On a year-end day at Saigon Center, it (the character) once sat with a mentor to speak of a topic that feels old yet is never quite finished: "Who are we? Where do we come from?". When the joys and sorrows of life are laid bare through the lens of philosophy, everything gradually becomes more radiant. One of those topics was love and happiness.

The mentor said: "Happiness is generally quite complex. Universally speaking, happiness is a subjective state of physical and mental well-being." It realized that happiness is relatively influenced by external conditions like money, health, and family; but simultaneously, it is directly governed by internal biochemical factors such as Serotonin, Oxytocin, or Dopamine.

"What Philosophy Can Do" is not a parched textbook on the history of philosophy. Gary Gutting, a professor of philosophy at Notre Dame, wrote this book as a "thinking toolkit" to help us navigate the most aching issues of the modern world: from religion and science to politics and art. The book affirms a truth: Philosophy does not provide final answers, but it brings sobriety and clarity.

Gary Gutting argues that the greatest value of philosophy lies in its ability to clarify concepts. In a "post-truth" world, where emotion overwhelms reason, philosophy helps us identify fallacies and recognize logic.

"Philosophy is not a set of ready-made answers; it is a method for clarifying questions. Its goal is not to end the debate, but to elevate the level of that debate."

The book dissects the relationship between philosophy and science. Much like how Ray Kurzweil predicts the "Singularity," Gutting reminds us that while science can explain the "how," philosophy remains essential to answer the "why." Science provides the data, but philosophy provides the meaning.

Connecting with Jung’s philosophy in "Man and His Symbols," Gutting encourages readers to doubt the "archetypes" and prejudices we take for granted. Whether it be religion or political ideologies, philosophy helps us find a "buffer zone" of healthy skepticism to prevent fanaticism.

Here, Gutting’s philosophy speaks up again. If happiness were merely biochemical reactions, then where does the meaning of life reside? The mentor mentioned the Buddhist perspective: happiness originates from within, but its result is a total liberation from dependencies. Happiness is not just a pleasant subjective emotion, but an insight into the Self. This is a level of thinking where, without philosophy as a "compass," we would forever remain lost amidst superficial definitions.

"Debate is not about defeating the opponent, but about thoroughly understanding what both you and the opponent truly believe."

"What Philosophy Can Do" is a purifying and courageous book. It reminds us that no matter how far AI technology or algorithms develop, the capacity for critical reflection remains both the greatest privilege and the greatest responsibility of a human being.

You'll be in my heart!

Baby, you remember!? Nó chồm về phía trước, tay đón lấy thân thể em, đan từng ngón trước bụng, xiết chặt, kéo em về phía mình, đón nhận làn hương ngạt ngào hương cỏ dại từ mái tóc em, mùi thơm của dưỡng thể hòa quyện vào da thịt khi mũi lướt qua vai, chạm vào tai. Nồng ấm. Hương đưa. Cằm tựa vào vai em, biếng lười ở lại để tận hưởng trọn vẹn một phút giây. Khát thèm. 

Một căn nhà gỗ hai tầng sơn trắng, nhìn từ phía ngoài vào hàng rào như một người vú nuôi bảo bọc lấy căn nhà, chỉ chừa một lối nhỏ lát đá ở giữa để đi vào với hai bên là thảm cỏ xanh rì. Một hòm thư như tổ chim cu đứng cô đơn trước nhà vì từ lâu rồi vắng bóng những lá thư. Chiếc đu lẻ loi ngồi lặng một góc vườn ngậm vài giọt sương sớm còn vương. Dãi trường xuân len lõi một mình đi khắp nơi không định hướng. 

… 

Nó mĩm cười, tay đặt chồng lên tay anh. Absolutely, baby! 

Với người con gái, tất cả những gì được gọi là ngọt ngào hay hạnh phúc là những gì họ sẽ mang theo trên suốt đoạn đường đời. 

Một trong những sự ngọt ngào ấy chính là ngày người con gái khoát lên mình chiếc áo cô dâu. Nó choàng vào khủy tay đang dang rộng của người đàn ông nó tưởng rằng sẽ là người nó yêu suốt đời nếu nó mãi mãi là trẻ con để bước vào giáo đường với ánh mắt nhìn yêu thương của những người đứng dọc hai bên, đầu nó hơi nghiêng về phía người đàn ông nó yêu đầu tiên để thẹn thùng nhìn về phía nụ cười của người đàn ông nó yêu thứ hai đang đứng chờ nó ở giữa giáo đường. 

Một trong những sự hạnh phúc ấy chính là ngày nó bước vào căn nhà được gọi là tổ ấm. Dựng xây. Sau từng ấy năm trời, nó với người đàn ông nở nụ cười hạnh phúc với nó ở giữa giáo đường rồi trao nụ hôn ngọt lịm ấy cùng nhau tích góp để có một căn nhà dành cho hai người. Buổi sớm mai ấy, nó đứng chống nạnh ngon lành nhìn về căn nhà gỗ hai tần sơn trắng. 

Nó sẽ trồng thật nhiều đóa hoa ở khu vườn phía trước và dãi trường xuân sẽ phũ kín lối vào ở một buổi hừng đông rợp kín. 

Một trong những điều hạnh phúc và ngọt ngào khác. Kết tinh được thành hình. Nó nở nụ cười đẹp hơn cả nụ cười trong ngày cưới và ngày bước vào căn nhà dự định phũ kín dãi trường xuân khi thấy người đàn ông thể hiện sự vui sướng đến điên rồ ấy trong ngày nó báo tin. 

Với người con gái, tất cả những gì được gọi là ngọt ngào và hạnh phúc sẽ chẳng có gì lớn lao mà chỉ là những điều đơn giản đến không ngờ. 

Một điều giản đơn bắt gặp ở một buổi tối nào đấy, nó với người đàn ông của đời mình sẽ ngồi thưởng thức những món ăn không đầu bếp nào tìm được công thức tại sao tất cả gia vị đều ngọt dưới ánh đèn trong tiếng nhạc dịu dàng dìu bước tiếng nói và tiếng cười bỏ mặt đêm đen. 

Một điều đơn giản bắt gặp ở một buổi sáng mà thời gian gần như không tồn tại, nó với người đàn ông của đời mình chào đón một sinh linh ra đời. Nụ cười gắn trên đôi môi khi nghe tiếng khóc trẻ. … 

Nó siết chặt em hơn, cảm nhận hơi nóng tỏa ra từ bên trong em ấm áp. Tỳ cằm vào vai em nhìn về nơi hiên nhà và nói về chiếc ghế mây em sẽ đặt đó để cho nó con ngồi ngắm hoàng hôn khi chờ cơm tối. Lúc đó, nó biết hạnh phúc là đợi chờ. 

… 

Nó vùi đầu vào tóc em, để mùi hương ngập lòng như ở một sớm mai, em ngồi đấy cho lược lướt qua từng lọn tóc. Thì thầm. Rồi một ngày anh sẽ nhìn ngắm hai mẹ con ngồi đấy soi gương để rồi mũi nó sẽ ngập tràn hương đưa bởi hai làn tóc ấy, tõa khắp căn nhà này, ấm áp như tia nắng đầu xuân. 

… 

Từng ngón tay đan. Nhẹ nhàng. Đan đều bàn tay đã đầy những vết chai của nó. Thiên thần bé nhỏ kéo nó quay về trở lại với căn nhà gỗ hai tầng đã phôi phai bởi thời gian, lối vào đá đã quên tên một người đã ra đi không quay trở lại, hòm thư không còn nhận được bàn tay của ngày hôm qua ở mỗi sáng và dãi trường xuân buồn phiền chẳng chịu theo một lối bởi thiếu vắng một người chăm. 

Nó ngó xuống nhìn đứa con gái, thiên thần của đời nó. Mĩm cười. Goodbye, baby! Goodbye, my love! Goodbye. 

Mắt nó cay. Tim nó đập rộn ràng như ngày nó tạm biệt em bằng nụ hôn cuối cùng trên giường bệnh khi thiên thần bé nhỏ vẫn còn nằm nôi. 

Nó ngó xuống nhìn đứa con gái, cõng thiên thần của đời nó lên vai. Mĩm cười. Goodbye, baby! You’ll be in my heart!

(Ảnh: Sưu Tầm)

Cả thế giới chào đón một công dân toàn cầu

Nhiều lần. Từ những buổi trưa hè mất nước giữa trùng dương dậy sóng bạc đầu đến những đêm đông vuột mất lửa tàn giữa đại ngàn ngập sương mờ phủ. Lơ ngơ. Nghĩ. Gia tài để lại cho một sinh linh hình thành là gì!? Ngẫm đi nghĩ lại, đếm tới đếm lui thấy giắt bên mình chỉ có những mối quan hệ như gia tài để lại. Gia đình, bạn bè và những người thân…

            Lạc quan dậm tham vọng. Một cuộc sống dư dã vật chất cho những lo toan, tính toán về một tổ ấm giữa đất thị thành đầy những nhu cầu không biết thấp cao vơi đi, để bớt phần thở than khi chào đón một thành viên mới. Tự cao. Kiếm cho thành viên mới một mái nhà không thiệt thua. Tự đại. Tìm cho tất cả những người thân yêu một cuộc sống không phải cúi đầu khi đặt lên bàn cân cuộc sống lệch, vật chất mấy phần trội hơn.

            Tham vọng như một điệu quickstep cứ vụt nhanh và bay bổng trên không trung không dừng lại. Lạc quan như một điệu tango lúc dứt khoát, lúc lại thả trôi tự do. Trong khi. Cuộc sống thực tế lại như một giai điệu slow chầm chậm ghì phần tham vọng với lạc quan.

Một đêm. Ngẩng mặt lên giữa đêm đầu xuân trong lúc chờ em chuyển dạ, thấy không có mây bay cũng chẳng có trăng đầu tháng, chỉ có gió lướt ngang, lướt dọc. Giang hồ phiêu du. Kể về một câu chuyện tình. Đầu năm đám cưới cuối năm thêm người. Khác. Đầu năm thêm người.

Một đêm kế. Vẫn chờ em chuyển dạ. Lòng rối tơ vò. Thấy quặng một nổi lo. Facebook một câu status cần được sẻ chia cho người đang vượt cạn. Ngập tràn những like, comment cổ vũ, tiếp thêm một nghị lực, làm dịu bớt lắng lo. Giữa đêm. Qua. Chưa đến hừng đông. Một công dân toàn cầu đến như rụt rè sợ ánh sáng, như biết cả thế giới đang đón chờ trong nổi mừng vui, không còn là của riêng nó khi có những người thức đón chờ một công dân.

…

Nó đứng giữa ánh nắng không phân biệt được đứng bóng hay hoàng hôn chỉ còn biết một sinh linh vừa mới chào đời. Một chương khác sang trang để viết tiếp quyển sách đời.

…

Nhắn gửi. Gia tài để lại.

…

Tin chúc mừng đổ về như thác. Chợt nhớ một câu đọc đâu đó sến đặc, chỉ nhớ được vế đầu: niềm vui được chia sẻ là niềm vui nhân đôi. Không đủ đầy trong hoàn cảnh này. Thấy gia tài trong đấy. Nhiều hơn.

Một lần. Không hẳn đã từ lâu. Suy nghĩ đấy không phải là tất cả gia tài để lại dẫu rằng có người cười khi lắng nghe suy nghĩ ấy rằng điều ấy quá đổi xa vời, có kẻ chửi rằng sống ở trên mây. Vì tiền không là tất cả những sẽ vất vả nếu thiếu tiền, có kẻ tiện quăng cho vài câu châm biếm rằng đấy chỉ là nghĩ suy cạn dòng chưa biết lắng lo.

Ừ thì thôi! Dẫu có xa vời thì đấy cũng là một cách nghĩ. Dẫu có trên mây thì mấy ai lên đó được vài lần để ngồi nhìn xuống thấy hạ giới lệch xô, xô lệch. Nghiêng ngã. Đời thường. Đời vô. Như buông một câu triết lý, phù phiếm chẳng biết hiểu được hết bao nhiêu.  

Ừ thì thôi! Có phải là gia tài hay không thì phải để thời gian xét lại. Hiện tại. Nó đón chào một công dân đến thế giới này. Một công dân toàn cầu. Merci.

( P/S: Gửi thằng ku Phan Duy Khang nằm lì trong bụng mẹ suốt hai đêm chuyển dạ mới chịu ra. Đứng thẳng lưng, tự tin & bản lĩnh con nhé! Chiến đấu cùng với đôi trẻ già)
( Ảnh: Sưu Tầm)

Nhỏ ơi ( Part V): Đàn Ông có bao nhiêu loại?

“Trong đêm thâu có lắm mây đen
   Em yêu anh với những đam mê”

Nhỏ. Ngậm ngùi, có chút gì tiếc nuối những không muốn lừa dối anh. Nắng lạ. Hỏi có vội vàng?

Vội vàng gì khi có người chờ đợi nhỏ thơ thẩn ở bãi cỏ ven sông mà lòng không ngắm ánh hoàng hôn.

Vội vàng gì khi có người đợi chờ nhỏ bên ly café ít đường với những bản nhạc tình cổ điển. Không hồn. Bâng khuâng không vì giai điệu của bản nhạc đang nghe mà vì một hình ảnh ngày xưa mong tìm lại của từng ấy thời gian. Nắng ngũi.

Sáu tháng không là quá dài để chứng minh một điều gì cả trong tình yêu, nhưng sự chờ đợi và ánh mắt mõi mòn kia thì không phải là giả dối được. Vì thế nhỏ không muốn dối anh. Thực tế vẫn là thực tế. Nhỏ không còn con gái.

Sự im lặng của anh trong tiếng chuông nhà thờ Đức Bà ngân vang. Thử thách. Đàn ông rốt cuộc vẫn là đàn ông? Cần kiểm chứng những lời hoa mỹ, những câu từ chau chuốt. Để chứng minh mình thông minh. Tiến bộ. Không còn cổ hữu mà nghe không biết bao nhiêu lần từ hàng triệu người nói. Không là gì. Đàn ông.

Không trách anh. Sự im lặng ấy. Suy cho cùng đó là vực thẩm phũ đầy tuyết do nhỏ tự đào. Chôn sống mình. Vô tình chôn sống cả anh. Một tâm hồn.

Kẻ ra đi. Đam mê và bỏng cháy. Vì một tình yêu. Với nhỏ thì sao? Mặc kệ. Trao cho anh những gì tất cả.

Người ở lại. Đam mê và cháy bỏng. Vì một tình yêu. Bất chợt. Nhỏ cần cho anh biết về nhỏ nhiều hơn những gì anh nghĩ. Bình thường. Hoang đường. Nhỏ cần sự giải thoát cho chính bản thân dù kết quả thế nào. Tim cũng rĩ máu mất rồi. Giải thoát bằng sự đớn đau của một con tim khác.

Không ai định nghĩa được và biết được mình đang làm gì cả vì khi nhắm mắt cũng thấy hồn tơ vương lụy tình. Khi yêu.

Không ai là ngốc nghếch cả khi trao cho người mình yêu những điều tốt đẹp nhất. Chân tình. Có đau khổ cùng cực vì một sự phũ phàng, cũng ít đau hơn khi đã cho đi những điều thật lòng chứ không phải giả dối.

Con đường có lá me bay sao hôm nay lại rơi nhiều lá như thế! Rơi theo cái tiếng lòng của một bờ vai mòn mõi đang chờ đợi một cái gì đó. Không rõ ràng. Dùng dằng. Nắng lơ thơ.

Thay thế. Một ngọn lữa sưỡi ấm con tim. Đang chờ đợi. Dứt khoát. Một trái tim đang chờ đợi để sưỡi ấm lòng nhỏ dù biết rằng lối nhỏ đi vào tầm hồn có kẽm gai giăng đầy. Tứa máu.

Không khí Tết đã len lõi vào mỗi nhà thật khe khẽ. Sau mùa Giáng sinh. Tất cả đều vội vã, bỏ mặc nhỏ ngồi lại dưới hàng cây. Lá me thơ thẫn bay cho con đường đông vui thêm trống vắng. Giấy báo trúng tuyển. Vò nát. Trong đôi tay bé nhỏ. Một bờ đại dương đang mời gọi. Quán café quen thuộc. Gần lại xa.

“Trong nhân gian có lắm điêu ngoa
Sao con tim cứ yêu dại khờ”

Đàn ông có mấy loại? Bao nhiêu vị tha và bao nhiêu là ích kỷ?

Lại hoàng hôn. Sao hôm nay u tối và buồn bã, trên con đường đầy lá me bay phía ngoài ô cửa kính. Đường đã lưa thưa người, ly café đã gần cạn. Rối bời. Lời mở đầu. Câu chuyện không có hậu.

Nhỏ có đầy đủ quyền được biết về những suy nghĩ của Tôi hiện tại. Đổi thay. Tôi thấy mình khốn nạn. Để nói với nhỏ những lời đó. Phụ tình. Tôi không muốn như một kẻ giết người mất nhân tính nếu không nói những lời đó dầu có phũ phàng. Dây dưa là con dao sắc nhọn cắt từng mãng con tim hàng ngày khi máu yêu đã cạn dần. Chỉ làm khổ nhau mà thôi và nhỏ không đáng phải chịu như thế. Không còn chỗ trên gạt tàn khói lưa thưa. Yesterday one more đang ngân vang những giai điệu đầu.

Nói gì đây? Nhỏ chỉ là hạnh phúc thoáng qua. Giả tạo. Nhỏ chỉ là dấu yêu ẩn hiện để lắp đầy cái khoảng trống. Cô đơn. Ích kỹ. Nói rằng đã tìm được tình yêu chân thực của mình rồi ư? Nữa cuộc đời mà nó mãi rong ruổi đi tìm. Mọi giải thích đều vô nghĩa. Im lặng.

Có chiếc váy đang tung bay lấp ló sau hàng cây như ngượng ngùng, như e ấp, như khắc khoải về một tương lai.

“Bao đêm thâu có nhớ thương em
Sao con tim cứ mãi lênh đênh”

Nhỏ và câu nói. Như một mũi tên vô hình xuyên qua tim nó. Trái tim đã tự trang bị cho mình một bộ giáp, mà nó nghĩ là hoàn hảo, để gặp nhỏ. Vẫn rĩ máu.

Nó không thể nhào nặn ra được bất kỳ một ý tưởng nào hay ho cho câu slogan ra trò khi chỉ có những từ “em không còn con gái” nhảy múa trong đầu nó. Thật buồn cười. Suốt từ đêm Giáng Sinh đến giờ.

Nhỏ biến mất trong đám đông xa lạ. Tìm kiếm một sự vị tha. Không có. Ở đằng sau. Tưởng rằng luôn có sẵn. Nắng hoang đường. Chiếc váy caro mất dần trong gió lạnh giáng sinh. Chuông nhà thờ ngân vang và hàng ngàn người đang chia sẽ nhau những lời chúc. Nó ngước nhìn Đức mẹ. Ngập ngừng…thời gian.

Tự hào. Với sự phóng khoáng trong suy nghĩ. Trước giờ. Với bạn bè, con gái hay là một bài test vui nho nhỏ. Trở nên sáo rỗng và giả tạo hơn bao giờ hết. Giờ đây.

Tự hào. Mang trong mình một phong cách và lối sống của phương Tây, nhưng hoá ra chỉ là thằng học trò đang cặm cụi học vẹt mà thôi. Ích kỷ vả nhỏ mọn trong cái chuyện trinh tiết ấy.

Mình là loại đàn ông gì và đang sống ở thế kỷ nào khi còn nói về những thứ đó. Cái màng mõng mong manh. Đề tài muôn thuở của cánh đàn ông như nó. Nói thật nhiều. Ngẫng đầu dõng dạc. Từ một kẻ ngoài lề. Giờ trở thành vai chính. Kịch câm. Diễn viên không cất lời.

Con đường. Vắng lặng hơn mọi ngày cuối tuần khác. Lá me vẫn theo gió bay đi như tự tình về một kiếp phiêu bồng. Quán café góc phố đang đón những tia nắng cuối ngày trên mãng tường gạch nung. Có ai đó ngồi dựa tường đầy tư lự.

Dạ đàn bà hay kẻ vị tha?

Nhỏ cho đi tất cả những gì mình có khi yêu. Không chấp nhận bỏ cuộc dù tia lửa cuối cùng đang chuẩn bị lụi tàn. Nhỏ là vậy. Nó cảm thấy mình quá nhỏ bé khi đứng trước nhỏ. Nó tự hỏi liệu rằng nó có yêu nhỏ như ngày hôm qua của cái khối pha lê trong suốt và không vết nứt ấy? Liệu rằng nó có đủ bản lĩnh để vượt qua cái hình bóng xưa trong nhỏ.  Xóa mờ cái hình bóng đó. Hình bóng không chỉ xuất hiện ngày hôm nay. Tự tin. Ra đi từ trong đêm đông lạnh giá.

Bỏ qua. Để người đàn ông hôm nay không làm đau người phụ nữ của ngày mai? Đau gấp bội. Lúc đó. Được không?

Quy cho cùng. Nó vẫn là đàn ông. Biết đau thương và tức giận khi cái mình quý nhất bị cướp đi. Hôm qua, hôm nay hay thậm chí ngày mai đều thế.

Nó cứ đưa ra hàng trăm đáp án. Không tìm được đáp án cuối cùng.

Con đường. Ngập tràn lá me bay như khóc. Cơn gió vô tình sao để lá lìa cành. Lìa tan. Có chiếc nón trắng rộng vành lẫn khuất dưới hàng cây phía cuối con đường. Lặng thầm.

UP - GIẤC MƠ VỀ MỘT TÌNH YÊU

Tình yêu thầm lặng là tình yêu thiêng liêng. Trong bóng mờ trái tim ẩn kín một tình yêu sáng rực như trân châu. Trong ánh sáng ban ngày kỳ lạ, tình yêu lu mờ một cách đau thương. ( Tagore )

Hai năm. Tính từ ngày phim Up khởi chiếu. Đến giờ. Với nó. Dư âm vẫn còn đọng lại ít nhiều về một tình yêu.

Từ tuổi thơ ngơ ngác. Tình yêu về một chuyến phiêu lưu đến một miền khám phá. Thõa lòng. Ai trong chúng ta đã không từng có một giấc mơ. Vụn dại đầy ấp những hy vọng không có tính toan. Thật hiền.

Hai đứa nhóc cùng mơ một giấc mơ chung: tìm đến một vùng đất vẫn còn chưa có bước chân người đến.

Từ một cuộc sống cần có một tình yêu. Chia sẽ. Những phút, giây đi qua đời ta không buồn bã và tẻ nhạt, mà thay vào đó là những gam màu hạnh phúc vì được sẽ chia.

Hai người yêu nhau. Sống trong một ngôi nhà. Giản đơn. Tự tạo. Hạnh phúc cho riêng mình.

Từ một cuộc sống phải có một tình yêu. Chân thật. Để dìu dắt nhau đi qua sỏi đá đời làm ta vấp ngã. Nhiều khi. Không thể đứng lên được nếu có một ai nâng ta. Nhẹ nhàng. Lau lệ khô tháng ngày. Để biết không phải bao giờ cũng mạnh mẽ, một lúc nào đó vẫn cần một điểm tựa để bước qua.

Mái ấm cần một tiếng nói trẻ thơ. Đôi khi. Không phải lúc nào cũng có một mái ấm vẹn tròn như thế. Có những mái ấm vắng tiếng trẻ thơ nhưng lại ngập tràn nhịp đập của hai con tim. Đồng điệu. Yêu thương.

Từ một cuộc sống luôn có một tình yêu. Chờ ta. Ở một nơi nào đó. Nhất định. Quanh ta, tình yêu nằm trong vòng tay với. Không xa xôi. Giấc mơ về một tình yêu hoàn hảo. Vốn dĩ. Khiếm khuyết làm tình yêu hoàn hảo nếu như ta cho đi hay bỏ qua những gì gọi là khiếm khuyết. Thay vì. Ta đòi hỏi. Được gì!?

Hai con tim yêu. Bồi hồi. Đi với nhau đến những giây phút cuối đời. Ôn lại. Kỷ niệm nhạt nhòa tưởng đã ra đi khi có một con tim ngừng đập.

Hai con tim. Rối bời. Một già, một trẻ. Gặp nhau. Ở giữa lưng trời. Mái ấm đang bay lơ lững. Tưởng rằng. Vụt bay. Hạnh phúc nào mõng manh, tình yêu nào lơ lững. Phương nao. Hai con tim tìm thấy từ nơi giấc mơ vụn vỡ có một tình yêu mới hiện lên. Rạng ngời. Thấy yêu đời phơi phới để sống cho trọn một cuộc sống này.

 

Nghe lại khúc hát remember when trong trời hiu hiu nắng. Thì thầm. Vì cớ làm sao mà cứ nhạt nhòa hay sầu não. Bắt tay. Tìm một miền yêu để sống cho trọn một cuộc sống này. Phơi phới. Tình yêu thương cuộc sống. Tràn đầy. Một dòng tái bút để lại.

Merci pour cette belle aventure – Il est temps pour toi d’en virve une nouvelle!

Je t’aime, Ellie

( Tạm dịch: Cảm ơn anh vì chuyến phiêu lưu thú vị này – thời gian bên anh, em như được sống trong một cuộc cuốn tiểu thuyết vậy!

Yêu anh, Ellie )

[Story] MẶC LẠI ÁO CHO EM!

Anh sẽ mặc lại áo cho em. Áo cô dâu. Màu trắng tinh khôi. Không như chiếc áo đầu. Tự mặc. Rối rắm. Bước sang ngang. Tình vội.

Sao không vội. Khi ba, má em nơi con đường làng vẫn cứ hàng ngày ngắm những chuyến đò sang. Sợ con lỡ làng. Không có đò đưa. Có anh trai làng nào sang chơi, là một lần cười bỏ ngỏ. Không phải với em. Hai mươi cây nến. Thôi tắt hết rồi. Còn thổi tiếp thêm vài cây.

Phải vội thôi. Lứa bạn cùng thời. Có đứa gái, đứa trai. Họp lại. Nói hoài chuyện con nít. Chẳng ai nói: hạnh phúc là thế nào!? Lơ đãng.

Phải lấy chồng thôi. Để con đò ngang không nhìn vào trong ánh mắt của hai mái đầu đã pha sương khói. Hờ hững. Không có chuyến sang sông. Bà con, họ hàng không còn ngỡ ngàng mỗi lần sang. Giờ vẫn ở không. Một mình.

Phải lấy chồng thôi. Để hợp thời. Ra chơi, tụ họp. Bàn về đứa nhỏ xinh, hay. Bạn bè giữ lại một đề tài. Nói chung. Không ngại ngùng.

Mà sao.

Không giống có chồng. Người mình thương. Nữa phần đời đi theo. Cứ thoang thoảng mùi cồn. Suốt mùa yêu thương. Bằm, tím khắp thân người.

Không giống có chồng. Người con gọi là cha. Đến cuối đời phải gọi. Vẫn thoang thoảng mùi cồn. Suốt lọt lòng. Đẻ rớt đến giờ. Tím, bằm vẫn chưa phai. Cứ mới hoài.

Em hỏi anh vì sao thế hả anh?

Bạc phận. Không phải. Nếu thế sẽ không gặp anh. Bối rối lòng. Vì sự săn sóc. Tưởng chiêm bao mới có.

Có những buổi hẹn hò. Café thầm trộm. Ngọn đèn nào đưa đẩy ánh mắt em dõi về. Đám cưới. Cô dâu cười rạng rỡ trong chiếc áo trắng. Tinh khôi. Mơ một lần mặc lại. Phải không em?

Anh sẽ về thưa với ba, má. Đưa em đi trên một chuyến đò tình. Khác. Không trống trãi và đớn đau. Đứa nhỏ sẽ gọi anh là ba, là dượng. Là gì thì vẫn có ở anh một tình thương. Khác thường.

Anh sẽ mặc lại áo cho em. Áo cô dâu. Dẫu đời có nói em tội tình. Má em ửng hồng vì nụ hôn anh. Môi em cười đẩy lùi ngọn đèn hôm nào trêu nghẹo. Ước mơ em.

Em mĩm cười sau khi thử áo cô dâu. Bỏ lại. Thích quá mặc thôi. Chưa cần. Anh nghe nhịp đập con tim bối rối ở đầu dây.

Anh sẽ mặc lại áo cho em. Sau khi lau sạch máu. Chiếc xe nào chủ ý. Lao vào. Hất tung em lên giữa lưng chừng đời. Đánh rơi tờ giấy ly hôn, chồng em không ký. Chồng em. Mĩm cười.

Em không được mặc áo cô dâu.

(Ảnh: internet)

https://doisales.com.vn/index.php/2025/01/01/story-mac-lai-ao-cho-em/

***

I’ll dress you in your gown again. A bridal gown. Pure white.

Not like the first dress. Self-worn. Disheveled. Rushed to the altar. Love in haste.

Why not in haste? When your parents, on that village road, still gaze daily at passing ferries. Fearing their child might be left behind. No ferry to take her.

Whenever a young man from the village visits, there’s a faint smile—left ajar. But not for you.

Twenty candles. All extinguished. Only a few more to blow.

It had to be in haste. Friends your age—girls, boys—gather to chat endlessly about childhood things. But no one ever speaks of happiness. It drifts.

You had to marry. So that the ferryman’s eyes no longer glanced into the gazes of two frost-bitten heads. Detached. No more crossings.

So that relatives wouldn’t sigh each time they visited, seeing you still alone.

You had to marry. To keep up with the times. At gatherings, people chatter about their charming, witty children. Friends hold onto this shared topic. Casual. No awkwardness.

And yet.

Marriage wasn’t what it seemed.

The man you love, the one to share half a lifetime with, carried the faint scent of alcohol throughout your years together. Love’s season left bruises—purple and swollen—across your body.

Marriage wasn’t what it seemed.

The man your child calls ‘father,’ whose title must eventually be uttered, carried the same scent of alcohol from your child’s first breath till now. The bruises, purple and fresh, still linger. Never fading.

You asked me why, my dear?

Bad luck? No. If it were, we wouldn’t have met. A fluttering heart at the gentle care I gave. It felt like a dream.

There were secret dates. Stolen cups of coffee. A flickering streetlight guiding your eyes to the wedding scene. The bride’s smile, radiant in a white dress. You dreamed of wearing it again, didn’t you?

I’ll go to your parents. Bring you on a new journey. Different. Without emptiness or pain. Your child will call me father, stepfather—whatever name, there will be love in me. An extraordinary love.

I’ll dress you in your gown again. A bridal gown. Even if the world calls you sinful. Your cheeks blush at my kiss. Your smile chases away the mocking light of that streetlamp, fulfilling your dream.

You smile after trying on the gown. Leave it behind. Just wearing it for fun, you say. Not now. I hear your heartbeat flutter nervously on the phone line.

I’ll dress you in your gown again. After wiping away the blood.

Some car—deliberate—struck you, tossing you mid-air, spilling your divorce papers unsigned.

Your husband smiled.

You never got to wear your bridal gown again."