Chiến Phan

Hiển thị các bài đăng có nhãn AI. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn AI. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 19 tháng 7, 2026

[Sách] Thiết kế trải nghiệm khách hàng thời đại số - Joe Wheeler



Thế giới luôn thay đổi dồn dập. Thay đổi thế nào là chuyện phải nhọc lòng tìm hiểu, phần nào đoán định được, nhưng điều bí ẩn lớn nhất vẫn là câu hỏi rứt rách: Con người ta phải trả giá bao nhiêu cho những bước nhảy vọt ấy? Trí tuệ nhân tạo (AI) và Robot đã âm thầm kích hoạt cuộc cách mạng tiếp theo như thế—một quy trình mà ở góc nhìn nghiệt ngã, ngỡ như một cuộc đại đào thải nhân tính.

Đứng trước sự dịch chuyển ấy, những đứa trẻ mới vào nghề đón nhận bằng một sự háo hức . Chúng vồ vập lấy một quy trình bán hàng số hóa được rút ngắn kỷ lục chỉ còn đúng 3 giờ đồng hồ. Nhưng đáp lại sự hồ hởi ấy lại là những cái lắc đầu ngao ngán, những lời nghi ngờ cay đắng và sự phản đối dữ dội từ những gã "sống lâu" chốn thương trường.

Nghiệm. Phải chăng sự đào thải không bắt đầu từ việc thuật toán tước đoạt công việc, mà đã nảy sinh ngay trong tư duy phòng thủ ban đầu? Chấp nhận hay không chấp nhận?

Nó nhìn lại một trải nghiệm khách hàng; một quy trình từng được nó và đám trẻ tự tay vẽ lại, nâng cấp và sẻ chia qua suốt một thập kỷ. Một thập kỷ dấn thân, quy trình ấy đã qua biết bao lần biến thân, nhúng sâu vào những nền tảng công nghệ cuồn cuộn theo chiều dài phát triển của thời đại. Giữa những băn khoăn rứt rách ấy, nó mở đợt sách em gửi sang đợt này, tìm thấy cuốn "Thiết kế trải nghiệm khách hàng thời đại số" (The Digital Customer Experience) của Joe Wheeler:

"Trải nghiệm khách hàng trong thời đại số không phải là việc biến tổ chức thành một cỗ máy công nghệ vô cảm để tối ưu hóa lợi nhuận. Đó là hành trình dùng công nghệ để thấu suốt hành vi, tạo ra những khoảng trắng thẩm mỹ nhằm phục hồi nhân tính và sự thấu cảm."

Joe Wheeler—bằng tầm vóc của một chuyên gia chiến lược hàng đầu toàn cầu, người sáng lập Service Excellence Group và từng chèo lái những dự án tư vấn tái thiết lập trải nghiệm cho các tập đoàn Fortune 500—không dạy người ta cách ngây thơ sùng bái công nghệ. Tác phẩm của ông được chắt lọc từ những cuộc khủng hoảng thực chiến, khi các doanh nghiệp khổng lồ sa lầy vào cái bẫy "số hóa vô cảm": đầu tư hàng triệu đô-la vào hệ thống tự động nhưng lại vô tình triệt hạ sợi dây kết nối cảm xúc với con người.

Wheeler đã giải phẫu nỗi sợ bị thay thế bằng việc minh chứng rằng: AI hay tự động hóa chỉ là phần xác cơ học; còn phần hồn của một thương hiệu vững bền phải được đúc kết từ những "điểm chạm" (Touchpoints) số hóa nhưng tràn ngập tính vị nhân sinh. Ông trang bị cho gã công bộc một bộ lọc tư duy tối giản mang tính sống còn: gạt bỏ hàng trăm biểu đồ định chuẩn giả tạo để đi tìm lòng tin trinh nguyên của đội ngũ và khách hàng.

"Đừng bao giờ đo lường trải nghiệm số bằng tốc độ xử lý của thuật toán. Hãy đo lường bằng sự dịch chuyển âm thầm trong cảm xúc và sự gắn kết của con người ngoài thực tại."

Nó khép lại cuốn sách của Joe Wheeler khi ngoài kia những đám mây đen dọa dẫm một cơn mưa trời cuối tuần. Đọc "Thiết kế trải nghiệm khách hàng thời đại số" không biến nó thành một kẻ cuồng công nghệ lạnh lùng, mà trái lại, làm lòng nó phẳng lại, yên lòng đến lạ kỳ. Nó hiểu rằng, công nghệ hay thuật toán suy cho cùng cũng chỉ là công cụ dọn đường, còn cái lõi để duy trì sự bền vững của một thương hiệu chính là sự kết nối với uy tín lâu dài, đặt con người hiện tại vào trung tâm, những tiếng nói và lời yêu thương cần gìn giữ. 

***


The world changes with a relentless, frantic velocity. How it shifts is a matter requiring painful inquiry, partially predictable, yet the greatest mystery remains that deeply fractured question: How much must humanity pay for these giant leaps forward? Artificial Intelligence and Robotics have silently triggered the next revolution in such a manner—a process that, through a merciless lens, resembles a grand purge of human nature itself.

Standing before this tectonic shift, the newly initiated youth greet it with a pristine, naive eagerness. They greedily snatch up a digitized sales pipeline cut down to a record-breaking span of a mere three hours. Yet responding to their fervơr are only weary, dismissive shakes of the head, bitter skepticism, and fierce opposition from those who have "lived long" within the brutal arena of the marketplace.

Self-contemplation. Could it be that this purge does not originate from algorithms stripping away labor, but was already birthed within our initial defensive mindset? To accept, or not to accept?

It looks back upon a single customer experience; an operational blueprint that it and the young staff had manually sketched, elevated, and shared across an entire decade. Through a decade of deep immersion, that blueprint had undergone countlessly morphed iterations, dipping deep into the surging technological foundations along the evolutionary arc of the era. Amidst these deeply fractured anxieties, nó unwraps the latest parcel of books sent over, discovering “The Digital Customer Experience” by Joe Wheeler. The volume materializes on the high table of integrity like a quiet, tranquil aesthetic white space:

"Customer experience in the digital era is never about transforming an organization into a soulless technological machine to optimize profit. It is a journey of utilizing technology to profoundly comprehend behavior, carving out aesthetic white spaces to restore human dignity and empathy."

Joe Wheeler—through the stature of a premier global strategist, founder of the Service Excellence Group, who navigated experience-restructuring projects for Fortune 500 conglomerates—does not instruct men to naively worship technology. His work is distilled from battlefield crises, when corporate giants found themselves trapped within the mire of "soulless digitization"—sinking millions of dollars into automated infrastructures while accidentally severing the emotional lifeline to human beings.

Wheeler surgically dissects the terror of obsolescence by demonstrating that AI or automation is merely the mechanical carcass; the living soul of a enduring brand must be forged from digital "touchpoints" (Touchpoints) that remain saturated with humanistic dignity. He equips the public servant (gã công bộc) with a vital, minimalist cognitive sieve: discarding hundreds of artificial, regulatory metrics to pursue the pristine trust of both the team and the client.

"Never measure digital experience by the processing speed of an algorithm. Measure it by the silent, covert shift in emotion and the authentic bonding of human beings out in stark reality."

It closes Joe Wheeler's book just as dark, heavy clouds threaten a weekend storm outside. Reading “The Digital Customer Experience” does not transform nó into a cold, technology-obsessed fanatic; conversely, it causes its inner being to level out, settling into a strange, tranquil peace. Nó understands that technology or algorithms are, when stripped bare, merely pathfinding tools; the ultimate core to sustaining a brand’s longevity remains the deep anchor of long-term integrity—placing living human beings at the absolute center, safeguarding the fragile voices and covenants of love (yêu thương) that must be preserved at all costs.

Thứ Hai, 15 tháng 6, 2026

PTS - Đại học Mở - AI vs GenZ; "GÁN NHÃN" CHO KIẾP THIÊN DI [Open Uni - AI vs GenZ; "LABELING" THE MIGRANT GENERATION



Khán phòng bùng nổ những cánh tay giơ lên. Những ý kiến chuẩn bị phát biểu về một thế hệ đã và đang chuẩn bị ra trường, một chủ đề về gen Z được chính nó kích hoạt.

Những cái lắc đầu của "bầy kiến cũ"

Sài Gòn những ngày này rạo rực trong bầu không khí cuối tuần xanh trong, lồng lộng gió. Ngoài phố, nhịp sống tràn trề nhựa sống với tiếng còi xe hối hả hòa cùng không khí râm ran của mùa World Cup sắp gõ cửa. Phố phường rực rỡ, phơi phới như một chàng trai mười tám đầy mộng tưởng. 

Thế nhưng, đằng sau cánh cửa kính cách âm phòng họp tầng 6 – Đại học Mở, nơi con đường Võ Văn Tần rợp bóng cây xanh, không khí lại đặc quánh một áp lực vô hình và lạnh lùng. Nó đến trễ. Dẫu vậy, chú nhóc giữ xe dưới sảnh vẫn mỉm cười lễ phép, chỉ nó hướng thang máy dán đầy poster dạy giao tiếp để lên tầng cao, nơi đang diễn ra cuộc trao đổi nhộn nhịp về thế hệ tương lai. 

Ngôi trường đại học này, nó đặc biệt thích cái từ “Mở” trong tên gọi của nó – Open, cái từ gợi lên sự cởi mở, bao dung, sẵn sàng ôm lấy những điều khác biệt. Chỉ còn một ngày nữa, mái nhà này sẽ chính thức bước qua hành trình 36 năm tuổi. Trên chiếc màn hình LED khổng lồ giữa sân khấu, những thước phim tài liệu trình chiếu loạt thành tích hiển hiện lung linh, rực rỡ như một chiếc vương miện lấp lánh để tán thán cả một chặng đường dài đã qua.



Khán phòng to lớn chật kín những con người ưu tú: các thầy cô giáo có, những nhà quản lý nhân sự chuyên tiếp nhận sinh viên có, và cả thầy hiệu trưởng ngồi quắc thước, uy nghiêm ở hàng ghế đầu. Thứ tự ưu tiên với tiền là thước đo. Nó ngồi cuối.

Tất cả đồng loạt gật gù trước bảng vàng thành tích, để rồi ngay sau đó, bầu không khí bỗng chốc bùng nổ khi giơ cánh tay mình lên, và nói về một trải nghiệm hành trình cùng đám trẻ của riêng mình. Đâu hay. Nó kích hoạt một chủ đề về Thế hệ Gen Z và Alpha.

Chỉ trong một cái chớp mắt, những lời góp ý, chỉ trích rào rào nổ ra như một trận mưa đá. Người ta thay phiên nhau bày tỏ những góc nhìn đầy ngao ngán, phác họa nên một khoảng trống thế hệ sâu hoắm, xa vời vợi như hai bờ đại dương. 

Có người dõng dạc lên tiếng, phê phán đám trẻ ngày nay đang sống trong sự ảo tưởng quyền lực, ngông nghênh vô lối mà hời hợt, lười biếng. Có kẻ lại dùng giọng điệu đe dọa mang tính thời sự: “Bọn trẻ không biết rằng AI đang chực chờ thay thế chúng hay sao mà thái độ làm việc vẫn cứ nhởn nhơ, ơ hờ về công việc và con đường nghề nghiệp?”. Họ chỉ trích đám trẻ hời hợt trong việc tìm hiểu một môi trường làm việc, bước vào công ty mà cứ như đi dạo chơi, rồi chốt lại là đòi hỏi nhà trường phải đưa ra những định hướng giáo dục, hướng nghiệp một cách tốt hơn.

Vô định. Ngồi trung tâm hàng ghế chữ U, thầy hiệu trưởng quắc thước vẫn uy nghiêm nhưng ánh mắt lộ rõ vẻ chán chường, ơ hờ trước những lời điều trần rập khuôn. Ngay sau đó, phe bảo vệ nhà trường bắt đầu đùn đẩy trách nhiệm vĩ mô lên chính phủ với lý do hướng nghiệp nay đã được "trẻ hóa" từ lớp tám. Khán phòng trở nên nhức nhối bởi những lời luận đúng sai và công kích cá nhân, nơi cái nhếch mép mỉa mai của người này đối lập gay gắt với ánh mắt giận dữ của người kia. 

Lạ. Giữa cái khán phòng sang trọng ấy. Ngạo ngược. Tất cả những con người ngồi đây đang "lo cho tương lai của đám trẻ", gắn với mục đích riêng đã được lên lịch sẵn từ trước như tự đặt cho mình câu hỏi: Đến đây để được gì? Ai cũng muốn giành phần đúng về mình, ai cũng muốn bảo vệ cái uy tín của tổ chức hay cái ghế của cá nhân trong công cuộc “săn đầu người” hay giá hời khi “mua lúa non”. 

Ngộ. Ngược ngạo. Đứa trẻ sống lâu như nó như đi giữa tâm bão, thấy mình lạc lõng với mênh mông. Một nỗi lạc lõng mênh mông, trống trải đến rợn người trong cái cách mà người ta mở đầu một cuộc đối thoại. Người ta phân biệt rạch ròi giữa "đầu vào" và "đầu ra" như những cỗ máy công nghiệp sản xuất linh kiện, người ta tranh cãi xem thông tin đóng vai trò gì, hay sự sáng tạo cần điều chỉnh ra sao cho phù hợp giữa “kiến thức” trên trang giấy và “thực tế” ngoài đời. Chẳng ai mảy may dừng lại để hỏi: Đám trẻ đang thật sự nghĩ gì?



Toyota & Bài học lắng nghe 

Bị cuốn vào bầu không khí tranh luận sôi nổi và gay gắt ấy, nó phải tự dè chừng, bắt mình dừng lại một nhịp. Ngẫm. Dặm đường đã đi. Bản thân đã sóng bước đi cùng hơn 500 bạn sinh viên, của 14 trường đại học khác nhau trong chuỗi dự án thực nghiệm; ngót nghét đã 6 năm trời. Đó là một hành trình khác thường, lẻ loi và đơn độc, bởi nó chẳng phải là một cuộc “săn đầu người” đầy tính thực dụng như bao công ty hay tổ chức thường làm trên thị trường, như thể cánh én lạc bầy trong tìm kiếm một mùa xuân.

Điên. Mấy phần. Cuồng. Mấy bận.  

Nhìn những cự cãi, chỉ trích vẫn đang nổ ra chan chát trong khán phòng, nó tự hỏi: "Liệu mình đã kích nổ tư duy đúng theo chiều hướng tích cực chưa? Và liệu rằng, có ai ở đây thực sự biết lắng nghe?".

Người lớn chúng ta không ngừng gán nhãn cho Gen Z là nổi loạn, là yếu đuối, là "thế hệ bông tuyết". Tự hỏi. Đã bao giờ chúng ta ngồi lại trong những buổi talkshow không kịch bản, để lắng nghe những tiếng lòng trần trụi của các em như nó đã từng chưa? Đám trẻ ấy hiểu hoàn toàn cuộc sống của mình chứ! Chúng biết rõ bản thân đang đối diện với những áp lực kinh hoàng từ sự đào thải khốc liệt của một guồng quay công nghiệp kinh hoàng thêm bởi hai chữ AI. Và hơn hết, chính gia đình, chính người lớn và cái môi trường đầy toan tính này đã nhào nặn nên một thế hệ như đám trẻ ngày hôm nay, vậy tại sao giờ đây chúng ta lại quay sang trách móc chúng?

Khi một đám trẻ sống lâu nhận ra “Sống một kiếp bình yên là được”, thì lại thấy phiền khi một đám trẻ hoang mang tự hỏi “nếu cuộc đời này không rực rỡ thì sao”? 

Bất giác, chiếc gương soi của thời gian phản chiếu, đưa nó quay ngược về khoảng trời tuổi trẻ của chính mình cách đây vài mươi năm. 



Ngày ấy, đứa trẻ “đồng xanh” trong nó chẳng phải cũng mông muội, ngổ ngáo và kiêu ngạo đã từng? Cái thời tuổi trẻ rực nắng, nó cũng từng tự tin quá mức vào năng lực của mình, thậm chí thách thức cả nhà tuyển dụng và hai anh chị quản lý phỏng vấn với cái tôi to bằng trời. Kết quả là nó trượt. Một cái trượt đau đớn ngay trong lần đầu tiên bước chân vào cánh cửa của gã khổng lồ Toyota ngày ấy. 

Mắn may. Nếu như ngày đó, những người đi trước ở Toyota không bao dung nhìn nhận lại, không mở lòng bỏ qua sự ngông ngáo, xốc nổi của tuổi trẻ để trao cho nó một cơ hội thứ hai, thì có lẽ trên dặm đường dài của đời mình, nó đã chẳng thể đồng hành cùng gã khổng lồ ấy đến tận ngày hôm nay. Lúa chín thì phải cúi đầu, nhưng trước khi chín, bông lúa nào chẳng từng có một thời xanh rì, thẳng tuột và chọc trời đầy ngạo nghễ đấy sao?

May mắn. Hai con người đó lại kề cận nó đến tận cả hôm nay; lắng nghe và dặn dò. Cuộc đời quá thiếu một điều bao dung?

Cái hệ sinh thái giáo dục và hướng nghiệp này, suy cho cùng, không thể chỉ đẩy hết trách nhiệm cho riêng một nhà trường, một thầy hiệu trưởng hay một bộ, ban, ngành nào cả. Ngẫm. Lực đẩy đó cần một môi trường lớn hơn từ chính phủ, và một phạm vi nhỏ hơn, ấm áp hơn từ chính những gia đình. Hay đôi khi, chỉ cần mỗi người lớn trong chúng ta có một sự đổi thay trong suy nghĩ. Là đủ. 

Chúng ta chẳng cần phải thay đổi những chiến lược vĩ mô đao to búa lớn, chỉ cần mỗi người lớn ngồi trong khán phòng này, trước khi mở miệng chỉ trích, hãy chậm lại một nhịp để nhớ về thời thanh xuân của mình. Nhớ xem ta đã từng hoang mang, từng vấp ngã và từng ngông cuồng ra sao. Liệu có sự khác biệt nào giữa thế hệ xưa và nay? Khác chăng là ở thời của nó, tuổi trẻ không “may mắn” được nghe những lời góp ý trực tiếp, dễ dàng và dày đặt trên không gian mạng như thế hệ của hôm nay, nên những vết xước tuổi trẻ ngày xưa được giấu kín hơn mà thôi.

Hệ thống âm thanh trong hội trường vẫn khuếch đại những lời phát biểu, trần lọc âm thiết kế tinh tế khiến những giọng nói trầm bổng nghe như tiếng sóng dạt bờ nhẹ tếnh. Thầy hiệu trưởng đưa ra những chỉ thị, mệnh lệnh cho các khoa để thực hiện các phương án giáo dục mới. Người ta lại tất tả ghi chép, tất tả chuẩn bị cho một guồng quay mới.

Nó rời khỏi chỗ ngồi của mình, lặng lẽ rời đi như khi tìm đến. Nó bước ra khỏi cửa, bỏ lại sau lưng khán phòng lộng lẫy và những con người đang xôn xao chuẩn bị bước vào một buổi ăn trưa đầy những câu chuyện xã giao ngoại giao đan cài lợi ích. Bước ra khỏi cái tổ kén bê tông ngột ngạt ấy, nó thấy mình như vừa trút bỏ được một lớp bọc xù xì để quay về với tình yêu của riêng mình, nơi có một người đang kiên nhẫn đợi chờ.

Ở nhà, cô nhóc của nó còn đang chờ đợi cha để bắt đầu cho một ngày cuối tuần rong ruổi khắp các con phố Sài Gòn. Một thế hệ Alpha đang lớn lên, một tâm hồn trong veo đang mong mỏi những cái nắm tay, những bài học mộc mạc không lời từ những vòng xe thong thả dưới bóng cây dầu cổ thụ. Ở thế giới đó, thế giới của cha và con, sẽ chẳng còn bất kỳ một sự vị lợi nào xen ngang, không có những KPI, không có những bài luận đúng sai hay những toan tính đầu ra đầu vào công nghiệp. Chỉ có sự lắng nghe, thấu cảm và những tiếng cười tự nhiên nhất của cuộc đời.

Mở mắt ra thôi, dù đời có cạn, lòng ta vẫn dạt dào những tin yêu bên những đứa trẻ của mình.

Cảm ơn vì đã quay về kịp lúc.


***

The auditorium erupted into a sea of raised hands. Opinions were locked and loaded, ready to dissect a generation of students currently preparing to graduate—a Gen Z debate triggered by none other than itself.

The Shaking Heads of the "Old Ant Colony"

Saigon these days is pulsing with a weekend vibe that feels breathtakingly vibrant under a clear, sweeping blue sky. The streets are alive, overflowing with vitality as the frantic blare of traffic horns blends with the buzzing anticipation of an upcoming World Cup season knocking on every door. The city looks radiant, bursting with life like an eighteen-year-old boy full of dreams.

Yet, behind the soundproof glass doors of the 6th-floor conference room at the Open University—where Vo Van Tan Street is draped in lush green canopy—the air is thick with an invisible, cold pressure. It arrived late. Even so, the young student working the parking lot downstairs still smiled politely, guiding it toward the elevator covered in communication posters to head up to the top floor, where a bustling exchange about the future generation is underway.

It has a particular fondness for this university, especially for the word “Open” in its name—a word that evokes openness, tolerance, and a readiness to embrace differences. In just one day, this institution will officially cross its 36-year milestone. On the giant LED screen center stage, a documentary rolls out a sequence of shining achievements, glittering like a crown to praise the long journey already traveled.

The grand hall is packed with elites: teachers, HR managers who regularly recruit graduates, and the university president sitting quaffable and majestic in the front row. Here, priority is measured by money. It sat in the very back.

Everyone nodded in unison before the golden board of achievements. But shortly after, the atmosphere instantly exploded when it raised its own hand to speak about its personal journey accompanying the youth. Who would have thought. It triggered a heated debate about Gen Z and Generation Alpha.

In the blink of an eye, comments and criticisms showered down like a hailstorm. People took turns expressing deeply weary perspectives, sketching out a generational chasm as deep and vast as two opposing shores of an ocean.

One person spoke out loudly, criticizing today's youth for living in a delusion of power—arrogant without cause, yet superficial and lazy. Another adopted a threatening, topical tone: “Do these kids not know that AI is waiting to replace them? Why is their work attitude still so nonchalant, so indifferent toward their tasks and career paths?” They criticized the youth for being superficial when researching work environments, stepping into a company as if taking a casual stroll, before concluding with a demand that the university provide better educational and career orientation.

A sense of drifting. Sitting at the center of the U-shaped seating arrangement, the quaffable president remained majestic, but his eyes suddenly betrayed a hint of indifference and boredom before the cookie-cutter presentations. Immediately following, the university’s defensive faction began passing the macro-responsibility buck to the government, arguing that career orientation has now been “juvenilized,” creeping into schools as early as the eighth grade. The auditorium turned agonizing with debates over right and wrong and personal attacks, where the cynical smirk of one person stood in stark contrast to the angry glare of another.

Strange. In the middle of that luxurious auditorium. Preposterous. All the people sitting here claim to be "worried about the youth’s future," yet it is tied to pre-scheduled personal agendas, as if they are secretly asking themselves: What do I get out of being here? Everyone wanted to claim the moral high ground; everyone wanted to protect organizational prestige or personal seats in the grand scheme of "headhunting" or buying green shoots at a bargain.

Bizarre. Contradictory. A child who has lived a long life like it felt like walking through the eye of a hurricane, finding itself lost in an immense void. A chilling, terrifying emptiness in the very way people initiate a dialogue. They draw a rigid line between "input" and "output" like industrial factories manufacturing components. They argue over what role information plays, or how creativity needs to be adjusted to bridge the gap between "knowledge" on paper and "reality" in life. No one bothers to pause and ask: What are the kids actually thinking?

Toyota & The Lesson of Listening

Swept into that heated and fierce debate, it had to guard itself, forcing its mind to pause for a beat. Reflecting. On the miles already traveled. It has walked side-by-side with more than 500 students from 14 different universities in a series of experimental projects over a span of nearly six years. It was an unusual, lonely, and solitary journey—not a pragmatic "headhunting" safari like those conducted by typical corporate entities on the market, but rather like a stray swallow searching for its own spring.

A few parts crazy. A few times wild.

Watching the arguments and criticisms still cracking sharply across the auditorium, it asked itself: "Have I ignited their thinking in a truly positive direction? And is there anyone here who actually knows how to listen?"

We, the adults, never stop labeling Gen Z as rebellious, fragile, or the "snowflake generation." Ask yourself. Have we ever sat down in unscripted talk shows to listen to their raw, naked vulnerabilities the way it once did? Those kids understand their lives perfectly well! They are acutely aware that they face horrifying pressures from the brutal elimination of an industrial wheel made even more terrifying by the two letters: AI. And above all, it is the family, the adults, and this highly calculating environment that molded a generation exactly like the youth of today. So why do we now turn around and blame them?

When a group of children who have lived long conclude that “living a peaceful life is enough,” it becomes troubling to see another group of anxious kids wondering, “what if my life isn't spectacular?”

Suddenly, the mirror of time reflected backward, tossing it back to its own youth a few decades ago.

Back then, wasn't the “green field” child within it just as ignorant, reckless, and arrogant? In those sun-drenched youthful days, it too was overly confident in its abilities, even challenging the interviewer and the two hiring managers with an ego as big as the sky. The result was a fail. A painful rejection on its very first attempt to step through the gates of the corporate giant Toyota.

A stroke of luck. If back then, the seniors at Toyota hadn't looked upon it with tolerance, if they hadn't opened their hearts to overlook the arrogance and impulsiveness of youth to grant it a second chance, it probably wouldn't have been able to walk alongside that giant on this long life journey until this very day. When rice is ripe, it bows its head, but before ripening, hasn't every stalk of rice had a time when it was vibrant green, completely straight, and arrogantly piercing the sky?

Fortunate. Those two individuals remain close to it even today; listening and guiding. Does life lack a basic sense of tolerance?

This ecosystem of education and career orientation, in the grand scheme of things, cannot simply dump all responsibility onto a single university, a single president, or a specific ministry or department. Reflecting. That momentum requires a larger environment from the government, and a smaller, warmer scope from within families. Or sometimes, it just takes a shift in mindset from each adult among us. That is enough.

We don't need to alter grand macro-strategies. Every adult sitting in this auditorium simply needs to slow down a beat before opening their mouth to criticize, and remember their own youth. Remember how disoriented, how stumbled, and how wild we once were. Is there truly a difference between the generations of past and present? The only difference is that in its era, youth were not "lucky" enough to hear easy, instant, and dense criticisms plastered across cyberspace like today's generation. Thus, the scars of yesterday's youth were simply better hidden.

The audio system in the hall continued to amplify the speeches, the exquisitely designed acoustic filters making the rising and falling voices sound light like waves drifting ashore. The university president issued directives and mandates to the departments to implement new educational schemes. People busily took notes again, hurriedly preparing for a new cycle.

It left its seat, quietly slipping away just as it had arrived. It stepped out the door, leaving behind the splendid auditorium and the bustling crowd preparing for a lunch filled with diplomatic small talk intertwined with mutual interests. Stepping out of that suffocating concrete cocoon, it felt as though it had just shed a rough outer shell to return to its own love, where someone was patiently waiting.

At home, its little girl was waiting for her father to kick off a weekend roaming around the streets of Saigon. A Generation Alpha is growing up, a pure soul longing for hand-holding, for rustic, wordless lessons gathered from slow bike rides beneath the shade of ancient oil trees. In that world—the world of father and daughter—there will be no self-interest cutting through, no KPIs, no essays on right or wrong, and no industrial input-output calculations. There is only listening, empathy, and the most natural laughter life has to offer.

Just open your eyes; even if life runs dry, our hearts remain overflowing with faith and love alongside our children.

Thank you for making it back just in time.

Thứ Năm, 21 tháng 5, 2026

[Sách] Sam Altman - Thủ lĩnh chat GPT, CEO OpenaI - Chu Hằng Tinh


"Sam Altman không nhìn công nghệ như một công cụ kiếm tiền. Ông nhìn AI như một thực thể tiến hóa tất yếu của loài người, một thứ oxy mới cho nền văn minh Sapiens."

Phú Quốc những ngày này nắng vàng rực cả góc trời. Giữa cái oi ả của biển chiều, nó nhắn tin hỏi thăm cô em gái, một thói quen nhỏ như để duy trì và vun trồng một mối quan hệ cần được chăm sóc. 

Em cười, nhắn lại rằng mình vẫn đang miệt mài với những kế hoạch dài hạn. Năng lượng từ em tỏa ra qua từng dòng chữ, và em bảo em đang tìm hiểu về AI. Nó mỉm cười thả tim.

Tin nhắn của em khiến nó lần tìm về Copilot của Microsoft, sau khi đã miệt mài trải nghiệm hệ sinh thái Gemini của Google; ngay sau thời điểm ChatGPT làm cả thế giới phải chú ý đến. Nó chợt nhận ra cả một hành trình dịch chuyển của hai gã khổng lồ công nghệ này thực chất đều đang xoay quanh một trục tọa độ mang tên: Sam Altman.

Trong cuốn sách "Sam Altman - Thủ lĩnh Chat GPT, CEO OpenAI" của tác giả Chu Hằng Tinh, nó không chỉ được đọc về tiểu sử của một tỷ phú công nghệ thông thường. Đứng ở chặng đường nhìn lại, cuộc đời nó thấy mình quá mắn may khi được chứng kiến hai lần đổi thay vĩ đại của lịch sử công nghệ, đúng như lời Bill Gates từng đúc kết: "Trong đời, tôi mới chỉ chứng kiến hai lần công nghệ mang tính cách mạng: lần đầu là hệ điều hành đồ họa, và giờ đây là trí thông minh nhân tạo AI."

Chiếc máy tính biết tư duy và Bệ phóng của Giới tinh hoa

Đọc về Sam Altman, nó bất chợt liên tưởng đến hình ảnh những chàng trai công nghệ Việt thế hệ đầu tại Singapore từng viết trên dòng nhật ký blog của mình—những con người cởi mở, kết nối, luôn mang trong mình nỗi khát khao được bước vào sân chơi quốc tế và tỏa sáng rực rỡ.

Sam Altman, gã trai gốc Do Thái ấy, từ thuở thiếu niên đã mang lên mình nỗi khát khao cháy bỏng về một chiếc máy tính biết tư duy. Chiếc máy tính Macintosh mà cha mẹ tặng đứa trẻ 8 tuổi ngày nào đã trở thành bệ phóng tư duy cho cả một đời người. 

Bỏ học Stanford—đó là điểm chung của những gã lạc loài chẳng muốn phí phạm thời gian vào những lối mòn đúc sẵn. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó thì chưa đủ để nói về các thiên tài; họ luôn có một con đường rõ ràng và nhận được sự hỗ trợ, dẫn dắt từ giới tinh hoa bậc nhất. Điều này chẳng phải cổ vũ cho việc nghỉ học, nhận ra thiên tài học tập mãi đến cuối đời.

Chu Hằng Tinh đã bóc tách trọn vẹn hành trình từ một cậu bé bỏ học cho đến khi trở thành "vị vua không vương miện" của Thung lũng Silicon, người kích hoạt một nhát chạm lịch sử làm thay đổi vĩnh viễn cách con người giao tiếp với tri thức.

"Sam Altman không nhìn công nghệ như một công cụ kiếm tiền. Ông nhìn AI như một thực thể tiến hóa tất yếu của loài người, một thứ oxy mới cho nền văn minh Sapiens."

Chiến lược lạnh lùng và những Hợp đồng tâm lý phức tạp

Tác giả đã rất thành công khi mô tả Sam Altman không phải như một kẻ mộng mơ viển vông, mà là một nhà chiến lược lạnh lùng với một bộ óc thực nghiệm chuẩn xác. Sinh ra trong một gia đình Do Thái, Sam thừa hưởng thứ gene nhạy bén với thời cuộc và một sự tự chủ (Autonomy) tuyệt đối. Khác với những chính trị gia luôn "nhào nặn" lời nói để tìm kiếm hư danh chức sắc, Sam Altman thẳng thắn đối diện với công nghệ.

Nhớ. Nó lại nghĩ đến một đứa em khác, đang dấn thân vào lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Lấy phòng quản trị rủi ro làm chỗ neo đậu, em được giao trọng trách lớn về chuyển đổi số, và AI chính là một trong những con bot mà em đang tự tay tạo ra...để chơi, trải nghiệm một xu hướng.

Cuốn sách dắt độc giả đi qua những ngày đầu gian khó của OpenAI, khi công ty còn là một tổ chức phi lợi nhuận với mục tiêu lãng mạn: bảo vệ nhân loại khỏi sự thống trị của AI độc quyền. Bản thân Sam đã phải thực hiện những chuyển đổi vô cùng phức tạp với những bộ óc tinh hoa nhất thế giới: từ sự điên rồ đầy ngạo nghễ của Elon Musk, tầm nhìn thực dụng của Bill Gates, cho đến những triết lý sản phẩm tối giản chịu ảnh hưởng từ Steve Jobs. Vượt qua những hoài nghi, quấy rối tinh thần từ giới học thuật và những thất bại nghẹt thở trong phòng thí nghiệm, Sam đã đưa OpenAI vượt qua vùng tối để tạo nên hiện tượng ChatGPT.

"Mối nguy hiểm lớn nhất của AI không phải là việc chúng sẽ tiêu diệt con người, mà là việc chúng ta sẽ quên mất cách làm người trước khi chúng kịp thông minh hơn chúng ta."

Sam Altman hiểu rõ điều đó. Cuộc khủng hoảng sa thải rồi quay trở lại OpenAI ngoạn mục của ông trong vòng 5 ngày chính là một nhát chạm thực tế khốc liệt. Nó chứng minh rằng ngay cả trong thế giới của những thuật toán tối cao, thì những va đập của sự chính trực và tinh thần gắn kết giữa người với người vẫn là thứ duy nhất quyết định vận mệnh của một đế chế.

Cuốn sách của Chu Hằng Tinh là một nhát chạm buốt người nhưng vô cùng cần thiết cho những ai đang sống trong kỷ nguyên số. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, dẫu thế giới có phát triển đến đâu, dẫu những siêu máy tính có thể xử lý hàng tỷ dữ liệu trong một giây như một "Funes kẻ nhớ dai" phiên bản công nghệ, thì con người vẫn là chủ thể duy nhất sở hữu trái tim biết rung động.

***

"Sam Altman does not view technology as a money-making tool. He sees AI as an inevitable evolutionary entity of humankind, a new form of oxygen for the Sapiens civilization."

Phú Quốc during these days is drenched in brilliant golden sunlight that fills the sky. Amidst the sweltering heat of the evening sea, it (the character) text messages its younger sister—a small habit to maintain and cultivate a relationship that needs nurturing.

She replies with a smile through her text, stating that she is still deeply engrossed in her long-term plans. The energy radiating from her words is palpable, and she mentions that she is currently learning about AI. It smiles and leaves a heart reaction.

Her message prompts it to look into Microsoft’s Copilot, after having thoroughly explored Google’s Gemini ecosystem—coming right after the moment ChatGPT caught the entire world's attention. It suddenly realizes that the entire developmental journey of these two tech giants actually revolves around a single coordinate named: Sam Altman.

In the book "Sam Altman - The Leader of ChatGPT, CEO of OpenAI" by author Chu Hang Tinh, it does not merely read an ordinary biography of a tech billionaire. Looking back from this stage of its life, it feels incredibly fortunate to have witnessed two monumental shifts in technological history, precisely as Bill Gates once concluded: "In my lifetime, I have seen two demonstrations of technology that struck me as revolutionary: the first was the graphical user interface, and the second is artificial intelligence (AI)."

The Thinking Computer and the Launchpad of the Elite Reading about Sam Altman, it is suddenly reminded of the first generation of Vietnamese tech youths in Singapore who used to write on their personal blogs—those open, connected individuals who always carried a burning desire to step into the international arena and shine brilliantly.

Sam Altman, that youth of Jewish descent, carried a fierce yearning for a thinking computer since his adolescence. The Macintosh computer given to him by his parents when he was an eight-year-old child became the cognitive launchpad for his entire life.

Dropping out of Stanford—that is the common trait among those misfits who refuse to waste time on pre-molded paths. Yet, merely stopping there is not enough to define these geniuses; they always possess a clear trajectory and receive the support and guidance of the absolute global elite. This does not serve as an encouragement to drop out of school, recognizing that true geniuses remain lifelong learners.

Chu Hang Tinh completely dissects the journey from a college dropout to becoming the "uncrowned king" of Silicon Valley—the man who activated a historical touch that permanently altered how humans interact with knowledge.

"Sam Altman does not view technology as a money-making tool. He sees AI as an inevitable evolutionary entity of humankind, a new form of oxygen for the Sapiens civilization."

The Cold Strategy and Complex Psychological Contracts The author successfully depicts Sam Altman not as a delusional dreamer, but as a cold strategist possessed of a precise empirical mind. Born into a Jewish family, Sam inherited the genetic trait of being highly perceptive to temporal shifts and an absolute sense of autonomy. Unlike politicians who constantly "mold" their words to seek the hollow status of official titles, Sam Altman confronts technology with sheer upfront honesty.

It remembers. It thinks of another younger brother, who is venturing into the financial and banking sector. Anchoring himself within the risk management department, he has been entrusted with the massive responsibility of digital transformation, and AI happens to be one of the bots he is personally creating... just for fun, to experience a rising trend.

The book leads the reader through the arduous early days of OpenAI when the company was still a non-profit organization with a romantic goal: protecting humanity from the dominance of monopolized AI. Sam himself had to navigate incredibly complex transitions with the finest minds in the world: from the arrogant madness of Elon Musk and the pragmatic vision of Bill Gates to the minimalist product philosophies influenced by Steve Jobs. Overcoming skepticism, the moral harassment from academia, and suffocating failures in the laboratory, Sam guided OpenAI through the dark zone to forge the phenomenon of ChatGPT.

"The ultimate danger of AI is not that it will wipe out humanity, but that we will forget how to be human before it manages to become smarter than us."

Sam Altman understood this perfectly. The crisis of being fired and his spectacular return to OpenAI within five days was a fierce touch of reality. It proves that even in a world of supreme algorithms, the collisions of integrity and the spirit of human connection remain the only forces that dictate the destiny of an empire.

Chu Hang Tinh’s book is a piercing touch, cold but profoundly necessary for those living in the digital age. It reminds us that no matter how much the world develops, even if supercomputers can process billions of data points in a single second like a technological version of "Funes the Memorious," humans remain the sole subjects who possess a heart that knows how to vibrate

Thứ Năm, 4 tháng 12, 2025

[Sách] Điểm kỳ dị đã cận kề - Ray Kurzweil

 

  • “Điểm Kỳ Dị (Singularity) sẽ là một kỷ nguyên mà tốc độ thay đổi công nghệ nhanh đến mức cuộc sống con người sẽ bị biến đổi vĩnh viễn và không thể đảo ngược. Những sự kiện này sẽ dẫn đến sự kết thúc của kỷ nguyên con người như chúng ta biết.”

Em kể, việc bản thân sử dụng một con bot AI để hỗ trợ mình việc thiết kế và kỹ thuật để hướng dẫn thợ thầy thi công. Tôi cười, hẹn em một ngày cuối tuần gặp gỡ, trăn trở trong việc làm sao để cân bằng đúng việc ghi nhận giá trị tạo ra từ đội ngũ thiết kế và việc làm sao hài lòng việc mong chờ của khách hàng khi cùng một lúc số lượng dự án tăng vọt ra sao. Vật lộn mãi suốt một quãng dài cũng đã nửa một thập kỷ.

Đó chính là minh chứng sống động cho Luật Lợi suất Gia tốc mà Kurzweil đề cập. Sự gia tốc của AI đang khiến những ngành đòi hỏi sự sáng tạo như thiết kế phải vật lộn với tốc độ, áp lực về giá trị và nhu cầu phải học hỏi liên tục.

Ray Kurzweil, một trong những nhà tương lai học và nhà phát minh hàng đầu thế giới, đã dệt nên một bức tranh toàn cảnh gây sốc, nhưng cũng đầy hy vọng, về tương lai của loài người trong tác phẩm "Điểm Kỳ Dị Đã Cận Kề." Đây không chỉ là một cuốn sách, mà là một lời tuyên bố táo bạo, được xây dựng trên nền tảng dữ liệu lịch sử và toán học: Chúng ta đang tiến đến một khoảnh khắc chuyển đổi không thể đảo ngược, nơi công nghệ sẽ thay đổi tận gốc rễ ý nghĩa của việc làm người.

“Vấn đề không phải là liệu máy móc có có thể suy nghĩ hay không, mà là liệu con người có thể làm được điều gì mà máy móc đã và đang làm nhanh hơn và tốt hơn.”

Luận điểm trung tâm của Kurzweil là Luật Lợi suất Gia tốc – một mở rộng của Định luật Moore. Ông lập luận rằng, không chỉ tốc độ xử lý của máy tính tăng theo cấp số nhân, mà tốc độ phát triển của mọi công nghệ thông tin đều tuân theo quy luật này: từ giải trình tự gen, kích thước linh kiện điện tử, đến sự phát triển của Internet.

Theo Kurzweil, sự gia tốc này sẽ dẫn đến Điểm Kỳ Dị Công Nghệ (Technological Singularity)—một thời điểm khoảng năm 2045, khi Trí tuệ Nhân tạo (AI) vượt qua và kết hợp với trí tuệ con người, dẫn đến sự tăng trưởng công nghệ bùng nổ mà chúng ta không thể dự đoán được bằng các mô hình tuyến tính hiện tại.

Ba cuộc cách mạng làm nên Kỳ Dị

Kurzweil phác họa tương lai này thông qua sự hội tụ của ba lĩnh vực cách mạng:

  1. Di truyền học (Genetics - G): Khả năng lập trình lại sinh học của chúng ta, loại bỏ bệnh tật và đẩy lùi quá trình lão hóa.

  2. Công nghệ Nano (Nanotechnology - N): Khả năng thao túng vật chất ở cấp độ nguyên tử, tạo ra các "robot siêu nhỏ" (nanobots) để xây dựng mọi thứ, từ máy tính siêu nhỏ đến thực phẩm.

  3. Robot học và Trí tuệ Nhân tạo (Robotics & AI - R): Tạo ra trí thông minh phi sinh học vượt trội, có thể tự cải tiến và học hỏi vô hạn.

Sự kết hợp của G, N, và R sẽ cho phép con người vượt lên khỏi giới hạn vật lý, sống lâu hơn, thông minh hơn, và thậm chí chuyển đổi tâm trí vào môi trường phi sinh học.

  • “Tương lai là một nơi xa lạ, nơi chúng ta sẽ làm những điều mà ngày nay chúng ta không thể tưởng tượng được.”

"Điểm Kỳ Dị Đã Cận Kề" là một tác phẩm tầm nhìn vĩ đại, đòi hỏi sự kiên nhẫn ở người đọc. Dù bạn có đồng tình với mốc thời gian 2045 hay không, những lập luận sắc bén của Kurzweil về sự gia tốc của công nghệ là không thể phủ nhận. Cuốn sách này là tài liệu bắt buộc phải đọc cho bất kỳ ai muốn hiểu về lực lượng định hình tương lai, về mối quan hệ giữa con người và máy móc, và về sự tiến hóa tiếp theo của ý thức. Nó thách thức chúng ta không chỉ chấp nhận mà còn chuẩn bị để tham gia vào tương lai phi thường đó.

***



  • "Our primary goal is to overcome the limitations of the biological body and brain, escaping the imprisonment of old, outdated matter. We are not just changing the world; we are changing the definition of ourselves."

"The Singularity will be an era when the pace of technological change is so fast that human life will be permanently and irreversibly transformed. These events will lead to the end of the human era as we know it."

My friend told me about using an AI bot to assist with design and technical work for instructing construction workers. I smiled, scheduling a weekend meeting with her, pondering how to correctly balance acknowledging the value created by the design team and satisfying customer expectations when the number of projects simultaneously spikes. This struggle has lasted for half a decade now.

That is the vivid evidence of Kurzweil’s Law of Accelerating Returns. The acceleration of AI is forcing creative industries like design to grapple with speed, pressure regarding value, and the continuous need for learning.

Ray Kurzweil, one of the world's leading futurists and inventors, has woven a shocking yet hopeful panoramic vision of humanity's future in "The Singularity Is Near." This is more than a book; it is a bold proclamation, built on a foundation of historical and mathematical data: We are moving toward an irreversible transformational moment where technology will fundamentally change the meaning of being human.

Kurzweil’s central thesis is the Law of Accelerating Returns—an extension of Moore’s Law. He argues that not only does computer processing speed increase exponentially, but the rate of development of all information technology follows this rule: from genetic sequencing and the size of electronic components to the growth of the Internet.

According to Kurzweil, this acceleration will lead to the Technological Singularity—a point around 2045 when Artificial Intelligence (AI) surpasses and merges with human intelligence, resulting in a technological growth explosion that we cannot predict using current linear models.

"The question is not whether machines will be able to think, but whether humans will be able to do anything that machines are already doing faster and better."

Three Revolutions that Define the Singularity

Kurzweil maps out this future through the convergence of three revolutionary fields:

  1. Genetics (G): The ability to reprogram our biology, eliminate diseases, and reverse the aging process.

  2. Nanotechnology (N): The ability to manipulate matter at the atomic level, creating "nanobots" to build everything from super-small computers to food.

  3. Robotics and Artificial Intelligence (Robotics & AI - R): Creating superior non-biological intelligence that can self-improve and learn infinitely.

The combination of G, N, and R will allow humans to transcend physical limits, live longer, become smarter, and even transfer consciousness into non-biological environments.

  • "The future is a strange place, where we will do things that we cannot imagine today."

"The Singularity Is Near" is a work of vast vision, requiring patience from the reader. Whether you agree with the 2045 timeline or not, Kurzweil’s sharp arguments about the acceleration of technology are undeniable. This book is mandatory reading for anyone who wants to understand the forces shaping the future, the relationship between humans and machines, and the next evolution of consciousness. It challenges us not only to accept but also to prepare to participate in that extraordinary future.

Chủ Nhật, 10 tháng 8, 2025

[Sách] Mã nguồn - Bill Gate - Khởi đầu của tôi


 "DNA giống như một chương trình máy tính nhưng tiên tiến hơn rất nhiều so với bất kỳ phần mềm nào từng được tạo ra." 

Tối Vinhome Riverside, sau cơn mưa rào tầm tã, không khí trở nên trong trẻo, những con đường ướt đẫm, lấp lánh dưới ánh đèn vàng vọt, như thể vừa được gột rửa mọi bụi bẩn của thành phố. Khung cảnh thanh bình, tĩnh lặng đến nao lòng, tách biệt hoàn toàn với con đường Nguyễn Hữu Cảnh nhộn nhịp những chuyến xe qua, như một lời chào đón dịu dàng, bất ngờ dành cho những người cũ. Những người từng cùng làm việc dưới một mái nhà Toyota, giờ đây lại hội ngộ trong một không gian hoàn toàn khác, giữa sự đột ngột của thời gian và những đổi thay của cuộc đời.

Nó như soi lại chính bản thân mình, một gã đã nếm trải dư vị của đời, thấy bản thân rõ ràng, một gã  "bán hàng", bắt đầu dùng từ ngữ "tài chính - kế toán", thao thao bất tuyệt. Mọi người, những người từng là đồng nghiệp của hắn, người cười ngất, kẻ lặng thinh trước cách nó "mạn đàm" về những thuật ngữ. Trong ánh mắt của mỗi người, nó vẫn là đứa trẻ của ngày xưa, hồn nhiên, nhiệt huyết, một đứa trẻ bán hàng chẳng hơn. 

Câu chuyện mà nó tham gia không chỉ là về tài chính, mà còn là về một hệ thống cũ kỹ, về những khó khăn đã từng trải, được kể lại bởi từng người, nó tham gia vào đấy bằng những pha... chọc cười, chẳng buồn đổi thay một cách nhìn.

Câu chuyện về quá khứ kết thúc, nhường chỗ cho những dự định tương lai. Sớm đấy. Đám trẻ Gen Z, chuyên ngành IT, những gương mặt non tơ nhưng đầy nhiệt huyết, đang chờ đợi. Chúng là những sinh viên đang thực hiện một sản phẩm tốt nghiệp về cashflow, một đề tài tưởng chừng khô cứng nhưng lại được chúng tiếp cận bằng một cách rất riêng.

Ngồi đó, nhìn chúng, nó chợt nhớ đến một hình ảnh đã đi vào huyền thoại. Hình ảnh của một gã trai trẻ Bill Gates ngày nào, cùng với đám bạn bè chung một đam mê. Họ miệt mài, mẫn mê với những dòng code đầu tiên, của một thời kỳ nhen nhóm của máy tính, khi mà khái niệm máy tính cá nhân còn chưa tồn tại. Sự say mê, nhiệt huyết ấy, không khác gì đám trẻ Gen Z đang ngồi trước mặt nó bây giờ. Chúng cũng đang nhen nhóm một ngọn lửa, một niềm tin vào tương lai.

Nó lắng nghe, từ truyền qua tai, máu chảy đến tim. Rạo rực. Nó cảm nhận được sự thay đổi, một sự dịch chuyển nhẹ nhàng nhưng chắc chắn của thời đại. Từ những con người xưa cũ, với những bài học xương máu từ quá khứ, đến những người trẻ Gen Z, với những tư duy mới mẻ và những ước mơ táo bạo. Một sự tiếp nối, một sự chấp nhận. 

Nhớ. Từng đọc. Quyển sách về Bill Gate được đứa con đầu nâng niu.

"The Road Ahead" là một tác phẩm mang tính dự đoán và tầm nhìn sâu sắc của Bill Gates vào những năm 1990, khi Internet còn ở giai đoạn sơ khai. Cuốn sách này không phải là một hồi ký về cuộc đời ông, mà là một bức tranh về tương lai mà ông hình dung, nơi công nghệ sẽ thay đổi mọi khía cạnh của cuộc sống và xã hội.

  • "Sự thành công là một người thầy tồi. Nó dụ dỗ những người thông minh tin rằng họ không thể thất bại." 

Bill Gates đã thảo luận về "xa lộ thông tin" (information highway), một khái niệm mà ngày nay chúng ta gọi là Internet. Ông dự đoán về cách mạng này sẽ ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực:

  • Giao tiếp và kết nối: Mọi người sẽ kết nối với nhau mà không bị giới hạn bởi không gian.

  • Kinh doanh và thương mại: Các doanh nghiệp sẽ phải thay đổi cách thức hoạt động, với thông tin thị trường dồi dào và chi phí giao dịch thấp.

  • Văn hóa và xã hội: Công nghệ sẽ tạo ra một thế giới mới, mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đặt ra những thách thức về quyền riêng tư và sự phân cực xã hội.

"The Road Ahead" là một tài liệu lịch sử quý giá, cho phép chúng ta nhìn lại những dự đoán của một trong những bộ óc vĩ đại nhất của ngành công nghệ. Dù một số dự đoán có thể chưa hoàn toàn chính xác, nhưng tầm nhìn của Bill Gates về một thế giới kết nối đã trở thành hiện thực, và cuốn sách này vẫn là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về sức mạnh của công nghệ trong việc định hình tương lai.



“DNA is like a computer program but far, far more advanced than any software ever created.”

The evening at Vinhome Riverside, after a heavy downpour, the air became crisp. The drenched streets, glistening under the yellow lights, seemed to have washed away all the city's grime. The serene and soul-stirring tranquility, a stark contrast to the busy Nguyen Huu Canh street with its endless stream of traffic, felt like a gentle, unexpected welcome for old friends. People who once worked under the same Toyota roof now met in an entirely different setting, amidst the abrupt passage of time and life's changes.

I reflected on myself, a man who had tasted life's flavors, and saw ,yself clearly: a "salesman," now spouting "financial-accounting" jargon relentlessly. Everyone, its former colleagues, either burst into laughter or fell silent at its "discourse" on these terms. In their eyes, it was still the kid from back in the day, naive and full of passion, nothing more than a salesman.

The conversation it joined wasn't just about finance; I was also about a bygone system, about past hardships, recounted by each person. I participated by... telling jokes, refusing to change its perspective.

The stories of the past concluded, making way for future plans. Soon. The Gen Z kids, specialized in IT subject, with their youthful but passionate faces, were waiting. They were students working on a graduation project about cash flow, a topic that seemed dry but which they approached in their own unique way.

Sitting there, looking at them, I suddenly remembered a legendary image. The image of a young Bill Gates, with his friends who shared a common passion. They were diligently and lovingly engrossed in the first lines of code, in the burgeoning era of computers, when the concept of a personal computer didn't even exist. That same fervor and passion were no different from the Gen Z kids sitting in front of it now. They too were kindling a fire, a belief in the future.

I listened, not just with its ears, but with its heart, feeling the blood race through its veins. I felt the change, a gentle but certain shift of an era. From the old-timers, with their hard-earned lessons from the past, to the young Gen Z, with their fresh ideas and bold dreams. A continuation, an acceptance.

I remembered. Reading once. The book about Bill Gates that my firstborn cherished son.

"The Road Ahead" is a prophetic and insightful work by Bill Gates from the 1990s, when the internet was in its infancy. This book is not a memoir about his life, but a picture of the future he envisioned, where technology would change every aspect of life and society.

"Success is a lousy teacher. It seduces smart people into thinking they can't lose."

Bill Gates discussed the "information highway," a concept we now call the internet. He predicted how this revolution would affect every field:

  • Communication and connection: People would connect with each other without being limited by space.

  • Business and commerce: Businesses would have to change how they operate, with abundant market information and low transaction costs.

  • Culture and society: Technology would create a new world, bringing many benefits but also posing challenges to privacy and social polarization.

"The Road Ahead" is a valuable historical document, allowing us to look back at the predictions of one of the greatest minds in technology. While some predictions may not have been entirely accurate, Bill Gates' vision of a connected world has become a reality, and this book remains a powerful reminder of the power of technology to shape the future.

Chủ Nhật, 20 tháng 7, 2025

[Sách] Genesis Khởi Nguyên Trí Tuệ Nhân Tạo, Niềm Hi Vọng Và Tinh Thần Nhân Loại - Henry A. Kissinger, Eric Schmidt, Craig Mundie


  • "Chúng ta vẫn kiểm soát nó (AI). Chúng ta phải định hình nó bằng các giá trị của mình." 

Tận dụng lợi thế của từng người, quyển sách là sự tổng hợp về sự am hiểu chính trị, công nghệ và triết học của cả ba tác giả.

"Genesis: Khởi Nguyên Trí Tuệ Nhân Tạo, Niềm Hi Vọng Và Tinh Thần Nhân Loại" là một tác phẩm mang tính đột phá và cực kỳ quan trọng trong bối cảnh thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa của kỷ nguyên AI. Được chấp bút bởi bộ ba quyền lực: cố Ngoại trưởng Henry A. Kissinger (một trong những nhà tư tưởng chiến lược vĩ đại nhất thế kỷ 20), cựu CEO Google Eric Schmidt (một trong những nhân vật công nghệ hàng đầu) và chuyên gia công nghệ Craig Mundie, cuốn sách này không chỉ là một phân tích sâu sắc về AI mà còn là một lời chất vấn về tương lai của nhân loại.

Cuốn sách nổi bật bởi sự kết hợp độc đáo giữa tư duy địa chính trị, công nghệ và triết học. Các tác giả không chỉ giải thích cách AI đang định hình lại mọi mặt đời sống – từ khám phá khoa học, y tế, an ninh, chính trị, đến chiến tranh – mà còn đặt ra những câu hỏi nền tảng về ý nghĩa của sự tồn tại con người khi AI ngày càng trở nên thông minh và có khả năng tự học, thậm chí tự tiến hóa. Họ đào sâu vào 8 lĩnh vực trọng yếu: khám phá, bộ não, thực tại, chính trị, an ninh, thịnh vượng, khoa học và chiến lược, qua đó hệ thống hóa cách AI đang định hình lại mọi mặt đời sống con người.

  • "Sự chuyển đổi từ máy in sang trật tự mới lúc bấy giờ mất 300 năm, và nó vẫn gây ra sự gián đoạn. AI đang thay đổi với tốc độ nhanh hơn nhiều." 

Giọng văn của cuốn sách sắc sảo, uyên bác nhưng không kém phần dễ tiếp cận, giúp độc giả không chuyên cũng có thể nắm bắt được những khái niệm phức tạp. Các tác giả không né tránh những rủi ro tiềm tàng của AI như vấn đề quyền lực, đạo đức, hay nguy cơ mất kiểm soát, nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh những tiềm năng to lớn của nó trong việc giải quyết các cuộc khủng hoảng toàn cầu và nâng cao tinh thần nhân loại. Đây là một tác phẩm cuối cùng của Henry Kissinger, và rất có thể, nó sẽ trở thành tác phẩm mang tính dự báo nhất và quan trọng nhất của ông.

"Genesis" là một lời mời gọi khẩn thiết để chúng ta không chỉ bị động đón nhận kỷ nguyên AI mà phải chủ động định hình nó. Cuốn sách thúc đẩy sự hợp tác toàn cầu để hiểu và thích nghi với những thay đổi, đảm bảo rằng AI sẽ phục vụ cho sự phát triển của con người, chứ không phải ngược lại.

Henry A. Kissinger, Eric Schmidt và Craig Mundie, qua "Genesis," đã mang đến một công trình trí tuệ phi thường, không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về AI mà còn là một lời cảnh tỉnh và kêu gọi hành động. Cuốn sách là một "kim chỉ nam" giúp chúng ta điều hướng trong kỷ nguyên AI đầy biến động, đảm bảo rằng công nghệ sẽ phục vụ cho sự thịnh vượng và tinh thần của con người. Đây là một tác phẩm đáng đọc, để lại dư âm dài lâu và thúc đẩy những cuộc đối thoại quan trọng về tương lai chung của chúng ta.

***

"We still control it (AI). We must shape it with our values."

Leveraging each person's strengths, the book is a synthesis of the political understanding, technological expertise, and philosophical insights of all three authors.

"Genesis: Artificial Intelligence, Hope, and the Human Spirit" is a groundbreaking and critically important work in a world standing at the threshold of the AI era. Authored by a powerful trio: the late Secretary of State Henry A. Kissinger (one of the 20th century's greatest strategic thinkers), former Google CEO Eric Schmidt (a leading figure in technology), and technology expert Craig Mundie, this book is not just a profound analysis of AI but also a fundamental inquiry into the future of humanity.

The book stands out for its unique combination of geopolitical, technological, and philosophical thought. The authors not only explain how AI is reshaping every aspect of life – from scientific discovery, healthcare, security, and politics to warfare – but also pose fundamental questions about the meaning of human existence as AI becomes increasingly intelligent and capable of self-learning, even self-evolution. They delve into 8 key areas: discovery, the brain, reality, politics, security, prosperity, science, and strategy, thereby systematizing how AI is reshaping all facets of human life.

"The transition from the printing press to the new order back then took 300 years, and it still caused disruption. AI is changing much faster."

The book's writing style is sharp, erudite, yet remarkably accessible, allowing non-specialist readers to grasp complex concepts. The authors do not shy away from the potential risks of AI, such as issues of power, ethics, or the danger of losing control, but simultaneously emphasize its immense potential in solving global crises and elevating the human spirit. This is Henry Kissinger's final work, and it is highly likely to become his most prophetic and important.

"Genesis" is an urgent call for us not to passively embrace the AI era but to actively shape it. The book promotes global cooperation to understand and adapt to changes, ensuring that AI will serve human development, and not the other way around.

Henry A. Kissinger, Eric Schmidt, and Craig Mundie, through "Genesis," have delivered an extraordinary intellectual work, providing not only deep insights into AI but also a warning and a call to action. The book serves as a "compass" to guide us through the volatile AI era, ensuring that technology will serve human prosperity and spirit. This is a book worth reading, leaving a lasting impact and fostering important dialogues about our shared future.

Chủ Nhật, 13 tháng 7, 2025

[Sách] Bàn cờ mới - Vũ Lê Thái Hoàng

  • "Cuốn sách ra đời nhằm cung cấp một cái nhìn toàn diện về tác động đa chiều của AI đối với trật tự thế giới đang thay đổi."

Cứ đắn đo mãi để viết một lời giới thiệu về quyển sách. Đọc. Cảm. Một tập hợp các bài phân tích và báo cáo của các tác giả lại thành sách.

"Bàn cờ mới: Tương lai quan hệ quốc tế trong kỷ nguyên AI" của Tiến sĩ Vũ Lê Thái Hoàng (chủ biên) là một cuốn sách kịp thời và cần thiết, mở ra một cái nhìn toàn diện về tác động đa chiều của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với trật tự thế giới đang thay đổi. Trong bối cảnh AI không ngừng phát triển và định hình lại mọi lĩnh vực, tác phẩm này không chỉ phân tích những cơ hội và thách thức toàn cầu mà còn đặc biệt chú trọng đến vị thế và triển vọng của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Cứ do dự mãi để làm rõ thế nào là tác giả với chủ biên; liệu sự nhập nhằng chủ yếu vì muốn ăn theo một tên tuổi?

Cuốn sách nổi bật bởi tính học thuật vững chắc và cách tiếp cận đa chiều. Nhóm tác giả đã khéo léo dẫn dắt người đọc qua nhiều khía cạnh phức tạp của mối quan hệ giữa AI và quan hệ quốc tế: từ cạnh tranh nước lớn, tương lai của xung đột vũ trang, phát triển kinh tế, đến các vấn đề toàn cầu như chủ quyền dữ liệu và an ninh thông tin. Mỗi phần đều được phân tích sâu sắc, cung cấp cái nhìn toàn diện về vai trò của AI trong việc định hình lại cấu trúc quyền lực và các động lực phát triển quốc gia.

Giọng văn của cuốn sách rõ ràng, mạch lạc và mang tính phân tích cao, giúp độc giả dễ dàng tiếp cận những khái niệm phức tạp về công nghệ và chính trị quốc tế. Nó không chỉ cung cấp kiến thức mà còn khuyến khích tư duy phản biện, giúp người đọc hình dung được "bàn cờ mới" mà nhân loại đang bước vào, nơi công nghệ số và AI trở thành những động lực then chốt của sự phát triển và năng lực cạnh tranh. Cuốn sách cũng đưa ra những gợi ý chính sách cụ thể, thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến việc Việt Nam có thể tận dụng tối đa tiềm năng của AI đồng thời giảm thiểu rủi ro.

  • "AI định hình bàn cờ quan hệ quốc tế trong tương lai, ở bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc."

Tiến sĩ Vũ Lê Thái Hoàng và nhóm tác giả đã mang đến một công trình giá trị, giúp người đọc không chỉ hiểu sâu hơn về AI mà còn nhận thức rõ ràng về những thay đổi mà công nghệ này đang mang lại cho quan hệ quốc tế. "Bàn cờ mới" là một lời kêu gọi hành động, khuyến khích Việt Nam chủ động nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Đây là một tác phẩm không thể thiếu để định vị bản thân và quốc gia trong tương lai đầy biến động.

***

"The book was created to provide a comprehensive overview of the multifaceted impact of AI on the changing world order."

I kept deliberating on how to write an introduction for the book. Read. Felt. A collection of analyses and reports by various authors compiled into a book.

"The New Chessboard: The Future of International Relations in the AI Era" by Dr. Vu Le Thai Hoang (editor-in-chief) is a timely and essential book, offering a comprehensive view of the multifaceted impact of artificial intelligence (AI) on the changing world order. In a context where AI is constantly developing and reshaping all fields, this work not only analyzes global opportunities and challenges but also pays special attention to Vietnam's position and prospects in the new era.

I kept hesitating to clarify what "author" versus "editor-in-chief" meant; was the ambiguity primarily due to wanting to leverage a well-known name?

The book stands out for its solid academic foundation and multi-dimensional approach. The team of authors skillfully guides readers through many complex aspects of the relationship between AI and international relations: from great power competition, the future of armed conflict, economic development, to global issues such as data sovereignty and information security. Each section is thoroughly analyzed, providing a comprehensive view of AI's role in reshaping power structures and national development dynamics.

The book's writing style is clear, coherent, and highly analytical, making it easy for readers to grasp complex concepts of technology and international politics. It not only provides knowledge but also encourages critical thinking, helping readers visualize the "new chessboard" that humanity is entering, where digital technology and AI are becoming key drivers of development and national competitiveness. The book also offers specific policy suggestions, demonstrating a deep interest in how Vietnam can maximize AI's potential while minimizing potential risks.

"AI is shaping the chessboard of international relations in the future, in the context of great power competition."

Dr. Vu Le Thai Hoang and the team of authors have delivered a valuable work, helping readers not only understand AI more deeply but also clearly perceive the changes this technology is bringing to international relations. "The New Chessboard" is a call to action, encouraging Vietnam to proactively seize opportunities and overcome challenges in the AI era. This is an indispensable work for positioning oneself and the nation in a volatile future.

Chủ Nhật, 18 tháng 5, 2025

[Sách] ChatGPT thực chiến - Dịch dương, Phan Trạch Bân, Lý Thế Minh

 


"Đừng ngại thử nghiệm và mắc lỗi. Đó là cách tốt nhất để học hỏi."

Quận 7, quán nằm nhìn ra Hồ Bán Nguyệt. Chị em chuyện trò về chủ đề chatgpt, những con bot AI được cài đặt trên điện thoại ra sau. Một thế hệ đã bước vào đời đôi ba chục năm. Chuyện thường. Bàn chuyện thích nghi.

Hơi nóng đầu hạ, lén chạy vào trong nhà, ngồi cạnh quanh chiếc bạn ở bếp, lắng nghe những đứa trẻ thế hệ genZ của một đại học FPT chia sẻ về những con bot của mình tạo ra, rõ ràng là một thế giới đang đổi thay. Thay đổi phải tính bằng hàng chục năm. Như thể, tinh hoa hội tụ tại một thung lũng Silicon, có công sức của gã đầu bạc Jensen Huang với những con chịp của mình, giúp cho những gã "điên rồ" còn lại áp dụng những công nghệ "nơ ron" cho những ý tưởng máy học để rồi bùng nổ thực sự ở một thời hiện tại. Tìm hiểu để sống cùng, chưa nói đến chuyện phát triển.

"Prompt là chìa khóa để mở ra sức mạnh của ChatGPT."

"ChatGPT Thực Chiến" của Dịch Dương, Phan Trạch Bân và Lý Thế Minh là một cuốn sách cung cấp cái nhìn toàn diện và thực tế về cách ứng dụng ChatGPT trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Quyển sách đúng nghĩa là "thực chiến", hướng dẫn cách làm thay vì đi tìm hiểu về lịch sử và hình thành ra sao, như thể câu chuyện của những gã đến từ Canada, Nga và Mỹ ngồi lại với nhau để tạo ra một thời đại mới chẳng có ý nghĩa gì nếu như không biết cách sử dụng.

Cuốn sách không chỉ giới thiệu về công nghệ ChatGPT mà còn tập trung vào việc hướng dẫn người đọc cách sử dụng nó một cách hiệu quả để giải quyết các vấn đề cụ thể.

Điểm nổi bật của cuốn sách:

  • Tính thực tiễn cao: Cuốn sách tập trung vào các ứng dụng thực tế của ChatGPT trong nhiều lĩnh vực như marketing, bán hàng, dịch vụ khách hàng, giáo dục, và lập trình. Các tác giả cung cấp nhiều ví dụ minh họa và case study cụ thể để người đọc dễ dàng áp dụng.

  • Hướng dẫn chi tiết: Cuốn sách cung cấp các hướng dẫn từng bước để sử dụng ChatGPT, từ cơ bản đến nâng cao. Người đọc sẽ học được cách tạo ra các prompt hiệu quả, tùy chỉnh ChatGPT để đáp ứng nhu cầu cụ thể, và khắc phục các vấn đề thường gặp.

  • Cập nhật và toàn diện: Cuốn sách bao gồm các thông tin cập nhật về các tính năng mới nhất của ChatGPT và các công cụ hỗ trợ liên quan. Các tác giả cũng đề cập đến các xu hướng phát triển của công nghệ AI và những tác động của nó đến xã hội.

  • Ngôn ngữ dễ hiểu: Cuốn sách được viết bằng ngôn ngữ rõ ràng, dễ hiểu, phù hợp với cả người mới bắt đầu và người đã có kinh nghiệm sử dụng ChatGPT.

Cấu trúc của cuốn sách:

Cuốn sách được chia thành nhiều chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh cụ thể của ChatGPT hoặc một lĩnh vực ứng dụng cụ thể. Các chương có thể bao gồm:

  • Giới thiệu về ChatGPT và các mô hình ngôn ngữ lớn

  • Các nguyên tắc cơ bản để sử dụng ChatGPT hiệu quả

  • Các kỹ thuật nâng cao để tạo prompt và tùy chỉnh ChatGPT

  • Ứng dụng ChatGPT trong marketing và bán hàng

  • Ứng dụng ChatGPT trong dịch vụ khách hàng

  • Ứng dụng ChatGPT trong giáo dục và đào tạo

  • Ứng dụng ChatGPT trong lập trình và phát triển phần mềm

  • Các xu hướng phát triển của AI và tác động của nó đến xã hội

Vì đây là một cuốn sách mang tính thực hành và hướng dẫn, nên có thể không có nhiều câu trích dẫn mang tính triết lý sâu sắc. Tuy nhiên, có thể có những đoạn văn hoặc câu nói nhấn mạnh các nguyên tắc quan trọng hoặc đưa ra lời khuyên hữu ích.

***

"Don't be afraid to experiment and make mistakes. That's the best way to learn."

District 7, a café overlooking Crescent Lake. The women are chatting about ChatGPT, the AI bots installed on their phones. A generation that has been in the workforce for a couple of decades. A common topic. Discussing adaptation.

The early summer heat, I sneak inside, sitting around the kitchen table, listening to the Gen Z kids from FPT University share about the bots they've created, it's clear that a world is changing. A change that must be measured in decades. As if, the elite have gathered in a Silicon Valley, with the contributions of the white-haired Jensen Huang and his chips, helping the remaining 'crazy' ones apply 'neural' technologies to machine learning ideas, and then truly explode in the present era. Learning to live with it, not to mention developing it.

"Prompt is the key to unlocking the power of ChatGPT."

"ChatGPT Thực Chiến" by Dịch Dương, Phan Trạch Bân, and Lý Thế Minh is a book that provides a comprehensive and practical view of how to apply ChatGPT in many different fields.

"The book is truly 'practical combat,' guiding how to do things instead of exploring the history and how it came to be, as if the story of the guys from Canada, Russia, and the US sitting down together to create a new era is meaningless if you don't know how to use it."

"The book not only introduces ChatGPT technology but also focuses on guiding readers on how to use it effectively to solve specific problems."

"Key features of the book:

High practicality: The book focuses on practical applications of ChatGPT in many fields such as marketing, sales, customer service, education, and programming. The authors provide many illustrative examples and specific case studies to help readers easily apply them.

Detailed instructions: The book provides step-by-step instructions on how to use ChatGPT, from basic to advanced. Readers will learn how to create effective prompts, customize ChatGPT to meet specific needs, and troubleshoot common problems.

Up-to-date and comprehensive: The book includes up-to-date information on the latest ChatGPT features and related support tools. The authors also mention the development trends of AI technology and its impact on society.

Easy-to-understand language: The book is written in clear, easy-to-understand language, suitable for both beginners and experienced ChatGPT users.

Book structure:

The book is divided into many chapters, each chapter focusing on a specific aspect of ChatGPT or a specific application area. Chapters may include:

Introduction to ChatGPT and large language models

Basic principles for using ChatGPT effectively

Advanced techniques for creating prompts and customizing ChatGPT

ChatGPT applications in marketing and sales

ChatGPT applications in customer service

ChatGPT applications in education and training

ChatGPT applications in programming and software development

AI development trends and its impact on society

Because this is a practical and instructional book, there may not be many profound philosophical quotes. However, passages or sentences may emphasize important principles or offer helpful advice."

[Nhật ký của cha] Merci, ông già & con chữ [Dad's diary - Merci, the old man & language]

  Ai rồi cũng phải lớn! Ông già nhận ra điều đó khi ngồi ly trà cúc còn ủ hơi nóng ở một đêm cuối hạ, lắng nghe thằng nhóc Merci nói bằn...