“..
Ta còn em mùi hoàng lan
Ta còn em mùi hoa sữa
Con đường vắng rì rào cơn mưa nhỏ
Ai đó chờ ai tóc xoã vai mềm”
QUÁN GÓC MÙA THU
Bên ngoài tấm kính cường lực loang lổ muội than, Paris như một con thú hoang đang lên cơn co giật giữa cơn sốt thời đại.
Tiếng kim loại nện vào cửa cuốn sắt vang lên chát chúa, dồn dập như hồi trống trận. Một toán thanh niên trùm khăn đen kín mít, mắt đỏ sọc những cuồng nộ và bất an, gào thét những khẩu hiệu phản kháng xé toạc màn sương chiều. Một viên gạch vỉa hè bay vút qua không trung, cắm phập vào ô kính của một cửa hiệu thời trang xa xỉ bên đường—tiếng kính vỡ vụn rơi rào rạo như một cơn mưa băng lạnh buốt. Ngay sau đó, ngọn lửa từ quả bom xăng tự chế bùng lên dữ dội, liếm láp lấy những tấm biển hiệu rực rỡ, phả vào không gian mùi cao su cháy khét lẹt quyện lẫn hơi cay nồng nặc đến nghẹt thở. Người đi đường hốt hoảng tháo chạy tán loạn; tiếng giày nện thình thịch trên đá cuội, tiếng mẹ dắt con khóc thét, tiếng nhân viên các quán xá cuống cuồng sập cửa, khóa trái then cài để trốn chạy làn sóng hỗn loạn. Cả con phố chìm trong cơn cuồng loạn của tuổi trẻ mất phương hướng, của một xã hội đang oằn mình rạn nứt trước những biến động khôn lường.
Thế nhưng, ngay bên ngoài góc quán nhỏ ấy, cách chừng vài met—nơi người phục vụ và vài ba vị khách cuối cùng đã vội vã lẻn cửa sau tháo chạy—Lão vẫn ngồi đó.
Một mình. Lặng lẽ như một khúc gỗ lũa ngâm ngàn năm dưới đáy sông.
Trước mặt Lão, chiếc tách sứ viền chỉ vàng vẫn bốc lên một làn khói mỏng mảnh, mang theo hương cà phê rang mộc thơm lựng, bình thản đan vào không gian tĩnh mịch. Bên cạnh là ly rượu vang Bordeaux đỏ sẫm như màu máu của hoàng hôn, chưa hề vơi quá nửa. Lão tựa lưng vào lớp nệm da nâu sờn cũ, hai bàn tay đan hờ trên gối, ánh mắt phẳng lặng như mặt nước hồ Tây một sớm không gió, chầm chậm nhìn xuyên qua tấm kính mờ hơi nước.
Từng tàn tro đỏ rực bay là đà ngoài khung cửa, phản chiếu vào đáy mắt Lão chỉ như những đốm đom đóm lập lòe của một miền ký ức xa xôi. Tiếng gào thét, tiếng còi hú thất thanh ngoài kia dường như bị chặn đứng lại bên ngoài lớp cửa, chẳng thể chạm nổi vào vạt áo dạ xám phong trần của Lão. Giữa một bên là sự gào xé của tuổi trẻ đang phẫn uất đòi đạp đổ thế giới, và một bên là sự buông xả đến cùng cực của một kiếp người đã nếm đủ mọi vinh nhục bể dâu, Lão khẽ nhấc ly rượu, nhấp một ngụm nhỏ, mặc cho dòng đời ngoài kia đang sôi sùng sục trôi qua mép bàn.
Người ta hay bảo, Paris là kinh đô của ánh sáng, của những kẻ tình si dắt tay nhau đi dưới hàng cây tiêu huyền trút lá vàng rực rỡ, của những bản nhạc accordéon dập dìu bên dòng sông Seine êm ả. Nhưng đó là Paris trong bưu thiếp, Paris trong mắt những kẻ lãng du ghé qua vài ba ngày rồi vội vã cất vào ký ức.
Còn với Lão – một gã trai phố cổ Hà Nội đã trót neo đời mình nơi xứ người ngót nghét bốn thập kỷ – Paris là một sinh thể chằng chịt những vết thương mỏi mệt, một cỗ máy khổng lồ đang oằn mình chuyển động trong cơn lốc xoáy của thời đại mới.
Hôm nay là một buổi chiều cuối thu.
Trời xám xịt như màu tàn thuốc lá Bastos mà thời trai trẻ ở Hà Nội lũ bạn Lão hay chuyền tay nhau rít trộm sau mái đình Yên Phụ, hay những đêm trăng ngồi chén tạc chén thù cạnh đường ray tàu điện Bờ Hồ – Yên Phụ, cùng nhâm nhi loại rượu cuốc lủi nút lá chuối cay xè cổ họng với đĩa lạc rang húng lìu thơm nức mũi.
Ngoài đại lộ Saint-Germain, không khí đặc quánh mùi khói cay xè của hơi cay và lốp xe cháy dở. Những người biểu tình áo vàng, áo đen đang gào thét phản đối chính sách tăng tuổi hưu, lạm phát và giá năng lượng tăng phi mã. Người nhập cư và dân Paris hòa vào làm một. Tiếng còi hụ của xe cảnh sát chống bạo động rú lên từng hồi thất thanh, xé toạc không gian bằng thứ âm thanh chát chúa, kim loại. Những tấm biển hiệu điện tử giật nháy liên hồi những dòng tin tức nóng bỏng về chiến sự, về khủng hoảng kinh tế toàn cầu, về làn sóng người tị nạn và những biến động khôn lường của thời cuộc. Giới trẻ Pháp mang gương mặt âu lo, cắm cúi lướt màn hình điện thoại thông minh, đôi mắt hoang hoải tìm kiếm một tương lai bấp bênh giữa kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo.
Một Paris cuồng nộ, ngột ngạt và bức bối đến nghẹt thở.
MÙI KHÓI PHỐ
Lão nâng ly vang đỏ Bordeaux lên ngang tầm mắt. Ánh sáng vàng vọt từ ngọn đèn chùm pha lê cổ rọi qua lớp thủy tinh, hắt lên mặt bàn gỗ sồi một vệt màu thẫm như màu máu của thời gian.
Trước mặt Lão là đĩa bít tết bò mềm mại phủ lớp sốt tiêu xanh óng ánh, bên cạnh là lát bánh mì baguette nướng giòn rụm tỏa hương bơ béo ngậy. Lão không vội. Ở cái tuổi chạm ngõ bảy mươi lăm – cái tuổi mà nhạc sĩ Trần Tiến, người bạn cùng thời cùng phố thuở nào từng gảy đàn nghêu ngao rằng "Mặt trời rồi cũng lặn, dòng sông rồi cũng trôi..." – Lão đã học được cách biến mỗi bữa ăn thành một nghi lễ nhỏ của sự tồn tại.
Lão cắt một miếng thịt nhỏ, nhai chậm rãi. Vị ngọt bùi của thịt bò, vị cay nồng nàn của tiêu rừng, xen lẫn vị chát dịu nhưng hậu vị ngọt sâu của ngụm rượu vang tan đều trên đầu lưỡi. Cảm giác ấm nóng lan tỏa xuống lồng ngực, như một thành trì kiên cố che chắn cho tâm hồn Lão trước cơn bão táp hỗn loạn đang gầm gào ngoài kia.
Sự đối nghịch ấy thật kỳ lạ. Bên ngoài là một xã hội phương Tây đang quay cuồng trong nỗi sợ hãi về sự thay đổi, những con người trẻ tuổi bị vắt kiệt bởi áp lực mưu sinh, sợ bị bỏ lại phía sau bởi những thuật toán vô cảm. Còn bên trong tấm kính này, Lão cô đơn một cách kiêu hãnh, thả hồn trôi dạt về những miền ký ức xa xăm.
Lão nhớ Hà Nội.
Nỗi nhớ ấy không ồn ào như tiếng còi xe cảnh sát ngoài kia, mà nó len lỏi, day dứt như giọt mưa ngâu rỉ rả rơi trên mái ngói rêu phong phố Hàng Than. Lão nhớ mùi hoa sữa nồng nặc đến nghẹt thở mỗi độ thu về trên đường Nguyễn Du. Nhớ mùi khói bếp củi mù mịt cay xè sống mũi trong căn nhà tập thể chật chội thời bao cấp, nơi mẹ Lão ngồi thổi lửa, tà áo nâu sờn rách vá chằng vá đụp nhưng ấm áp lạ kỳ. Nhớ tiếng leng keng của chuyến tàu điện sớm chạy qua bờ hồ Hoàn Kiếm, kéo theo cả một trời sương sớm bảng lảng phủ trên mặt nước biếc xanh.
Lão cùng thế hệ với nhạc sĩ Trần Tiến, lớn lên bằng tiếng bom gầm của những năm tháng chiến tranh khốc liệt, nuôi dưỡng tâm hồn bằng những giai điệu mộc mạc, ngang tàng mà thấm đẫm tình đời. Ngày ấy, hành trang của những chàng trai Hà Nội như Lão và Tiến chỉ có một chiếc đàn guitar thùng mộc mạc, một trái tim hừng hực lửa sống và những giấc mơ bay bổng vượt khỏi lũy tre làng.
Bất giác, trong đầu Lão vẳng lên câu hát da diết của người bạn cũ thuở nào:
"Ngày ấy, tôi như con chim lạc bay giữa trời...
Bay đi tìm một bờ bến, bay đi tìm một tình yêu...
Ôi, quê hương tôi nghèo xơ xác,
Hạt gạo cắn đôi, cọng rau bẻ nửa..."
Lão khẽ nhấp thêm một ngụm rượu, cay sè nơi cuống họng. Lão tự hỏi mình: Tuổi trẻ của Lão đã đi đâu?
Lão sinh ra và lớn lên ở một Hà Nội thời còn nồng nặc mùi thuốc súng và khói than tổ ong. Đó là những năm tháng mà tuổi thơ không đo bằng tập vở ô ly hay sữa hộp, mà đo bằng những đợt còi báo động rú lên từng hồi thắt ruột trên nóc Nhà hát Lớn, bằng những cái hố cá nhân tròn xoe dọc vỉa hè phủ đầy lá sấu rụng. Tuổi thiếu niên của Lão và đám bạn cùng phố trôi qua trên những nóc tàu điện leng keng gỉ sét chạy từ Bờ Hồ về tận Hà Đông, những đêm trăng đói rã ruột mà vẫn ôm đàn nghêu ngao vài khúc hát tự chế, chia nhau điếu thuốc lá quấn tay khét lẹt hay cắn đôi củ sắn lùi dính đầy tro than. Cái thời đói rạc dài, người ta gầy như que củi nhưng mắt ai cũng sáng quắc một thứ nhựa sống liều lĩnh, ngang tàng, sống chết như một canh bạc nhẹ bẫng.
Để rồi cơn gió thời cuộc đẩy đưa, Lão trôi dạt sang xứ người, hòa vào làn sóng những kiếp người nhập cư chui rúc vào đất Pháp. Ở nơi trời Tây xa xôi ấy có thứ gọi là “tự do”, và Lão như con thiêu thân lao đi theo tiếng gọi huyễn hoặc đó. Những năm ba mươi tuổi, ôm trọn khát vọng đổi đời, Lão dứt áo ra đi, mang theo một chiếc vali con con chứa đầy hoài bão tuổi trẻ và một trái tim run rẩy vì xa xứ. Lão từng ngây thơ đinh ninh rằng Paris sẽ là thiên đường rực rỡ, mảnh đất hứa để một kẻ lãng tử như Lão tha hồ vẫy vùng, làm nên những điều vĩ đại.
Nhưng thiên đường đâu chẳng thấy, chỉ thấy trước mắt là thế giới ngầm tăm tối của những thân phận không giấy tờ—những kẻ "sans-papiers" sống thoi thóp dưới các căn hầm ẩm thấp vùng ngoại ô Paris, chui rúc trong những xưởng may gia công mịt mù bụi vải hay ngụp lặn rửa bát thâu đêm suốt sáng trong những căn bếp nhà hàng nồng nặc mùi mỡ cháy khét lẹt. Họ giật thót tim mỗi bận thấy bóng dáng cảnh sát tuần tra thấp thoáng nơi cửa ga tàu điện ngầm, học cách bước đi thật nhanh, cúi đầu thật thấp, gọt tỉa dần lòng tự tôn cho đến khi mòn vẹt chỉ để đổi lấy vài đồng Franc rồi đồng Euro còm cõi chắt bóp gửi về quê nhà. Bốn mươi năm trôi qua nhanh như một cái chớp mắt tàn nhẫn của tạo hóa, Lão bị cuốn phăng vào guồng quay cơm áo gạo tiền khốc liệt. Lão làm đủ thứ nghề: từ phụ bếp ngột ngạt dưới tầng hầm, phu quét dọn, rồi chắt chiu mở được một quầy tạp hóa nhỏ gom từng đồng xu lẻ.
Thật ra "Lão" chẳng phải tên cúng cơm. "Lão" là cái danh xưng bắt nguồn từ bà vợ gã, ban đầu có thêm chữ "chồng" tót tót gắn ở phía sau, sau này buôn bán tất bật, lời ăn tiếng nói cũng rụng rơi bớt, bèn vứt luôn chữ sau chỉ trơ trọi độc chữ "Lão". Nghe riết rồi tai cũng nhờn, ban đầu gã thấy cái tên nghe cồm cộm, sau gã nghe thấy phong trần mà tưng tửng, có chút ngậm ngùi, có chút phảng phất thời gian, bèn nhận luôn cho mình cái tên Lão.
Lão nghĩa là già. Thật ra, Lão chẳng cần đợi đến lúc nhìn thấy mấy nếp nhăn xô lệch hay chòm râu lốm đốm hoa râm trong gương mới biết mình đã già. Sự già đi của Lão đã được dự báo chính xác qua từng cột mốc nơi cái miệng của vợ Lão. Cứ theo năm tháng dài dằng dặc, mụ chỉ việc thay đổi tiền tố phía trước là lập tức đẻ ra một danh xưng mới cho đời Lão: thuở mới cưới còn ngọt nhạt, e ấp; ít năm sau vất vả mưu sinh thì hóa thành "thằng chồng"; khi bắt đầu cằn cằn, chướng mắt thì nâng cấp lên "tên chồng"; và rồi đến lúc nhan sắc tàn phai, sức cùng lực kiệt, mọi yêu thương lãng mạn đều bị cơm áo gạo tiền nghiền nát, thì tiền tố biến thành "lão", rồi rụng luôn chữ sau, chỉ còn trơ trọi một tiếng gọi cộc lốc: "Lão!".
Đứng trước tấm gương nhà tắm mờ hơi nước, thi thoảng Lão cũng lờ mờ ngửi thấy mùi vị của thời gian đang phả lên da thịt mình. Nhưng phần lớn những ngày khác, trong cái sự cố chấp muôn thuở của cánh đàn ông, Lão vẫn đinh ninh rằng thời gian có vụt qua vùn vụt thì mặc xác nó, còn Lão thì vẫn đứng nguyên một chỗ—hiên ngang và bất biến. Trong tâm tưởng, Lão thấy mình vẫn sung mãn chán. Đời người như một thân tre, Lão cứ ngỡ mình chỉ vừa bước qua từng "đốt" thăng trầm, rồi mỗi lần nghe một khớp xương kêu rắc hay bờ vai mỏi nhừ sau một ca bưng bê, Lão lại tặc lưỡi tự trấn an: "Vẫn ổn, nhằm nhò gì!".
Thế nhưng, cái thân xác này lại là một kẻ phản bội đê tiện. Lão nhớ hoài cái thời thanh niên trai tráng hừng hực sức sống ở Hà Nội, cái thời chẳng cần thuốc bổ, chẳng cần sơn hào hải vị hay tẩm bổ đủ thứ thực phẩm chức năng đắt đỏ như mụ vợ Lão bây giờ suốt ngày lích kích bày ra cả rổ thuốc. Ngày ấy, ăn bát cơm độn bo bo chấm nước mắm mặn chát mà gân cốt vẫn cuồn cuộn, đêm về vẫn hùng hục "làm vài cái" ngọt xớt, thở phì phò trong thỏa thê mà sáng hôm sau vẫn nhảy tàu điện đi làm phơi phới. Còn giờ đây, nhìn vào cái bóng trong gương, dù trong đầu ngọn lửa dục vọng và sự tự tôn đàn ông vẫn ngùn ngụt đòi "vài cái" mỗi đêm, thì cái lưng còng và hai đầu gối mỏi nhừ lại cay đắng nhắc Lão rằng: cái thời oanh liệt ấy đã trôi tuột qua kẽ tay tự thuở nào.
Giữa những ngày tháng cơ cực nơi xứ người, Lão gặp và kết hôn với một người phụ nữ cũng mang phận nhập cư trôi dạt như mình. Hai tâm hồn rách nát, cô độc nơi đất khách nương tựa vào nhau, chắp vá nên một mái ấm để vơi bớt cái rét mướt mùa đông châu Âu. Thế nhưng, đời người chẳng có câu chuyện cổ tích nào êm đềm mãi. Khi cuộc sống dần dà khấm khá hơn, người đàn bà ấy cũng đổi thay theo năm tháng. Bị cuốn vào nếp sống phương Tây với tôn chỉ tự do cá nhân tuyệt đối, sự cam chịu, dịu dàng thuở cơ hàn nhường chỗ cho thói thực dụng, cằn nhằn và những đòi hỏi vô tận.
Lũ trẻ lần lượt chào đời, mang theo tiếng khóc oe oe làm rộn rã căn phòng chật chội. Ai rồi cũng tạ từ, cha mẹ và những người thân yêu ruột thịt nơi quê nhà Hà Nội cũng lần lượt buông tay rời bỏ cõi trần. Lão ở cách nửa vòng trái đất, chỉ biết nuốt nước mắt vào trong, thắp nén nhang muộn màng trước khung cửa sổ hướng về phương Đông trong những đêm dài thức trắng.
Rồi đàn con của Lão lớn tướng, ăn bơ sữa, nói tiếng bản xứ trơn tru hơn tiếng mẹ đẻ. Đủ lông đủ cánh, chúng lần lượt xách ba lô bước ra khỏi căn nhà, chẳng thèm ngoái đầu nhìn lại. Chúng gọi sự rời bỏ ấy là "tự do", là tuyên ngôn của kẻ trưởng thành biết tự lập theo chuẩn mực văn minh phương Tây. Căn nhà nhỏ nhìn ra dòng sông Seine bỗng chốc trở nên rộng toác, trống trải đến trơ trọi, chỉ còn lại tiếng tích tắc khô khốc của chiếc đồng hồ quả lắc.
Ngồi giữa bốn bức tường quạnh quẽ, Lão lại thèm thuồng hồi tưởng về tuổi già nơi phố cũ Hà Nội—nơi những căn nhà ba bốn thế hệ cùng chen chúc trong một ngõ sâu, chật chội đấy nhưng ấm sực hơi người; nơi những ông lão bà lão sáng dắt cháu đi ăn bát phở nóng đầu ngõ, chiều ngồi đánh cờ bên bờ hồ Hoàn Kiếm rợp bóng liễu rủ, con cháu đi đâu tối đến cũng quây quần bên mâm cơm nóng hổi.
Lão đã có tiền, có căn hộ tiện nghi, có tấm hộ chiếu quyền lực của một quốc gia văn minh hàng đầu thế giới. Nhưng đổi lại, Lão được gì?
Ngoài kia, một quả pháo sáng bừng lên trong đám đông biểu tình, ánh lửa đỏ rực phản chiếu qua cửa kính, soi rõ những nếp nhăn hằn sâu trên khóe mắt Lão.
MÙI CỦA THỜI GIAN
Rời khỏi quán rượu khi trời đã sập tối, Lão khoác chặt chiếc áo măng-tô dạ màu tro, chầm chậm bước trên vỉa hè ướt sũng sau cơn mưa bụi. Những chiếc lá tiêu huyền dán chặt vào mặt đường bóng loáng như những dấu vết hoen rỉ của mùa thu.
Về đến căn hộ nhỏ ở quận 13, nơi được mệnh danh là khu phố châu Á giữa lòng Paris, Lão bật công tắc điện. Ánh sáng vàng ấm áp tràn ngập căn phòng tĩnh mịch. Không gian im ắng đến mức Lão nghe rõ mồn một tiếng tích tắc đều đặn, lạnh lùng của chiếc đồng hồ quả lắc gắn trên tường.
Lão bước vào phòng tắm, rửa tay dưới vòi nước ấm. Vô tình, Lão ngẩng đầu lên và bắt gặp ánh mắt của chính mình trong tấm gương tráng bạc lớn.
Lão sững sờ. Đã bao lâu rồi Lão không thực sự nhìn sâu vào bên trong mình như thế này?
Trong gương là hình ảnh một ông già tóc đã bạc trắng như cước, lơ thơ vài sợi buông lơi trên vầng trán gồ ghề đầy những rãnh sâu như luống cày mùa cạn. Đôi mắt từng một thời sáng rực, ngạo nghễ nhìn đời, giờ đây trĩu nặng những vết chân chim xô lệch, con ngươi hơi đục đi vì bụi thời gian và những đêm dài thao thức. Gò má hóp lại, làn da đồi mồi lấm tấm những đốm nâu của tuổi tác.
Lão đưa bàn tay thô ráp, chai sần lên chạm vào mặt gương. Ngón tay run run lần theo từng nếp nhăn. Giác quan của Lão bỗng trở nên nhạy bén đến kỳ lạ. Lão ngửi thấy... một mùi hương phảng phất trong không khí.
Đó là "mùi già".
Một mùi hương đặc trưng, ngai ngái, khô khốc như mùi của những cuốn sách cũ để lâu ngày trong gác xép ẩm mốc, mùi của vôi vữa rạn nứt, mùi của một cỗ máy đã cạn kiệt dầu mỡ bôi trơn sau bao năm tháng vận hành miệt mài. Cái mùi ấy không thể tẩy sạch bằng bất kỳ loại xà phòng thơm đắt tiền nào của Pháp. Hương hoa của dầu thơm lại là một sự dối trá được che đậy dấu triện của thời gian đóng lên thân xác Lão, báo hiệu rằng mùa đông của cuộc đời đã gõ cửa.
Lão khẽ rùng mình khi nhớ lại ánh mắt của cô nhân viên thu ngân siêu thị Carrefour sáng nay. Khi Lão lúng túng bấm nhầm mã thẻ ngân hàng trên chiếc máy POS hiện đại, cô gái trẻ người Pháp da trắng, môi thoa son đỏ chót đã khẽ nhíu mày, buông một tiếng thở dài kín đáo nhưng đủ để Lão nghe thấy. Ánh mắt cô nhìn Lão không hẳn là khinh miệt, mà là sự thương hại pha lẫn mất kiên nhẫn dành cho một sinh vật thuộc về thế kỷ trước, một kẻ lóng ngóng, chậm chạp đang làm nghẽn lại hàng dài đứng đợi ở phía sau.
Cả trên chuyến tàu điện ngầm Métro tuyến số 6 chiều qua nữa. Khi Lão bước vào toa tàu, những cô cậu thanh niên ngoại quốc đang đeo tai nghe chống ồn, chìm đắm trong thế giới TikTok lập tức liếc nhìn Lão rồi vội vã nhường ghế với một sự lịch thiệp xa cách, như thể Lão là một món đồ gốm sứ mỏng manh dễ vỡ cần được đặt cẩn thận vào góc.
Lão điếng người. Lão không sợ cái chết, bởi một kẻ từng nếm qua bom đạn thời trai trẻ như Lão thì cái chết chỉ là một giấc ngủ dài không mộng mị. Điều Lão sợ nhất, cay đắng nhất, chính là cảm giác mình đang trở nên vô dụng.
Ở cái đất nước này, nơi mọi thứ đều được số hóa, chuẩn hóa và tối ưu hóa đến mức nghẹt thở, những người già như Lão giống như những toa tàu cũ kỹ bị tháo rời, nằm trơ trọi bên lề đường ray bóng loáng. Con cái Lão – hai đứa con sinh ra và lớn lên trên đất Pháp – đã có gia đình riêng, nói tiếng Pháp nhanh hơn tiếng Việt, suy nghĩ theo lối thực dụng phương Tây. Chúng bận rộn với những cuộc họp trực tuyến, những kỳ nghỉ dưỡng xa hoa, thỉnh thoảng ghé qua thăm Lão chừng ba mươi phút vào chiều Chủ nhật, mang theo giỏ trái cây nhập khẩu cùng những lời hỏi han tròn trịa nhưng thiếu vắng hơi ấm của sự gắn kết ruột thịt.
Lão nhớ đến một câu hát của thế hệ trẻ bây giờ mà đứa cháu nội từng bật nghe loáng thoáng trên xe hơi, một giai điệu indie mộc mạc của người trẻ Việt Nam thời hiện đại:
"Ta sống trong một thế giới quá nhanh,
Đến nỗi chẳng kịp nhìn thấy nhau chậm lại...
Cứ ngỡ mình đi thật xa là đến bến bờ,
Ai ngờ lại lạc lối giữa những ước mơ..."
Lão bật cười chua chát. Đấy là cái giá của tự do ư?
Lão tắt đèn phòng tắm, bước ra ban công. Gió thu từ sông Seine thổi thốc vào mặt, lạnh buốt.
Dưới ánh đèn đường cao áp, Paris vẫn sáng rực rỡ, nhưng trong mắt Lão, thành phố này không thuộc về Lão. Nó chưa bao giờ thực sự thuộc về Lão, dù Lão đã dành hơn nửa đời người để cống hiến, trả thuế và hòa nhập vào nó. Nơi này là một trạm dừng chân quá dài, chứ không phải là quê hương.
Trong tâm khảm Lão, hình ảnh Hà Nội lại bùng lên như một ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn đang lạnh giá.
Lão nhớ những buổi sớm tinh mơ ở hồ Trúc Bạch, nơi những cụ già mặc đồ ngủ lụa giản dị cùng nhau tập dưỡng sinh, rồi kéo nhau vào quán phở vỉa hè bốc khói nghi ngút. Ở đó, người ta không gọi nhau bằng danh xưng xa lạ, mà gọi bằng "ông giáo", "bác tổ trưởng", "chú thương binh". Ở đó, tuổi già không đồng nghĩa với sự vô dụng, mà là sự tích lũy của vốn sống, là chỗ dựa tinh thần cho con cháu, là chiếc bóng râm rợp mát che chở cho cả một gia đình.
Lão nhớ cái cảm giác được ngồi quán nước chè chén đầu ngõ, nhấp ngụm chè đắng chát rồi ngọt lịm cổ họng, rít một hơi thuốc lào kêu giòn tan như pháo tép, rồi bàn luận chuyện thế giới với mấy ông bạn già hàng xóm. Chẳng ai phán xét ai, chẳng ai thở dài vì ai đó lóng ngóng. Ở đó có tình người, có cái nghĩa xóm giềng "tắt lửa tối đèn có nhau" mà không một xã hội văn minh nào có thể mua được bằng tiền.
"Con sáo sang sông, lội sông tìm ai”
Lão thèm được đánh mất thứ tự do này.
Cái thứ tự do quái gở của một xã hội văn minh đến mức lạnh tanh này, nơi mọi thứ tình cảm đều có thể quy đổi thành một gói dịch vụ phúc lợi xã hội. Ở đây, tự do của tuổi già là hằng ngày ngồi trơ trọi trong bốn bức tường ngột ngạt, chờ tiếng chuông cửa reo vang đúng từng tích tắc của nhân viên dịch vụ trợ giúp tại nhà (aide à domicile hay auxiliaire de vie).
Người trợ giúp đến đúng giờ như một cỗ máy lập trình sẵn: đúng tám giờ sáng bấm chuông, mười lăm phút kiểm tra huyết áp, nửa tiếng lau người, thay ga giường, rót sẵn thuốc vào chiếc hộp chia ngăn theo ngày rồi hấp tấp ký vào phiếu chấm công để chạy sang ca trực tiếp theo. Lũ trẻ con Lão ở riêng gọi đó là tự do—chúng an tâm vì đã đóng bảo hiểm, chi trả dịch vụ chu đáo để cha già được "tự do sống cuộc đời của mình" mà không bị con cái làm phiền.
Nhưng Lão thèm được tước đoạt thứ tự do cơ học, trơ khấc ấy đến phát điên!
Lão thèm được quay về cái thời bị "mất tự do" trong tình thân ruột thịt ở Hà Nội. Thèm cảm giác sáng sớm bị tiếng í ới của đứa cháu nội đập cửa lôi dậy đòi ông dắt đi ăn phở tái lăn, thèm bị bà vợ cằn nhằn nhắc mang áo ấm kẻo gió mùa đông bắc về, thèm cái cảnh chen chúc quây quần trong bữa cơm chiều chật ních tiếng cười nói ồn ã, dẫu có va quệt, có vướng bận, có mất hết thì giờ riêng tư nhưng ấm sực hơi người. Một kiếp người đi gần hết đời mới ngộ ra: tự do tột cùng nơi đất khách hóa ra chỉ là cái tên mỹ miều của sự cô độc đến tận xương tủy.
Và trong đầu Lão, một giai điệu quen thuộc, mộc mạc và tha thiết của người bạn cùng thời lại vang lên:
“Người nghệ sĩ, lang thang hoài trên phố
Bỗng thấy mình chẳng nhớ nổi một con đường “
Lão nắm chặt lan can ban công. Hai giọt nước mắt già nua, ấm nóng chầm chậm lăn qua rãnh nhăn trên má, rơi xuống mặt sàn đá cẩm thạch lạnh ngắt. Lão chẳng hiệu sao lão lại còn nước mắt để tuôn trên thân thể khô ráp này.
Một quyết định bất ngờ nhưng dứt khoát lóe lên trong đầu Lão.
Giờ là lúc Lão cần tìm về nơi Lão được sinh ra, được yêu thương và được thuộc về.
Lão quay vào phòng, nhấc chiếc điện thoại bàn lên. Đôi tay gầy guộc của Lão không còn run rẩy nữa. Lão bấm số của một người em họ đang sống trong căn nhà cổ ở phố Hàng Bè, Hà Nội.
Tiếng chuông reo vang qua nửa vòng trái đất. Rồi một giọng nói trầm ấm, đậm đặc chất giọng Hà Thành vang lên ở đầu dây bên kia:
– "A lô, anh đấy à? Bên ấy đang lạnh lắm phải không anh?"
Cổ họng Lão nghẹn ứ một giây, nhưng rồi khóe môi Lão giãn ra thành một nụ cười rạng rỡ nhất trong suốt bốn mươi năm qua. Giọng Lão cất lên, nhẹ bẫng và thanh thản như cánh chim tìm thấy tổ:
– "Chú Thành đấy à... Ừ, bên này lạnh lắm. Chú chuẩn bị cho anh một góc gác xép nhé. Đầu tháng sau, anh về hẳn. Về để ăn với chú bát phở bò gầu giòn, rồi cùng nhau nghe Trần Tiến hát..."
BÌNH AN
Sáng hôm sau, Paris thức giấc sau cơn bão táp của cuộc biểu tình đêm qua. Những người công nhân vệ sinh môi trường đang dọn dẹp những mảnh kính vỡ và tàn tro trên đại lộ Saint-Germain. Ánh nắng ban mai hiếm hoi của mùa thu rọi xuống, dát một lớp vàng mỏng manh lên những mái ngói xám cổ kính.
Lão thức dậy sớm hơn thường lệ. Lão không còn cảm thấy cái mệt mỏi rệu rã của "mùi già" đè nặng lên cơ thể nữa. Bước chân Lão thoăn thoắt, nhẹ nhàng khi với tay lấy chiếc vali da cũ kỹ trên nóc tủ xuống lau sạch lớp bụi mờ.
Lão kéo rèm cửa sổ, hít một hơi thật sâu làn gió thu man mác.
Ngoài kia, dòng sông Seine vẫn lững lờ trôi, nhưng trong tim Lão, dòng nước đỏ nặng phù sa của sông Hồng đã bắt đầu cuộn sóng, vẫy gọi người con lưu lạc trở về với đất mẹ thân thương. Lão thèm đánh mất “tự do”.
“Mẹ ơi, con đã về đây với mẹ
Sau bao năm bôn ba nơi góc biển chân trời...
Cho con xin một bờ vai ấm áp,
Để con khóc như ngày thơ dại..."
We still keep the breath of the milkwood bloom,
A deserted lane where the soft rain whispers,
Someone waiting for someone, hair spilling over gentle shoulders.”
AN AUTUMN CORNER CAFE
Outside the soot-streaked tempered glass, Paris convulsed like a wild beast seized by the fever of the times.
Metal struck metal against corrugated steel shutters with a harsh, relentless clatter like a roll of war drums. A contingent of youths draped in black masks, their bloodshot eyes laced with fury and unrest, roared slogans of resistance that tore through the evening haze. A cobblestone ripped from the sidewalk shot through the air and slammed into the plate-glass window of a luxury boutique across the street—shattering glass rained down with the freezing crunch of hail. Seconds later, a homemade petrol bomb flared up violently, licking bright storefront signs and exhaling a reeking stench of burnt rubber mingled with suffocating tear gas. Terrified pedestrians scattered in panic; boot heels pounded frantic rhythms on the cobbles, mothers hurried weeping children along, and shopkeepers scrambled to slam down shutters, sliding deadbolts shut to flee the wave of chaos. The entire street drowned in the disorientation of an adrift younger generation, in the upheaval of a society groaning and fracturing before unpredictable changes.
Yet, just outside that small cafe corner, mere feet away—where the waiter and the last few patrons had slipped out the back door in flight—the Old Man still sat.
Utterly alone. Silent as a log of driftwood sunken for a thousand years beneath a riverbed.
Before him, a gilt-edged porcelain cup still sent up a thin wisp of steam carrying the deep aroma of rustic roasted coffee, calmly weaving into the hushed interior. Beside it, a glass of Bordeaux wine—deep red as twilight’s blood—remained half-full. He leaned back against the worn brown leather seat, fingers lightly loosely laced in his lap, his gaze as placid as the surface of West Lake on a windless dawn, peering slowly through the steam-fogged glass.
Glowing embers drifted past the windowpanes, mirroring in his eyes merely as the flickering fireflies of some distant memory. The screams, the wailing sirens outside seemed halted at the threshold of the glass, unable to brush the hem of his weathered grey wool overcoat. Between the fury of youth screaming to overturn the world on one side, and the absolute relinquishment of a life that had tasted every rise and fall on the other, the Old Man lifted his glass and took a slow sip, letting the boiling currents of life wash harmlessly past his table's edge.
People often say Paris is the city of light, of lovesick couples walking hand in hand under plane trees shedding golden leaves, of accordion melodies swaying softly beside the Seine. But that is the Paris of postcards, the Paris in the eyes of travelers passing through for a brief few days before tucking it hastily into memory.
To the Old Man—a boy from Hanoi’s Old Quarter who had anchored his life in exile for nearly four decades—Paris was a living body crisscrossed with weary scars, a colossal machine groaning in the vortex of a new era.
Today was a late autumn afternoon.
The sky hung dull grey, the exact hue of Bastos cigarette ash that, in his youth in Hanoi, his circle of friends used to pass around behind the eaves of Yen Phu communal house, or during moonlit nights sharing drinks beside the tram tracks linking Bo Ho and Yen Phu, nursing fiery homemade moonshine sealed with banana leaves that seared the throat alongside a fragrant dish of five-spice roasted peanuts.
Along Boulevard Saint-Germain, the air hung thick with the stinging smoke of tear gas and smoldering tires. Protesters in yellow and black vests shouted against the rising retirement age, soaring inflation, and skyrocketing energy prices. Immigrants and Parisians blended into a single mass. Riot police sirens wailed in sharp, mechanical bursts, cleaving the air. Digital billboards flashed relentless breaking tickers on armed conflicts, global economic crises, waves of refugees, and unpredictable geopolitical tides. French youths wore anxious faces, heads bowed over glowing smartphone screens, their searching eyes casting about for an uncertain future suspended between the digital age and artificial intelligence.
A Paris furious, stifling, and breathless.
THE SCENT OF STREET SMOKE
The Old Man raised his glass of Bordeaux red wine to eye level. Pale amber light from an antique crystal chandelier refracted through the glass, casting onto the oak tabletop a stain as dark as the blood of time.
Before him lay a tender beefsteak coated in glistening green peppercorn sauce, flanked by a crusty slice of toasted baguette exhaling rich buttery warmth. He was in no rush. Nearing seventy-five—the age when his contemporary from back home, the songwriter Tran Tien, used to strum his guitar and chant, “The sun will eventually set, the river will eventually flow...”—he had learned to turn every meal into a quiet ritual of existence.
He carved a small bite of meat and chewed slowly. The savory sweetness of the beef, the fragrant heat of crushed peppercorns, intertwined with the wine's gentle tannins and deep finish, melted across his palate. A soothing warmth seeped down into his chest, like a rampart shielding his soul from the turmoil howling outside.
The contrast was striking. Outside spun a Western society dizzy with anxiety over change, where the young were drained dry by the grind, haunted by the dread of being left behind by unfeeling algorithms. Inside this glass sanctuary, he sat in proud isolation, casting his soul adrift toward distant shores of remembrance.
He missed Hanoi.
That yearning did not blare like the police sirens out on the avenue; it crept in, gnawing softly like seasonal rains pattering over the moss-grown tile roofs of Hang Than Street. He remembered the heavy, intoxicating sweetness of milkwood blossoms hanging thick each autumn along Nguyen Du Street. He remembered the nose-stinging smoke of wood fires inside the cramped communal living quarters of the subsidy era, where his mother crouched blowing on embers, her faded, patched brown tunic radiating an improbable warmth. He remembered the early morning clang of the tram rounding Hoan Kiem Lake, trailing a veil of dawn mist across the emerald water.
Belonging to the generation of Tran Tien, he had grown up amidst the roar of bombs during bitter war years, feeding his soul on raw, defiant melodies steeped in earthly grit. Back then, a Hanoi lad like him or Tien carried little more than an acoustic wooden guitar, an eager heart burning with vitality, and dreams soaring far past the village bamboo groves.
Involuntarily, the poignant lyric of his old contemporary whispered in his mind:
“Back then, I was like a stray bird adrift in the sky...
Flying in search of a shore, flying in search of love...
Oh, my poor, threadbare homeland,
Where a grain of rice was bitten in two, a stalk of greens shared in half...”
He took another sip of wine, a sharp burning in his throat. He asked himself: Where has my youth gone?
He had been born and raised in a Hanoi still reeking of gunpowder and the fumes of honeycomb coal briquettes. Those were years when childhood was not measured in neat notebooks or cartons of milk, but by gut-wrenching air-raid sirens echoing atop the Opera House roof, and round personal bomb shelters dotting sidewalks buried beneath fallen sấu leaves. His youth and that of his neighborhood peers drifted across the rusting roofs of trams trundling from Bo Ho down to Ha Dong, on moonlit nights starving hollow yet still strumming homemade chords, sharing harsh hand-rolled smokes or snapping in half a roasted cassava root covered in grey ash. That era was long and lean; people were starved to bone, yet everyone’s eyes burned with a reckless, untamable vitality, treating life and death as a light toss of the dice.
Then the winds of circumstance shifted, and he was swept to foreign soil, merging into the clandestine waves of undocumented immigrants slipping into France. Out there in the West lay that promised thing called “freedom,” and like a moth to a flame, he had chased its phantom call. In his thirties, consumed by the thirst to change his destiny, he departed, carrying a modest suitcase filled with youthful ambition and a heart trembling with displacement. Naively, he believed Paris would be a dazzling haven, a promised land where a wanderer like him could spread his wings and achieve greatness.
Yet no paradise awaited—only the dim underbelly of undocumented souls: the sans-papiers scraping by in damp suburban basements, huddled in garment sweatshops choked with lint, or washing dishes till the break of dawn in restaurant kitchens thick with the stench of charred grease. Their hearts skipped beats at the sight of police patrols near metro exits; they learned to walk briskly, bow their heads low, grinding away their pride until it wore paper-thin, all to squeeze out a few francs, then euros, to send back to their families. Forty years vanished in a ruthless blink of fate, and he was swept helplessly along by the relentless mill of daily bread. He worked every trade: from suffocating basement prep cook to janitor, until finally saving enough to open a modest corner grocery collecting small coins.
Truth be told, “The Old Man” was never his proper name. It began with his wife, who originally tacked on the word "husband" behind it. Over time, buried under the rush of daily trade, everyday words fell away until only the lone word “Lão” remained. Hearing it so often dulled his ears; at first it sounded coarse, then rustic and nonchalant, tinged with a touch of melancholy and the patina of time, until he simply adopted the moniker as his own.
“Lão” meant old. In truth, he never needed to wait for crooked wrinkles or a salt-and-pepper beard in the mirror to realize his age. His aging had been foretold through exact linguistic markers from his wife’s lips. Through the long years, she merely swapped the prefix to christen him with a new title: in early marriage she was sweet and demure; a few years into hard labor he became “that husband”; when irritation set in, he was promoted to “that guy of a husband”; and when youth faded, strength failed, and all romantic tenderness was crushed by domestic expenses, the prefix shifted to “old man,” before shedding the rest entirely, leaving only the curt call: “Lão!”
Standing before the steam-clouded bathroom mirror, he would occasionally catch the faint scent of time clinging to his skin. Yet on most days, clinging to that perennial obstinacy of men, he convinced himself that time might hurtle by, but he remained still—upright and unchanging. In his mind, he felt vigor still ran deep. A human life was like a stalk of bamboo: he imagined he had merely crossed a few knots of hardship, and whenever a joint popped or his shoulders grew heavy after a shift, he would reassure himself with a click of his tongue: “Still fine, nothing to it!”
Yet the flesh proved a treacherous betrayer. He constantly recalled the strapping lad brimming with raw strength back in Hanoi, an era that needed no tonics, no delicacies, nor the endless assortment of expensive supplements his wife now cluttered in baskets across the counter. Back then, choking down broken grain seasoned with salty fish sauce, his muscles still rippled; nights saw him robustly perform his marital duties with ease, breathing heavily in sweet release, only to leap onto the morning tram fresh as a breeze. Now, facing his reflection, though the ember of desire and masculine pride still flared within, his bowed back and weary knees bitterly reminded him that those glory days had slipped clean through his fingers long ago.
During those arduous early years in a foreign land, he met and wed a woman sharing his wandering immigrant plight. Two fractured, lonely souls found shelter together, stitching together a hearth to blunt the bite of European winters. Yet no fairy tale stays serene forever. As life grew marginally easier, the woman changed with the passage of time. Swayed by Western norms of absolute individualism, her early submissiveness and gentle patience gave way to pragmatism, nagging, and endless demands.
Children arrived one after another, their wails enlivening the cramped flat. But all must eventually bid farewell: his parents and kin back in Hanoi slipped away from the world one by one. Half a world apart, he could only swallow his tears, lighting belated incense sticks before the eastern window through sleepless nights.
Then his brood grew tall, fed on butter and milk, speaking the local tongue more fluently than Vietnamese. Fledged and flight-ready, they slung backpacks over their shoulders and walked out the door without looking back. They termed their departure “freedom,” a declaration of adulthood defined by Western standards of self-reliance. The small apartment overlooking the Seine suddenly stretched cavernous and hollow, filled only by the dry, rhythmic ticking of the pendulum clock.
Sitting between four bare walls, he craved memories of old age in Hanoi’s ancient lanes—where three or four generations clustered in deep alleys, cramped yet radiating human warmth; where grandparents took little ones for hot pho in the morning and played chess by the willows of Hoan Kiem Lake at dusk, and wherever the young wandered, they gathered around a steaming hearth come evening.
He had gathered wealth, a comfortable home, and the powerful passport of a first-world nation. But in return, what did he truly have?
Outside, a flare lit up within the protesting crowd; its red glare danced across the windowpane, illuminating the deep furrows etched at the corners of his eyes.
THE SCENT OF TIME
Departing the cafe as night fell, the Old Man bundled tightly into his ash-grey overcoat, stepping slowly onto sidewalks slick with autumn drizzle. Wet plane leaves clung flat to the gleaming pavement like rusted seals left by the season.
Returning to his small flat in the 13th arrondissement—the Asian quarter in the heart of Paris—he flipped the switch. Warm amber light filled the quiet room. The stillness was so total he could plainly hear the steady, indifferent ticking of the pendulum clock on the wall.
He went into the bathroom to wash his hands under warm water. Looking up inadvertently, his eyes met their own reflection in the large silvered mirror.
He froze. How long had it been since he had truly looked into himself like this?
In the glass stood an old man whose hair had turned white as bleached hemp, a few stray strands hanging over a furrowed forehead lined with deep grooves like dry-season plow tracks. Eyes that once burned with defiance now sagged under crowded crow's feet, the irises clouded by the dust of time and long, restless nights. His cheeks had sunken, his skin mottled with brown liver spots.
He raised a rough, calloused hand to touch the glass, fingers trembling as they traced each wrinkle. His senses sharpened to an uncanny degree. He caught... a faint scent lingering in the air.
The scent of old age.
A distinct, musty, dry fragrance like antique books kept too long in a damp attic, the scent of cracked plaster, of an engine drained of oil after decades of relentless grinding. It was a scent no expensive French soap could wash clean. The floral notes of cologne were merely a veil over the seal that time had branded into his flesh, warning that the winter of his life was knocking at the door.
A shiver ran through him as he recalled the cashier at the Carrefour supermarket that morning. When he fumbled the PIN code on the modern POS machine, the young French girl, her lips painted bright red, had frowned slightly and let slip a discreet sigh—yet loud enough for him to catch. Her gaze was not quite scorn, but pity mixed with impatience for a relic of the previous century, a clumsy soul stalling the long line waiting behind.
And on the Metro Line 6 train yesterday afternoon: as he stepped into the carriage, foreign youths with noise-canceling headphones, lost in TikTok feeds, glanced at him and quickly offered their seats with detached courtesy, as if he were a fragile piece of porcelain best tucked safely into a corner.
He felt stunned. He did not fear death; for a man who had weathered bombs in his youth, death was merely a long, dreamless sleep. What he feared most, what cut him most bitterly, was the gnawing sense of becoming useless.
In this land where everything was digitized, standardized, and optimized to the point of suffocation, elders like him were like decommissioned train cars sitting abandoned beside gleaming tracks. His children—born and raised on French soil—had their own lives, spoke French faster than Vietnamese, and thought with Western pragmatism. Busy with virtual meetings and lavish holidays, they dropped by for thirty minutes on Sunday afternoons, bearing baskets of imported fruit and polished inquiries barren of kinship's true warmth.
He recalled a lyric from today's youth that his grandson had played in the car, an indie melody of modern Vietnamese youth:
“We live in a world moving too fast,
Too fast to see one another slow down...
Thinking that traveling far would bring us to shore,
Only to lose our way among our own dreams...”
He laughed bitterly. Is this the price of freedom?
He switched off the bathroom light and stepped onto the balcony. The autumn breeze from the Seine blew cold against his face.
Under streetlights, Paris shone brilliant, yet in his eyes, the city did not belong to him. It had never truly belonged to him, though he had spent over half his life toiling, paying taxes, and assimilating into its fabric. This place was merely an overlong transit stop, never a homeland.
In the recesses of his soul, Hanoi flared like an ember warming his chilled spirit.
He remembered crisp dawns around Truc Bach Lake, where elderly folks in simple silk pyjamas practiced tai chi together before gathering at sidewalk stalls steaming with fresh pho. There, people were not addressed by cold titles, but called “Teacher,” “Neighborhood Chief,” or “Veteran.” There, age did not mean uselessness; it meant gathered wisdom, an anchor for family, a cool canopy sheltering generations.
He missed sitting at the corner tea stall, sipping bitter green tea that left sweetness in the throat, taking a drag of rustic tobacco that crackled like firecrackers, and debating world affairs with old neighbors. No one judged; no one sighed at someone's slowness. There lay human warmth, the neighborly bonds where doors stayed open in darkness and joy—bonds no civilized society could ever buy with coin.
“The myna crosses the river, wading to find whom?”
He yearned to lose this freedom.
This bizarre freedom of a society civilized to the point of sterility, where every tender affection was converted into a municipal social welfare package. Here, the freedom of old age meant sitting isolated within four stifling walls, waiting for the punctual chime of the home caregiver (aide à domicile or auxiliaire de vie).
The helper arrived on schedule like a programmed automaton: eight in the morning sharp at the doorbell, fifteen minutes to log blood pressure, half an hour to wash him and change the linens, pills sorted into daily pillboxes, followed by a hurried scribble on the timesheet to rush to the next shift. His children, living apart, called this freedom—content that their insurance and fees allowed their aging father to “freely live his own life” without burdening his kin.
Yet he craved to be stripped of this sterile, mechanical freedom to the point of desperation!
He yearned to return to that era of being “unfree” within the warmth of blood kin in Hanoi. He craved being woken early by his grandson banging on the door to drag him out for stir-fried beef pho, craved hearing his wife nag him to bundle up before the northeast monsoon blew in, craved the squeeze of evening dinners noisy with laughter—where cramped space and shared chores cost privacy, yet radiated the warmth of living breath. Walking near the end of a lifetime, he finally understood: absolute freedom on foreign soil was merely the ornate name for loneliness cut down to the marrow.
And in his mind, that familiar, rustic, plaintive melody of his old peer echoed once more:
“The artist wanders endlessly through the streets,
Suddenly realizing he cannot recall a single road...”
He gripped the balcony railing. Two warm tears rolled down the weathered furrows of his cheeks, falling upon the cold stone floor. He could scarcely fathom how tears still welled within this desiccated frame.
A sudden, resolute decision took root in his mind.
It was time to return to where he was born, where he was loved, and where he truly belonged.
He stepped inside and lifted the landline receiver. His thin hands no longer trembled. He dialed the number of a cousin living in an old house on Hang Be Street, Hanoi.
The tone rang across half the globe. Then a warm, resonant voice steeped in Hanoi cadence answered:
“Hello? Is that you, brother? It must be bitter cold over there, isn't it?”
His throat seized for an instant, but then his lips softened into the brightest smile he had worn in forty years. His voice rose, buoyant and serene as a bird returning to its nest:
“Is that you, Thanh?... Yes, it’s freezing over here. Fix up a small corner in the attic for me, will you? Early next month, I’m coming home for good. Coming back to share a bowl of crispy flank pho with you, and listen to Tran Tien sing...”
SERENITY
The following morning, Paris stirred awake after the tempest of the previous night’s protest. Sanitation crews were clearing shattered glass and ash along Boulevard Saint-Germain. Rare morning autumn light slanted down, dusting a frail coat of gold over weathered grey roofs.
The Old Man awoke earlier than usual. He no longer felt the weary drag of old age weighing upon his limbs. His step was brisk and light as he reached down the aged leather suitcase from the wardrobe top, wiping away its thin coat of dust.
He drew back the curtains and drew in a deep breath of autumn air.
Outside, the Seine drifted on, but within his heart, the silt-heavy red currents of the Red River were already surging, calling the wandering son back to his ancestral earth. He longed to lose that “freedom.”
“Mother, I have come home to you at last,
After years of wandering the edge of sea and sky...
Give me your warm shoulder to lean upon,
So I may weep as in my childhood days...”
