[Sách] Là gia đình nhưng cũng là người lạ - Won Jung Mee

 

"Gia đình chỉ thực sự là tổ ấm khi mỗi thành viên đều có quyền được giữ lại một mảnh 'vùng lạ' cho riêng mình mà không bị phán xét."

Quyển sách nằm chỏng chơ trên kệ, nó không biết đây là quyển sách của thằng nhóc Merci tự mua, hay là được ai đó tặng. Một sự tò mò len lỏi. Nó cầm lên, lật từng trang, như để thỏa mãn một cơn thèm đọc, mà còn để tìm hiểu thêm về một thế giới khác—thế giới của một đứa trẻ giờ đây đã bắt đầu từng bước xây dựng vương quốc riêng cho mình.

Nhìn Merci, nó thấy một sự chuyển mình. Chàng trai ấy đã dậy thì, vươn cao hơn 1m70, bắt đầu chăm chút cho ngoại hình, bắt đầu có những cuộc chuyện trò bí mật phía sau cánh cửa đóng kín. Nhưng đằng sau sự tách biệt ấy, Merci vẫn là chú nhóc tự giác chăm sóc những người thân yêu, vẫn là người tự tay chuẩn bị những buổi cơm chiều đầy. Bếp nóng, nhà ấm. Có quá nhiều thứ khiến nó phải suy nghĩ, dù chẳng đặng đừng gì, nó cũng đang thấy thằng nhóc bước ra một thế giới mới—nơi mà ranh giới giữa "người thân" và "người lạ" bắt đầu trở nên mờ ảo như sương mù Paris của Modiano.

Won Jung Mee là một chuyên gia tâm lý người Hàn Quốc, không viết theo kiểu giáo điều, viết như một người mẹ đã từng vụng về, một người phụ nữ đã từng bối rối với khuôn khổ gia đình, ngay cả với một thiên chức làm mẹ, bà cũng chẳng hiểu ở một ấu thơ. Lớn khôn. Bà thấu hiểu rằng, ở những xã hội Á Đông như Hàn Quốc, gia đình thường là nơi người ta yêu thương nhau nhiều nhất nhưng cũng là nơi gây ra những "quấy rối tinh thần" đau đớn nhất.

Tác phẩm của bà là một bản cáo trạng nhẹ nhàng nhưng ráo riết về sự "chiếm hữu" nhân danh tình yêu. Bà bóc tách sự thật rằng:

"Chúng ta thường nhân danh sự quan tâm để xâm phạm vào vùng trắng của người khác, để rồi biến những người thân yêu nhất trở thành những người lạ chung giường, chung mâm nhưng chẳng thể chạm vào tâm hồn nhau."

Nó men theo miền ký ức của Won Jung Mee, để tự tìm câu trả lời về một gia đình bền vững, để học cách nhìn nhận người thân. 

"Hãy để con cái được là người lạ trong mắt cha mẹ, để chúng có không gian mà thở, mà lớn, và mà hót lên tiếng hót của riêng mình."

Cuốn sách vạch rõ ranh giới của một gia đình hạnh phúc: Đó không phải là nơi mọi người phải biết hết về nhau. Won Jung Mee bóc tách những "nhát chạm" tổn thương khi cha mẹ ép buộc con cái phải sống theo kỳ vọng của mình—một sự "tiêu trừ" nhân tính núp bóng hy sinh, rủi thay chẳng phải là bà, vẫn phải chịu đớn đau cùng.

"Mọi tình yêu, và cả sự tự trọng, đều được chạm khắc từ những mất mát và va đập... Trong gia đình, mất mát đôi khi chính là việc đánh mất quyền được kiểm soát người khác để đổi lấy sự kết nối chân thật."

Gia đình là một trạm dừng, không phải là một bến đỗ vĩnh viễn cho những linh hồn muốn xê dịch.

"Dẫu trẻ có thông minh giỏi giang bao nhiêu đi nữa, nhưng nếu không thể tự do trong chính căn nhà của mình, chúng cũng không thể kỳ vọng gì ở tương lai."

"Là gia đình nhưng cũng là người lạ" là nhát chạm lạnh lẽo cần thiết để tỉnh mộng cho những ai đang nhầm tưởng về quyền lực của phụ huynh. Nó nhìn Merci đang lúi cúi dưới bếp, thấy lòng mình phẳng lại như những trang giấy vừa được ủi. Nó sẽ không hỏi con về những bí mật. Nó sẽ chỉ ngồi xuống, thưởng thức bữa cơm con nấu, và trân trọng cái phần bí ẩn làm nên nét lấp lánh của chàng trai 1m70 ấy.

***

"A family only truly becomes a home when each member has the right to keep a piece of the 'strange zone' for themselves without being judged."

The book lay abandoned on the shelf; it (the character) didn’t know if this was a book little Merci bought for himself or if it was a gift. A creeping curiosity took hold. It picked it up, flipping through the pages, not just to satisfy a hunger for reading, but to learn more about another world—the world of a child who has now begun, step by step, to build his own kingdom.

Looking at Merci, it saw a transformation. That boy had hit puberty, towering over 1.7 meters, starting to care for his appearance, beginning to have secret conversations behind closed doors. Yet, behind that separation, Merci remained the boy who instinctively cared for his loved ones, the one who prepared full evening meals with his own hands. A hot stove, a warm house. There were so many things to think about; although unavoidable, it was witnessing the boy step into a new world—a place where the boundary between "family" and "stranger" begins to blur like Modiano's Paris mist.

Won Jung Mee, a South Korean psychologist, does not write in a dogmatic style. She writes like a mother who was once clumsy, a woman once confused by family frameworks; even with the sacred calling of motherhood, she didn't fully understand it during childhood. Growing up. She understands that in East Asian societies like Korea, the family is often where people love each other the most, yet also where the most painful "moral harassment" occurs.

Her work is a gentle yet persistent indictment of "possession" in the name of love. She peels back the truth:

"We often intrude into others' white spaces in the name of caring, only to turn our loved ones into strangers sharing a bed or a table, yet unable to touch each other's souls."

It followed Won Jung Mee’s trail of memory to find its own answer about a sustainable family, to learn how to perceive loved ones.

"Let children be strangers in the eyes of their parents, so they have space to breathe, to grow, and to sing their own song."

The book clearly draws the boundaries of a happy family: it is not a place where everyone must know everything about each other. Won Jung Mee dissects the painful "touches" when parents force their children to live according to their expectations—a "diminishment" of humanity disguised as sacrifice; unfortunately, even she was not exempt from that shared pain.

"All love, and all self-respect, are carved from losses and collisions... In a family, loss is sometimes the losing of the right to control others in exchange for a genuine connection."

Family is a station, not a permanent pier for souls yearning for movement.

"No matter how smart or talented children may be, if they cannot be free within their own home, they cannot expect anything from the future."

"Family but Strangers" is the necessary cold touch to awaken those deluded about parental power. It looks at Merci busy in the kitchen, feeling its own heart flatten out like freshly ironed pages. It will not ask the boy about his secrets. It will simply sit down, enjoy the meal he cooked, and cherish the mysterious part that creates the sparkle of that 1.7-meter-tall young man.

[Sách] Đứa trẻ được nuôi trong chuồng chó - Bruce D. Perry, Maia Szalvitz [THE BOY WHO WAS RAISED AS A DOG]

"Justin không biết nói. Cậu bé chỉ biết khạc nhổ, cào cấu và phát ra những tiếng kêu rít của loài thú. Thế giới của cậu chỉ rộng bằng bốn thanh sắt, nơi sự hiện diện duy nhất của con người là những bàn tay ném thức ăn vào như nuôi một sinh vật lạ."

Nó theo chân của bác sĩ tâm thần nhi khoa Bruce Perry vào một đêm Sài Gòn rầm rầm tiếng còi xe, nghe câu chuyện của Justin, một trong những hồ sơ bệnh án dày đặc về trẻ em. Những mãnh đời ấu thơ ám ảnh. Đây không phải là một tập hồ sơ bệnh án khô khốc; nó là một hành trình đi vào miền bí ẩn của bộ não người—nơi những tổn thương thời thơ ấu có thể tạc nên một quái vật hoặc một thiên thần.

Ở một chiều Sài Gòn rũ nắng. Nhớ.

Nó hỏi thằng nhóc lớn: — Bạn con dạo này thế nào rồi? — Bạn chuyển lớp, rồi chuyển trường luôn rồi ba. — Thằng nhóc trả lời. Đắng.

Nó im lặng. Nhận ra sự yêu thương và ích kỷ quá mong manh. Trong tâm tính người lớn, sự ích kỷ đôi khi mang gương mặt của tình yêu. Chúng ta yêu thương chỉ đúng mỗi con mình!? Những đứa trẻ gục ngã dưới kỳ vọng của gia đình lại tiếp tục bị dán nhãn 'dị biệt'. Chúng phải chiến đấu trong một cuộc chiến không cân sức với những phụ huynh 'bình thường' xung quanh – những người dùng quyền lực của mình để 'nhắn nhủ' giáo viên, để cô lập và đẩy chúng ra khỏi tập thể. Đứa trẻ tội nghiệp ấy, ngay cả khi muốn hòa nhập, cũng bị những lời 'dặn dò' độc hại chặn đứng mọi lối về. Chim trời lại chẳng được tự do.

Perry cảnh báo chúng ta về sự thiếu hụt kích thích trong những "chiếc lồng" hiện đại:

"Bộ não trẻ em cần sự tương tác như cơ thể cần oxy. Khi một đứa trẻ bị phó mặc cho sự cô độc, các vùng não phụ trách thấu cảm sẽ héo úa, để lại một khoảng trống đen ngòm nơi đáng lẽ phải là tình yêu."

Bác sĩ Perry dùng kiến thức khoa học để chữa lành, nhưng trên hết là dùng trái tim. Ông nhìn thấy những phụ huynh chỉ hối hận khi đã quá muộn:

"Nhiều bậc cha mẹ tin rằng trẻ con sẽ 'quên' đi những tổn thương vì chúng còn quá nhỏ. Họ sai rồi. Cơ thể ghi nhớ, bộ não ghi nhớ, và những vết sẹo ấy sẽ định hình cách chúng nhìn thế giới mãi mãi."

Nhưng nó lại tự hỏi. Liệu tình yêu đó có duy trì được lâu? Hay đi nửa đường, mệt lại nghỉ, rồi lại quên mau? Perry nhắc nhở:

"Chữa lành không phải là một sự kiện, đó là một quá trình lặp đi lặp lại. Bạn không thể 'sửa' một đứa trẻ trong một ngày; bạn phải yêu thương chúng trong từng nhịp thở hằng ngày."

Perry đã mua lại cuộc đời của một đứa trẻ bằng sự kiên nhẫn. Nó thấy sự lười biếng của mình khi nhân danh "kiếm tiền" để trốn tránh con. Perry vạch trần cái lý lẽ ấy:

"Trẻ em không cần những món đồ chơi đắt tiền hay những chuyến đi xa xỉ. Chúng cần sự hiện diện tỉnh thức của bạn. Một giờ ngồi bệt dưới sàn chơi cùng con có giá trị hơn cả một gia tài gửi vào tài khoản tiết kiệm của chúng sau này."

Cái giá của sự lười biếng là sự đứt gãy kết nối. Khó hiểu. Tại sao ta vẫn chọn cách dễ dàng hơn là quay lưng đi?

Khoảnh khắc đứa trẻ bị tổn thương lần đầu tiên dám chạm tay vào bác sĩ. Perry miêu tả:

"Đó là một khoảnh khắc tĩnh lặng tuyệt đối. Bàn tay nhỏ bé, run rẩy của cậu bé vươn ra, chạm nhẹ vào tay tôi. Trong giây phút đó, hệ thống cảnh báo nguy hiểm trong não cậu bé—vốn đã gào thét suốt nhiều năm—bỗng dưng im bặt. Cậu bé đã chọn tin tưởng."

Đó là một "nhát chạm" lên chất liệu của sự tin tưởng. Yêu thương đến từ đâu, sao khó tìm đến vậy? Yêu thương lại mong manh, sao tan biến nhanh thế?  Chim trời lại chẳng được tự do.

***

"Justin did not know how to speak. He only knew how to spit, scratch, and emit the high-pitched shrieks of a wild animal. His world was only as wide as four iron bars, where the only human presence was hands tossing food in as if feeding an alien creature."

It (the character) followed the footsteps of child psychiatrist Bruce Perry on a Saigon night roaring with sirens, listening to the story of Justin—one of the many dense medical records of children. Haunting childhoods. This is not a dry collection of medical files; it is a journey into the mysteries of the human brain—where childhood traumas can carve out a monster or an angel.

On a sun-drenched Saigon afternoon. Remember.

It asked the older boy: — How is your friend doing lately? — He changed classes, and then transferred schools altogether, Dad. — The boy replied. Bitter.

It fell silent. Realizing that love and selfishness are so fragile. In the adult psyche, selfishness sometimes wears the face of love. Do we only love our own children!? Children collapsing under family expectations are then labeled as "misfits." They must fight an uneven war with the "normal" parents around them—those who use their power to "instruct" teachers, to isolate, and to push them out of the collective. That poor child, even when wishing to belong, is blocked at every turn by toxic "warnings." A bird of the sky is denied its freedom.

Perry warns us about the lack of stimulation in modern "cages":

"A child’s brain needs interaction as much as the body needs oxygen. When a child is abandoned to solitude, the brain regions responsible for empathy will wither, leaving a black void where love should have been."

Dr. Perry uses scientific knowledge to heal, but above all, he uses his heart. He sees parents who only regret when it is too late:

"Many parents believe that children will 'forget' traumas because they are so small. They are wrong. The body remembers, the brain remembers, and those scars will shape how they see the world forever."

But it wondered. Can that love endure? Or will they walk halfway, grow tired and rest, and then quickly forget? Perry reminds us:

"Healing is not an event; it is a repetitive process. You cannot 'fix' a child in a day; you must love them in every single breath, every day."

Perry reclaimed a child's life through patience. It saw its own laziness when invoking "making money" to evade its children. Perry exposes that reasoning:

"Children do not need expensive toys or luxury trips. They need your mindful presence. One hour sitting on the floor playing with your child is worth more than a fortune sent to their savings account later."

The price of laziness is a severed connection. Inexplicable. Why do we still choose the easier path of turning away?

The moment a traumatized child first dares to touch the doctor. Perry describes:

"It was a moment of absolute stillness. The boy’s small, trembling hand reached out and lightly touched mine. In that second, the alarm system in the boy’s brain—which had been screaming for years—suddenly went silent. He had chosen to trust."

That was a "touch" upon the material of trust. Where does love come from, and why is it so hard to find? Love is so fragile; why does it vanish so quickly? A bird of the sky is denied its freedom.

[Sách] Lịch sử của lên mẹn - Katherin Harman Courage

 "Bánh mứt, dưa hành, câu đối đỏ. Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh." 

Cao Lãnh những ngày cuối năm, mây trôi phiêu lãng trên đầu. Nó nhâm nhi một chút phong vị Tết sớm, chợt nhận ra rằng trong cái mâm cỗ linh đình ấy, "mồi nhậu" hay món ăn kèm bắt buộc phải có chút đồ chua. Một miếng dưa hành muối khéo, một lát kiệu giòn tan vừa đủ nắng, đủ ngọt, đủ cả chua—chúng không chỉ là thức nhắm, mà là linh hồn của sự cân bằng. 

Nó ngồi đó, đọc những gì của cuộc sống xung quanh qua lăng kính của Katherine Harmon Courage. Cuốn sách "Lịch sử của lên men" bỗng trở thành một bản hướng dẫn để ta thấu hiểu tại sao cái hũ sành trong góc bếp lại chứa đựng cả một nền văn minh vô hình.

"Chúng ta không sở hữu cơ thể này một mình; chúng ta là vật chủ của một vũ trụ vi sinh vật phức tạp, nơi sự cộng sinh là chìa khóa của sinh tồn."

Nếu Georges Coulet đi tìm linh hồn trong những nghi lễ tín ngưỡng, thì Katherine Harmon Courage lại đi tìm linh hồn trong chính những hũ dưa muối, những vại kombucha. Bà chỉ ra rằng con người chưa bao giờ đơn độc; chúng ta là một "siêu sinh vật" (holobiont), nơi mà số lượng vi khuẩn còn đông đảo hơn cả tế bào người.

Nó nhìn vào đĩa dưa hành trên bàn. Trong cái thế giới hiện đại ngoài kia, chúng ta đã quá quen với thực phẩm công nghiệp, tiệt trùng đến mức vô hồn. Đó là một sự "phó mặc" nguy hiểm—ta phó mặc hệ tiêu hóa cho những "chiếc hộp" sạch sẽ giả tạo và vô tình tiêu diệt những thiên thần nhỏ bé đang bảo vệ mình. Lên men chính là nỗ lực để không bao giờ "bỏ quên" nguồn cội sinh học của chúng ta.

"Lên men là cuộc đối thoại giữa con người và thiên nhiên thông qua thời gian. Bạn không thể vội vàng khi làm việc với sự sống li ti."

Lên men là một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn tột cùng. Nhớ, những ngày giáp Tết, chị nó phơi đầy sân, ướp nắng những mâm kiệu trắng tươi đầy. Ướp nắng đủ đầy sẽ sum vầy với vi sinh. Sợ. Người nay lo lắng những kiểu lên men. Bạn không thể thúc ép dưa hành phải chua ngay trong một sớm một chiều; bạn chỉ có thể tạo ra môi trường tốt nhất với muối, đường, nước ấm và... chờ đợi.

Mỗi gia đình có một công thức muối riêng, tạo nên một căn tính ẩm thực độc nhất. Katherine chỉ ra rằng, sự lười biếng tâm linh nhất của con người hiện đại là việc cắt đứt sợi dây liên kết với cách thức ăn uống của cha ông. Việc nhâm nhi đồ chua khi đọc về cuộc sống xung quanh chính là cách ta "hàn gắn vết nứt" (Kintsugi) giữa một thế giới công nghệ khô khốc và một quá khứ giàu bản sắc.

"Mồi nhậu của cuộc đời cần vị chua của sự trải nghiệm. Một chế độ ăn thiếu vắng vi sinh vật sống là một chế độ ăn phó mặc linh hồn cho sự thoái hóa."

Hãy học cách của tổ tiên: sống sòng phẳng với thiên nhiên, thấu cảm với các vi sinh vật. Đừng để cuộc sống "phè" theo thực phẩm công nghiệp; hãy để mỗi bữa cơm cuối năm với dưa hành, bánh chưng trở thành một sự "thanh tẩy" và "chữa lành" thực sự cho tâm hồn.

Lịch sử của lên men – Một cuốn sách để thấy rằng, tương lai của nhân loại nằm ở việc quay về bắt tay với những người bạn vi khuẩn cổ xưa nhất trong hũ đồ chua nhà mình.

***

"Candied fruits, pickled onions, red couplets. Tet poles, firecrackers, green glutinous rice cakes." Cao Lanh in the final days of the year, clouds drifting aimlessly overhead. He sips a bit of the early Tet flavor, suddenly realizing that in that lavish feast, the "appetizers" or side dishes must always include something pickled. A skillfully pickled onion, a slice of leek (kiệu) crisped just right by the sun—sweet enough, sour enough—they are not merely side dishes, but the soul of balance.

It sits there, reading about life through the lens of Katherine Harmon Courage. The book "Cultured" suddenly becomes a guide for us to understand why the ceramic jar in the corner of the kitchen contains an entire invisible civilization.

"We do not possess this body alone; we are hosts to a complex microbial universe where symbiosis is the key to survival."

If Georges Coulet sought the soul in religious rituals, Katherine Harmon Courage seeks it in jars of pickles and vats of kombucha. She points out that humans have never been alone; we are a "holobiont," a super-organism where bacteria outnumber human cells.

It looks at the plate of pickled onions on the table. In the modern world outside, we are too accustomed to industrial, processed food—pasteurized to the point of being soulless. This is a dangerous "abandonment"—we abandon our digestive systems to "boxes" of artificial cleanliness and unintentionally destroy the little angels protecting us. Fermentation is the effort to never "forget" our biological roots.

"Fermentation is the dialogue between humans and nature through time. You cannot rush when working with microscopic life."

Fermentation is a process that demands ultimate patience. It remembers the days leading up to Tet, its sister spreading leeks across the yard, marinating trays of fresh white leeks in the abundant sunlight. Being fully bathed in the sun means being united with the microbes.

Fear. People today worry about the methods of fermentation. But you cannot force a pickled onion to turn sour overnight; you can only create the best environment with salt, sugar, warm water, and... wait.

Each family has its own pickling recipe, creating a unique culinary identity. Katherine points out that the ultimate spiritual laziness of modern humans is severing the link to the way our ancestors ate. Sipping on pickles while reading about life is how we "mend the cracks" (Kintsugi) between a dry, technological world and a heritage-rich past.

"The appetizers of life need the acidity of experience. A diet lacking live microorganisms is a diet that abandons the soul to degeneration."

Learn from the ancestors: live fairly with nature and empathize with the microorganisms. Do not let life "drift" along with industrial food; let every year-end meal with pickled onions and bánh chưng become a true "purification" and "healing" for the soul.

Cultured – A book to show that the future of humanity lies in returning to shake hands with our oldest bacterial friends in the pickle jar at home. For him, that is enough.

[Sách] Vangogh - Steven Naifeh & Gregory White Smith

"Thế giới này chỉ coi tôi như một kẻ không ra gì... nhưng tôi muốn cho họ thấy cái gì đang nằm trong trái tim của một kẻ 'không ra gì' như thế." 

Nó tha thẩn dẫn cô công chúa nhỏ của mình dạo ngang thế giới hội họa. Những nét nghệch ngoạc, những màu sắc pha ngẫu hứng, be bét dính chặt lên áo quần, cứ thế cô nhỏ say sưa. Lạ, mà nhớ. Nó chợt thấy lại cái chất nghệ sĩ ấy từng hiện hữu nơi hai cậu anh trai của nàng công chúa—có lẽ là gene, là chuyện di truyền của một dòng máu khao khát biểu đạt. Ngỡ ngàng nhìn lại chính mình, nó cũng từng nghệch ngoạc mấy đường chì, rồi lấy đau lưng làm cớ, lấy bận rộn làm lý do để trở về với viết lách, bỏ lại những bức tranh nhuốm màu loang chưa kịp khô. Như thể khi bước vào thế giới của Van Gogh, nó gặp lại một gã cô đơn trong chính ngôi nhà mình, trong chính thế giới mình đang sống.

Nó tìm thấy Vincent van Gogh qua công trình đồ sộ của Steven Naifeh và Gregory White Smith. Cuốn sách dày hơn 900 trang này không chỉ là những con chữ; nó là mùi sơn dầu, mùi xác thân rệu rã, và mùi của một linh hồn quyết không để mình bị "bỏ quên".

Vincent van Gogh chính là hiện thân khắc nghiệt nhất của người đứng ở giữa hai thế giới. Một bên là khát khao mãnh liệt về sự thánh thiện, lòng mộ đạo của một mục sư; một bên là sự điên cuồng, bản năng của một nghệ sĩ muốn phá vỡ mọi quy chuẩn.

Nó từng tự hỏi: có phải những người mang trên mình gánh nặng sáng tạo, vì nhìn rõ quá một nhân gian, vì chạm thấu lằn ranh mong manh giữa thiên đường và địa ngục, nên họ thường thấy cô đơn và lạc lối? Để rồi, trong sự nghẹt thở của thực tại, có người chọn một con đường tiêu cực là đoạn tuyệt một kiếp nhân sinh. Naifeh và Smith đã bóc tách hàng ngàn lá thư để cho thấy Vincent chưa bao giờ tìm thấy một "căn tính" ổn định. Ông là kẻ lưu vong bị "phó mặc" bởi những chuẩn mực trí thức trung lưu (như tầng lớp mà Ben Tran mô tả), một linh hồn lạc lõng giữa những bức tường định kiến.

Đọc về Van Gogh, nó bắt lại nhịp của thời đại hôm nay qua hình ảnh một nữ họa sĩ của những họa tiết chấm bi. Yayoi Kusama—người cũng mang trong mình nỗi chán chường sâu sắc dù sinh ra trong một gia đình giàu có. Sự ức chế lớn khôn theo năm tháng, khiến bà gửi hồn vào những chấm bi bất tận. Thế giới tung hô bà, con người chiêm ngưỡng bà, nhưng bà lại tìm thấy mình trong một "nhà thương điên", một bệnh viện tâm thần.

Ngỡ ngàng thay, nó tự hỏi: Vậy thì ai điên? Là Van Gogh, là Yayoi Kusama, hay chính là chúng ta—những kẻ đang hối hả ngoài kia? Nếu M. Scott Peck định nghĩa cái ác là sự lười biếng tâm linh, thì phải chăng sự "điên" của người nghệ sĩ chính là nỗ lực hiện diện tuyệt đối? Vincent vẽ như một kẻ điên, làm việc đến kiệt sức để không "phó mặc" linh hồn mình cho sự dối trá của vẻ ngoài đức hạnh. Ông thổi hồn vào đôi giày cũ, chiếc ghế nan, phơi bày những vết nứt tâm hồn như nghệ thuật Kintsugi.

"Tôi là một người đàn ông của những đam mê... Tôi phải tự coi mình là một kẻ bị giam cầm trong sự rầu rĩ, hay tôi phải nỗ lực để thoát ra bằng cách bùng cháy?"

Vincent giống như "con chim nhại" trong văn chương Harper Lee – một sinh vật chỉ biết hót (vẽ) bằng cả trái tim để tặng cho đời, nhưng lại bị sự tàn khốc của xã hội bắn rơi. Giả thuyết về cái chết của ông trong sách không chỉ là một bi kịch cá nhân, mà là hành động "Omoiyari" tột cùng – một sự hy sinh âm thầm. Ông ra đi rực rỡ ở độ tuổi mà trí tuệ kết tinh (theo Arthur C. Brooks) còn chưa kịp thành hình, nhưng ngọn lửa từ trí tuệ linh hoạt của ông đã đủ để sưởi ấm cho nhân loại suốt hàng thế kỷ.

"Những vết nứt trong tâm hồn tôi không phải là khiếm khuyết, chúng là nơi ánh sáng đi vào."

Van Gogh và Kusama đã "chạy về phía miền bí ẩn", bỏ lại đằng sau sự "nghẹt thở" của những định kiến. Dù bị "bỏ quên" bởi thế gian hay tự giam mình trong bệnh viện, họ vẫn hiện diện rực rỡ nhất. Còn chúng ta, trong sự "tỉnh táo" của mình, liệu có đang thực sự sống, hay chỉ đang lẩn tránh sự thật như lời Atticus Finch từng cảnh báo?

***

"The world sees me as a nonentity, an eccentric, and an unpleasant person... but I want to show them, through my work, what lies in the heart of such a 'nonentity'."

He wanders with his little princess through the world of art. Crude scribbles, colors blended with spontaneous whims, stains clinging stubbornly to clothes—yet the little one is utterly enthralled. Strange, yet familiar. He suddenly sees that artistic flair once present in the princess's two older brothers—perhaps it is the genes, the hereditary trait of a bloodline yearning for expression. Startled, he looks back at himself: he too once sketched a few charcoal lines, only to use back pain as a pretext and busyness as an excuse to return to writing, leaving behind paintings with bleeding colors that had not yet dried. It is as if by stepping into Van Gogh’s world, he encounters a lonely man within his own home, within the very world he inhabits.

He finds Vincent van Gogh through the monumental work of Steven Naifeh and Gregory White Smith. This book, over 900 pages long, is more than just words; it is the smell of oil paint, the scent of a weary body, and the aura of a soul determined not to be "forgotten."

Vincent van Gogh is the harshest embodiment of a man caught between two worlds. On one side is a fierce longing for sanctity and the piety of a pastor; on the other is the madness and instinct of an artist seeking to shatter every norm.

He once wondered: is it that those carrying the burden of creativity, because they see the human world too clearly, because they touch the fragile line between heaven and hell, often find themselves lonely and lost? And then, in the suffocation of reality, some choose the negative path of severing their earthly existence. Naifeh and Smith deconstructed thousands of letters to show that Vincent never found a stable "identity." He was an exile "abandoned" by middle-class intellectual standards (much like the class described by Ben Tran), a soul wandering between walls of prejudice.

Reading about Van Gogh, he catches the rhythm of the modern era through the image of a female painter of polka-dot patterns. Yayoi Kusama—who also carries a deep melancholy despite being born into a wealthy family. An inhibition that grew with age, leading her to pour her soul into endless dots. The world applauds her, people admire her, yet she finds herself in an "asylum," a psychiatric hospital.

Startled, he asks himself: So, who is mad? Is it Van Gogh, Yayoi Kusama, or is it us—the ones rushing about out there? If M. Scott Peck defines evil as spiritual laziness, then is the "madness" of the artist actually an effort of absolute presence? Vincent painted like a madman, working to the point of exhaustion so as not to "abandon" his soul to the deceit of a virtuous facade. He breathed life into old shoes, a wicker chair, and exposed the cracks of his soul like the art of Kintsugi.

"I am a man of passions... Must I consider myself a prisoner of gloom, or must I strive to break out by burning?"

Vincent is like the "mockingbird" in Harper Lee’s literature—a creature that does nothing but sing (paint) with its whole heart as a gift to the world, only to be shot down by the cruelty of society. The hypothesis of his death in the book is not just a personal tragedy, but an act of ultimate "Omoiyari"—a silent sacrifice. He departed brilliantly at an age when crystallized intelligence (according to Arthur C. Brooks) had not yet fully formed, but the flame from his fluid intelligence was enough to warm humanity for centuries to come.

"The cracks in my soul are not flaws; they are where the light enters."

He sips the last of his coffee; the melody of Vivaldi’s Winter seems to be shifting into the climactic notes of life. The book reminds him: A person’s identity does not lie in what they possess, but in what they dare to burn away to preserve their true self.

Van Gogh and Kusama "ran toward the mystery," leaving behind the "suffocation" of fixed prejudices. Whether "forgotten" by the world or self-confined in a hospital, they remain most vibrantly present. And us, in our "sanity," are we truly living, or are we merely evading the truth as Atticus Finch once warned?

[Sách] Những đứa trẻ bị bỏ quên - Nobody Knows - Shelley Tanaka

"Mẹ nói mẹ muốn tìm hạnh phúc. Vậy còn chúng con thì sao? Chẳng lẽ chúng con không nằm trong hạnh phúc của mẹ?"
Nghẹt thở. Cuốn sách không chỉ là một câu chuyện; nó là một trải nghiệm nghẹt thở. Đó là cảm giác xâm chiếm lấy tâm trí khi ta dõi theo bước chân của bốn đứa trẻ trong vỏn vẹn một căn hộ – nơi vốn dĩ phải là tổ ấm, nhưng lại biến thành một "chiếc hộp" chôn chặt những thiên thần sa xuống trần gian.

Nếu M. Scott Peck gọi sự lười biếng tâm linh là cội rễ của cái ác, thì "Những đứa trẻ bị bỏ quên" của Shelley Tanaka chính là bản cáo trạng sống động và đau đớn nhất cho lý thuyết đó. 

Căn hộ nhỏ giữa lòng Tokyo hoa lệ hiện lên như một quan tài cho sự sống. Tại đây, bốn anh em cùng mẹ khác cha bị giam lỏng, không phải bằng xiềng xích, mà bằng sự chối bỏ của người mẹ và sự vô cảm của xã hội. Chúng như những thiên thần bị đọa đày, sinh tồn trong một không gian chật hẹp, để rồi một trong số chúng cũng ra đi mãi mãi ngay trong chính chiếc hộp ấy.

Sự tồn tại của chúng bị gạt qua một lề của cuộc sống, bị tước đoạt quyền được nhìn thấy, được nghe thấy và được công nhận là "con người".

Khi con người bỏ quên "căn tính" dưới danh nghĩa sự vô tình

Cuốn sách phơi bày một trần gian biến đổi, nơi con người – dù vô tình hay cố tình – đã đánh mất đi căn tính (identity) và lòng trắc ẩn của mình. Người ta thường gán cho mọi sự bi thương hai chữ "vô tình" để vỗ về lương tâm, để cảm thấy bớt tội lỗi trước những số phận bị bỏ rơi.

Nhưng qua ống kính của sự phó mặc, ta thấy đó không phải là vô tình. Đó là sự lười biếng đạo đức khi chọn cách không nhìn, không nghe và không can thiệp. Người mẹ xinh đẹp luôn cười nói ấy đã "phó mặc" linh hồn các con mình cho định mệnh, để bà ta được tự do trong sự dối trá về một hạnh phúc riêng tư.

"Thế giới bên ngoài kia rộng lớn và ồn ào, nhưng trong căn phòng này, thời gian như ngừng trôi. Chúng nó học cách bước đi khẽ khàng, học cách cười không ra tiếng, học cách biến mất ngay cả khi đang tồn tại."

Một hành trình ngược: Từ hiện thực đến màn ảnh và trang sách

Khác với xu hướng thông thường, câu chuyện này đi một hành trình ngược đầy ám ảnh: từ một sự kiện có thật rúng động tại Nhật Bản, chuyển thể thành bộ phim kinh điển của Hirokazu Kore-eda, rồi mới được Shelley Tanaka viết lại thành sách.

Chính hành trình ngược này càng làm bóp nghẹt con tim rung động của người đọc. Sự thống khiết và khó thở trào dâng khi ta không còn là một độc giả đứng ngoài, mà như đang ngồi cạnh những đứa trẻ, quan sát cảnh anh em chúng đùm bọc, nương tựa vào nhau giữa cơn đói khát và sự cô độc cùng cực.

Akira - Sự trưởng thành giữa lằn ranh sinh tử

Trái ngược với sự lười biếng của người lớn, Akira (12 tuổi) hiện lên với một nỗ lực phi thường. Cậu bé gánh trên vai cả một nền văn minh nhỏ bé trong căn hộp chật hẹp. Hình ảnh Akira mẫn mê tính toán từng đồng yên lẻ hay dỗ dành các em gợi lên một sự bùi ngùi khó tả.

"Sự im lặng không phải lúc nào cũng là bình yên. Đôi khi, im lặng là tiếng thét của những đứa trẻ đã hiểu rằng sẽ chẳng có ai đến cứu mình."

Đọc cuốn sách này sau khi đi qua những trang viết của M. Scott Peck về "Tính bản ác", ta hiểu rằng cái ác không nhất thiết phải là bạo lực máu me. Cái ác đôi khi chỉ là sự "vắng mặt".

***

"Mom said she wanted to find happiness. But what about us? Are we not part of your happiness?"

Suffocating. This book is not just a story; it is a suffocating experience. It is the feeling that seizes the mind as we follow the footsteps of four children within the confines of a single apartment—a place that should have been a sanctuary, but instead turned into a "box" burying angels fallen to earth. If M. Scott Peck calls spiritual laziness the root of evil, then Shelley Tanaka’s "Nobody Knows" is the most vivid and agonizing indictment of that theory.

The small apartment in the heart of magnificent Tokyo emerges as a coffin for life. Here, four half-siblings are confined—not by chains, but by a mother’s rejection and society’s indifference. They are like tormented angels surviving in a cramped space, until one of them departs forever within that very box. Their existence is pushed to the margins of life, stripped of the right to be seen, heard, and recognized as "human."

When Humanity Forgets "Identity" Under the Guise of Carelessness The book exposes a transforming world where humans—whether accidentally or intentionally—have lost their identity and compassion. People often label every tragedy with the word "accidental" to soothe their conscience, to feel less guilty before those who have been abandoned.

But through the lens of negligence, we see it is not accidental. It is moral laziness choosing not to look, not to hear, and not to intervene. The beautiful, ever-smiling mother "delegated" her children's souls to destiny, so she could be free in the lie of her private happiness.

"The world outside is vast and noisy, but in this room, time seems to stand still. They learn to walk softly, learn to laugh without a sound, learn to disappear even while existing."

A Reverse Journey: From Reality to Screen and Page Unlike usual trends, this story follows a haunting reverse journey: from a shocking true event in Japan to Hirokazu Kore-eda’s classic film, and finally rewritten as a book by Shelley Tanaka. This reverse path only tightens the grip on the reader's heart. A surge of purity and breathlessness arises when we are no longer outside observers, but sitting beside these children, watching them protect and lean on one another amidst extreme hunger and loneliness.

Akira - Maturity at the Edge of Life and Death In contrast to the laziness of adults, 12-year-old Akira emerges with extraordinary effort. The boy carries a tiny civilization on his shoulders within that cramped box. The image of Akira meticulously calculating every small Yen or comforting his siblings evokes an indescribable poignancy.

"Silence is not always peace. Sometimes, silence is the scream of children who have realized that no one is coming to save them."

Reading this book after passing through M. Scott Peck’s writings on "People of the Lie," we understand that evil does not have to be bloody violence. Evil, sometimes, is simply "absence."

[Sách] Tính bản ác - People of the Lie - M. Scott Peck

"Cái ác là sự lười biếng đạo đức đến mức tối đa. Nó là sự từ chối đối diện với lỗi lầm của chính mình và đổ mọi tội lỗi lên đầu kẻ khác."

Nhớ. Ở một Thượng Hải xa xôi, nơi từng lật giở những trang của "Con đường chẳng mấy ai đi" để tìm hiểu về tâm tính của con người. Giờ đây, ngồi dưới bầu trời đan những tầng mây hình vảy cá, nó lại mẫn mê những dòng chữ về "Tính bản ác" của M. Scott Peck. Cuốn sách không chỉ là một công trình lâm sàng, mà là một tấm gương soi chiếu những góc tối nhất mà chúng ta thường cố tình che đậy.

1. Bản Chất Con Người: Thiện, Ác hay Sự Lựa Chọn Của "Trương Tử"?

Đứng trước câu hỏi kinh điển: "Con người là thiện hay ác?", lịch sử triết học phương Đông đã chia ngả giữa cái nhìn của Mạnh Tử (nhân chi sơ tính bản thiện) và sự nghiêm khắc của Tuân Tử hay Khổng Tử. Nhưng có lẽ, câu trả lời nằm ở cái tên "Trương Tử" – người lựa chọn đứng ở giữa, chấp nhận cả hai bản ngã để nhìn thấu suốt nhân gian. Nó cười, trước sự lựa chọn của anh.

M. Scott Peck cũng không nhìn cái ác như một thế lực siêu nhiên. Ông định nghĩa nó là chứng ái kỷ ác tính – nơi con người dùng quyền lực để bóp nghẹt sự phát triển của người khác nhằm bảo vệ vẻ ngoài đạo đức giả tạo của mình.

"Những kẻ dối trá không sợ bóng tối; họ chỉ sợ ánh sáng của sự thật có thể làm rách toạc chiếc mặt nạ đức hạnh mà họ đã dày công xây đắp."

2. Lười Biếng - Cội Rễ Sâu Xa Của Cái Ác

Một trong những phát hiện chấn động nhất của Peck – và cũng là điều khiến người đọc hôm nay phải ngẫm nghĩ – chính là: Sự lười biếng chính là cái ác nhất. Lười biếng ở đây không phải là lười vận động, mà là lười biếng về tâm linh (spiritual laziness). Đó là sự từ chối gánh vác trách nhiệm phát triển bản thân và trách nhiệm đối với linh hồn người khác. Những kẻ ác trong các ca điều trị của Peck không phải là những kẻ điên loạn; họ là những người "tử tế" nhưng lười biếng đến mức sẵn sàng tiêu diệt sự thật để khỏi phải thay đổi.

3. Soi Mình Qua Những Ca Lâm Sàng: Cái Ác Của Sự Phó Mặc

Khi đọc về những bậc cha mẹ trong sách của Peck – những người nhân danh tình yêu để hủy hoại con cái – ta chợt giật mình nhìn lại những "thiên thần" trong cuộc đời mình.

Có bao giờ ta nghĩ rằng chỉ cần chu cấp đầy đủ về vật chất, chỉ cần có tiền rồi phó mặc việc giáo dục, dạy dỗ cho thầy cô, cho người ngoài là đủ? Sự "phó mặc" đó, sự lười biếng trong việc hiện diện và thấu cảm đó, thực chất cũng mang mầm mống của cái ác mà Peck đã cảnh báo. Nó là một sự trốn tránh trách nhiệm thiêng liêng nhất, biến những mối quan hệ máu mủ thành những cuộc giao dịch vô hồn.

Chúng ta có thể không độc ác như những tội phạm, nhưng sự vô tâm nhân danh bận rộn cũng là một loại "dối trá" để vỗ về lương tâm đang ngủ yên.

"Tình yêu đích thực đòi hỏi sự nỗ lực. Ngược lại, cái ác luôn tìm con đường tắt, và con đường tắt đó thường đi xuyên qua trái tim của người khác."

Suy Ngẫm Cuối Cùng

Cuốn sách là một nốt lặng cần thiết giữa nhịp sống hối hả. Nó buộc chúng ta phải dừng lại, dưới bầu trời vảy cá yên bình này, để tự hỏi: Liệu ta đang sống bằng bản thể chân thật, hay đang núp bóng dưới sự lười biếng mang tên "phó mặc"?

Tính Bản Ác không chỉ để nghiên cứu người khác, mà để chúng ta dũng cảm nhìn vào phần "người" và phần "ác" trong chính mình, để hiểu rằng cuộc chiến giữa thiện và ác không nằm đâu xa xôi, mà nằm ngay trong mỗi quyết định ta có dám nỗ lực để yêu thương hay không.

***

"Evil is the ultimate moral laziness. It is the refusal to face one's own mistakes and the projection of all guilt onto others."

Remember. In a distant Shanghai, where I once turned the pages of "The Road Less Traveled" to delve deeper into the tri-nature of humanity. Today, sitting under a sky woven with mackerel clouds, I find myself meticulously tracing the lines of M. Scott Peck's "People of the Lie." This book is more than a clinical study; it is a mirror reflecting the darkest corners we often desperately try to conceal.

1. Human Nature: Good, Evil, or the Choice of "Trương Tử"?

Faced with the classic question: "Is human nature inherently good or evil?", Eastern philosophical history has long been divided between the views of Mencius (original goodness) and the strictness of Xunzi or Confucius. But perhaps, the answer lies in the name "Trương Tử"—a name he gave him when he chose to stand in the middle, embracing both natures to perceive the world with absolute clarity. He smiled at that choice.

M. Scott Peck does not view evil as a supernatural force. He defines it as malignant narcissism—where individuals use power to crush the growth of others in order to preserve their own facade of hollow morality.

"Liars do not fear the darkness; they only fear the light of truth that could tear apart the mask of virtue they have so painstakingly constructed."

2. Laziness - The Deepest Root of Evil

One of Peck's most jarring revelations—and one that forces today's readers to pause—is this: Laziness is the ultimate evil. Laziness here is not a lack of physical movement, but spiritual laziness. It is the refusal to shoulder the responsibility for one's own growth and the responsibility toward the souls of others. The "evil" people in Peck's clinical cases were not madmen; they were "respectable" individuals who were so lazy they were willing to destroy the truth rather than change themselves.

3. Reflecting Through Clinical Cases: The Evil of Abandonment

Reading about the parents in Peck’s book—those who destroy their children in the name of love—one suddenly recoils, looking back at the "angels" in one's own life.

Do we ever think that providing full material comfort and paying for education is enough, while we abandon the actual duty of teaching and presence to teachers or outsiders? That "abandonment," that laziness in being present and empathetic, actually carries the seeds of the evil Peck warns us about. It is an evasion of the most sacred responsibility, turning blood relations into soulless transactions.

We may not be as cruel as criminals, but indifference in the name of being "busy" is a form of "lie" used to soothe a sleeping conscience.

"True love requires effort. Conversely, evil always seeks a shortcut, and that shortcut often cuts right through the heart of another."

Final Reflections

The book is a necessary moment of silence amidst the rush of life. It forces us to stop, under this peaceful mackerel sky, and ask: Are we living as our true selves, or are we hiding under the shadow of a laziness called "abandonment"?

People of the Lie is not just for studying others; it is for us to bravely look at both the "human" and the "evil" within ourselves. It helps us understand that the battle between good and evil is not fought in some distant land, but in every single decision where we either choose to shrink back or find the courage to love with effort.

[Sách] Kanji + Kanji Hiện Đại - Sasahara Hiroyuki

• “Lịch sử có thể thay đổi tên đường, con tàu có thể mang tên kẻ xâm lược, nhưng linh hồn của một dân tộc sẽ luôn trường tồn trong những nét chữ mà họ đã dùng cả nghìn năm để bồi đắp.”

Nếu xem ngôn ngữ là một cơ thể sống, thì Kanji (chữ Hán) chính là bộ xương và huyết mạch của văn hóa Nhật Bản. Sasahara Hiroyuki, vị giáo sư hàng đầu về Kanji, đã mang đến một "cuộc phẫu thuật" đầy tinh tế và sâu sắc qua bộ đôi tác phẩm này. Thay vì dạy bạn cách viết sao cho đúng, ông dạy bạn cách thấu hiểu tại sao một nét gạch lại mang trong mình cả một triết lý nhân sinh.

Nó tự nhận mình là một gã có phần "nghiện" ngôn ngữ. Với nó, sức hút mạnh mẽ nhất không đến từ những thuật toán khô khan, mà đến từ sự phát triển của con người thông qua những con chữ. Khi lần tìm về những vết tích xưa cũ trong những câu chuyện kể, nó thường tự hỏi: Nếu không có ngôn ngữ, liệu con người có thể dệt nên những giai thoại hay, truyền đời đến tận lúc này hay không? Hay tất cả sẽ chỉ là những khoảng lặng vô hình bị thời gian vùi lấp?

Trong tâm khảm, nó thấy mình cũng chỉ là kẻ nhặt nhạnh từng mảnh từ ngữ để chép lại. Nó giống như hành trình của một ông già lụm khụm, đi sau bóng dáng của những đứa "con" mình (những thế hệ sinh viên, những cô chú nhóc từng đi qua đời nó đến cả những thiên thần đến mái nhà con), lượm lặt những từ ngữ ngô nghê nhưng đầy sức sống của chúng để ghi và chép lại thành một cuốn nhật ký của sự tiếp nối.

• “Kanji tại Nhật Bản không phải là một món đồ mượn tạm. Nó là một thực thể đã được tái sinh thông qua lăng kính của người Nhật, nơi mỗi nét chữ mới đều mang đậm dấu ấn của sự tự chủ và lòng tự tôn dân tộc.”

Một trong những điểm độc đáo nhất mà Sasahara Hiroyuki nhấn mạnh là sự sáng tạo của người Nhật qua Wasei Kanji (Hán tự do người Nhật tự tạo). Người Nhật không chỉ tiếp nhận văn hóa từ lục địa một cách thụ động, họ đã "Nhật hóa" nó, tạo ra những chữ như Tōge (Đèo), Hataraku (Làm việc) để phản ánh đúng tâm hồn và phong cảnh của xứ sở Phù Tang.

Trong cuốn "Kanji Hiện Đại", tác giả mổ xẻ một thực tại đầy thú vị: Cách chúng ta gõ phím đang thay đổi cách chúng ta nhớ chữ. Giống như nỗi sợ thất bại của nó khi đối mặt với công nghệ, Kanji cũng đang đứng trước ngưỡng rủi ro bị "phẳng hóa". Tuy nhiên, Sasahara lại mang đến một cái nhìn lạc quan. Ông chỉ ra rằng công nghệ không tiêu diệt Kanji, nó chỉ đang tạo ra một hình thái tồn tại mới—nơi các biểu tượng (Emoji) và Kanji cộng hưởng với nhau để tạo nên một ngôn ngữ biểu cảm mạnh mẽ hơn.

• “Thế giới có thể thay đổi từ giấy bút sang màn hình điện tử, nhưng nhu cầu được biểu đạt cảm xúc thông qua hình ảnh và biểu tượng là bất biến. Kanji hiện đại không chết đi, nó chỉ đang chuyển mình để phù hợp với nhịp đập của thời đại mới.”

Kết nối với triết lý của Carl Jung về Thăm dò tiềm thức, mỗi chữ Kanji có thể coi là một "nguyên mẫu" (archetype). Khi ta nhìn vào chữ Nhân (Người), ta không chỉ thấy hai nét gạch, mà thấy sự nương tựa vào nhau. Khi ta học chữ Tâm (Tim), ta đang chạm vào phần sâu thẳm nhất của bản thể.

“Học Kanji là một hành trình đi ngược dòng thời gian để tìm về nguồn cội, đồng thời là một bước nhảy phi tuyến tính để thấu hiểu tương lai. Kẻ làm chủ được biểu tượng là kẻ làm chủ được dòng chảy của tư duy.”

Bộ đôi sách của Sasahara Hiroyuki là một tác phẩm tầm vóc và đầy cảm hứng. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, dù công nghệ AI có thể thay ta tính toán mọi khối lượng vật liệu hay viết code, thì "cảm giác" về vẻ đẹp của một nét chữ vẫn là đặc quyền duy nhất của con người.

***

"History may change street names, ships may bear the names of invaders, but the soul of a nation will forever endure within the characters they have spent a thousand years to cultivate."

If language is viewed as a living organism, then Kanji is the skeleton and lifeblood of Japanese culture. Sasahara Hiroyuki, a leading professor on Kanji, provides a subtle and profound "surgery" through this duo of works. Instead of merely teaching you how to write correctly, he teaches you how to understand why a single stroke carries an entire philosophy of life.

It (the character) admits to being somewhat of a "language addict." For it, the strongest attraction does not come from parched algorithms, but from human evolution through words. While tracing old vestiges in stories, it often wonders: without language, could humanity weave such grand legends that endure through generations? Or would everything just be invisible silences buried by time?

In its heart, it sees itself merely as a scavenger, picking up fragments of words to record them. It is like the journey of a hunched old man, walking behind the shadows of his "children"—the generations of students, the young souls who crossed his path, down to the angels in his own home—gathering their innocent yet vibrant words to write into a diary of continuity.

"Kanji in Japan is not a borrowed item. It is an entity reborn through the Japanese lens, where every new stroke bears the deep mark of autonomy and national pride."

One of the most unique points emphasized by Sasahara Hiroyuki is Japanese creativity through Wasei Kanji (Kanji made in Japan). The Japanese did not passively receive culture from the continent; they "Japanized" it, creating characters like Tōge (Mountain Pass) or Hataraku (To Work) to accurately reflect the soul and landscape of the Land of the Rising Sun.

In "Modern Kanji," the author dissects a fascinating reality: how our typing is changing how we remember characters. Much like its own fear of failure when facing technology, Kanji stands at the brink of being "flattened." However, Sasahara offers an optimistic view. He points out that technology does not destroy Kanji; it is merely creating a new form of existence—where symbols (Emoji) and Kanji resonate to create a more powerful language of expression.

"The world may shift from pen and paper to electronic screens, but the need to express emotions through images and symbols is immutable. Modern Kanji does not die; it is merely transforming to match the heartbeat of a new era."

Connecting with Carl Jung’s philosophy in "Man and His Symbols," each Kanji can be considered an "archetype." When we look at the character Ren (Person), we see more than two strokes; we see the act of leaning on one another. When we learn the character Shin (Heart/Mind), we are touching the deepest part of being.

"Learning Kanji is a journey upstream against time to find one’s roots, while simultaneously being a non-linear leap to understand the future. He who masters the symbol is he who masters the flow of thought."

Sasahara Hiroyuki’s duo of books is a stature-defining and inspiring work. It reminds us that while AI may calculate material volumes or write code for us, the "feeling" of the beauty within a stroke remains a uniquely human privilege.

[Sách] Nàng Mona Lisa cuối cùng - Jonathan Santlofer

• "Mỗi tác phẩm nghệ thuật vĩ đại đều là một câu chuyện tình yêu và một lời nói dối."

 Nó đọc cuốn sách như thể theo chân một giám tuyển (curator) mẫn cán, lắng nghe kể lại không chỉ từ hành trình một bức tranh bị đánh cắp – Mona Lisa – mà cả trọn vẹn hành trình gặp gỡ những tác phẩm nghệ thuật của những con người đã tạo ra ở một thời kỳ Phục Hưng rực rỡ của Châu Âu.

"Nàng Mona Lisa cuối cùng" không chỉ là một cuốn tiểu thuyết hình sự thông thường; đó là một bản giao hưởng phức tạp giữa nghệ thuật, tội ác và lịch sử, xoay quanh vụ trộm bức Mona Lisa nổi tiếng khỏi bảo tàng Louvre vào năm 1911. Tác giả Jonathan Santlofer, bản thân là một nghệ sĩ kiêm nhà văn, đã khéo léo dệt nên hai tuyến truyện song song, buộc người đọc phải nghi ngờ mọi thứ về kiệt tác vĩ đại nhất của Leonardo da Vinci.

Hai tuyến truyện, một bí ẩn

Cuốn sách phân chia thành hai dòng thời gian chính:

1. Năm 1911: Kể về Vincenzo Peruggia, người Ý đã thực hiện vụ trộm Mona Lisa chấn động thế giới. Phần này đào sâu vào động cơ và những bí mật đằng sau hành động của Peruggia.

2. Hiện tại: Giới thiệu Luke Perrone, một nghệ sĩ người Mỹ đang vật lộn với nghề nghiệp và bị cuốn vào một vụ án mạng ở Florence, Ý. Luke phát hiện ra một manh mối liên quan đến vụ trộm năm 1911 và phải chạy đua với thời gian để làm sáng tỏ bí ẩn về những bức tranh giả mạo Mona Lisa.

Santlofer đặt ra câu hỏi trung tâm đầy khiêu khích: Liệu bức tranh được trả lại Louvre vào năm 1914 có thực sự là kiệt tác gốc của Da Vinci, hay nó là một trong những bản sao hoàn hảo đã được tạo ra trong thời gian bị đánh cắp?

• "Sự thật về Mona Lisa không phải là nụ cười của bà, mà là sự im lặng bà giữ về những người đã chạm vào bà."

Nghệ thuật và Sự ám ảnh

Tác phẩm khám phá sâu sắc chủ đề về sự ám ảnh—sự ám ảnh của Da Vinci với Mona Lisa, sự ám ảnh của Peruggia với việc "phục hồi" di sản Ý, và sự ám ảnh của Luke Perrone trong việc tìm kiếm sự thật và định nghĩa lại cuộc đời mình. Santlofer mô tả thế giới ngầm của nghệ thuật, nơi ranh giới giữa bản gốc và bản sao, giữa sự tôn thờ và sự lợi dụng, trở nên vô cùng mờ nhạt.

"Bí mật của một tác phẩm nghệ thuật không nằm ở màu sắc hay bố cục, mà ở những câu chuyện nó giữ lại."

Cuốn sách thành công trong việc tạo ra sự hồi hộp không chỉ từ những cuộc rượt đuổi mà còn từ những chi tiết lịch sử nghệ thuật, khiến người đọc cảm thấy như đang tham gia vào một cuộc điều tra phức phá, từ các phòng triển lãm ở Florence đến những xưởng vẽ bí mật ở Paris.

• "Trong thế giới nghệ thuật, đôi khi, bản sao được tạo ra bởi sự khát khao còn mạnh mẽ hơn cả bản gốc."

"Nàng Mona Lisa cuối cùng" là một cuốn tiểu thuyết tuyệt vời, phù hợp với những người yêu thích nghệ thuật, lịch sử và thể loại trinh thám phức tạp. Tác phẩm của Santlofer không chỉ giải trí mà còn buộc bạn phải đặt câu hỏi về giá trị thực sự của những kiệt tác mà chúng ta tôn thờ. Đây là một tác phẩm để lại dư âm dài lâu, khiến bạn không thể nhìn Mona Lisa với con mắt vô tư như trước nữa.

***

"The secret of an artwork lies not in its color or composition, but in the stories it retains."

I read the book as if following a meticulous curator , listening to the story of not just the journey of a stolen painting—the Mona Lisa—but the entire journey of encountering the artworks created by the people of a dazzling European Renaissance era.

"The Last Mona Lisa" is not just a typical crime novel; it is a complex symphony of art, crime, and history, revolving around the famous 1911 theft of the Mona Lisa from the Louvre Museum. Author Jonathan Santlofer, an artist and writer himself, skillfully weaves two parallel narratives, forcing the reader to question everything about Leonardo da Vinci's greatest masterpiece.

Two Timelines, One Mystery

The book is divided into two main timelines:

1. 1911: Narrates the story of Vincenzo Peruggia, the Italian who carried out the world-shocking Mona Lisa theft. This section delves into Peruggia's motives and the secrets behind his actions.

2. The Present: Introduces Luke Perrone, an American artist struggling with his career who becomes entangled in a murder case in Florence, Italy. Luke discovers a clue related to the 1911 theft and must race against time to uncover the truth about the fraudulent Mona Lisa paintings.

Santlofer poses a central, provocative question: Was the painting returned to the Louvre in 1914 truly Da Vinci's original masterpiece, or was it one of the perfect copies created during its time in captivity?

Art and Obsession

"Every great work of art is a love story and a lie."

The work profoundly explores the theme of obsession—Da Vinci's obsession with the Mona Lisa, Peruggia's obsession with "restoring" Italian heritage, and Luke Perrone's obsession with finding the truth and redefining his life. Santlofer describes the art underworld, where the boundary between original and copy, between reverence and exploitation, becomes incredibly blurred.

"The truth about the Mona Lisa is not her smile, but the silence she keeps about those who touched her."

The book successfully creates suspense not only through chases but also through historical art details, making the reader feel like they are participating in a complex investigation, from exhibition halls in Florence to secret studios in Paris.

"In the art world, sometimes, the copy created by longing is more powerful than the original."

"The Last Mona Lisa" is a fantastic novel, suitable for those who love art, history, and complex detective fiction. Santlofer's work is not only entertaining but also compels you to question the true value of the masterpieces we worship. This is a work that leaves a lasting impression, making you unable to look at the Mona Lisa with an uncritical eye again.

[Sách] Đổi mới với Integrated Brand Thinking - Richard Moore

• "Tư duy Thương hiệu Tích hợp (IBT) là một hệ phương pháp xoay quanh thương hiệu, cho phép đội ngũ xây dựng thương hiệu phối hợp làm việc hiệu quả hơn, thấu cảm nhu cầu thị trường tốt hơn, DNA của doanh nghiệp phù hợp với chiến lược hình ảnh thương hiệu một cách triệt để hơn, sản phẩm và dịch vụ." 

"Đổi mới với Integrated Brand Thinking" của Richard Moore không chỉ là một cuốn sách về thương hiệu; đó là một cẩm nang chiến lược toàn diện, mở ra một tư duy mới mẻ về cách kiến tạo và phát triển thương hiệu trong bối cảnh thị trường đầy biến động. Với kinh nghiệm dày dặn trong ngành, Richard Moore đã chắt lọc những tinh hoa về Integrated Brand Thinking (Tư duy Thương hiệu Tích hợp) để mang đến một lộ trình rõ ràng, giúp các doanh nghiệp xây dựng một hình ảnh thương hiệu thống nhất, sâu sắc và bền vững.

Cuốn sách nổi bật bởi cách tiếp cận thực tiễn và hệ thống. Richard Moore không chỉ dừng lại ở việc định nghĩa các khái niệm mà còn đi sâu vào "cách làm": từ việc thấu hiểu bản sắc cốt lõi của thương hiệu, đến việc tích hợp tư duy thiết kế, chiến lược marketing và truyền thông một cách đồng bộ. Ông cung cấp những khuôn khổ, công cụ và quy trình cụ thể, giúp người đọc từng bước xây dựng một thương hiệu có tính linh hoạt cao và dễ dàng điều chỉnh để phù hợp với mọi quy mô và đặc thù doanh nghiệp. Cuốn sách nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo ra một trải nghiệm thương hiệu liền mạch và nhất quán trên mọi điểm chạm với khách hàng.

Giọng văn của Richard Moore trong cuốn sách minh bạch, trực tiếp và đầy tính chuyên môn, nhưng vẫn giữ được sự lôi cuốn và dễ hiểu. Ông không ngần ngại chia sẻ những bài học từ thực tiễn, những thách thức mà các thương hiệu thường gặp phải, và cách để vượt qua chúng bằng tư duy tích hợp. Cuốn sách là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng, trong kỷ nguyên số và sự cạnh tranh khốc liệt, một thương hiệu mạnh không chỉ cần một logo đẹp hay một chiến dịch quảng cáo rầm rộ, mà cần một tư duy toàn diện, kết nối mọi yếu tố để tạo ra giá trị thực sự.

"Đổi mới với Integrated Brand Thinking" là một tác phẩm giá trị, không chỉ dành cho những người làm thương hiệu mà còn cho các nhà lãnh đạo, quản lý và bất kỳ ai muốn kiến tạo một thương hiệu có sức sống và khả năng chinh phục thị trường.

• "Nâng cao năng lực tư duy hệ thống, khả năng sáng tạo trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, đặc biệt là các xu hướng: trí tuệ nhân tạo (AI), xu hướng phát triển bền vững Environmental (Môi trường), Social (Xã hội) và Governance (Quản trị)." 

Richard Moore, qua "Đổi mới với Integrated Brand Thinking," đã mang đến một công trình giá trị, không chỉ cung cấp kiến thức chuyên sâu mà còn truyền cảm hứng về cách tư duy một cách toàn diện để kiến tạo những thương hiệu mạnh mẽ, có khả năng thích ứng và phát triển bền vững. Cuốn sách là một lời mời gọi để chúng ta không chỉ "làm" thương hiệu mà còn "tư duy" về thương hiệu một cách sâu sắc và tích hợp.

***

"Integrated Brand Thinking (IBT) is a methodological system centered around the brand, allowing brand-building teams to collaborate more effectively, better understand market needs, and ensure the company's DNA aligns more thoroughly with its brand image strategy, products, and services."

"Innovating with Integrated Brand Thinking" by Richard Moore is not just a book about branding; it's a comprehensive strategic guide that introduces a fresh mindset for creating and developing brands in a volatile market. With extensive industry experience, Richard Moore has distilled the essence of Integrated Brand Thinking (IBT) to provide a clear roadmap, helping businesses build a unified, profound, and sustainable brand image.

The book stands out for its practical and systematic approach. Richard Moore doesn't just define concepts but delves into the "how-to": from understanding the brand's core identity to integrating design thinking, marketing strategy, and communication in a synchronized manner. He provides specific frameworks, tools, and processes, guiding readers step-by-step to build a highly flexible brand that can be easily adapted to suit any business size and specificity. The book emphasizes the importance of creating a seamless and consistent brand experience at every customer touchpoint.

Richard Moore's writing style in the book is transparent, direct, and highly professional, yet remains engaging and easy to understand. He doesn't hesitate to share lessons from practice, common challenges brands face, and how to overcome them through integrated thinking. The book is a powerful reminder that, in the digital age and fierce competition, a strong brand needs more than just a beautiful logo or a flashy advertising campaign; it requires a holistic mindset that connects all elements to create true value.

"Innovating with Integrated Brand Thinking" is a valuable work, not only for branding professionals but also for leaders, managers, and anyone who wants to create a vibrant brand capable of conquering the market.

"Enhancing systemic thinking capabilities and creative potential in the context of global competition and rapid technological development, especially trends such as: artificial intelligence (AI), sustainable development trends (Environmental, Social, and Governance)."

Richard Moore, through "Innovating with Integrated Brand Thinking," has delivered a valuable work, not only providing in-depth knowledge but also inspiring a holistic way of thinking to create strong, adaptable, and sustainable brands. The book is an invitation for us not just to "do" branding but to "think" about branding deeply and integratively.

[Sách] Zero - Charles Seife

• "Số không là quyền năng vì nó là anh em sinh đôi của vô cùng. Chúng đối lập và cân bằng, âm và dương. Chúng đều nghịch lý và đáng lo ngại như nhau. Những câu hỏi lớn nhất trong khoa học và tôn giáo đều là về hư vô và vĩnh cửu, khoảng trống và vô hạn, số không và vô cùng." 

Có, không, không có bây giờ có không!? Như thể chuỗi ký tự 1 và 0 cứ liên tiếp nhau, ám ảnh cả một nghề coder, một thế giới được kiến tạo từ những dòng mã nhị phân. Sự đời, suy cho cùng, cũng chỉ còn là không với có, là hữu và vô, là những cuộc tranh luận không hồi kết về sự tồn tại của một con số "không" trong dòng chảy lịch sử nhân loại. Một hành trình đầy bí ẩn, nơi sự vắng mặt lại định hình nên sự hiện hữu, và những gì tưởng chừng là hư vô lại nắm giữ chìa khóa của vô tận.

"Zero: Tiểu sử một phát kiến nguy hiểm" của Charles Seife không chỉ là một cuốn sách khoa học đơn thuần; đó là một cuộc phiêu lưu trí tuệ đầy mê hoặc, đưa người đọc khám phá hành trình đầy chông gai của số không – một khái niệm tưởng chừng đơn giản nhưng lại có sức mạnh thay đổi toàn bộ nền tảng triết học, toán học, khoa học và thậm chí cả tôn giáo của nhân loại. Seife đã biến một con số trừu tượng thành một nhân vật chính đầy kịch tính, với những cuộc chiến, sự từ chối, và cuối cùng là sự thống trị.

• "Tất cả những gì các nhà khoa học biết là vũ trụ được sinh ra từ hư không, và sẽ trở về hư không nơi nó xuất hiện. Vũ trụ bắt đầu và kết thúc bằng số không." 

Cuốn sách nổi bật bởi cách Charles Seife, một nhà báo và nhà phổ biến khoa học tài năng, đã dệt nên một câu chuyện sống động về số không, từ nguồn gốc bí ẩn của nó ở Babylon, sự cấm đoán ở Hy Lạp và La Mã, đến sự tôn thờ ở Ấn Độ, và cuối cùng là sự chấp nhận miễn cưỡng ở phương Tây. Ông không chỉ trình bày các khái niệm toán học một cách dễ hiểu mà còn lồng ghép những câu chuyện lịch sử, triết học và văn hóa, giúp người đọc thấu hiểu tại sao số không lại gây ra nhiều tranh cãi và sợ hãi đến vậy trong suốt hàng nghìn năm.

"Số không không chỉ gợi lên hình ảnh của một sự trống rỗng căn bản mà còn mang trong mình nhiều tính chất toán học nguy hiểm, phá vỡ logic."

Giọng văn của Charles Seife sắc sảo, lôi cuốn và đầy tính châm biếm. Ông khéo léo chỉ ra những nghịch lý, những mâu thuẫn trong tư duy của con người khi đối diện với khái niệm hư vô và vô tận. Cuốn sách là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng, những ý tưởng vĩ đại nhất thường bắt nguồn từ những điều tưởng chừng như không tồn tại, và rằng sự tiến bộ của tri thức nhân loại thường đi kèm với việc phá vỡ những định kiến và chấp nhận những điều "nguy hiểm".

"Số không rất có thể nắm giữ bí mật về sự tồn tại của chúng ta – và sự tồn tại của vô số vũ trụ khác."

"Zero" không chỉ là một cuốn sách về lịch sử toán học; đó là một bản tuyên ngôn về sức mạnh của những ý tưởng, về khả năng của một khái niệm đơn lẻ có thể thách thức mọi hiểu biết của con người về vũ trụ và sự tồn tại.

"Tuy nhiên, xuyên suốt lịch sử của nó, bất chấp sự từ chối và bị lưu đày, số không luôn đánh bại những kẻ chống đối nó. Nhân loại không bao giờ có thể buộc số không phải phù hợp với các triết lý của mình. Thay vào đó, số không đã định hình quan điểm của nhân loại về vũ trụ – và về Chúa." 

Charles Seife, qua "Zero," đã mang đến một tác phẩm độc đáo, không chỉ cung cấp kiến thức sâu rộng về lịch sử của một con số mà còn là một lời mời gọi suy ngẫm về bản chất của tri thức và sự tiến bộ. Cuốn sách là một minh chứng hùng hồn cho thấy, ngay cả những khái niệm tưởng chừng đơn giản nhất cũng có thể ẩn chứa những bí mật vĩ đại và sức mạnh thay đổi thế giới. Đây là một tác phẩm đáng đọc, để lại dư âm dài lâu và khơi gợi sự tò mò về những điều "không" mà chúng ta vẫn chưa thể hiểu hết.

***

"Zero is powerful because it is infinity's twin. They are equal and opposite, yin and yang. They are equally paradoxical and troubling. The biggest questions in science and religion are about nothingness and eternity, the void and the infinite, zero and infinity."

Yes, no, not-there-now-there!? It's as if the character string 1 and 0 continuously repeat, haunting the entire profession of a coder, a world built from binary code. Life, ultimately, is reduced to nothingness and existence, to being and non-being, to endless debates about the historical existence of a number "zero" in the flow of human history. A mysterious journey where absence shapes presence, and what seems to be nothingness holds the key to infinity.

"Zero: The Biography of a Dangerous Idea" by Charles Seife is not merely a scientific book; it is a captivating intellectual adventure that takes readers on the challenging journey of zero – a concept seemingly simple yet possessing the power to transform the entire foundations of human philosophy, mathematics, science, and even religion. Seife transforms an abstract number into a dramatic protagonist, with its battles, rejections, and ultimate dominance.

"All that scientists know is that the universe was born from nothingness, and will return to the nothingness from which it emerged. The universe begins and ends with zero."

The book stands out for how Charles Seife, a talented journalist and science popularizer, has woven a vivid story about zero, from its mysterious origins in Babylon, its prohibition in Greece and Rome, to its reverence in India, and finally its reluctant acceptance in the West. He not only presents mathematical concepts in an accessible way but also interweaves historical, philosophical, and cultural narratives, helping readers understand why zero caused so much controversy and fear for thousands of years.

"Zero not only evokes the image of a fundamental emptiness but also carries many dangerous mathematical properties that break logic."

Charles Seife's writing style is sharp, engaging, and full of irony. He skillfully points out the paradoxes and contradictions in human thought when confronting the concepts of nothingness and infinity. The book is a powerful reminder that the greatest ideas often originate from things that seem not to exist, and that the progress of human knowledge often comes with breaking down prejudices and accepting "dangerous" notions.

"Zero may very well hold the secret to our existence – and the existence of countless other universes."

"Zero" is not just a book about the history of mathematics; it is a manifesto on the power of ideas, on the ability of a single concept to challenge all human understanding of the universe and existence.

"However, throughout its history, despite rejection and exile, zero has always defeated those who opposed it. Humanity could never force zero to fit its philosophies. Instead, zero shaped humanity's view of the universe – and of God."

Charles Seife, through "Zero," has delivered a unique work, not only providing extensive knowledge about the history of a number but also serving as an invitation to reflect on the nature of knowledge and progress. The book is a powerful testament that even the simplest concepts can harbor great secrets and the power to change the world. This is a worthwhile read, leaving a lasting impression and sparking curiosity about the "nothingness" that we still cannot fully comprehend.