[Sách] Nhật ký hư không - Emi Yagi

"Một cái bụng bầu giả tạo lại trao cho tôi thứ đặc quyền mà một con người bình thường chưa từng có: sự tôn trọng, ranh giới cá nhân, và quyền được rời khỏi văn phòng đúng năm giờ chiều."

"Mấy tháng rồi, dự định khi nào em sinh?"

Nó bấm từng phím chữ, gửi qua ô cửa sổ chat cho người em đồng nghiệp vừa mới bước lên chuyến tàu TFSVN. Cô gái nhỏ nhắn đến từ mảnh đất miền Trung đầy nắng, gió và vị mằn mặn của biển.

"Dạ em qua tháng thứ 8 rồi, em dự định sinh ở Quy Nhơn, quê em á anh."

Dù chỉ là vài dòng tin nhắn vụt qua trên màn hình, nó biết chắc hẳn sẽ có một nụ cười hiền đậu trên vành môi em, thay cho cái icon tròn xĩnh đang thả. Một câu trả lời mộc mạc. Một niềm mong mỏi trinh nguyên.

Nó khựng lại. Giữa cái không gian nặc mùi tính toán của đô thị, nơi người ta né tránh ánh mắt nhau trong thang máy chật chội, nơi nỗi phập phồng lo âu về sa thải và những chỉ số phù phiếm bào mòn lòng tự trọng con người mỗi ngày... thì sự hiện diện của một sinh linh chuẩn bị chào đời giống như một giọt nước mát rượi rơi xuống cõi lòng đang khô khốc.

Nó gặp Emi Yagi trong một buổi chiều như thế. Gặp qua những trang sách, để nghe nữ nhà văn kể về một cảnh tình tương tự, có khác chăng là áp lực dằn dỗi của một phụ nữ đơn thân khi mang thai phải chịu biết bao điều tiếng, hay sự cô độc tột cùng của kẻ bị đẩy đến chân tường.

Chốn công sở ấy, có một người phụ nữ trẻ lặng lẽ kiệt sức. Cô không gào thét, không đập phá, cũng chẳng nộp đơn xin nghỉ việc. Cô chọn một nhát cắt phản kháng dịu dàng nhưng chấn động: Cô nói dối rằng mình đang mang thai.

Tiểu thuyết đầu tay đầy ám ảnh "Nhật ký hư không" (Diary of a Void) của Emi Yagi xuất hiện như một khoảng trắng thẩm mỹ tĩnh lặng, phơi bày một sự thật khác—trần trụi và đứt rách—ở chốn văn phòng.

Emi Yagi không tiếp cận chủ đề kiệt sức chốn văn phòng (burnout) bằng những diễn văn đấu tranh giai cấp đanh thép. Bằng văn phong phong sương, thô mộc nhưng đậm đà nhạc điệu và những quan sát vi mô sắc lạnh, bà dẫn dắt độc giả theo chân Shibata—một nữ nhân viên hành chính duy nhất trong một công ty sản xuất lõi giấy vệ sinh.

Shibata bị mặc định phải gánh vác toàn bộ những công việc vụn vặt vô hình: từ pha trà, dọn rửa tách cà phê bẩn của đồng nghiệp nam, đến việc dọn dẹp rác rưởi mà không một ai thèm ghi nhận. Sự phân biệt đối xử ngầm và sự coi thường kéo dài khiến tâm hồn cô trở nên héo úa, khô khốc.

Để thoát khỏi cái bẫy dọn dẹp vô tận ấy, trong một khoảnh khắc bế tắc tột cùng, Shibata thốt ra câu nói dối: "Mùi khói thuốc làm tôi thấy bốc hỏa... Tôi đang mang thai."

Emi Yagi bóc tách những tầng nghĩa tâm lý bức bối ấy bằng một nhãn quan tinh tế:

• Ảo ảnh của "Cái Bụng Rỗng" và Sự Hoán Đổi Quyền Lực: Lần đầu tiên trong đời, nhờ sinh linh hư không trong bụng, Shibata được giải phóng khỏi cỗ máy hiệu suất. Cô được phép từ chối tăng ca, được ngồi xuống nghỉ ngơi, được ăn một bát mì nóng hổi và đi tắm dầm mình trong làn nước ấm. Sự dối trá trở thành pháo đài duy nhất bảo vệ cô khỏi sự hoại tử tâm hồn.

• Sự khao khát kết nối trong Hư Không: Shibata bắt đầu ghi chép nhật ký tuần thai kỳ, tham gia các lớp học tiền sản cho các bà mẹ. Giữa những người mẹ thực sự, cô tìm thấy thứ ngôn ngữ của sự thấu cảm (Omoiyari)—thứ mà cỗ máy công ty đã triệt hạ hoàn toàn. Cô chăm sóc "đứa trẻ hư không" ấy như chăm sóc chính bản thể bị tổn thương và cô độc của mình.

• Nhát cắt giải phóng khỏi "Cái Hộp": Giống như triết lý chữa lành trong "Ho'oponopono" của Carole Berger hay sự tha thứ cho bản thân, cú mang thai giả của Shibata không phải là một tội ác thao túng, mà là một tiếng kêu cứu sinh tồn. Đó là cách cô tạo ra một khoảng trắng tự chủ (Autonomy) để hít thở giữa thế giới ngột ngạt.

"Tháng cuối sẽ mệt cho mẹ đây."

Nó gõ từng dòng gửi lời chúc đến em gái đồng nghiệp. Bất chợt. Chẳng hiểu sao, cõi lòng gã công bộc chiều nay lại dạt dào một niềm cảm thông dịu nhẹ, muốn nghỉ ngơi và yêu thương nhiều hơn một phái yếu—những người phụ nữ lặng lẽ gánh vác cả thiên chức lẫn áp lực nặng nề giữa cái hộp đô thị khô khốc.

Ký ức trong nó bỗng quay reo, xô lệch về những mảng màu thô mộc của gia đình.

Ríu rít.

Hình ảnh người vợ thân yêu hay đứa con gái lớn trở thành "bà đỡ" bất đắc dĩ. Hai mẹ con thức dậy ở một sớm mây trời lộng gió. Căn nhà còn ngái ngủ trong sương lạnh.

Thiu thiu.

Nó nằm trên giường, bán thân bất động sau một ngày dài vắt kiệt sức lực, nghe loáng thoáng một cuộc trò chuyện thì thầm rỉ rả từ phía góc bếp: "Mẹ, con Mi Mi nó muốn đẻ!"

Líu ríu.

Một mạch ba đứa nhỏ xíu ra đời; những đứa con nhỏ bé của "thằng nhóc" mèo cùng giống Anh gần nhà, tất cả đều đen nhánh, mềm mại, bò lổm ngổm tìm dòng sữa mẹ.

Sự sống—dù là của một con người hay một sinh linh nhỏ bé—sao mà kỳ diệu, mãnh liệt và trinh nguyên đến thế! Nó không có sự tính toán của báo cáo tài chính, không có sự ngạo ngược (Arrogance) của sếp độc hại, cũng chẳng có sự giả tạo của những chỉ số phù phiếm. Sự sống cất tiếng gáy trần trụi, đòi quyền được hiện diện và được yêu thương.

Cái cảm giác thô mộc, ươn ướt hệt như mùi sình non sau mưa giông quê nhà bỗng chốc ùa về tưới tắm cho cõi lòng nó. Nó nhận ra rằng: Trong khi Shibata phải tạo ra một "đứa trẻ hư không" để tìm kiếm sự tôn trọng giữa cỗ máy vô cảm, thì ngoài kia, sự sống chân thật vẫn đang sinh sôi rực rỡ ngay trong chính ngôi nhà nhỏ của nó.

Nó khép lại cuốn sách của Emi Yagi. Đối với gã công bộc ở sớm mai, "Nhật ký hư không" không phải để xúi giục những đòn dối trá hay căm hờn guồng máy. Mà là để tự thức tỉnh bản thân: Hãy trân trọng từng nhịp thở, sự vẹn toàn của một qui luật sinh hữu hạn, tử vô kỳ ấy. Yêu thương hơn một tấm thân mềm yếu. 

***

"A fake pregnant belly granted me a privilege no ordinary human being had ever possessed: respect, personal boundaries, and the right to walk out of the office at five o'clock sharp."

"How many months now? When do you plan to give birth?"

Nó typed each key on the keyboard, sending the message through the chat window to the younger female colleague who had just boarded the TFSVN vessel. A delicate girl hailing from the central coast—a land steeped in harsh sunlight, howling winds, and the briny tang of the sea.

"I'm past my eighth month now, brother. I plan to give birth in Quy Nhơn, back in my hometown."

Though merely a fleeting line of text flashing across the screen, nó knew with absolute certainty that a gentle smile had settled upon the edge of her lips, replacing the round icon she had dropped. A rustic answer. A pristine, unblemished longing.

Nó paused.

Amidst the urban expanse reeking of cold calculation, where people averted their eyes in cramped, suffocating elevators, where the quivering anxiety over corporate layoffs and vanity metrics (Vanity Metrics) eroded human dignity day after day... the impending arrival of a new life felt like a cool, refreshing drop of water falling directly onto a soul turning bone-dry (khô khốc).

Nó encountered Emi Yagi on just such an afternoon. Encountered her through the printed pages, listening to the female author recount a strikingly similar plight—differing only in the dằn dỗi (bitter, suffocating) pressures faced by a single pregnant woman subjected to endless societal gossip, or the ultimate solitude of a soul backed into a corner.

In that sterile office, a young woman was silently dying of exhaustion. She did not scream, she did not smash things, nor did she hand in her resignation. She chose a gentle yet seismic act of defiance: She lied that she was pregnant.

Emi Yagi’s haunting debut novel, Diary of a Void (Nhật ký hư không), emerges like a quiet aesthetic white space, exposing a different truth—naked, torn, and raw—within the modern workplace.

Emi Yagi does not approach corporate burnout through fierce, ideological class-struggle speeches. With a weathered, unadorned yet deeply rhythmic prose and razor-sharp micro-observations, she guides the reader alongside Shibata—the sole female administrative clerk at a paper core manufacturing company.

Shibata is automatically expected to shoulder all the invisible, trivial chores: from brewing tea and washing the dirty coffee cups left behind by male colleagues, to clearing away trash that no one ever bothers to acknowledge. Subtle, systemic discrimination and prolonged contempt leave her spirit withered and bone-dry (khô khốc).

To escape that endless cleaning trap, in a moment of utter desperation, Shibata lets slip the lie: "The smell of cigarette smoke makes my stomach churn... I am pregnant."

Emi Yagi anatomizes those suffocating layers of psychological tension with an exquisite lens:

• The Illusion of the "Empty Belly" and the Inversion of Power: For the first time in her life, shielded by the void-child inside her belly, Shibata is liberated from the relentless efficiency machine. She is permitted to refuse overtime, sit down to rest, enjoy a piping-hot bowl of noodles, and submerge herself in a warm, soothing bath. The lie becomes her sole fortress, safeguarding her soul against total necrosis.

• The Yearning for Connection in the Void: Shibata begins logging her pregnancy weeks and joins prenatal classes for expecting mothers. Among real mothers, she discovers the lost language of mutual empathy (Omoiyari)—a quality systematically extinguished by the corporate engine. She nurtures that "child of the void" as if tending to her own wounded, solitary self.

• The Surgical Cut Liberating Her from "The Box": Akin to the healing philosophy in Carole Berger's Ho'oponopono or the act of self-forgiveness, Shibata’s fake pregnancy is not a predatory act of manipulation; it is a primal cry for survival. It is her way of carving out an aesthetic white space of sovereignty (Autonomy) to breathe inside a suffocating world.

"The final month is going to be exhausting for the mother-to-be."

Nó typed each word, sending a blessing to his younger colleague. Suddenly. Unaccountably, the heart of the public servant (gã công bộc) this afternoon welled up with a tender, gentle sympathy—wishing to rest and to lavish more love (yêu thương) upon the gentler sex: those women who silently bear both sacred maternal callings and crushing burdens inside the bone-dry (khô khốc) urban box (cái hộp).

Memories within nó suddenly spun around, tilting toward the raw, rustic textures of home.

Ríu rít (Twittering, bustling).

The vision of his beloved wife or his eldest daughter becoming an accidental "midwife." Mother and daughter awakening to a early morning beneath a sky swept with roaring wind and sweeping clouds (mây trời lộng gió). The house still drowsy, enveloped in cold mist.

Thiu thiu (Dozing, drifting).

Nó lay on the bed, half-immobilized after a grueling day that had drained his last drop of strength, catching overheard whispers trickling in from the kitchen corner: "Mom, Mi Mi wants to give birth!"

Líu ríu (Chirping, swarming).

In one single stretch, three tiny creatures entered the world; small kittens sired by the neighbor's British Shorthair, every single one of them pitch-black, velvety soft, scrambling blindly over one another in search of their mother’s milk.

Life—whether that of a human being or a fragile little creature—how miraculous, fierce, and pristine it truly is! It bears no cold calculations of financial audits, no arrogance (Arrogance) of toxic bosses, and none of the artificiality of vanity metrics. Life lets out its naked, primal cry, demanding its right to exist and to be loved (yêu thương).

That raw, damp (ươn ướt) sensation—strikingly identical to the scent of young river mud (mùi sình non) after a countryside rainstorm—instantly flooded back, showering its parched soul. Nó realized that while Shibata had to invent a "child of the void" to claim respect within an unfeeling machine, out here, genuine life was blossoming vibrantly right inside his own modest home.

Nó closed Emi Yagi’s book.

For the public servant in the quiet of early morning, Diary of a Void is not an incitement to deceit or resentment against the corporate machine. It is a profound self-awakening: to treasure every single breath, to honor the absolute integrity of that finite cycle of birth and unpredictable death (sinh hữu hạn, tử vô kỳ). And to give far more love (yêu thương) to a gentle, fragile soul.

[Sách] Phong trào Đông du miền Nam

 

"Đông du miền Nam không phải là một ảo ảnh thần thoại tuyến tính. Đó là cuộc sinh tồn khốc liệt, là cách những nhà ái quốc Lục tỉnh vạch đất tìm đường, bấu víu vào niềm tin trinh nguyên để giữ lại một khoảng trắng tự chủ trước sự phong tỏa tàn nhẫn của ngoại bang."

Từ mảnh đất miền Trung nắng cháy, rời bỏ những bờ tre rập rờn gió lượn, bỏ lại chiếc bàn trà cùng các chí sĩ, trí thức sĩ phu thời đầu—nơi sinh ra những con người như cụ Phan Bội Châu, cụ Phan Chu Trinh, nó lặn lội bối rối bước chân vào mảnh đất Nam Kỳ thuộc địa những năm 1903–1904. Cuộc khảo sát miền Nam ấy không phải là một hành trình tham quan ngợi ca. Đó là một cuộc tiếp xúc lịch sử giữa tư tưởng quân chủ Duy Tân và dòng máu thực tiễn, phóng khoáng của những đại phú gia, nhà báo, sĩ phu phương Nam.

Dòng thủy lộ rọc ngang xẻ dọc Lục tỉnh năm ấy—từ sông Tiền, sông Hậu, qua Mỹ Tho, Sa Đéc, Rạch Giá, đến vùng Bảy Núi Châu Đốc—đã chứng kiến những cuộc gặp gỡ lịch sử. Cụ Phan Bội Châu đã gặp Nguyễn Thần Hiến, gặp Gilbert Trần Chánh Chiếu (Gilbert Chiếu)—gã tư sản mang quốc tịch Pháp nhưng trái tim cuồn cuộn máu nóng đồng bào. Dòng sông Tiền vang lên tiếng sóng xô mạn thuyền, gánh vác không chỉ nông sản thương hồ, mà gánh vác cả những tệp Lục Tỉnh Tân Văn, Nông Cổ Mín Đàm cùng hàng trăm nghìn đồng bạc Đông Dương được quyên góp bí mật để gửi thanh niên Nam Kỳ xuất dương du học Nhật Bản.

Những vần thơ thi ca từ đó mà ngút ngàn cất lên giữa dạt dào sông nước:

"Người dân ta, của dân ta

Dân là dân nước, nước là nước dân..."

Ngày cũng như đêm, lắng nghe và nhìn nhận một cấu trúc tinh thần của một thế hệ sĩ phu Nam Bộ,  sự liên kết giữa cụ Phan Bội Châu và những đại phú gia, trí thức yêu nước như Gilbert Trần Chánh Chiếu, Nguyễn Thần Hiến, Trương Duy Toản, Nguyễn Quang diêu...bởi non sông.

Sự chuyển dịch tư duy từ "cầu viện" (xin ngoại bang đánh hộ) sang "cầu học" (tự lực khai dân trí, phát triển kinh tế thương hội):

"Du học Đông du không phải là sự ban phát giáo điều, mà là trao cho thế hệ trẻ một chiếc bàn cao để đứng thẳng, đối thoại sòng phẳng với văn minh thế giới ngoài thực tại."

Lặn lội về miệt thứ qua từng trang nghiên cứu, nó nhận ra chí sĩ miền Nam chẳng hề thua kém gì những con người ở mảnh đất Trung Kỳ hay Bắc Kỳ. Tất cả cùng hướng về một non sông đang khắc khoải ngóng chờ một thời đổi thay.

Nhưng nó chợt lặng người trước một quy luật rứt rách của nhân thế. Lạ. Thời nào con người ta cũng mong muốn một sự đổi thay, nhưng khi sự thay đổi thực sự ập đến, nó lại khiến con người ta sợ hãi, co cụm và phòng thủ. Ngược ngạo. 

Nó nhìn qua khung kính văn phòng. Ráng chiều muộn rớt dần. Bản tin thời sự trên tivi vừa chuyển sang hình ảnh những cơn mưa đầu mùa năm 2026 đang trút xuống khắp các tỉnh miền Tây. Nước tràn qua những triền đê, xóa tan đi cái oi nồng khô khốc của những ngày nắng hạn.

Nó chào tạm biệt những con người của một thời Đông Du rực lửa năm nào, ngắm nhìn những hạt mưa đầu mùa hạ thả mình dồn dập trên vách kính.

Cái cảm giác man mát của gió chiều đưa nhẹ, ươn ướt vệt sương mai trên đầu cỏ, hệt như mùi sình non sau mưa giông quê nhà bỗng chốc ùa về tưới tắm cho cõi lòng nó.

Mưa ngoài hiên đã chuyển thành những vệt rỉ rả chiều muộn. Cõi lòng phẳng lại. Yên lành. Điềm tĩnh. Tạm biệt một thời, những con người có hẹn với núi sông.

***

"Southern Dong Du was no linear mythical illusion. It was a brutal fight for survival—the desperate clearing of land by patriotic intellectuals from the Six Provinces, clinging to a pristine faith to safeguard a white space of sovereignty against the merciless blockade of foreign aggressors."

From the sun-scorched earth of the Central Region, leaving behind swaying bamboo groves along the whispering wind, abandoning the tea tables set with early-era scholars and intellectuals—the birthplace of figures like Phan Bội Châu and Phan Chu Trinh—nó trudged, bewildered, into the colonized land of Cochin-China during the years 1903–1904. That Southern survey was no celebratory sightseeing tour. It was a momentous historical encounter between the monarchist Duy Tân ideology and the pragmatic, free-spirited blood of Southern magnates, journalists, and scholars.

The sprawling network of waterways crisscrossing the Six Provinces that year—from the Tiền and Hậu rivers, through Mỹ Tho, Sa Đéc, Rạch Giá, to the Seven Mountains of Châu Đốc—bore witness to historic meetings. Phan Bội Châu met Nguyễn Thần Hiến; he met Gilbert Trần Chánh Chiếu (Gilbert Chiếu)—a capitalist holding French citizenship whose heart nevertheless surged with the boiling blood of his compatriots. The Tiền River echoed with waves slamming against boat hulls, carrying not merely the agricultural produce of river traders, but whole stacks of Lục Tỉnh Tân Văn and Nông Cổ Mín Đàm, alongside hundreds of thousands of Indochinese piastres secretly donated to send Southern youth abroad to study in Japan.

Soaring poetic verses erupted amid the boundless, swelling waters:

"Our people belong to our people,

The people form the nation, the nation belongs to the people..."

Day and night, listening to and absorbing the spiritual framework of a generation of Southern scholars, nó observed the profound bond linking Phan Bội Châu to patriotic magnates and intellectuals like Gilbert Trần Chánh Chiếu, Nguyễn Thần Hiến, Trương Duy Toản, and Nguyễn Quang Diêu... all bound by the homeland.

The fundamental shift in mindset moved from "seeking foreign aid" (begging foreign powers to fight on our behalf) to "seeking education" (self-reliantly enlightening the populace and developing commercial societies):

"Study abroad through Dong Du was no distribution of dogmatic doctrine; it was handing the younger generation a high table upon which to stand tall, engaging in fair-and-square dialogue with global civilization out in stark reality."

Trudging into the deep delta (miệt thứ) through every page of research, nó realized that Southern patriots were in no way inferior to those hailing from the Central or Northern regions. All were gazing toward a single homeland, aching and waiting for an era of transformation.

Yet nó suddenly fell silent before a deeply fractured law of human nature. Strange. In every era, humanity craves change; yet when true change actually arrives, it strikes fear into their hearts, driving them into withdrawal and defense. Paradoxical.

Nó looked through the office glass. The late twilight dropped away. The TV news broadcast shifted to images of early-season rains in 2026 pouring across the Western provinces. Water overflowed the river dykes, washing away the suffocating, dry heat of drought-ridden days.

Nó bade farewell to the figures of that fiery Dong Du era of old, watching the early summer raindrops release themselves in rapid succession against the windowpane.

The cool gentle touch of the afternoon breeze, the damp trace of morning dew resting atop grass blades—so like the unrefined smell of mud (mùi sình non) after a countryside thunderstorm—suddenly flooded back to drench its inner soul.

The rain outside the eaves softened into the gentle pitter-patter of late afternoon. Its inner world leveled out. Peaceful. Composed. Farewell to an era, to the human beings who kept an appointment with the mountains and rivers.

[Sách] Khi ký ức còn chưa phai nhạt - Toshikazu Kawaguchi

"Người ta không thể thay đổi được thực tại đã xảy ra. Nhưng khi quay trở lại, điều duy nhất thay đổi chính là trái tim của người ở lại."

Thành phố vẫn còn chưa tỉnh ngủ, nó ngồi lặng yên nơi góc phòng, nhìn nắng lên trong tiếng nhạc jazz day dứt. Một ngày bận rộn của đời công bộc sắp mở ra, đón chào với những con số tài chính nhảy múa và những văn bản hành chính khô khốc. Trong khoảnh khắc tâm tưởng cần một nguồn oxy trinh nguyên để tự chữa lành, nó lật mở những trang sách của Toshikazu Kawaguchi.

Bối cảnh sách không vĩ cuồng như những bản quy hoạch triệu đô, nó chỉ là một quán cà phê nhỏ mang tên Donna Donna ở Hakodate. Ở đó, có một chiếc ghế độc nhất và một quy tắc lạnh lùng, nghiêm cẩn hệt như một quy luật nhân–quả của tạo hóa: Bạn có thể quay về quá khứ để gặp người mình yêu thương, nhưng dù bạn có làm gì đi chăng nữa, thực tại vẫn sẽ không hề thay đổi. Và điều quan trọng nhất: Bạn phải uống cạn tách cà phê trước khi nó nguội ngắt, nếu không muốn biến thành một hồn ma bị giam cầm vĩnh viễn trong khoảng không câm lặng.

Kawaguchi đã dắt tay người đọc đi qua bốn câu chuyện của bốn con người lầm lụi mang theo những vết thương rách nát: một người con gái hận cha mình vì đã bỏ rơi cô, một diễn viên hài không kịp từ biệt người bạn tri kỷ, một người chị ngập tràn tội lỗi sau cái chết của em gái, và một người trẻ đối diện với căn bệnh nan y.

Cách viết của Kawaguchi từ tốn, tối giản nhưng chứa đựng sức mạnh thấu cảm khổng lồ. Cuốn sách không có những cao trào khốc liệt, nó hệt như một tách cà phê phin, nhỏ từng giọt đều đặn vào lòng người đọc.

Nhịp điệu ấy dắt nó nghĩ về gia đình, về đám trẻ. Nó tự vấn: Liệu nó có đang quá bận rộn với thế giới vị lợi ngoài kia mà quên mất việc lắng nghe hơi thở của các con? Ký ức của con người, hệt như mùi sình non ươn ướt sau mưa giông, có thể phai nhạt theo thời gian nếu không được tưới tắm bằng sự tử tế mỗi ngày. Liệu đám trẻ ở quê nhà đó, có lắng nghe được hơi thở của thiên nhiên lúc này không? Ký ức đó mang theo hay phai nhạt theo năm tháng sau này?

Nó khép lại cuốn sách của Kawaguchi khi màn đêm đã bao phủ thành phố. Đám trẻ trong văn phòng đã về hết, chỉ còn lại nó với khoảng lặng suy tư của riêng mình.

Đọc "Khi ký ức còn chưa phai nhạt" không làm nó chìm đắm vào sự bi lụy, mà ngược lại, lòng thấy phẳng lại. Nó hiểu rằng không cần phải đợi đến khi mất đi mới tìm đường quay lại một cách đột ngột. Nó phải hành động ngay lúc này, ở thực tại này. Nó sẽ về, từ tốn ngồi xuống bên mâm cơm tối, uống cạn tách cà phê của thực tại và sưởi ấm cho những người nó yêu thương khi ráng chiều đời vẫn còn chưa quá muộn.

***

"People cannot change the reality that has already occurred. But when you return, the only thing that changes is the heart of the person who stayed behind."

The city was still half-asleep. Nó sat in absolute stillness in the corner of the room, watching the morning light creep in against the agonizing strains of a jazz melody. A frantic day of đời công bộc (the public servant's life) was about to unfold, waiting to greet it with dancing financial figures and the dry, sterile texture of administrative documents. In this fleeting moment, when its consciousness desperately craved a source of pristine oxygen to heal itself, nó peeled open the pages of Toshikazu Kawaguchi.

The setting of the book is never grandiose like those million-dollar master plans; it is merely a tiny café named Donna Donna nestled in Hakodate. There, sits a solitary chair governed by a cold, uncompromising rule, acting as rigid as the cosmic law of cause and effect: you may journey back to the past to meet the one you love, but no matter what you do, reality will absolutely never change. And the most critical directive of all: you must drink your cup of coffee to the very last drop before it grows cold, unless you wish to morph into a phantom, forever imprisoned within the hollow, silent void.

Kawaguchi gently guides the reader through four distinct narratives of four weary souls dragging their tattered, broken wounds behind them: a daughter harboring deep resentment for the father who abandoned her, a comedian denied a final farewell to his kindred spirit, a older sister drowning in guilt following her sibling's demise, and a youth staring down the barrel of a terminal illness.

Kawaguchi’s prose is deliberate and minimalist, yet it harbors a colossal reservoir of empathy (Omoiyari). The book features no violent, engineered climaxes; it behaves exactly like a drip-filter coffee, dropping steadily, bead by bead, into the deepest recesses of the reader’s heart.

That exact rhythm dragged its thoughts back to its family, back to the children. Nó cross-examined itself: was it becoming far too consumed by the predatory, utilitarian world out there to even listen to the heartbeat of its own children? Human memory, much like the damp, raw smell of young mud after a summer monsoon, can easily dissolve across time if it is not nourished daily by genuine kindness. Were those children back in the homeland capable of listening to the breath of nature at this very second? Would that sacred memory be carried along, or would it fade entirely with the rolling years ahead?

Nó closed Kawaguchi’s book just as the shroud of night completely consumed the city. The youth in the office had all departed, leaving nó entirely alone with its own quiet pocket of contemplation.

Reading “Before Your Memory Fades” does not drown nó in pathetic melancholy; on the contrary, it flattens the turbulence within its chest. Nó comprehends that one does not need to wait until everything is lost to abruptly scramble for a path backward. Nó must act right now, in this raw reality. Nó will return home, deliberately sit down by the dinner table, drain the coffee cup of the present moment, and warm the souls of the ones it holds dear, while the crepuscular glow (ráng chiều) of life is still not yet too late.

[Sách] Chàng chó - Yoko Tawada

 “Trẻ con thì ngày càng yếu ớt, người già lại ngày càng khỏe mạnh. Đảo quốc này đã bị đảo ngược từ trong huyết quản.”

– Yoko Tawada, Chàng Chó

Nếu như có địa đàn và phản địa đàng; thì sẽ có một Yoko phản đề về một tích cũ để làm thành một câu chuyện mới, mang hơi thở của thời đại.

Khi đọc Chàng Chó (The Emissary), ta không bước vào một thế giới tận thế đầy tiếng nổ và đổ nát, mà lặng lẽ trượt vào một hiện thực đã quá tàn – nơi mọi thứ héo mòn, nhưng linh hồn vẫn ngoan cường sống tiếp, như thể chính nỗi mong manh lại là điều giữ con người ở lại với nhau.

Một Nhật Bản không còn là Nhật Bản

Tawada dựng nên một đất nước khép kín sau một thảm họa mơ hồ, không rõ là hạt nhân, sinh học, hay chính trị. Biên giới bị đóng chặt. Ngôn ngữ bị "thanh lọc." Hàng nhập khẩu là điều xa xỉ. Những đứa trẻ – thế hệ tương lai – thì yếu đuối đến mức không nhấc nổi chiếc cốc uống nước, còn người già thì sống thọ đến mức đáng sợ, như thể cái chết cũng đã bỏ quên họ.

“Chúng ta không còn xuất khẩu được gì, kể cả hy vọng.”

Với một hiện thực như thế, Chàng Chó không chọn cách gào thét hay biện minh. Nó chọn lặng thinh. Lặng thinh để cho từng câu văn thấm xuống như nước, đọng lại giữa những dòng chữ là một niềm xót xa rất Nhật – tĩnh tại, dịu dàng, nhưng cũng lạnh lẽo như buổi sáng có sương.

 Tình thân trong hoang tàn: Ông và cháu

Câu chuyện xoay quanh cậu bé Yoshi, một đứa trẻ mong manh, gần như không thể tự đi lại, và ông Mumei – người ông bất khuất sống trong một thế giới đang rơi rụng. Tình yêu giữa hai người không bi lụy, không vĩ đại, chỉ là những chăm sóc âm thầm: dắt cháu đi dạo, chuẩn bị nước súp, dạy cháu cách chờ đợi ánh sáng buổi sáng lên từ biển.

“Khi một đứa trẻ yếu đuối đến mức không thể tự buộc dây giày, ta học được một loại tình yêu không cần điều kiện: không vì thành tích, không vì hy vọng.”

Chính trong mối quan hệ ấy, cuốn sách trở thành một bản nhạc dịu nhẹ về sự kiên nhẫn – thứ duy nhất còn lại khi mọi cơ chế lớn lao sụp đổ.

Điều thú vị là Yoko Tawada, một nhà văn sống giữa hai ngôn ngữ (Nhật và Đức), không chỉ kể chuyện bằng ngôn ngữ, mà còn kể về ngôn ngữ. Trong Chàng Chó, ngôn ngữ bị kiểm soát, từ vựng dần bị loại bỏ, những từ ngoại lai không còn được sử dụng. Một thế hệ nói ít lại, hiểu chậm hơn, và mất khả năng diễn đạt cảm xúc phức tạp.

“Cái đẹp đang biến mất khỏi từ điển – như thể người ta sợ rằng cái đẹp sẽ gợi lên điều gì đó không còn tồn tại.”

Với Tawada, mất ngôn ngữ cũng là mất một phần linh hồn – và đó có lẽ là sự tàn phá đáng sợ nhất trong tiểu thuyết này.

Tựa gốc tiếng Nhật là 「献灯使」(Kentukushi), nghĩa là “sứ giả mang đèn”, được chuyển sang tiếng Anh thành The Emissary. Nhưng bản tiếng Việt chọn cái tên giản dị hơn: Chàng Chó. Phải chăng Yoshi – đứa trẻ không thể lớn – chính là chú chó trung thành với một tương lai mà người lớn đã từ bỏ? Hay ông Mumei – với sự âm thầm kiên cường – mới là “chàng chó” canh giữ chút ánh sáng cuối cùng của nhân loại?

“Có những sinh vật không thể bảo vệ được ai, nhưng chính sự hiện diện của chúng đã cứu rỗi một ngày dài.”

Chàng Chó không phải là tiểu thuyết dành cho người vội. Nó cũng không cho bạn câu trả lời rõ ràng. Nhưng nó khiến ta dừng lại – để tự hỏi: nếu tương lai sụp đổ, ta sẽ làm gì với hiện tại? Và nếu con trẻ không thể đi, ta sẽ dắt chúng đến đâu?

“Thế giới này có thể rạn nứt, nhưng một cái nắm tay vẫn có thể là điểm tựa.”

***

"Children are getting weaker and weaker, the elderly are getting stronger and stronger. This island nation has been turned upside down from within its bloodstream."

– Yoko Tawada, The Emissary

If there is a paradise and an anti-paradise; then there will be a Yoko counter-proposition about an old story to make a new story, with the breath of the times.

When reading The Emissary, we do not step into an apocalyptic world full of explosions and ruins, but quietly slip into a reality that is too desolate - where everything withers, but the soul still stubbornly lives on, as if it is the fragility that keeps people together.

A Japan that is no longer Japan

Tawada builds a closed country after a vague disaster, it is unclear whether it is nuclear, biological, or political. Borders are closed. Language is "purified." Imports are a luxury. The children - the future generation - are so weak that they cannot lift a glass of water, while the elderly live to a terrifying age, as if death has forgotten them.

"We can no longer export anything, including hope."

With such a reality, The Emissary does not choose to scream or justify. It chooses silence. Silence to let each sentence sink in like water, leaving between the lines a very Japanese sorrow - serene, gentle, but also as cold as a misty morning.

Family affection in the desolation: Grandfather and grandson

The story revolves around the boy Yoshi, a fragile child, almost unable to walk on his own, and Mr. Mumei - the indomitable grandfather living in a crumbling world. The love between the two is not tragic, not great, just silent care: taking his grandson for a walk, preparing soup, teaching him how to wait for the morning light to rise from the sea.

"When a child is so weak that they cannot tie their own shoelaces, we learn a kind of unconditional love: not for achievement, not for hope."

It is in that relationship that the book becomes a gentle melody about patience - the only thing left when all great mechanisms collapse.

What is interesting is that Yoko Tawada, a writer living between two languages ​​(Japanese and German), not only tells stories with language, but also tells about language. In The Emissary, language is controlled, vocabulary is gradually eliminated, and foreign words are no longer used. A generation that speaks less, understands more slowly, and loses the ability to express complex emotions.

"Beauty is disappearing from the dictionary - as if people are afraid that beauty will evoke something that no longer exists."

For Tawada, losing language is also losing a part of the soul - and that is perhaps the most terrible devastation in this novel.

The original Japanese title is 「献灯使」(Kentukushi), meaning "the emissary who carries the lamp", translated into English as The Emissary. But the Vietnamese version chooses a simpler name: Chàng Chó. Is Yoshi - the child who cannot grow up - the loyal dog to a future that adults have abandoned? Or is Mr. Mumei - with his silent fortitude - the "chàng chó" guarding the last light of humanity?

"There are creatures that cannot protect anyone, but their very presence has saved a long day."

The Emissary is not a novel for the hurried. It also does not give you clear answers. But it makes us stop - to ask ourselves: if the future collapses, what will we do with the present? And if children cannot walk, where will we take them?

"This world may crack, but a handshake can still be a foothold."

[Sách] Vitamin F - Kiyoshi Shigematsu

 

"Vitamin F" của Kiyoshi Shigematsu không chỉ là một tác phẩm văn học mà còn là một cuộc hành trình sâu lắng vào tâm trí và tâm hồn của con người. Tác giả không ngần ngại khám phá sâu hơn vào những khía cạnh phức tạp của con người, từ những niềm vui sâu thẳm đến những nỗi đau khó tả.

Đặt lại một công thức hóa học làm tựa đề. Vitamin F, theo tác giả, không chỉ đơn giản là một dòng chữ. Đó là một công thức cho sự hòa quyện giữa bạn bè (Friend), gia đình (Family) và sự mong manh của cuộc sống (Fragile). Trong xã hội hiện đại đầy áp lực và cạnh tranh, vitamin F là điểm tựa cho những người bị lạc lối, mất phương hướng.

Lạc lối ở nơi làm, nhân vật chính đối diện với khủng hoảng tuổi trung niên, thấy những hoài bão bắt đầu bay xa trên một thân thể bị bào mòn, tâm hồn héo hắt giữa một nhịp điệu đơn điệu lập đi lập lại đến nao lòng. 

Lạc lối ở nhà mình, những đứa trẻ dần khôn lớn, chúng nhận ra rằng mọi thứ xung quanh trở thành tường thành bắt phải vượt qua. Không được phép trái ý, không được phép thất bại hay thậm chí còn không biết mọi người có đang thật sự sống thật với bản thân mình, ngay trong chính ngôi nhà mình. 

Tâm trạng của những đứa con, cha mẹ và ông bà được tác giả vẽ nên một cách chân thực và sâu sắc. Chúng ta cảm nhận được những niềm vui và nỗi buồn, sự lo lắng và hy vọng, từng chút một trong từng trang sách, khiến cho câu chuyện trở nên sống động và gần gũi hơn bao giờ hết. 

Một nước Nhật của thời đại công nghiệp, cuốn trôi đi cảm xúc, bào mòn đi sự gắn kết của gia đình như một hệ lụy. Cái kết là không gian gia đình như đặt trong một khung hình cảm xúc dưới con chữ của Kiyoshi, đơn giản và ấm áp đến nao lòng.  

Tác giả đã sử dụng một cách tinh tế và cuốn hút để miêu tả cảm xúc của nhân vật, từ những khoảnh khắc đầy ngọt ngào đến những thước phim đau lòng. Bằng cách sử dụng ngôn từ sinh động và hình ảnh sống động, ông đã tạo ra một bức tranh về sự phức tạp và đa dạng của con người.

Vitamin F là con thuyền đưa người đọc về bến bờ cảm xúc trân trọng các mối quan hệ xung quanh mình từ bạn bè, cho đến người thân và cho cả chính bản thân mình. Nghiệm lại để yêu thương.

***

"Vitamin F" by Kiyoshi Shigematsu is not just a work of literature but also a profound journey into the minds and souls of human beings. The author fearlessly delves deeper into the intricate aspects of human emotions, from profound joys to indescribable sorrows.

Taking inspiration from a chemical formula for its title, Vitamin F, according to the author, is more than just a string of letters. It represents a formula for the harmonization of friendship (Friend), family (Family), and the fragility of life (Fragile). In today's pressure-filled and competitive society, Vitamin F serves as a refuge for those who feel lost and adrift.

Lost in the workplace, the protagonist faces a midlife crisis, witnessing dreams drifting away as the body ages and the soul withers amidst a monotonous rhythm that numbs the heart.

Lost in their own home, the children gradually grow up, realizing that everything around them has become walls to overcome. Not allowed to dissent, not allowed to fail, or even not knowing if everyone is truly living authentically with themselves, right within their own home.

The emotions of the children, parents, and grandparents are depicted by the author vividly and profoundly. We feel their joys and sorrows, worries and hopes, with every turn of the page, making the story more vibrant and intimate than ever.

A Japan of the industrial era, carrying away emotions and eroding family bonds as a consequence. The conclusion is a family space encapsulated in an emotional frame under Kiyoshi's words, simple and heartwarming to the core.

The author employs a subtle and captivating style to describe the characters' emotions, from moments of sweetness to heart-wrenching scenes. Through vivid language and imagery, he paints a picture of the complexity and diversity of human nature.

Vitamin F is the vessel that carries readers to the shores of cherishing emotions and relationships, from friends to loved ones, and even to oneself. A journey to rediscover the essence of love.

https://doisales.com.vn/index.php/2024/03/13/sach-vitamin-f-kiyoshi-shigematsu/

[Sách] Sự đủ đầy của giản đơn - Andy Couturier

Nhớ.

Lần đầu lật mở "Sự đủ đầy của giản đơn" (The Abundance of Less) của Andy Couturier là ở một khoảng trời nghẹt thở khi đại dịch COVID-19 hoành hành. Cả thành phố gầm gừ dưới những chuỗi ngày giãn cách xã hội dồn dập. Người ta giam mình trong bốn bức tường lạnh lẽo, thèm khát ánh sáng mặt trời hơn bao giờ hết, chớp tắt nhìn qua màn hình máy tính để đếm những vệt thông số biến động, hoảng loạn và vội vã.

Một trời tuổi trẻ xa xôi. Trong khoảng lặng cô độc ấy, ký ức dội ngược nó trở về với một hành trình lạc lối giữa đất nước Campuchia nắng cháy. Bấy giờ, nó cùng những người bạn từ dải đất hình chữ S rời khỏi một Sài Gòn nhộn nhịp, rời khỏi bờ cõi mây trời lộng gió xách ba lô đi, cốt để tháo chạy ngắn ngày khỏi cái bẫy công bộc vừa dấn thân vào đã siết chặt lấy cổ họng.

Và ở đó, nó tình cờ gặp Satomi và Yojiko. Hai con người trẻ tuổi đến từ đất nước Mặt trời mọc—nơi những đô thị hiện đại chọc trời đè nặng lên lưng giới trẻ bằng áp lực guồng quay lao động kiệt quệ và sự kỷ luật khắc nghiệt đến hoại tử tâm hồn. Họ lang thang qua những vùng đất hoang sơ, đôi chân trần bấm sâu vào đất như thể đi để cảm nhận bản chất của thế giới này.

Hàng chục năm trôi qua.

Nó vẫn tiếp tục bước đi trên lối đi "bình thường" của một đời công bộc—một con đường gập ghềnh, dốc lên rồi dốc xuống, mải mê đánh đổi thời gian sống (Durée) lấy những chỉ số thưởng-phạt. Nó chấp nhận sự cô độc như một cái giá phải trả cho việc không dũng cảm xé rào.

Nhưng ở một chiều không gian khác, nó lặng người nhìn thấy đôi bạn trẻ năm xưa. Satomi và Yojiko đã nắm tay nhau đi tiếp qua một chương đời hôn nhân, sinh con đẻ cái, rồi chọn dầm mình vào một đại gia đình "tam đại đồng đường" hiếm hoi còn sót lại giữa lòng Nhật Bản. Họ tự dựng xây cuộc đời mình—hệt như mười bản thể bất tuân mà Andy Couturier đã khắc họa trong "Sự đủ đầy của giản đơn".

"nếu không ghi chép lại thì bạn sẽ dần mất đi cảm giác về nơi đó"

Andy Couturier—với nhãn quan mẫn cảm, văn phong đẫm tình, ngắt câu dè chừng nhưng cuồn cuộn chiều sâu chiêm nghiệm—không trao cho độc giả một cuốn sách tự lực (Self-help) sáo rỗng. Bằng việc ghi chép lại mười cuộc phỏng vấn sâu sắc, Couturier tiến hành giải phẫu bộ gen tâm lý của một thế hệ Nhật Bản thời hậu chiến.

Đó là thế hệ bước vào cuộc đời với những ám ảnh và hoang mang tột cùng—một bức tranh ghép bị xáo trộn nghiệt ngã bởi chết chóc, đau thương, tiếng bom rơi đạn nổ trên đầu và nỗi nhục nhã của một quốc gia bại trận. Họ nhặt nhạnh từng mảnh ký ức ấu thơ nghèo đói, lớn lên cùng những câu hỏi khắc sâu trong tâm khảm về các hệ giá trị được truyền dạy.

Một thế hệ bắt đầu dịch chuyển. Họ tìm về vùng đất Phật thiêng liêng ở Ấn Độ và Nepal như tìm thấy mảnh ghép cuối cùng cho một bức tranh cuộc sống mới: tự do, nguyên bản và chan hòa với thiên nhiên. Nơi đó, sự cám dỗ phù phiếm của đồng tiền bị bỏ lại phía sau như vốn dĩ chưa hề tồn tại, hoặc cùng lắm chỉ là một phương tiện trao đổi thô mộc; hoàn toàn không phải là hành trang để kiến tạo sự tự do trong bản ngã.

"nếu anh cứ tiếp tục di chuyển, cuối cùng thì chẳng ổn định được, anh không thể nào thấy an tĩnh"

Thế hệ ấy bắt đầu phân rã khi trở lại Nhật Bản:

• Tuyến thứ nhất: Trôi dạt trở lại guồng quay thương trường, chấp nhận chui đầu vào công sở "bình thường" với vòng lặp cơm, áo, gạo, tiền, vỗ về mình bằng những học thuyết tiêu dùng khô khốc.

• Tuyến thứ hai: Dũng cảm bước tiếp trên con đường đã chọn: giản đơn, tự do và chan hòa với tự nhiên—dù dưới góc nhìn "thiếu thốn" của những kẻ thuộc tuyến thứ nhất.

Qua ngòi bút của Couturier, mười nhân vật hiện lên như mười mỏ anchor tâm linh kiên cường với những trích dẫn sống động từ nguyên tác:

• Một thợ gốm theo chủ nghĩa vô trị dạn dày phong sương, mỗi sáng đứng trước hiên nhà "nói ra thật to lòng biết ơn của mình về một ngày rực rỡ và đáng quý này".

• Một Atsuko Watanabe—người mẹ kiên trung và nhà hoạt động có nguyên tắc sống sắc lẹm: > "Nếu anh cứ tiếp tục di chuyển, cuối cùng thì chẳng ổn định được, anh không thể nào thấy an tĩnh."

• Một Kogan Murata—người Phật tử để tiếng sáo Shakuhachi tự do hòa quyện vào hư không, làm tan biến mọi ranh giới giữa bản thể và đất trời.

• Một Wakano Oe—nghệ nhân tạo hình rối mộc mạc, sống với niềm tin trinh nguyên: > "Đôi khi chỉ cần chạm vào Đất mẹ là đủ đầy."

• Một Gufu Watanabe—nhà sưu tập gốm sứ thích tỉ mẩn ghi chép, bởi ông hiểu rằng: > "Nếu không ghi chép lại thì bạn sẽ dần mất đi cảm giác về nơi đó."

• Và rồi, nó gặp lại Koichi Yamashita—triết gia của những cánh đồng lúa. Ông thong thả buông một câu văn dứt khoát: > "Khi bạn viết một cuốn sách, đó là sự thảo luận của bạn và chính bản thân."

Nó nhận ra mười con người trong cuốn sách không phải là những kẻ trốn chạy, và họ càng không cần nó phải thần thánh hóa hay ngưỡng vọng. Họ sống giản đơn không phải để chiến thắng hay chứng minh điều gì với cỗ máy đô thị. Sự "đủ đầy" của họ đến từ khả năng triệt hạ lòng tham vọng vị kỷ

Nó rùng mình. Việc nó miệt mài gõ bàn phím, lo sợ sa thải, tính toán từng chỉ số phù phiếm... thực chất không phải vì nó "bị ép buộc", mà vì chính nó đã tự nguyện chọn lấy vòng lặp ấy. Nó dung dưỡng sự bận rộn như một thứ ma túy để trốn tránh việc phải đối diện với sự trống rỗng của chính bản thân.

Nó dọn dẹp mặt bàn. Không thở dài, không xót xa, không diễn kịch cay đắng.

Trở về nhà. Ánh đèn phòng khách hắt ra vệt sáng dịu nhẹ.

***

It remembers.

The first time It opened The Abundance of Less by Andy Couturier was under a suffocating sky when the COVID-19 pandemic raged wild. The entire city growled beneath relentless days of social isolation. People locked themselves behind four frigid walls, craving sunlight more intensely than ever before, watching flickering computer monitors to count erratic, panicked, and hurried streaks of metrics.

A distant sky of youth. Within that lonely stillness, memory surged back, hurling It to a lost voyage amidst the scorching sun of Cambodia. Back then, together with friends from the S-shaped land, It left behind a bustling Saigon, left behind a realm of windswept clouds to shoulder a backpack and flee—if only for a brief escape from the public servant’s trap that had tightened its grip around their throats the moment they stepped in.

And there, by chance, It crossed paths with Satomi and Yojiko. Two young souls from the Land of the Rising Sun—where modern, towering skyscrapers weigh heavily upon the youth through the crushing gear-grind of exhausting labor and a harsh discipline that rots the soul. They wandered through pristine wilderness, their bare feet digging deep into the soil as if walking to feel the raw essence of this world.

Decades drifted by.

It continued down the "normal" path of a lifetime spent as a public servant—a jagged road, sloping upward only to plunge downward, recklessly trading living duration (Durée) for metrics of reward and punishment. It accepted loneliness as the price exacted for lacking the courage to tear through the barriers.

Yet in another dimension, It stood silent, watching that young couple of yesteryear. Satomi and Yojiko had walked hand in hand into a new chapter of marriage and parenthood, choosing to immerse themselves in a three-generational household—a rare sight remaining in the heart of Japan. They built their own life—just like the ten defiant entities Andy Couturier portrayed in The Abundance of Less.

"If you don't write it down, you gradually lose the feeling of the place."

Andy Couturier—armed with a sensitive vision, tender prose, and cautious sentence cuts surging with contemplative depth—does not offer readers a hollow self-help volume. By recording ten profound interviews, Couturier performs a surgical dissection of the psychological genome belonging to a post-war Japanese generation.

It was a generation entering life burdened by ultimate hauntings and bewilderment—a jigsaw puzzle brutally scrambled by death, grief, the thunder of falling bombs overhead, and the humiliation of a defeated nation. They gathered scattered childhood memories of poverty, growing up with questions deeply engraved within their souls regarding the value systems taught to them.

A generation began to shift. They sought the sacred land of the Buddha in India and Nepal, as if discovering the final piece for a new life mosaic: free, unvarnished, and intimately attuned to nature. There, the vain temptations of money were left behind as though they had never existed, or at most remained a coarse tool of exchange—never the baggage required to cultivate freedom of the self.

"If you keep moving, in the end you can't settle down; you can never find quietude."

That generation began to fracture upon returning to Japan:

• The First Path: Drifting back into the commercial gears, accepting to crawl into the "normal" office trap with its endless loop of daily bread, lulling themselves with dry consumerist doctrines.

• The Second Path: Courageously pushing forward on their chosen road: simple, free, and attuned to nature—even if viewed as "lacking" through the eyes of those on the first path.

Through Couturier’s pen, ten figures emerge like ten unyielding spiritual anchors, complete with living citations from the original work:

An anarchist potter, weathered by wind and frost, standing before his porch each morning "to speak out loud his gratitude for a bright and precious day."

An Atsuko Watanabe—a steadfast mother and activist holding razor-sharp principles: > "If you keep moving, in the end you can't settle down; you can never find quietude."

A Kogan Murata—a Buddhist letting the notes of his Shakuhachi flute blend freely into emptiness, dissolving every boundary between the self and the cosmos.

A Wakano Oe—a puppet artisan living by a pristine faith: > "Sometimes just touching Mother Earth is enough."

A Gufu Watanabe—a ceramics collector meticulous in his note-taking, for he understood that: > "If you don't write it down, you gradually lose the feeling of the place."

And then, It encountered Koichi Yamashita once more—the philosopher of the rice fields. He slowly uttered a decisive sentence: > "When you write a book, it is a discussion between you and yourself."

It realized that the ten individuals in the book were not runaways, nor did they require its worship or idolization. They lived simply not to win or prove anything to the urban machine. Their "abundance" stemmed from the capacity to eradicate self-serving ambition.

It shuddered. Its relentless keyboard clacking, fear of termination, calculating every vain metric... in truth, was not because It was "forced," but because It had voluntarily chosen that very loop. It nurtured busyness like a drug to flee from facing its own inner emptiness.

It cleared the desk. No sighs, no sorrow, no bitter theatrics.

Returned home. The living room lamp cast a gentle streak of light.

[Sách] Muji - Đơn giản là hoàn mỹ - Nikei Design

"Muji muốn được như dòng nước âm thầm lan tỏa tới từng ngóc ngách trên thế giới, tới tất cả mọi người. Nước tuy không có gì hoa mỹ, xa hoa nhưng lại là thứ không thể thiếu trong cuộc sống."

Tinh gọn và cái giá của nó là gì? Nó lục lại tìm đọc lại khi chiêm nghiệm buổi đầu  tìm hiểu về thế giới của Muji thông qua những trang sách nói về những định hướng trong cách làm của những thành viên sáng lập. Cảm giác đầu tiên khi lật giở từng trang giấy không phải là đang đọc một cuốn sách lịch sử hình thành và phát triển của một tập đoàn bán lẻ lớn, mà giống như đang lướt qua một quyển catalog được giới thiệu chi tiết, tỉ mỉ hơn. Hoặc giả, đâu đó như một quyển cẩm nang nội bộ được chuyển thể thành sách, tóm lại tùy theo góc nhìn và cách gọi của từng người.

Nhưng đằng sau cái dáng vẻ của một cuốn cẩm nang ấy, Nikkei Design – tạp chí thiết kế uy tín hàng đầu Nhật Bản – đã thực hiện một hành trình khảo cứu xuất sắc. Họ không chỉ chụp lại những sản phẩm, họ đang giải phẫu một triết lý sống. Được thành lập vào thập niên 1980 tại Nhật Bản bởi những bộ óc tinh hoa như Ikko Tanaka và Takashi Sugimoto, Muji (viết tắt của Mujirushi Ryohin – Sản phẩm chất lượng không thương hiệu) ra đời như một phản kháng đầy tự trọng trước sự ngông nghênh của chủ nghĩa tiêu dùng xa hoa thời bấy giờ. Tác phẩm của Nikkei Design đã bóc tách trọn vẹn cái hành trình lội ngược dòng đó, biến những trang sách thành một chiếc gương soi chiếu vào bản chất trinh nguyên của vạn vật.

Chu Hằng Tinh nói về sự bùng nổ thuật toán của Sam Altman, Scott Berinato nói về quyền năng của những đường nét đồ họa, còn Muji lại chọn cách tiêu trừ tất cả để không là gì cả. Trong thế giới của Muji, sản phẩm không có logo, không có những màu sắc sặc sỡ để quấy rối thị giác con người. Họ tôn trọng khoảng trắng, tôn trọng chất liệu thô mộc của tự nhiên.

Nikkei Design đã chứng minh rằng Muji đã ký quỹ một tài khoản uy tín khổng lồ vào tâm thức nhân loại bằng chính sự "vừa đủ" (Seijaku). Họ không tạo ra những siêu phẩm để người ta tôn sùng, họ tạo ra những chiếc hộp nhựa trong suốt, những chiếc bút bi tối giản, những bộ quần áo sợi bông tự nhiên.

Khi anh hiểu được quy trình tư duy của Muji, anh sẽ thấy sản phẩm của họ hệt như một bức tranh của Mona hay một tách cà phê của Kawaguchi—chúng hiện diện để mang lại sự an ủi và thấu cảm cho con người giữa những áp lực của đời thường. Nó không nhào nặn cảm xúc của khách hàng, nó chỉ âm thầm lấp đầy những khoảng trống bằng sự tử tế và tinh thần từ tốn.

Nó học cách sống như dòng nước của Muji—âm thầm, nhẹ nhàng nhưng bền bỉ làm phẳng lại những nếp nhăn của cuộc đời. Nó sẽ cùng các con học cách trân trọng những nhát chạm bình dị nhất của thực tại, để giữ cho trái tim mình luôn nóng ấm khi tách cà phê đời người vẫn còn đang bốc khói.

(updated: 01/06/2026)

***

"Muji wishes to be like water, quietly spreading to every corner of the world, to everyone. Water is not glamorous or luxurious, yet it is something indispensable to life."

What is optimization, and what is its true cost? It (the character) digs back into its readings, reminiscing about its initial journey into the world of Muji through pages detailing the strategic visions of its founding members. The first impression upon turning each page is not that of reading the historical evolution of a massive retail corporation, but rather like browsing through a highly detailed, meticulous catalog. Or perhaps, it feels like an internal corporate handbook transformed into a published volume—in short, it depends entirely on one's perspective and nomenclature.

Yet behind the facade of this handbook, Nikkei Design—Japan’s leading, highly reputable design magazine—has conducted an outstanding investigative journey. They do not merely photograph products; they are dissecting a philosophy of life. Established in the 1980s in Japan by elite minds such as Ikko Tanaka and Takashi Sugimoto, Muji (short for Mujirushi Ryohin—No-Brand Quality Goods) was born as a deeply dignified rebellion against the brashness of the luxurious consumerism of that era. The work of Nikkei Design completely peels back this counter-current journey, turning these pages into a mirror reflecting the pristine essence of all things.

While Chu Hang Tinh speaks of the explosion of Sam Altman’s algorithms, and Scott Berinato speaks of the supreme power of graphic lines, Muji chooses to eliminate everything so it can be nothing. In the universe of Muji, products bear no logos, nor do they carry flashy colors to harass human vision. They respect white space; they respect the raw, unrefined materials of nature.

Nikkei Design has proven that Muji has deposited an immense, trusted account into the human consciousness through the very concept of "just enough" (Seijaku). They do not craft masterpieces for people to worship; they create transparent plastic storage boxes, minimalist ballpoint pens, and garments made from natural cotton fibers.

When you comprehend Muji’s cognitive process, you will realize that their products are much like a painting of Mona or a cup of Kawaguchi’s coffee—they exist to provide consolation and empathy for humans amidst the relentless pressures of mundane life. It does not mold the customer's emotions; it merely quietly fills the empty spaces with kindness and a spirit of deliberate composure.

It learns to live like Muji’s water—silent, gentle, yet persistently smoothing out the wrinkles of life. Together with its children, it will learn to cherish the most ordinary touches of reality, keeping its heart perpetually warm while the coffee of human existence is still steaming.