Chiến Phan

Hiển thị các bài đăng có nhãn 2025-04. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn 2025-04. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 4 tháng 5, 2025

[Sách] Chàng chó - Yoko Tawada


 “Trẻ con thì ngày càng yếu ớt, người già lại ngày càng khỏe mạnh. Đảo quốc này đã bị đảo ngược từ trong huyết quản.”

– Yoko Tawada, Chàng Chó

Nếu như có địa đàn và phản địa đàng; thì sẽ có một Yoko phản đề về một tích cũ để làm thành một câu chuyện mới, mang hơi thở của thời đại.

Khi đọc Chàng Chó (The Emissary), ta không bước vào một thế giới tận thế đầy tiếng nổ và đổ nát, mà lặng lẽ trượt vào một hiện thực đã quá tàn – nơi mọi thứ héo mòn, nhưng linh hồn vẫn ngoan cường sống tiếp, như thể chính nỗi mong manh lại là điều giữ con người ở lại với nhau.

Một Nhật Bản không còn là Nhật Bản

Tawada dựng nên một đất nước khép kín sau một thảm họa mơ hồ, không rõ là hạt nhân, sinh học, hay chính trị. Biên giới bị đóng chặt. Ngôn ngữ bị "thanh lọc." Hàng nhập khẩu là điều xa xỉ. Những đứa trẻ – thế hệ tương lai – thì yếu đuối đến mức không nhấc nổi chiếc cốc uống nước, còn người già thì sống thọ đến mức đáng sợ, như thể cái chết cũng đã bỏ quên họ.

“Chúng ta không còn xuất khẩu được gì, kể cả hy vọng.”

Với một hiện thực như thế, Chàng Chó không chọn cách gào thét hay biện minh. Nó chọn lặng thinh. Lặng thinh để cho từng câu văn thấm xuống như nước, đọng lại giữa những dòng chữ là một niềm xót xa rất Nhật – tĩnh tại, dịu dàng, nhưng cũng lạnh lẽo như buổi sáng có sương.

 Tình thân trong hoang tàn: Ông và cháu

Câu chuyện xoay quanh cậu bé Yoshi, một đứa trẻ mong manh, gần như không thể tự đi lại, và ông Mumei – người ông bất khuất sống trong một thế giới đang rơi rụng. Tình yêu giữa hai người không bi lụy, không vĩ đại, chỉ là những chăm sóc âm thầm: dắt cháu đi dạo, chuẩn bị nước súp, dạy cháu cách chờ đợi ánh sáng buổi sáng lên từ biển.

“Khi một đứa trẻ yếu đuối đến mức không thể tự buộc dây giày, ta học được một loại tình yêu không cần điều kiện: không vì thành tích, không vì hy vọng.”

Chính trong mối quan hệ ấy, cuốn sách trở thành một bản nhạc dịu nhẹ về sự kiên nhẫn – thứ duy nhất còn lại khi mọi cơ chế lớn lao sụp đổ.

Điều thú vị là Yoko Tawada, một nhà văn sống giữa hai ngôn ngữ (Nhật và Đức), không chỉ kể chuyện bằng ngôn ngữ, mà còn kể về ngôn ngữ. Trong Chàng Chó, ngôn ngữ bị kiểm soát, từ vựng dần bị loại bỏ, những từ ngoại lai không còn được sử dụng. Một thế hệ nói ít lại, hiểu chậm hơn, và mất khả năng diễn đạt cảm xúc phức tạp.

“Cái đẹp đang biến mất khỏi từ điển – như thể người ta sợ rằng cái đẹp sẽ gợi lên điều gì đó không còn tồn tại.”

Với Tawada, mất ngôn ngữ cũng là mất một phần linh hồn – và đó có lẽ là sự tàn phá đáng sợ nhất trong tiểu thuyết này.

Tựa gốc tiếng Nhật là 「献灯使」(Kentukushi), nghĩa là “sứ giả mang đèn”, được chuyển sang tiếng Anh thành The Emissary. Nhưng bản tiếng Việt chọn cái tên giản dị hơn: Chàng Chó. Phải chăng Yoshi – đứa trẻ không thể lớn – chính là chú chó trung thành với một tương lai mà người lớn đã từ bỏ? Hay ông Mumei – với sự âm thầm kiên cường – mới là “chàng chó” canh giữ chút ánh sáng cuối cùng của nhân loại?

“Có những sinh vật không thể bảo vệ được ai, nhưng chính sự hiện diện của chúng đã cứu rỗi một ngày dài.”

Chàng Chó không phải là tiểu thuyết dành cho người vội. Nó cũng không cho bạn câu trả lời rõ ràng. Nhưng nó khiến ta dừng lại – để tự hỏi: nếu tương lai sụp đổ, ta sẽ làm gì với hiện tại? Và nếu con trẻ không thể đi, ta sẽ dắt chúng đến đâu?

“Thế giới này có thể rạn nứt, nhưng một cái nắm tay vẫn có thể là điểm tựa.”

***

"Children are getting weaker and weaker, the elderly are getting stronger and stronger. This island nation has been turned upside down from within its bloodstream."

– Yoko Tawada, The Emissary

If there is a paradise and an anti-paradise; then there will be a Yoko counter-proposition about an old story to make a new story, with the breath of the times.

When reading The Emissary, we do not step into an apocalyptic world full of explosions and ruins, but quietly slip into a reality that is too desolate - where everything withers, but the soul still stubbornly lives on, as if it is the fragility that keeps people together.

A Japan that is no longer Japan

Tawada builds a closed country after a vague disaster, it is unclear whether it is nuclear, biological, or political. Borders are closed. Language is "purified." Imports are a luxury. The children - the future generation - are so weak that they cannot lift a glass of water, while the elderly live to a terrifying age, as if death has forgotten them.

"We can no longer export anything, including hope."

With such a reality, The Emissary does not choose to scream or justify. It chooses silence. Silence to let each sentence sink in like water, leaving between the lines a very Japanese sorrow - serene, gentle, but also as cold as a misty morning.

Family affection in the desolation: Grandfather and grandson

The story revolves around the boy Yoshi, a fragile child, almost unable to walk on his own, and Mr. Mumei - the indomitable grandfather living in a crumbling world. The love between the two is not tragic, not great, just silent care: taking his grandson for a walk, preparing soup, teaching him how to wait for the morning light to rise from the sea.

"When a child is so weak that they cannot tie their own shoelaces, we learn a kind of unconditional love: not for achievement, not for hope."

It is in that relationship that the book becomes a gentle melody about patience - the only thing left when all great mechanisms collapse.

What is interesting is that Yoko Tawada, a writer living between two languages ​​(Japanese and German), not only tells stories with language, but also tells about language. In The Emissary, language is controlled, vocabulary is gradually eliminated, and foreign words are no longer used. A generation that speaks less, understands more slowly, and loses the ability to express complex emotions.

"Beauty is disappearing from the dictionary - as if people are afraid that beauty will evoke something that no longer exists."

For Tawada, losing language is also losing a part of the soul - and that is perhaps the most terrible devastation in this novel.

The original Japanese title is 「献灯使」(Kentukushi), meaning "the emissary who carries the lamp", translated into English as The Emissary. But the Vietnamese version chooses a simpler name: Chàng Chó. Is Yoshi - the child who cannot grow up - the loyal dog to a future that adults have abandoned? Or is Mr. Mumei - with his silent fortitude - the "chàng chó" guarding the last light of humanity?

"There are creatures that cannot protect anyone, but their very presence has saved a long day."

The Emissary is not a novel for the hurried. It also does not give you clear answers. But it makes us stop - to ask ourselves: if the future collapses, what will we do with the present? And if children cannot walk, where will we take them?

"This world may crack, but a handshake can still be a foothold."

Thứ Sáu, 2 tháng 5, 2025

[Sách] Nâng tầm dịch vụ - Ron Kaufman


 “Dịch vụ không phải là một công việc – đó là một thái độ.”

– Ron Kaufman

Sự tò mò về hòn ngọc viễn đông càng lớn; thôi thúc khi một dịp đại lễ đang diễn ra và lúc đọc những dòng chữ ca ngợi về đất nước Singapore của tác giả. Tạm. Thỏa lòng với những gì về tầm nhìn, cách triển khai của một dịch vụ từ đất nước lân cận, chẳng để nuối tiếc chỉ để thỏa phần nào sự tò mò về việc phát triển của một đất nước ra sao đặt vào trong khái niệm "dịch vụ" 

Có những cuốn sách không giúp bạn giàu ngay lập tức, cũng chẳng dạy kỹ năng chuyên môn cụ thể, nhưng lại đủ sức xoay trục suy nghĩ, nâng cấp tầm nhìn – Nâng tầm dịch vụ là một trong những cuốn sách như thế.

Từ “phục vụ” sang “nâng tầm” – sự chuyển dịch tư duy

Ron Kaufman không viết sách như một chuyên gia đang giảng giải. Ông kể chuyện như một người quan sát đầy cảm hứng – quan sát cách các tổ chức lớn nhỏ từ Singapore đến London, từ khách sạn 5 sao đến sân bay bận rộn – đã biến dịch vụ từ một công việc thành một văn hóa sống.

Cuốn sách bắt đầu bằng một mệnh đề đơn giản nhưng cực kỳ sắc bén:

“Dịch vụ không chỉ là làm tốt hơn người khác – mà là làm tốt hơn mình đã từng.”

Khác với các cuốn sách bán hàng thường nói nhiều về kỹ thuật, Nâng tầm dịch vụ đi sâu vào bản chất: Dịch vụ là hành trình tạo ra giá trị gia tăng cho người khác, không chỉ trong bán hàng, mà cả trong cuộc sống thường nhật – từ việc chào một đồng nghiệp buổi sáng đến cách phản hồi email của khách hàng.

“Mỗi người đều là người cung cấp dịch vụ – dù bạn đang bán hàng, làm kế toán, hay chỉ là một người cha đang lắng nghe con mình.”

Điều này làm mình nhận ra: Dịch vụ không có “vùng giới hạn” – nó hiện diện trong mọi tương tác có con người. Và khi mỗi người chọn nâng tầm dịch vụ cá nhân, thì tổ chức cũng sẽ cùng nhau phát triển.

Hệ sinh thái dịch vụ: Từ cá nhân đến tập thể

Điểm mạnh của cuốn sách nằm ở chỗ: nó không chỉ nói về “cách làm”, mà còn giúp bạn hiểu “vì sao phải làm”. Từ việc xây dựng ngôn ngữ chung về dịch vụ trong tổ chức, đến việc nuôi dưỡng môi trường “nâng tầm lẫn nhau”, Ron Kaufman đưa ra những mô hình rõ ràng, dễ áp dụng – đặc biệt hữu ích cho lãnh đạo, quản lý và những người làm dịch vụ khách hàng.

“Dịch vụ tuyệt vời không bắt đầu bằng chính sách – nó bắt đầu bằng con người.”

Cuốn sách không màu mè, không triết lý cao siêu – chỉ là từng chương gãy gọn, nhiều ví dụ thực tế, dẫn bạn đi từ câu chuyện nhỏ đến cái nhìn toàn cục về cách tạo ra một tổ chức có văn hóa dịch vụ mạnh mẽ.

Nâng tầm dịch vụ không dành cho người tìm công thức “làm vừa lòng khách hàng trong 5 bước”. Nó dành cho những ai muốn xây dựng một giá trị bền vững từ bên trong, bắt đầu bằng thay đổi chính mình.

Một cuốn sách nên đọc lại mỗi năm một lần – như cách người làm nghề cần soi lại mình để tiếp tục phục vụ tốt hơn.

“Dịch vụ là món quà bạn chọn trao đi – không phải vì bị yêu cầu, mà vì bạn muốn tạo nên điều tốt đẹp hơn.”

– Ron Kaufman

***

“Service is not a job – it’s an attitude.”

– Ron Kaufman

The curiosity about the “Pearl of the Orient” grew stronger — fueled by a national celebration and by the author’s admiration for Singapore, a neighboring nation with a world-class approach to service. For a moment, this book satisfies a part of that curiosity: How can the development of a country be reflected in the way it defines and delivers “service”?

There are books that won’t make you rich overnight, nor teach you specific technical skills — but they have the power to shift your mindset and elevate your perspective.

Uplifting Service is one such book.

From “Serving” to “Uplifting” – A Shift in Thinking

Ron Kaufman doesn’t write like a lecturer or consultant. He tells stories like an inspired observer — sharing what he has seen across organizations from Singapore to London, from luxury hotels to busy airports — all transforming “service” from a task into a living culture.

The book begins with a statement that is simple yet striking:

“Service is not about being better than someone else – it’s about being better than you used to be.”

Unlike many sales books focused on tactics and techniques, Uplifting Service dives into the essence:

Service is the journey of creating added value for others — not just in sales, but in everyday life — from how you greet a colleague in the morning to how you respond to a customer email.

“Everyone is a service provider – whether you’re in sales, accounting, or just a father listening to his child.”

That was a personal wake-up call:

Service knows no boundaries — it exists in every human interaction. And when individuals choose to uplift their personal level of service, the organization naturally evolves with them.

The Service Ecosystem: From Individuals to Culture

One of the book’s strengths is that it doesn’t just tell you what to do — it helps you understand why it matters.

From building a shared service language across teams to cultivating an environment of mutual upliftment, Ron Kaufman offers clear, practical frameworks — especially valuable for leaders, managers, and anyone involved in customer experience.

“Great service doesn’t begin with a policy – it begins with people.”

This book isn’t flashy. It’s not philosophical either.

It’s straightforward, well-structured, full of real-world examples — gently guiding you from small moments to a comprehensive understanding of how to build a strong service culture.

Uplifting Service is not for those looking for a “5-step method to satisfy customers.”

It’s for those who want to build lasting value from within — by starting with their own transformation.

This is a book worth revisiting every year — much like a professional reflecting on their practice in order to serve better.

“Service is a gift you choose to give – not because you have to, but because you want to create something better.”

– Ron Kaufman

Chủ Nhật, 27 tháng 4, 2025

Nhật ký của cha - Merci - Sống chậm...câu cá trên trời [Dad's diary -Slow Living... Fishing in the Sky]

 

"Khi con biết nghe tiếng thở của mình..."

(Một ngày trước 30/4, giữa lòng Sài Gòn)

Một thành phố đã đi qua chiến tranh.

Một thành phố đang đi tới tương lai.

Đường phố quận 1 sáng rực như một sân khấu khổng lồ. Chia tay ở một Battery, quán cafe và bánh ngọt được làm thủ công, theo lời giới thiệu của người chị xem qua facebook, ông già và thằng nhóc tiếp tục hành trình của mình. 

Trời tháng Tư ở Sài Gòn không khác gì lắm so với mọi ngày – hơi nóng dồn về cuối ngày, đông đúc, và rực rỡ một cách lạ lùng. Nhưng hôm nay, thành phố có vẻ nhiều sắc màu hơn. Dọc đường Hai Bà Trưng, những tấm pano chào mừng ngày 30/4 giăng dày. Người người đổ về phố đi bộ Nguyễn Huệ, chen chúc nhau để có được chỗ xem các khẩu pháo đại bác, chuẩn bị bắn lên nền trời sau những chiếc trực thăng và tiêm kích trình diễn.

– Ba, mai mình coi diễu binh

không? – Merci ngồi sau lưng, hỏi lớn.

– Ừ, nếu con muốn. Nhưng không ở gần nhé, đông lắm.

Ông già bật cười nhẹ, liếc gương chiếu hậu thấy thằng nhóc ôm khư khư quyển sách vừa mua – “Câu cá trên trời”. Một cái tên lãng đãng, nghe như thơ. Ấy vậy mà thằng nhóc nhất định đòi mua cho bằng được; đâu đó có lời giới thiệu của em, về việc chinh phục những điều bất khả thi, của gã tác giả đã kể lại hành trình lập nghiệp của mình, phải rong ruổi miết mới tìm được ở nhà sách Nguyễn Huệ, quyển sách được giảm giá.

Không khí thành phố vừa sôi động vừa trang nghiêm, lạ lẫm.

Mùi cỏ non mới cắt từ những thảm xanh trước trụ sở UBND Thành phố hòa lẫn mùi sơn còn chưa khô của những bảng hiệu dựng vội.

Thằng nhóc quay sang thì thầm

– Giờ con dùng điện thoại rồi, còn thấy mình lớn hơn, chẳng còn là đứa trẻ mãi nữa?

Ông già im lặng, như thể để chú nhóc của mình hồi tưởng lại những ký ức của một thời ấu thơ. Ký ức là quá khứ. Thằng nhóc của ông già chắc hẳn nhớ nhung của một vòng tay ngồi phía sau, chẳng nối được trọn một vòng tày. Thằng nhóc của những ngày lẽo đẽo theo sau, đi theo ông già và em khắp chốn của thị thành sau những ngày học, những ngày hè từ những quán bụi đường cho đến nơi văn phòng làm việc.

Thời gian trôi nhanh quá. Lớn từ từ để kịp yêu thương. Ông già nhớ như in những lời mình hay nói với đám trẻ.

– Ừ, giống kiểu... sống mà không cần vội vã đó con.

Thằng bé im lặng. Rồi bất chợt nói:

– Giờ phải sống…chậm lại thôi! Mà làm sao mới là chậm?

Ông già cười khẽ. Một nụ cười pha chút ngạc nhiên. Ừ thì, có ai ngờ một thằng nhóc mười hai tuổi lại quan tâm đến chuyện “sống chậm” giữa phố thị cuồng quay?

– Sao con lại hỏi vậy?

Merci ngập ngừng:

– Tại vì... từ khi con có điện thoại, con thấy... con giống người lớn hơn. Nhưng... cũng buồn hơn. Thấy thời gian đi nhanh hơn. Chiều hôm qua, lúc đang nghe radio, thấy gió thổi qua mặt... con chợt nghĩ, hình như... mình đang lớn, và xa dần.



Ông già nghe tiếng tim mình chùng xuống. Đèn xanh. Ông già gạt chân chống, đạp ga, nhưng tâm trí vẫn lững lờ như khói chiều.

Chúng tôi dừng xe ở công viên cạnh bến Bạch Đằng. Gió sông thổi mát rượi, át đi tiếng còi xe và tiếng người hò hét đổ về phố đi bộ. Hai cha con ngồi trên ghế đá. Merci mở sách ra đọc, nhưng i biết nó không thật sự đọc.

Ông già quay trở lại trả lời cho câu hỏi “làm sao sống chậm” của thằng nhóc: 

–Khi con nghe được tiếng thở của mình, ở mỗi bước đi... đó là lúc con đang sống chậm lại.

Thoáng. Hình ảnh thiền sư tên là Thích Nhất Hạnh từng nói: “Sống chậm không có nghĩa là đi chậm. Mà là ý thức được từng bước mình đang đi, từng hơi thở mình đang thở.” 

Merci ngẩng đầu:

– Nhưng làm sao nghe được hơi thở? Con thở hoài mà đâu có nghe gì đâu?

– Vậy là con thở mà chưa biết là con đang thở. Giống như nhiều người sống mà không biết mình đang sống vậy. Họ làm việc, học hành, ăn uống, chơi game... nhưng quên mất mình là ai. Mình muốn gì. Và quan trọng nhất – mình đang ở đâu.

Trời dần tối. Đèn đường sáng lên vàng vọt. Xa xa, tiếng nhạc thử loa vang vọng từ quảng trường Nguyễn Huệ. Merci bất chợt dựa đầu vào vai ông già.

– Ba...

– Hử?

Thấp thoáng. Ông già nhớ lời thằng nhóc của hơn năm năm về trước. Ngô nghê: Con không muốn lớn, con không muốn ba già... rồi mất. Lúc ông già giải thích về chuyện tử sinh. Quá sớm 

“Tình yêu thật sự không bao giờ mất đi. Nó chỉ thay đổi hình thức tồn tại.” 

Trích nhật ký tối hôm đó:

"Có những chiều Sài Gòn, lòng người như chậm lại. Không vì kẹt xe, không vì mỏi mệt. Mà vì trong một khoảnh khắc nhỏ xíu nào đó, ta nghe thấy tiếng thở của mình. Và cả tiếng của người bên cạnh – nhẹ, đều, và thật."

"Cảm ơn con, Merci, vì đã dạy ba sống chậm."

***

"When You Learn to Hear Your Own Breath..."

(One day before April 30th, in the heart of Saigon)

A city that has passed through war.

A city that is moving toward the future.

The streets of District 1 gleamed like a vast stage. After parting ways at a Battery, a café and bakery where everything was handmade—thanks to a recommendation from his sister through Facebook—the old man and the young boy continued their journey.

April’s weather in Saigon was much like any other day—warmth building toward the end of the day, crowded streets, and a strange kind of brilliance. Yet today, the city seemed more colorful. Along Hai Ba Trung Street, billboards celebrating the 30th of April filled the air. People flooded to Nguyen Hue Walking Street, squeezing together to get a view of the artillery guns, ready to shoot into the sky after helicopters and fighter jets performed.

– Dad, should we watch the parade tomorrow?

– Sure, if you want. But not too close, it’ll be too crowded.

The old man chuckled softly, glancing in the rearview mirror to see the boy clutching the newly bought book, Fishing in the Sky. A whimsical title, almost like a poem. Yet the boy had insisted on buying it. Somewhere, he had heard of the author's journey to conquer the impossible, and after much searching, they found it at a bookstore on Nguyen Hue, on sale.

The city felt both bustling and solemn, unfamiliar.

The scent of freshly cut grass from the green lawns in front of the City Hall mingled with the still-drying paint of hastily put-up signs.

The boy turned and whispered,

– Now that I have a phone, I feel... I feel older. I’m not a kid anymore, am I?

The old man fell silent, as if giving the boy space to reflect on memories of his childhood. Memories are the past. His boy must miss the feeling of being held in the backseat, no longer completing a full circle of an embrace. His boy from the days when he followed him everywhere—the streets of the city, after school, those summer days spent from dusty roadside cafés to office desks.

Time flies too quickly. Grow slowly, so you can love deeply. The old man recalled the words he often said to his children.

– Yeah, it’s like... living without rushing.

The boy was quiet for a moment. Then he suddenly asked,

– So now we need to... slow down? But how do we slow down?

The old man smiled gently, with a hint of surprise. Who would have thought a twelve-year-old would care about "slowing down" in this fast-paced city?

– Why do you ask?

Merci hesitated,

– Because... since I got the phone, I feel... more like an adult. But... also sadder. I feel time passing by faster. Yesterday afternoon, while listening to the radio, I felt the wind on my face... and I suddenly thought, maybe... I’m growing up, and drifting away.

The old man's heart sank. The green light. He kicked the stand, revved the engine, but his mind lingered, like the smoke of the evening.

They stopped at a park by Bach Dang Pier. The river breeze was cool, drowning out the honking horns and the shouts of people heading to the walking street. Father and son sat on a bench. Merci opened the book, but the old man knew he wasn’t truly reading.

The old man returned to the question, “How do we slow down?”

– When you can hear your own breath, with every step... that’s when you are slowing down.

A fleeting thought. The image of the Zen master Thich Nhat Hanh saying, "Slowing down doesn’t mean walking slowly. It means being aware of every step, every breath you take."

Merci looked up,

– But how do you hear your breath? I’m always breathing, but I don’t hear anything.

– That means you’re breathing without knowing it. It’s like so many people living without knowing they’re alive. They work, study, eat, play games... but forget who they are. What they want. And most importantly—where they are.

The evening darkened. The streetlights flickered to life, casting a yellowish glow. In the distance, the sound of speakers testing echoed from Nguyen Hue Square. Merci suddenly leaned his head on the old man’s shoulder.

– Dad...

– Hmm?

Faintly. The old man remembered what the boy had said more than five years ago. Innocently: I don’t want to grow up, I don’t want you to get old... and disappear. That was when he explained life and death to him. Too soon.

“True love never really fades away. It only changes its form of existence.”

From his diary that night:

“There are some Saigon evenings when the hearts of people seem to slow down. Not because of traffic jams or fatigue. But because in one tiny moment, we hear our own breath. And the breath of the one next to us—gentle, even, and real.”

“Thank you, Merci, for teaching me how to slow down.”

[Sách] Mọi nơi vụn vỡ - Chú bé mang Piyama sọc (P2) John Boyne

Khi bóng tối của quá khứ vẫn còn vương lại nơi ánh sáng hiện tại

Sức nặng và sự ám ảnh của phần một vẫn còn đó. Hình ảnh cuối cùng của chú bé mang pyjama sọc mang một cái kết mở, vừa gây ám ảnh và tò mò của một thời diệt chúng của loài người. Liệu rằng số phận của cả hai chú nhóc ra sao, liệu những con người của ngày đó sẽ như thế nào. 

Dẫu vậy, việc tác giả chạm vào nhân vật mình một lần nữa khi quyển sách đã khép lại là một sự liều lĩnh

https://chienphan.blogspot.com/2025/04/sach-chu-be-mang-pyjama-soc-john-boyne.html

“Mọi nơi vụn vỡ” là câu chuyện nối dài từ cuốn sách nổi tiếng Cậu bé mang pyjama sọc – nhưng lần này, John Boyne chọn một góc nhìn gai góc hơn: từ phía người sống sót và phải mang theo mặc cảm suốt đời.

Gretel Fernsby, một người phụ nữ 91 tuổi sống ở London, đã từng là cô bé chứng kiến thảm kịch của trại tập trung trong Thế chiến II. Nhưng cuốn sách không chỉ kể về lịch sử hay tội lỗi. Nó kể về cái giá của sự im lặng, về sự trốn chạy, và sự chuộc lỗi trong cuộc đời mỗi người.

“Chúng ta có thể chạy trốn nhiều thứ trong cuộc đời. Nhưng không thể chạy trốn khỏi chính mình.”

Boyne viết bằng giọng văn nhẹ như gió thoảng nhưng sức nặng như đá đè. Qua từng trang sách, người đọc không chỉ thấy một bà lão điềm đạm, mà thấy một tâm hồn đầy vết nứt – những vết nứt cô cố giấu, nhưng không bao giờ biến mất.

Gretel mang trong mình một sự dằn vặt thầm lặng: cô không phải là thủ phạm, nhưng cũng chẳng thể là người vô can. Cô lớn lên cùng bí mật ấy, đổi họ, chuyển nơi sống, làm mọi cách để không ai biết mình từng là ai. Nhưng rồi, một sự kiện trong toà nhà cô ở đã kéo quá khứ quay về, buộc cô phải chọn: tiếp tục lẩn trốn, hay đối mặt?

"Không phải lúc nào im lặng cũng là lối đi nhân đạo. Đôi khi, im lặng là một tội ác."

Mọi nơi vụn vỡ gợi nhắc ta rằng sự tha thứ không dễ dàng, và quên lãng không phải lúc nào cũng là cứu rỗi. Nó cũng khơi lên một câu hỏi sâu sắc: Liệu những đứa trẻ lớn lên trong cái ác có thể được tha thứ vì chúng không có lựa chọn? Hay chúng cũng phải gánh chịu di sản của thế hệ trước?

“Có những điều chúng ta gắng sức chôn vùi suốt đời, nhưng chỉ cần một cơn gió nhẹ cũng đủ bới lên tất cả.”

Cuốn sách không có những bước ngoặt giật gân, nhưng chính sự bình thản đáng sợ của nó mới khiến người đọc ám ảnh. Không ai gào thét, không ai oán trách. Chỉ có những ký ức rỉ máu, từng giọt, từng giọt, trong tâm trí Gretel.

 ***

When the Shadows of the Past Still Linger in the Light of the Present

The weight and haunting memory of the first book remain.

The final image of the boy in the striped pyjamas left an open-ended conclusion — at once disturbing and tantalizing — to an era marked by humanity's darkest atrocities.

What happened to the two boys? What became of the people from that time?

These questions hung in the air.

Still, it was a daring choice for the author to revisit his characters once more, long after the book had closed.

(Source: https://chienphan.blogspot.com/2025/04/sach-chu-be-mang-pyjama-soc-john-boyne.html)

All the Broken Places continues the story from The Boy in the Striped Pyjamas — but this time, John Boyne chooses a far sharper perspective: that of the survivor, burdened by a lifelong guilt.

Gretel Fernsby, a 91-year-old woman living in London, was once a young girl who witnessed the horrors of a concentration camp during World War II.

Yet this book is not merely a tale of history or guilt.

It is about the cost of silence, the instinct to flee, and the long, painful road toward redemption in a human life.

"There are many things we can run from in life. But we can never run from ourselves."

Boyne writes with a lightness like a whisper, yet the emotional weight hits like a stone.

Through every page, the reader does not just see a composed elderly woman; they glimpse a soul riddled with cracks — fractures she tries desperately to hide, but which never truly heal.

Gretel carries a silent torment: she was not the perpetrator, yet she cannot claim innocence.

She grew up shackled to this secret, changing her name, relocating again and again, doing whatever it took to bury the past.

But an unexpected event in her apartment building drags that past back into the light, forcing her to choose: continue hiding, or finally confront it?

"Silence is not always the humane choice. Sometimes, silence is a crime."

All the Broken Places reminds us that forgiveness is never simple, and forgetting is not always salvation.

It raises a profound, unsettling question:

Can children raised within evil be forgiven because they had no choice? Or must they, too, bear the sins of the generations before them?

"There are things we spend our whole lives trying to bury, but a single gust of wind can unearth them all."

The novel does not rely on shocking twists; instead, it unsettles through a terrifying calm.

There are no screams, no accusations — only memories bleeding slowly, drip by drip, within Gretel’s mind.

Chủ Nhật, 20 tháng 4, 2025

Nhật ký của cha - Julie - Con gái "bia" [Dad's diary - Julie - My beer-girl daughter]



Buổi tối bình thường, căn nhà nhỏ trong hẻm lại sáng đèn như mọi lần. Mùi cơm canh còn vương trên bàn, tiếng quạt máy trên lầu quay đều đều trong nền giai điệu quen thuộc của một bài hát ru ngày cũ:

"À ơi... Con cò bay lả bay la, bay từ cổng phủ bay ra cánh đồng..."

Julie – cô nhóc út, má phính, tóc ngắn ngủn, đang ngồi trong lòng ông già, tay còn vương vãi ít màu nước từ buổi vẽ chiều nay. Hai ông anh, Merci và Lavie, lượn lờ vẫn còn tiếc nuối một ngày cuối tuần chưa thôi, vì được bà vú “triệu hồi” lên ngủ đúng giờ, ánh mắt liếc xéo về phía “nữ chính”.

Ông già cười, vòng tay ôm Julie chặt hơn một chút, rồi thì thầm vào tai cô bé:

Thương công chúa của ba, có thương ba không?

Julie ngẩng lên, cười toe toét, đặt môi mềm lên má của ông già.



Ông già quay sang hỏi tiếp cùng một câu với hai thằng nhóc của mình. 

Merci nhăn mặt, ngả người lên sofa, phản pháo: – Ba nói với con gái guộc của ba đi. Con gái “bia” của ba đi… Anh chàng đắc chí khi tìm được từ mới miêu tả về tình cảm của ông già dành cho cô con gái.

Lavie liền hùa theo, giọng xầm xì: – Ừ, chỉ có con lùn là con gái ba thôi, con đâu phải!

Cả hai nhìn nhau, rồi cùng quay sang nhìn ông già bằng ánh mắt nửa đùa nửa dỗi. Julie thì ngó nghiêng như không hiểu chuyện gì vừa xảy ra, rồi ôm cổ ba chặt hơn, như thể khẳng định chủ quyền.

Ông già phì cười: – Đứa nào cũng thương hết. Nhưng mà, em là con gái mà, con gái là đặc biệt. Con gái là...

Ông ngừng lại, lấy giọng như kể chuyện cổ tích: – ...là tiếng ru hời được ôn lại và là người cần để bảo vệ, như những nàng công chúa trong mấy câu chuyện kể của ông già, mắc phải lời nguyền nên cứ mỗi độ trăng tròn lại biến thành xấu xí, chờ đợi một hoàng tử đến chiến đấu với quái vật để phá giải lời nguyền. 

Rồi. Lời nguyền chắc chắn sẽ được phá giải bởi một…chằng tinh, công chúa lại trở nên…xấu xí. Đổi lại là một tình yêu thật sự của đời mình. 



Julie tròn mắt như thể hỏi ông già: –  là tiếng ru hả ba?

– Ừ, là tiếng ru... mà giờ thì ba ru con lại. “Gió đưa, gió đẩy về rẫy ăn còng, về sông ăn cá, về đồng ăn cua…” hay mấy lời “ầu ơ, Ví dầu cầu ván đóng đinh. Cầu tre lắt lẻo gập ghình khó đi. Khó đi mẹ dắt con đi. Con đi trường học. Mẹ đi trường đời”

Ngưng. Nghĩ. Có phải: "Con gái là con người ta, Con dâu mới thật là cha mẹ mình..."? 

Sợ. Mất. Nên. Ông già phải thương thiệt nhiều, thiệt đậm, thương như thể ngày mai là nhỏ lớn, nhỏ đi lấy chồng, ông già còn lại hai ông anh cứ sáp lại là cãi nhau hoài này thôi.

Lavie lập lại: – Con không phải con ba!

Ông già xoa đầu Lavie: – Con là anh cũng phải thương em chứ, em gái dễ thương mà .

Merci lí nhí: – Con gái “thúi” và “quậy” của ba.

Tiếng cười bật lên. Căn phòng nhỏ như được sưởi ấm bởi một điều không tên. Bên ngoài, đèn đường vừa mới lên, ánh vàng rọi qua khung cửa sổ, như một dải lụa buộc lại thời gian.

Julie ngồi trọn trong người đùi ba, ngáp dài. Ông già nhấc bổng cô nhóc, đưa lên đi ngủ, để bắt đầu hành trình đi tìm lại những câu chuyện, lời ru

...

Đêm xuống, tiếng chó sủa văng vẳng bên song cửa. Ông già nằm giữa ba đứa nhóc, tay gối đầu cho Julie, chân vắt ngang chân Lavie, còn Merci thì ngồi vẽ gì đó trên tấm bảng từ …không hí.

Ông già nghĩ, có lẽ không phải chỉ vì Julie là con gái. Mà vì khi có con gái, người cha mới học được cách dịu dàng. Học cách để lắng nghe, để bảo vệ, để biết rằng có một nụ cười nhỏ thôi cũng khiến ngày dài tan biến.

Và cũng học cách để nói lời yêu thương nhiều hơn.

“Ba thương con.”

Câu nói giản dị, mà bao lần phải đợi đến tối, đến lúc gió lùa vào căn hẻm nhỏ, lòng người mới đủ yên để thốt ra.

Julie, như hiểu, rúc vào ngực ba: – Con biết.

Đêm khép lại như một trang sách, gấp nhẹ bằng hơi thở của cha – và những điều không nói thành lời.

***

A regular evening. The little house tucked away in a narrow alley lit up as usual. The scent of warm dinner still lingered on the table, while the ceiling fan upstairs hummed steadily against the backdrop of a lullaby from days gone by:

"À ơi... The stork flies low and flies high, from the palace gate to the open field..."

Julie – the youngest, with chubby cheeks and a boyish haircut – sat on her father’s lap, watercolors still smudged on her hands from the afternoon’s painting session. Her two older brothers, Merci and Lavie, were still loitering around, unwilling to let go of the weekend, shooting side-eyes at the “leading lady” who had been summoned upstairs by the nanny for bedtime.

The father smiled, holding Julie a little tighter, and whispered in her ear:

“My little princess, do you love Daddy?”

Julie looked up, grinning wide, and planted a soft kiss on his cheek.

Then the father turned to his sons and asked the same question.

Merci made a face, flopping onto the sofa:

“Go say that to your delicate daughter. Your beer-girl daughter…”

The boy smirked, proud of the new word he’d come up with to describe his dad’s obvious favoritism.

Lavie chimed in, muttering:

“Yeah, only shorty here is your daughter. We’re not!”

The two boys exchanged glances and turned to look at their dad with mock-pouting eyes. Julie looked around, confused by the commotion, then clung tighter to her dad’s neck, as if claiming her territory.

The father chuckled:

“I love all of you. But she’s a girl – and girls are special. Girls are…”

He paused, then shifted into storytelling voice:

“…they’re the lullabies replayed through time. They’re the ones who need protecting – like the princesses in old tales, cursed to turn hideous every full moon, waiting for a brave prince to slay the monster and break the spell.

And yes, sometimes, the spell might be broken by an ogre, and the princess becomes… ugly again. But in return, she finds true love – the one meant for her.”

Julie’s eyes widened, as if asking:

“So… I’m a lullaby, Daddy?”

“Yes, a lullaby,” he smiled. “And now it’s time for Daddy to sing you one:

‘Winds sway and push the little one to the fields for crabs, to the rivers for fish, to the rice paddies for snails…’

Or maybe something like:

‘Ầu ơ... If the plank bridge is nailed tight,

The bamboo bridge will wobble and sway,

It’s hard to cross, so Mom holds your hand.

You go to school, Mom goes to life’s school…’”

He paused. Thought.

Is it really true that “a daughter is someone else’s child; only a daughter-in-law becomes truly yours”?

Fear. The fear of losing.

And so he must love her – deeply, fiercely – as if tomorrow she’d grow up and marry, leaving him with two sons who never stop bickering when they’re together.

Lavie said again:

“I’m not your child!”

The father ruffled Lavie’s hair:

“You’re the big brother – you still have to love your sister. She’s adorable, isn’t she?”

Merci muttered:

“Your stinky, rowdy daughter…”

Laughter erupted. The little room warmed with a tenderness that had no name. Outside, the streetlamp just lit up, casting golden light through the window like a silk ribbon tying time in place.

Julie sat curled in her father's lap, yawning. He lifted her in his arms and carried her to bed, beginning the night’s journey to rediscover stories and lullabies…

Night fell. A dog barked faintly outside.

The father lay in the middle of his three kids – Julie’s head rested on his arm, his leg stretched across Lavie’s, while Merci sat sketching something on a drawing board from who knows where.

He thought:

Maybe it wasn’t just because Julie is a girl.

Maybe it’s because having a daughter teaches a man how to be gentle.

How to listen.

How to protect.

How a small smile can dissolve the weight of an entire day.

And how to say “I love you” more often.

“I love you,” he said quietly.

A simple sentence – but one that waited until nightfall, when the wind whispered through the alley, and hearts were still enough to let it out.

Julie, as if she understood, nestled into his chest.

“I know.”

And the night closed like a book page, folded softly with a father’s breath – and all the things he didn’t say out loud.

[Sách] Hippie những kẻ lãng du - Paulo Coelho

 "Hippie – Những kẻ lãng du": Khi tuổi trẻ là một chuyến đi không cần bản đồ

Gặp lại Paulo Coehho, sau hành trình gần mười năm, từ "Nhà Giả Kim", đến "Điệp Viên, rồi gần nhất là "Aleph" và bây giờ là "Hippie những kẻ lãng du" 

https://chienphan.blogspot.com/2020/01/review-sach-iep-vien-paulo-coello.html

https://chienphan.blogspot.com/2023/09/sach-aleph-paulo-coelho.html

"Nếu bạn muốn sống cuộc đời mình một cách tự do, bạn phải từ bỏ sự kiểm soát của người khác đối với bạn."

Sự mong manh của tuổi trẻ; dù ở thời điểm nào, sự lạc loại hoang mang tìm ra con đường để biết rõ chính mình. 

"Hippie" không phải là một tiểu thuyết với cao trào rõ ràng hay những cú twist gay cấn. Nó giống một cuốn nhật ký bán hư cấu, nơi Paulo Coelho kể lại chính hành trình của mình trong những năm 1970 – một chàng trai trẻ mang khát vọng phá vỡ những giới hạn truyền thống, dấn thân vào con đường lữ hành xuyên lục địa để đi tìm "tự do thật sự".

Bắt đầu từ Amsterdam, đến Istanbul rồi Nepal, hành trình trên chiếc xe Magic Bus không chỉ là địa lý, mà là hành trình vào nội tâm – nơi con người buộc phải đặt câu hỏi: “Mình đang sống vì điều gì?”

“Con người dành phần lớn cuộc đời để chờ đợi điều gì đó xảy ra. Nhưng khi điều ấy xảy ra, họ lại không sẵn sàng.”

Ta sẽ gặp Karla, cô gái Hà Lan cá tính, thông minh, và cũng đang trên hành trình tìm hiểu bản thân. Cuộc gặp gỡ giữa Karla và Paulo là một phần rất "con người" trong cuốn sách – vừa nhẹ nhàng, vừa phức tạp. Tình yêu trong Hippie không ồn ào, không giằng xé – nó là sự đồng hành trong một đoạn đường, và có thể… cũng chỉ là một đoạn mà thôi.

“Không phải ai xuất hiện trong đời bạn cũng sẽ đi cùng đến cuối. Nhưng điều đó không làm họ trở nên ít quan trọng hơn.”

Không khí của “Hippie” mang một chút hoài niệm, một chút mơ mộng, và rất nhiều tự do. Nó khiến ta nhớ lại thời tuổi trẻ – khi ta từng mơ rũ bỏ mọi ràng buộc, đón gió bụi vào lòng và sống như thể ngày mai không tồn tại.

“Hãy để trái tim dẫn lối, vì lý trí thường quá bận rộn với những nỗi sợ.”

Bạn nên đọc "Hippie – Những kẻ lãng du" nếu:

Bạn từng ước được sống một cuộc đời không cần bản đồ.

Bạn đang thấy lạc lối và cần một lời nhắc: hãy cứ đi, rồi sẽ tới.

Bạn yêu những hành trình không chỉ bằng chân, mà bằng cả tâm hồn.

"Hippie" không cho bạn một câu trả lời. Nó trao cho bạn một tấm vé – để bạn tự bước lên chiếc xe của chính mình, và bắt đầu hành trình đi tìm ý nghĩa của hai từ "sống thật."

 ***

"Hippie – The Drifters": When Youth Is a Journey Without a Map

Reuniting with Paulo Coelho after nearly a decade-long journey—from The Alchemist, to The Spy, then Aleph, and now Hippie – The Drifters.

"If you want to live your life freely, you must give up other people’s control over you."

The fragility of youth—no matter the era—is marked by moments of feeling lost and confused while searching for a path that leads to one’s true self.

Hippie is not a novel with dramatic climaxes or shocking twists. It feels more like a semi-autobiographical journal, where Paulo Coelho recounts his own journey in the 1970s—a young man eager to break away from traditional constraints, embarking on a cross-continental adventure to seek out what it means to be truly free.

From Amsterdam to Istanbul and on to Nepal, the ride on the Magic Bus is not just a physical route—it’s an inward expedition. One that compels us to ask: “What am I really living for?”

“People spend most of their lives waiting for something to happen. But when it finally does, they’re not ready.”

We meet Karla, a bold, intelligent Dutch girl, also navigating her own path of self-discovery. Her encounter with Paulo is one of the most human elements in the book—gentle, layered, and quietly profound. Love in Hippie isn’t loud or tormented—it’s a shared stretch of the road, and perhaps... just a stretch.

“Not everyone who comes into your life is meant to walk with you till the end. But that doesn’t make them any less important.”

The tone of Hippie is nostalgic, dreamy, and full of freedom. It makes us remember our younger days—when we once dreamed of shedding every burden, embracing the road dust, and living as if tomorrow didn’t exist.

“Let your heart lead the way, because the mind is often too busy with fear.”

You should read "Hippie – The Drifters" if:

You’ve ever longed for a life without a map.

You feel lost and need a gentle reminder: just keep going, you’ll get there.

You love journeys that move not just your feet, but your soul.

Hippie doesn’t hand you answers. It hands you a ticket—to board your own bus, and begin the journey toward discovering what it means to truly live.

[Nhật ký của cha] Merci, ông già & con chữ [Dad's diary - Merci, the old man & language]

  Ai rồi cũng phải lớn! Ông già nhận ra điều đó khi ngồi ly trà cúc còn ủ hơi nóng ở một đêm cuối hạ, lắng nghe thằng nhóc Merci nói bằn...