[Sách] Khi lời nói dối còn chưa lộ diện - Toshikazu Kawaguchi

 

"Người ta chui vào cỗ máy thời gian không phải để thay đổi thực tại—bởi thực tại là một vệt gốm đã nung cứng, nghiệt ngã và bất biến. Họ du hành ngược dòng thời gian chỉ để nhấp một ngụm cà phê còn bốc khói, để thốt ra một lời chân thật trước khi tách cà phê kịp nguội đi."

Nó khép lại trang sách cuối cùng—quyển sách khép lại toàn bộ chuỗi series du hành thời gian lừng danh của Toshikazu Kawaguchi—khi trời vừa chầm chậm chuyển mình sang thu.

Nắng tháng Chín chốn đô thị không còn cái gắt gao hành hạ của những ngày hè oi nồng, mà chao chao rơi xuống qua vách kính văn phòng thành những vệt vàng nhạt nhòa, heo hắt. Rồi bất chợt, những cơn mưa đầu mùa kéo đến vội vã, dầm dề rỉ rả đập vào ô kính như tiếng thở than dằn dỗi bởi một lời thề trọn đời nào đó vừa bị lãng quên giữa dòng đời xô lệch.

Trong khoảng lặng rít gào của gió thu, nó lật mở tập sách "Khi lời nói dối còn chưa lộ diện" (Before Your Memory Fades).

Người ta có thể dễ dàng buông lời trách móc sự lặp lại. Quán cà phê Funiculi Funicula ấy vẫn vậy: chiếc ghế ma thuật cũ kỹ, quy tắc ngặt nghèo không thể thay đổi thực tại, và tách cà phê nghi ngút khói phải uống hết trước khi nguội lạnh. Nhưng khi đặt tác phẩm này bên cạnh chuỗi hệ sinh thái những tư tưởng đồ sộ mà nó từng chiêm nghiệm—từ sự kiên cường bất tuân của Howard Roark trong "Suối nguồn" (Ayn Rand), ca phẫu thuật cỗ máy vị lợi trong "Tiền lương chưa bao giờ là tất cả" (Fred Kofman), cho đến sự quy nguyên lặng lẽ của "Sự đủ đầy của giản đơn" (Andy Couturier)—nó chợt nhận ra: Sự lặp lại ở đây không phải là sự bế tắc của sáng tạo, mà là một phẫu thuật tâm lý trần trụi.

Toshikazu Kawaguchi—với nhãn quan mẫn cảm, văn phong ngắt câu dứt khoát nhưng đẫm tình và cuồn cuộn chiều sâu chiêm nghiệm—không dựng lên một quán cà phê Funiculi Funicula kỳ huyễn để thỏa mãn sự hiếu kỳ sáo rỗng. Bằng việc phác họa chiếc ghế đặc biệt có khả năng đưa con người về lại quá khứ, hay đi đến tương lai, Kawaguchi tiến hành giải mã bộ gen tâm lý của những kẻ mang vết thương lòng hoại tử.

Quy tắc của quán cà phê nghiệt ngã và vô tình:

1. Bạn chỉ có thể gặp những người đã từng ghé qua quán.

2. Dù bạn có làm gì chăng nữa, thực tại ở hiện tại vẫn không bao giờ thay đổi.

3. Bạn chỉ được ở lại quá khứ cho đến khi tách cà phê nguội đi (phải uống hết trước khi cà phê lạnh).

Nó rùng mình trước sự đối lập tàn nhẫn ấy. Nếu thực tại không thể đổi thay, nếu người đã khuất vẫn mãi mãi nằm dưới đất sâu, vậy người ta đánh đổi tất cả để quay về một khoảnh khắc ngắn ngủi ấy để làm gì?

Kawaguchi cho chúng ta câu trả lời qua bốn câu chuyện đứt ruột:

• Một người con trai nói dối mẹ về căn bệnh nan y để bà ra đi trong bình yên;

• Một thợ kịch nói dối người bạn đời về ước mơ của mình;

• Một cô gái nói dối về cảm xúc thật để không làm đớn đau người ở lại;

• Và một kẻ ở lại ôm chằm lấy lời nói dối ấy như một chiếc áo giáp phòng thủ khô khốc.

"Những lời nói dối chốn Funiculi Funicula không sinh ra từ sự gian trót, mà nảy mầm từ sự ngụỵ trang vụng dại của tình yêu thương. Người ta nói dối để gánh lấy đớn đau thay cho kẻ khác, để rồi tự giam mình vào một chiếc hộp cô độc suốt phần đời còn lại."

So chiếu với triết lý của Ayn Rand trong "Suối nguồn" về tính tự chủ (Autonomy), sự sáng tạo, Kawaguchi mang lại một góc nhìn mềm mại nhưng sắc lẹm:

1. Khi con người ta quá bám chấp vào những dằn dỗi, hối tiếc của quá khứ, họ biến hiện tại thành một ô huyệt giam cầm chính mình.

   
   

2. Nhấp ngụm cà phê nóng không phải là để níu kéo thời gian, mà là để bóc tách lớp vỏ giả tạo, đón nhận sự thật rằng người đi xa luôn muốn kẻ ở lại được sống tiếp một cách trọn vẹn.

3. Tụ hội về hiện tại, uống cạn tách cà phê trước khi nó nguội lạnh, đó là khoảnh khắc con người dũng cảm cởi bỏ chiếc áo giáp nạn nhân để bước ra ánh sáng.

Nó khép lại cuốn sách của Toshikazu Kawaguchi. Tách cà phê trên bàn làm việc đã tỏa sạch ngụm khói cuối cùng, để lại thứ chất lỏng sẫm màu đã nguội ngắt.

Gã công bộc dọn dẹp mặt bàn. Không thở dài, không dằn dỗi, không diễn kịch cay đắng.

Chẳng cần một chiếc ghế ma thuật chốn Funiculi Funicula, cũng chẳng cần phải ngược dòng quá khứ. Tách cà phê của cuộc đời nó vẫn đang bốc khói ngay ở hiện tại này.

Nó bước qua ngưỡng cửa, dầm mình ngay vào dòng chảy sống động và tự do: Tiếng trẻ rộn ràng reo ca, những bài học ê a giăng qua khoảng không gian thanh tĩnh, và những vệt màu sắc tràn trề sinh lực đang lan tỏa khắp căn phòng. Người họa sĩ của đám trẻ vẫn còn dở dang những nét cọ tỉ mẩn về một đóa sen chờ thấm màu đỏ thắm—một đóa sen chuẩn bị bung nở rực rỡ trên mảng tường trống cuối cùng.

Nó lặng người nhìn. Ngắm nhìn bức trẻ của giấc mơ về một căn nhà trên đồi đã phủ kín một mãng tường, bên kia là đại dương bao la với những đàn cá bơi vô tận... Người họa sĩ ấy đã kỳ công mang cả đại dương bao la và sinh mệnh hoa cỏ cây vào nhà cho đám trẻ, tự tay kiến tạo một vũ trụ thu nhỏ tràn ngập sự đong đầy.

Một sự thật thấu suốt, nhẹ hẫng và phi thường hiển hiện:

Sự tự do tối thượng và vĩ đại nhất của một kiếp người không nằm ở việc sở hữu cỗ máy thời gian để sửa chữa những lời nói dối, cũng chẳng phải xưng vương xưng bá chốn đại dương cuộn sóng. Nó nằm ở khả năng mỉm cười, dũng cảm uống trọn tách cà phê của hiện tại, cởi bỏ chiếc áo giáp "nạn nhân" để ôm lấy những người thân yêu khi lời nói dối còn chưa kịp làm hoại tử trái tim.

***

"People do not step into a time machine to rewrite reality—for reality is a slab of high-fired ceramic, brutal, uncompromising, and unyielding. They journey back through the currents of time merely to sip from a steaming cup of coffee, to utter a single unvarnished truth before the cup turns stone-cold."

It closes the final page—the volume that seals the entirety of Toshikazu Kawaguchi’s renowned time-travel series—just as the sky slowly yields to the arrival of autumn.

The September sun over the metropolis no longer bears the harsh, punishing glare of sultry summer days; instead, it falls swaying through the office glass into faded, melancholic streaks of gold. Then, unexpectedly, early-season rains rush in, drizzling relentlessly against the windowpane like the sulky sigh of a lifelong oath forgotten amid the chaotic drift of human existence.

Within that howling stillness of autumn wind, It opens the volume Before Your Memory Fades.

One could easily criticize the repetition. The café Funiculi Funicula remains unaltered: the worn magic chair, the unforgiving rule that reality cannot be changed, and the steaming cup of coffee that must be finished before it cools. Yet, when placing this work alongside the grand ecosystem of ideas It once pondered—from the unyielding resilience of Howard Roark in Ayn Rand’s The Fountainhead, the surgical critique of the utilitarian machine in Fred Kofman’s Consciousness at Work: Money Is Never Everything, to the quiet return to origins in Andy Couturier’s The Abundance of Less—It suddenly realizes: Repetition here is not a creative dead end, but a stark, unvarnished psychological operation.

Toshikazu Kawaguchi—armed with a sensitive vision, sharp yet deeply affectionate sentence cuts, and a surging contemplative depth—does not construct a whimsical fantasy café merely to satisfy empty curiosity. By sketching that peculiar chair capable of transporting humans to the past or the future, Kawaguchi decodes the psychological genome of those carrying necrotic emotional wounds.

The rules of the café are merciless and indifferent:

1. You can only meet those who have visited the café.

2. No matter what you do, the present reality will never change.

3. You may only remain in the past until the coffee cools (you must drink it all before it turns cold).

It shudders before that ruthless contrast. If reality cannot be altered, if the departed remain forever beneath the deep earth, why trade everything to return for a fleeting moment?

Kawaguchi offers an answer through four heart-wrenching tales:

• A son lying to his mother about her terminal illness so she may pass in peace;

• A playwright lying to his partner about his dreams;

• A young woman lying about her true feelings to spare the one left behind from pain;

• And one who remains, clutching that lie like a dry suit of defensive armor.

"The lies at Funiculi Funicula are not born of deceit; they sprout from the clumsy disguise of love. People lie to shoulder pain on behalf of others, only to lock themselves inside a solitary box for the remainder of their lives."

Reflecting upon Ayn Rand’s philosophy in The Fountainhead regarding autonomy and creativity, Kawaguchi delivers a perspective soft yet razor-sharp:

1. When humans cling too tightly to the sulks and regrets of the past, they turn the present into a burial box confining their own souls.

2. Sipping a warm cup of coffee is not to drag time backward, but to strip away the artificial shell, accepting the truth that those who passed always wish for those left behind to live fully.

3. Gathering in the present, draining the cup before it turns cold—that is the moment one courageously sheds the victim’s armor to step into the light.

It closes Toshikazu Kawaguchi’s book. The coffee on the desk has exhaled its final wisps of steam, leaving behind a dark, stone-cold liquid.

The public servant clears the desk. No sighs, no sulking, no bitter theatrics.

No need for a magical chair at Funiculi Funicula, nor any need to swim back against the tide of the past. The coffee of its life is still steaming right here in the present.

It steps across the threshold, immersing itself instantly into the vibrant, free-flowing current: the joyous songs of children, lessons recited softly across the tranquil space, and energetic streaks of color spreading across the entire room. The painter of the children still works with painstaking brushstrokes on an unfinished crimson lotus—a lotus preparing to bloom brilliantly upon the final vacant wall.

It stands in quiet awe. Looking at the painting of a dream house on the hill that covers one whole wall, while on the other side lies the vast ocean with endless schools of swimming fish... That painter meticulously brought the boundless sea and the living essence of flowers, plants, and trees into the home for the children, hand-crafting a miniature universe overflowing with abundance.

A clear, weightless, and extraordinary truth manifests:

The ultimate and greatest freedom of a human life lies not in possessing a time machine to mend lies, nor in claiming supremacy across roaring oceans. It lies in the capacity to smile, to courageously drink the present cup of coffee to the last drop, and to shed the "victim’s" armor to embrace loved ones while the lies have not yet rotted the heart.

[Sách] Khi lời tạ từ còn chưa kịp nói - Toshikazu Kawaguchi

 

"Rồi mọi chuyện cũng sẽ qua, để em nhận ra mình rực rỡ"

Nó ngắm nhìn lại, những nhân vật của Kawaguchi, một nhà biên kịch, đang chìm đắm trong các câu chuyện của mình trong quán cafe nhỏ ở một góc Tokyo.

Mỗi câu chuyện là một màn kịch nhỏ, nơi các nhân vật phải đối diện với "Hợp đồng tâm lý" của chính mình trước khi tách cà phê nguội.

Quyển 1: Khi Tách Cà Phê Còn Chưa Nguội

Đây là chương mở đầu của lòng trắc ẩn, nơi các nhân vật học cách làm phẳng trang giấy đời mình.

• Fumiko và Goro: Fumiko quay về để ngỏ lời với chàng trai Goro trước khi anh đi Mỹ. Cô nhận ra sự "ngông nghênh" đã ngăn mình nói lời yêu thương chân thật.

• Kotake và Fusagi: Người vợ y tá Kotake quay về gặp chồng mình, ông Fusagi, để nhận lá thư ông viết trước khi căn bệnh Alzheimer xóa sạch hình bóng bà trong tâm trí ông.

• Hirai và Kumi: Hirai, cô gái ham chơi bỏ nhà đi, quay về gặp em gái Kumi—người đã qua đời trong một tai nạn—để xin lỗi vì đã để em gánh vác việc gia đình một mình.

• Kei và Miki: Kei, chủ quán có trái tim yếu ớt, đã du hành đến tương lai để gặp con gái Miki, người mà cô biết mình sẽ phải hy sinh tính mạng để sinh ra.

Quyển 2: Khi Yêu Thương Còn Chưa Quên Lãng

Tập này soi tỏ về sự "thấu thị", nơi những người đàn ông cũng bắt đầu bộc lộ sự yếu mềm và chân thành.

• Gotalo: Một người đàn ông quay về để gặp người bạn quá cố đã chăm sóc con gái mình.

• Katsuki: Chàng trai quay về để gặp người mẹ đã khuất, mong tìm lại sự cứu rỗi cho tâm hồn đang chất đầy hối tiếc.

• Kurasuda: Một người đàn ông muốn gặp lại người vợ đã mất để nói một lời cảm ơn mà khi xưa sự im lặng đã tiêu trừ mất cơ hội.

• Kiyoshi: Người con quay về để nói lời tri ân với người cha nghiêm khắc của mình.

Quyển 3: Khi Tình Yêu Còn Chưa Ngỏ Lời

Tập này tập trung vào sự trì hoãn, nơi những người xa lạ trong cùng một ký ức tìm cách chạm vào nhau.

• Yayoi: Cô gái muốn gặp lại cha mẹ đã qua đời để hỏi về một sự thật mà cô hằng thắc mắc.

• Todoroki: Chàng trai không dám ngỏ lời với người bạn đời tiềm năng của mình, để rồi phải nhờ đến chiếc ghế thần kỳ để phá vỡ sự hèn nhát.

• Reiko: Người phụ nữ muốn quay về gặp lại chị gái để hóa giải những đứt gãy tình cảm đã kéo dài nhiều năm.

• Reiji: Chàng trai trẻ quay về gặp cô gái mình thầm yêu để ngỏ lời trước khi quá muộn.

"Dẫu thế giới chẳng dành cho tình yêu thương, thì lời tạ từ chính là cách chúng ta tự tạo ra nó, để người ra đi được nhẹ lòng và người ở lại được bình an."

Quyển 4: Khi Lời Tạ Từ Còn Chưa Kịp Nói

Như một lời kết của một series, tập phim về sự vĩnh hằng, nơi lời tạ từ trở thành sức mạnh để người ở lại tiếp tục xê dịch trên sóng nước cuộc đời. Họ cần phải sống ở hiện tại và tiến về phía trước.

• Kadokura: Người chồng muốn quay về nói lời cảm ơn vợ vì đã bên mình đến phút cuối.

• Sunao: Một người đàn ông muốn quay về gặp lại chú chó cưng của mình để nói lời tạ từ

• Hikari: Người phụ nữ muốn quay về gặp lại người cầu hôn mình năm xưa để nói một lời khước từ nhưng đầy trân trọng.

• Michiko: Người con gái quay về để nghe lời tạ từ của người cha trước khi ông nhắm mắt.

Kawaguchi chia sẻ rằng ông tạo ra quán cà phê Funiculi Funicula không phải để cổ xúy cho việc thay đổi quá khứ. Ngược lại, quy tắc "Thực tại không đổi" là cốt lõi của tác phẩm. Ông muốn gửi gắm rằng:

"Dù bạn có quay về quá khứ và nói hàng ngàn lời, người chết không sống lại, người đi không quay về. Nhưng khi bạn bước ra khỏi chiếc ghế, tâm hồn bạn đã được 'ủi phẳng'. Bạn không còn là nạn nhân của quá khứ, mà là chủ nhân của hiện tại."

Nó cảm giác như, Ông xây dựng nhân vật Người đàn bà mặc váy trắng (Hồn ma) ngồi trên chiếc ghế cố định như để đưa mình vào đấy, ngồi cạnh nó và gửi một lời cảnh báo: Nếu cứ mải mê sống trong hối tiếc (không uống hết cà phê trước khi nguội), bạn sẽ trở thành một bóng ma vật vờ, không thể hiện diện tỉnh thức cho những người dấu yêu. 

Nhìn vào danh sách những Fumiko, Kotake, hay Kadokura, nó thấy đó là bản đồ của những nỗi đau Sapiens. Nhưng nhờ có tách cà phê của Kawaguchi, những nỗi đau ấy đã được "soi tỏ".

Nó rời quán, mang theo lời nhắn của Kawaguchi về một cuộc sống cần được yêu thương, cứ mạnh dạn nói ra những điều mình muốn nói. Nó sẽ không để chúng trở thành những cái tên trong danh sách hối tiếc của Kawaguchi. Lời ngỏ lời hay lời tạ từ, đều cần được thốt ra khi tách cà phê đời người vẫn còn đang bốc khói.

***

It (the character) gazes back once more at the characters of Kawaguchi, a playwright, as they immerse themselves in their stories within that tiny café at a corner of Tokyo. Each story is a miniature play where the characters must confront their own "Psychological Contract" before the coffee gets cold.

Book 1: Before the Coffee Gets Cold This is the opening chapter of compassion, where characters learn to smooth out the crumpled pages of their lives.

• Fumiko and Goro: Fumiko returns to speak her heart to Goro before he leaves for America. She realizes her "brashness" had prevented her from expressing true love.

• Kotake and Fusagi: Kotake, a nurse, returns to meet her husband, Mr. Fusagi, to receive the letter he wrote before Alzheimer’s erased her image from his mind.

• Hirai and Kumi: Hirai, the free-spirited girl who ran away, returns to meet her sister Kumi—who died in an accident—to apologize for leaving her to shoulder the family burdens alone.

• Kei and Miki: Kei, the proprietor with a frail heart, travels to the future to meet her daughter Miki, whom she knows she will sacrifice her life to bring into the world.

Book 2: Tales from the Cafe This volume illuminates "clairvoyance," where men also begin to reveal their vulnerability and sincerity.

• Gotalo: A man returns to meet a deceased friend who had cared for his daughter.

• Katsuki: A young man returns to meet his late mother, hoping to find salvation for a soul burdened with regret.

• Kurasuda: A man wishes to see his deceased wife to say a word of thanks that silence had once diminished the opportunity to say.

• Kiyoshi: A son returns to offer words of gratitude to his stern father.

Book 3: Before Your Memory Fades This volume focuses on procrastination, where strangers within the same memory seek to touch one another.

• Yayoi: A girl wishes to see her deceased parents to ask about a truth she has long wondered about.

• Todoroki: A young man who lacked the courage to confess to his potential partner, finally using the magical chair to shatter his cowardice.

• Reiko: A woman wishes to return to meet her sister to heal the emotional ruptures that have lasted for years.

• Reiji: A young man returns to the girl he secretly loves to speak his heart before it’s too late.

Book 4: Say Goodbye Before the Coffee Gets Cold Like the finale of a series, this volume is about eternity, where a farewell becomes the strength for those left behind to continue drifting upon the waves of life. They must live in the present and move forward.

• Kadokura: A husband wishes to return to thank his wife for staying by his side until the very end.

• Sunao: A man wishes to return to see his beloved dog to say a final farewell.

• Hikari: A woman wishes to meet her former suitor to offer a refusal, but one filled with respect.

• Michiko: A daughter returns to hear her father’s final farewell before he closes his eyes.

Kawaguchi shared that he created the Funiculi Funicula café not to advocate for changing the past. On the contrary, the rule "Reality does not change" is the core of the work. He wants to convey that:

"Even if you return to the past and say a thousand words, the dead do not come back to life, and those who left do not return. But when you step off that chair, your soul has been 'ironed flat.' You are no longer a victim of the past, but the master of your present."

It feels as though he built the character of the Woman in the White Dress (the Ghost) sitting in that fixed chair to place itself there, sitting right beside it, sending a warning: If you are too preoccupied with living in regret (not finishing the coffee before it gets cold), you will become a wandering ghost, unable to be mindfully present for your loved ones.

Looking at the list of people like Fumiko, Kotake, or Kadokura, it sees a map of Sapiens' pain. But thanks to Kawaguchi’s cup of coffee, those pains have been "illuminated."

It leaves the café, carrying Kawaguchi’s message about a life that needs to be loved—to boldly say the things one wishes to say. It will not let its loved ones become names on Kawaguchi's list of regrets. Whether an opening word or a final farewell, both must be uttered while the coffee of one’s life is still steaming

[Sách] Khi tình yêu còn chưa ngỏ lời - Toshikazu Kawaguchi

"Sự ngông nghênh của chúng ta đôi khi không nằm ở sự kiêu ngạo, mà nằm ở việc ta tưởng mình có thể kiểm soát được thời gian để trì hoãn sự chân thật."

Nó tiếp tục ngồi lại quán cafe. Lắng nghe nhân vật đầu tiên dắt nó vào chuỗi sự kiện này là một gã Sapiens đầy mâu thuẫn. Anh ta yêu cô bạn thân nhất của mình suốt bao nhiêu năm, nhưng lại chọn cách trú ẩn trong một "vùng trắng" của tình bạn để tránh khỏi rủi ro bị từ chối. Anh ta đứng nhìn cô bước vào những mối quan hệ khác, nhìn cô hạnh phúc rồi đau khổ, mà vẫn giữ cho mình một bộ mặt "vô can".

Khi cô gái quyết định rời đi mãi mãi, gã mới hốt hoảng tìm đến chiếc ghế của quán Funiculi Funicula. Anh quay về không phải để cầu xin một đám cưới, mà để phá vỡ cái "lồng kính" của sự hèn nhát.

Như Louki trong quán cafe của tuổi trẻ lạc lối. Chúng ta thường yêu cái "phần bí ẩn" của người khác nhưng lại quá sợ hãi để phô bày phần bí ẩn của chính mình. Khi chàng trai ngỏ lời lúc tách cà phê còn bốc khói, dù thực tại không đổi, anh đã cứu rỗi chính mình khỏi kiếp sống của một "hồn ma" hối tiếc.

Lắng nghe câu chuyện thứ hai về tình phụ tử. Một người cha luôn tỏ ra nghiêm khắc, đã qua đời mà không kịp để lại một lời nhắn nhủ nào cho đứa con trai vốn luôn xa cách. Người con quay về quá khứ, ngồi vào chiếc ghế cũ để tìm kiếm lại yêu thương. Vỡ ào.

Tại quán, anh nhận ra cha mình đã từng ngồi đúng chiếc ghế đó, chuẩn bị một lời ngỏ mà ông đã trì hoãn suốt cả đời. 

Một nhân vật khác là người phụ nữ luôn sống trong mặc cảm lỗi lầm với một người bạn cũ—người mà cô đã vô tình làm tổn thương bởi một sự ngông nghênh thời trẻ. Cô quay về quá khứ không phải để thay đổi sự kiện, mà để "ngỏ lời" xin lỗi.

Kawaguchi soi tỏ một thực tế cay đắng: Chúng ta thường dễ dàng ngỏ lời với người lạ, nhưng lại vô cùng khó khăn để chân thật với những người từng thân thuộc. Sự tách biệt khiến họ trở thành "người lạ" chung một ký ức nhưng khác một hành trình.

"Mọi tình yêu, và cả sự tự trọng, đều được chạm khắc từ những mất mát... nhưng sự tha thứ chỉ đến khi ta can đảm đối diện với thớ giấy đã rách của chính mình."

Tập truyện "Khi tình yêu còn chưa ngỏ lời" của Toshikazu Kawaguchi là một điểm chạm lạnh lẽo về sự trì hoãn. Các nhân vật sau khi rời khỏi chiếc ghế, dù thực tại vẫn nghiệt ngã, nhưng bước chân họ đã phẳng lại. Họ không còn là những bóng hình đơn độc trên dòng sông đời.

"Dẫu thế giới chẳng dành cho tình yêu thương, thì ta vẫn phải tự tạo ra nó bằng cách không bao giờ để lời ngỏ bị lãng quên trong tách cà phê đã nguội."

 "Our brashness sometimes lies not in arrogance, but in the illusion that we can control time to delay our own truthfulness."

It (the character) continues to sit in the café. It listens to the first character who leads it into this sequence of events—a Sapiens full of contradictions. He has loved his best friend for so many years, yet chose to take refuge in a "white space" of friendship to avoid the risk of rejection. He stood by, watching her enter other relationships, seeing her happy and then suffering, while maintaining a facade of "indifference."

Only when the girl decides to leave forever does he frantically seek the chair at Funiculi Funicula. He returns not to beg for a wedding, but to shatter the "glass cage" of his own cowardice.

Like Louki in the Café of Lost Youth. We often love the "mysterious part" of others but are too terrified to reveal our own mystery. When the young man finally speaks his heart while the coffee is still steaming, even though reality remains unchanged, he has redeemed himself from the life of a "ghost" haunted by regret.

It listens to the second story about paternal love. A father, who always appeared stern, passed away without having the chance to leave a single message for his son, from whom he was always distant. The son returns to the past, sitting in that old chair to search for love once more. A sudden outburst of emotion.

At the café, he realizes his father had once sat in that very chair, preparing an opening word that he had delayed for an entire lifetime.

Another character is a woman living in the guilt of a mistake made with an old friend—someone she unintentionally hurt through the brashness of her youth. She returns to the past not to change the event, but to "speak" her apology.

Kawaguchi illuminates a bitter reality: We often find it easy to open our hearts to strangers, yet find it incredibly difficult to be truthful with those once familiar. The separation turns them into "strangers" sharing a memory but traveling on different journeys.

"All love, and all self-respect, are carved from losses... but forgiveness only comes when we are brave enough to face the torn fibers of our own paper."

Toshikazu Kawaguchi’s collection, "When Love Has Not Yet Been Spoken," is a cold point of contact regarding procrastination. After leaving the chair, though reality remains harsh, the footsteps of the characters have flattened out. They are no longer solitary shadows on the river of life.

"Even if the world is not meant for love, we must still create it ourselves by never letting our words be forgotten in a cup of coffee that has already gone cold."

[Sách] Chàng chó - Yoko Tawada

 “Trẻ con thì ngày càng yếu ớt, người già lại ngày càng khỏe mạnh. Đảo quốc này đã bị đảo ngược từ trong huyết quản.”

– Yoko Tawada, Chàng Chó

Nếu như có địa đàn và phản địa đàng; thì sẽ có một Yoko phản đề về một tích cũ để làm thành một câu chuyện mới, mang hơi thở của thời đại.

Khi đọc Chàng Chó (The Emissary), ta không bước vào một thế giới tận thế đầy tiếng nổ và đổ nát, mà lặng lẽ trượt vào một hiện thực đã quá tàn – nơi mọi thứ héo mòn, nhưng linh hồn vẫn ngoan cường sống tiếp, như thể chính nỗi mong manh lại là điều giữ con người ở lại với nhau.

Một Nhật Bản không còn là Nhật Bản

Tawada dựng nên một đất nước khép kín sau một thảm họa mơ hồ, không rõ là hạt nhân, sinh học, hay chính trị. Biên giới bị đóng chặt. Ngôn ngữ bị "thanh lọc." Hàng nhập khẩu là điều xa xỉ. Những đứa trẻ – thế hệ tương lai – thì yếu đuối đến mức không nhấc nổi chiếc cốc uống nước, còn người già thì sống thọ đến mức đáng sợ, như thể cái chết cũng đã bỏ quên họ.

“Chúng ta không còn xuất khẩu được gì, kể cả hy vọng.”

Với một hiện thực như thế, Chàng Chó không chọn cách gào thét hay biện minh. Nó chọn lặng thinh. Lặng thinh để cho từng câu văn thấm xuống như nước, đọng lại giữa những dòng chữ là một niềm xót xa rất Nhật – tĩnh tại, dịu dàng, nhưng cũng lạnh lẽo như buổi sáng có sương.

 Tình thân trong hoang tàn: Ông và cháu

Câu chuyện xoay quanh cậu bé Yoshi, một đứa trẻ mong manh, gần như không thể tự đi lại, và ông Mumei – người ông bất khuất sống trong một thế giới đang rơi rụng. Tình yêu giữa hai người không bi lụy, không vĩ đại, chỉ là những chăm sóc âm thầm: dắt cháu đi dạo, chuẩn bị nước súp, dạy cháu cách chờ đợi ánh sáng buổi sáng lên từ biển.

“Khi một đứa trẻ yếu đuối đến mức không thể tự buộc dây giày, ta học được một loại tình yêu không cần điều kiện: không vì thành tích, không vì hy vọng.”

Chính trong mối quan hệ ấy, cuốn sách trở thành một bản nhạc dịu nhẹ về sự kiên nhẫn – thứ duy nhất còn lại khi mọi cơ chế lớn lao sụp đổ.

Điều thú vị là Yoko Tawada, một nhà văn sống giữa hai ngôn ngữ (Nhật và Đức), không chỉ kể chuyện bằng ngôn ngữ, mà còn kể về ngôn ngữ. Trong Chàng Chó, ngôn ngữ bị kiểm soát, từ vựng dần bị loại bỏ, những từ ngoại lai không còn được sử dụng. Một thế hệ nói ít lại, hiểu chậm hơn, và mất khả năng diễn đạt cảm xúc phức tạp.

“Cái đẹp đang biến mất khỏi từ điển – như thể người ta sợ rằng cái đẹp sẽ gợi lên điều gì đó không còn tồn tại.”

Với Tawada, mất ngôn ngữ cũng là mất một phần linh hồn – và đó có lẽ là sự tàn phá đáng sợ nhất trong tiểu thuyết này.

Tựa gốc tiếng Nhật là 「献灯使」(Kentukushi), nghĩa là “sứ giả mang đèn”, được chuyển sang tiếng Anh thành The Emissary. Nhưng bản tiếng Việt chọn cái tên giản dị hơn: Chàng Chó. Phải chăng Yoshi – đứa trẻ không thể lớn – chính là chú chó trung thành với một tương lai mà người lớn đã từ bỏ? Hay ông Mumei – với sự âm thầm kiên cường – mới là “chàng chó” canh giữ chút ánh sáng cuối cùng của nhân loại?

“Có những sinh vật không thể bảo vệ được ai, nhưng chính sự hiện diện của chúng đã cứu rỗi một ngày dài.”

Chàng Chó không phải là tiểu thuyết dành cho người vội. Nó cũng không cho bạn câu trả lời rõ ràng. Nhưng nó khiến ta dừng lại – để tự hỏi: nếu tương lai sụp đổ, ta sẽ làm gì với hiện tại? Và nếu con trẻ không thể đi, ta sẽ dắt chúng đến đâu?

“Thế giới này có thể rạn nứt, nhưng một cái nắm tay vẫn có thể là điểm tựa.”

***

"Children are getting weaker and weaker, the elderly are getting stronger and stronger. This island nation has been turned upside down from within its bloodstream."

– Yoko Tawada, The Emissary

If there is a paradise and an anti-paradise; then there will be a Yoko counter-proposition about an old story to make a new story, with the breath of the times.

When reading The Emissary, we do not step into an apocalyptic world full of explosions and ruins, but quietly slip into a reality that is too desolate - where everything withers, but the soul still stubbornly lives on, as if it is the fragility that keeps people together.

A Japan that is no longer Japan

Tawada builds a closed country after a vague disaster, it is unclear whether it is nuclear, biological, or political. Borders are closed. Language is "purified." Imports are a luxury. The children - the future generation - are so weak that they cannot lift a glass of water, while the elderly live to a terrifying age, as if death has forgotten them.

"We can no longer export anything, including hope."

With such a reality, The Emissary does not choose to scream or justify. It chooses silence. Silence to let each sentence sink in like water, leaving between the lines a very Japanese sorrow - serene, gentle, but also as cold as a misty morning.

Family affection in the desolation: Grandfather and grandson

The story revolves around the boy Yoshi, a fragile child, almost unable to walk on his own, and Mr. Mumei - the indomitable grandfather living in a crumbling world. The love between the two is not tragic, not great, just silent care: taking his grandson for a walk, preparing soup, teaching him how to wait for the morning light to rise from the sea.

"When a child is so weak that they cannot tie their own shoelaces, we learn a kind of unconditional love: not for achievement, not for hope."

It is in that relationship that the book becomes a gentle melody about patience - the only thing left when all great mechanisms collapse.

What is interesting is that Yoko Tawada, a writer living between two languages ​​(Japanese and German), not only tells stories with language, but also tells about language. In The Emissary, language is controlled, vocabulary is gradually eliminated, and foreign words are no longer used. A generation that speaks less, understands more slowly, and loses the ability to express complex emotions.

"Beauty is disappearing from the dictionary - as if people are afraid that beauty will evoke something that no longer exists."

For Tawada, losing language is also losing a part of the soul - and that is perhaps the most terrible devastation in this novel.

The original Japanese title is 「献灯使」(Kentukushi), meaning "the emissary who carries the lamp", translated into English as The Emissary. But the Vietnamese version chooses a simpler name: Chàng Chó. Is Yoshi - the child who cannot grow up - the loyal dog to a future that adults have abandoned? Or is Mr. Mumei - with his silent fortitude - the "chàng chó" guarding the last light of humanity?

"There are creatures that cannot protect anyone, but their very presence has saved a long day."

The Emissary is not a novel for the hurried. It also does not give you clear answers. But it makes us stop - to ask ourselves: if the future collapses, what will we do with the present? And if children cannot walk, where will we take them?

"This world may crack, but a handshake can still be a foothold."

[Sách] Nữ Sinh - Dazai O Samu

"Điều quan trọng nhất không phải là sự thật, mà là cách người ta tin vào sự thật đó." 

Như một lời tuyên đoán trước khi "thất lạc cõi người", Dazai O Samu đã trầm lắng trong một nổi buồn của suy tư và cô độc. 

https://chienphan.blogspot.com/2022/08/review-sach-that-lac-coi-nguoi-dazai.html

"Nữ Sinh" của Dazai Osamu không chỉ là một tập truyện ngắn; đó là một bản giao hưởng của những nỗi u buồn, những suy tư ám ảnh và sự cô độc sâu thẳm trong tâm hồn người phụ nữ Nhật Bản thời hậu chiến. Tiếp nối sự dữ dội từ "Thất lạc cõi người", Dazai một lần nữa chứng minh khả năng bậc thầy trong việc khắc họa tâm lý nhân vật, biến những mảnh đời tưởng chừng bình thường trở thành những tấm gương phản chiếu sự mong manh của kiếp người.

"Tôi đi khắp nơi nói rằng mình đau đớn và dằn vặt, cô đơn và buồn bã đến thế, nhưng rốt cuộc tôi có ý gì? Nếu tôi nói sự thật, tôi sẽ chết." 

Tập truyện ngắn của tác giá Dazai O Samu đưa nó trở lại một thời nước Nhật của quá độ từ phong kiến sang một thời chinh chiến với nhưng đổi thay và mặt trái của sự thay đổi, được dịch giả Hoàng Long chọn tác phẩm Nữ Sinh làm tiêu đề.

Cuốn sách nổi bật bởi lối văn phong hài hước u buồn, đôi khi châm biếm nhưng luôn thấm đẫm tình yêu thương và sự thấu cảm dành cho những thân phận lạc loài. Dazai không ngần ngại đi sâu vào những góc khuất của tâm hồn, phơi bày những nỗi sợ hãi, sự tự ti, và cả những khát khao thầm kín của những người phụ nữ bị mắc kẹt giữa định kiến xã hội và những biến động thời cuộc. Mỗi câu chuyện là một lát cắt chân thực, tỉ mỉ về cuộc sống nội tâm, khiến người đọc cảm thấy như đang đọc chính câu chuyện của mình.

"Bạn chờ đợi và chờ đợi hạnh phúc, và khi cuối cùng bạn không thể chịu đựng được nữa, bạn lao ra khỏi nhà, chỉ để nghe sau đó rằng một hạnh phúc tuyệt vời đã đến vào ngày hôm sau tại ngôi nhà mà bạn đã bỏ rơi, và giờ thì đã quá muộn. Đôi khi hạnh phúc đến muộn một đêm." 

Đọc các mẫu truyện ngắn bắt gặp tiếng nói của người con gái, phụ nữ của một thời kỳ chịu đựng sự kỳ thị giới tính dưới nhiều bút phát tả thực khác nhau. 

Giọng văn của Dazai trong "Nữ Sinh" tinh tế, sinh động và đầy ám ảnh. Ông có khả năng biến những chi tiết nhỏ nhặt nhất của cuộc sống thường ngày thành những biểu tượng cho nỗi đau và sự cam chịu. Dù mang màu sắc bi quan, nhưng tác phẩm vẫn ẩn chứa những tia sáng của sự kiên cường và khát vọng sống. Nó không phán xét, chỉ miêu tả, nhưng chính cách miêu tả trần trụi về những cảm xúc phức tạp đã tạo nên sức nặng và giá trị vượt thời gian của cuốn sách.

"Người trưởng thành là những kẻ cô đơn. Dù cho chúng ta có yêu nhau đi, ta vẫn phải cẩn thận không được thể hiện ra ở chốn công cộng. Và tại sao chúng ta lại phải thận trọng như thế chứ? Câu trả lời rất đơn giản: bởi vì con người rất hay bị phản bội và nhục nhã công khai." 

Riêng nó. Thấy thú vị ở truyện ngắn "một chuyện đi" vì cảm tưởng Nam Cao và Osamu gặp nhau ở văn chương trong cùng một tâm trạng lúc xuyên không. Bế tắc của một đời văn sĩ. Nếu ở Nam Cao là "viết một cuốn sách ăn chắc giải Nobel" như phát biểu của văn sĩ Hộ mong muốn của đời mình không lãng phí thì ở Osamu có một văn sĩ Kasai Hajime "Anh sống để viết nhiều tác phẩm dài dòng, phi lương tâm, viết cho có để chỉ toàn chạy theo số lượng mà thôi. Cái gọi là lương tâm trên bình diện nghệ thuật cuối cùng cũng chỉ là tên gọi khác của hư vinh" 

Hoặc câu chuyện về hành trình của tờ tiền giấy cũng thu hút khi sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa để tờ tiền kể lại một câu chuyện nhân sinh 

"Nữ Sinh" là một lời mời gọi để chúng ta nhìn nhận lại thế giới nội tâm của mình, thấu hiểu những nỗi đau thầm kín và tìm thấy sự đồng cảm trong những tâm hồn tưởng chừng như lạc lõng.

"Họ mắng mỏ chúng tôi vì không có bất kỳ hy vọng hay tham vọng thực sự nào, nhưng nếu chúng tôi theo đuổi lý tưởng thực sự của mình, liệu những người này có dõi theo và dẫn dắt chúng tôi trên đường đi không?" 

Dazai Osamu, qua "Nữ Sinh," đã mang đến một tác phẩm văn học xuất sắc, không chỉ là một tuyển tập truyện ngắn mà còn là một bản tuyên ngôn về những nỗi đau và khát khao của con người. Cuốn sách là một lời mời gọi sâu sắc để chúng ta nhìn nhận lại thế giới nội tâm, thấu hiểu những vết thương thầm kín và tìm thấy vẻ đẹp trong chính sự không hoàn hảo của cuộc đời. Đây là một tác phẩm ám ảnh, nhưng vô cùng đáng giá, để lại dư âm dài lâu trong tâm trí người đọc.

***

"It's not the truth that matters most, but how people believe in that truth."

As if a prophecy before "No Longer Human," Dazai Osamu was already steeped in a sadness of contemplation and solitude.

"Schoolgirl" by Dazai Osamu is not merely a collection of short stories; it is a symphony of sorrows, haunting reflections, and the profound loneliness within the souls of post-war Japanese women. Following the intensity of "No Longer Human," Dazai once again demonstrates his masterful ability to portray character psychology, transforming seemingly ordinary lives into mirrors reflecting the fragility of human existence.

"I go everywhere saying I'm in pain and tormented, so lonely and sad, but what do I really mean? If I told the truth, I would die."

This collection of short stories by Dazai Osamu transports me back to a time in Japan, a transition from feudalism to an era of war, with its changes and the dark side of transformation, a period that translator Hoang Long chose "Schoolgirl" to title.

The book stands out for its humorously melancholic writing style, sometimes satirical but always imbued with love and empathy for those lost souls. Dazai does not hesitate to delve into the hidden corners of the soul, exposing the fears, insecurities, and secret desires of women trapped between societal prejudices and the upheavals of their time. Each story is a true, meticulous slice of inner life, making readers feel as if they are reading their own story.

"You wait and wait for happiness, and when finally you can't bear it any longer, you rush out of the house, only to hear later that a marvelous happiness arrived the following day at the home you had abandoned, and now it was too late. Sometimes happiness arrives one night too late."

Reading these short stories, I encountered the voices of girls and women from an era enduring gender discrimination, depicted through various realistic writing styles.

Dazai's writing in "Schoolgirl" is subtle, vivid, and deeply haunting. He has the ability to transform the smallest details of everyday life into symbols of pain and endurance. Despite its pessimistic tone, the work still contains glimmers of resilience and a thirst for life. He does not judge; he merely describes, but it is this raw depiction of complex emotions that gives the book its weight and timeless value.

"Adults are lonely people. Even if we love each other, we must be careful not to show it in public. And why must we be so cautious? The answer is simple: because people are very prone to public betrayal and humiliation."

For me, personally, I find the short story "A Trip" particularly interesting because it feels as if Nam Cao and Osamu met in literature in the same state of mind, transcending time. The despair of a writer's life. If for Nam Cao it was "writing a book that would surely win the Nobel Prize," as the writer Ho expressed his lifelong wish not to be wasted, then for Osamu, there is the writer Kasai Hajime: "You live to write many verbose, unscrupulous works, writing just for the sake of quantity. What is called conscience in the realm of art is ultimately just another name for vanity."

Or the story of the paper bill's journey is also captivating, using personification to let the bill narrate a human story.

"Schoolgirl" is an invitation for us to re-examine our inner world, understand hidden pains, and find empathy in souls that seem lost.

"They scolded us for having no real hopes or ambitions, but if we pursued our true ideals, would these people watch over us and guide us along the way?"

Dazai Osamu, through "Schoolgirl," has delivered an outstanding literary work, not merely a collection of short stories but a declaration of human pain and longing. The book is a profound invitation for us to re-examine our inner world, understand hidden wounds, and find beauty in life's very imperfections. This is a haunting, yet incredibly valuable work, leaving a lasting impression on the reader's mind.