"Người đi nửa đời quay đầu lại, Nhìn đâu cũng thấy vết chân mình."
Bầu trời Vancouver những ngày tháng chín khoác lên mình một màu xám xịt đặc quánh, buông xuống những màn sương mù đặc như cháo nốt và cơn mưa phùn dai dẳng kéo dài từ rạng sáng đến tận hoàng hôn. Nắng ở cái xứ sở bờ Tây Canada này vào mùa thu muộn chẳng khác nào một thứ xa xỉ phẩm—mỏng dánh, hờ hững và lạnh ngắt. Cái lạnh không chỉ gặm nhấm từng lóng tay, từng đốt xương, mà nó còn len lỏi qua từng khe hở của cửa kính đôi cách nhiệt, luồn lách vào tận ngách sâu nhất trong tâm trí gã. Nhìn ra ngoài cửa sổ, những rặng thông già lặng câm đứng chịu trận dưới cơn mưa buốt giá, gã thức dậy từ hửng sáng, nhặt nhạnh từng chút gánh nặng mưu sinh, bò qua những bờ rào trơn trượt của định mệnh chỉ để tích trữ cho mình một cảm giác an toàn mong mỏng.
Hoặc giả, gã giống như con chim trong lồng xám—dẫu có được tháo xích, được vỗ cánh bay qua muôn đại dương bao la, thì rốt cuộc vẫn hoảng hốt cất tiếng kêu chao đảo, chỉ muốn nháo nhào bay ngược về cái bến cũ quen thuộc ngày nào.
Gã cứ thấy mải miết thắp lên biết bao giấc mơ rực rỡ về hạnh phúc và sự bảo bọc, để rồi đến một ngày ngơ ngác nhận ra: Mở mắt ra thôi, đời đã cạn một vạt nắng hồng.
"Cả đời đi tìm một chốn an toàn, Ngoảnh lại mới hay, bình yên nằm ở vết thương lòng đã khép."
Gã nhớ mưa. Nhớ đến quay quắt, nhớ đến cay xè từng hốc mắt.
Trong trí nhớ chập chờn của gã, mùa mưa Việt Nam là một bức tranh đầm ướt nhưng tràn trề nhựa sống. Là những cơn mưa rào mùa hạ ở miền Tây sông nước, đổ ập xuống dòng sông Tiền đục ngầu phù sa. Mưa đập bong bóng trên mặt nước, mưa gõ lộp bộp trên những tàu lá chuối sau hè, mưa rủ rê những đàn cá lóc trồi lên mương rãnh, hay những cành điên điển dập dìu theo những giọt mưa lên xuống quằng ở một nhánh sông. Cái mùi đất xốp ngấu quyện với mùi cỏ dại ngâm nước đồng phả vào không gian một thanh âm ấm áp, ngát hương.
Rồi đến mưa Sài Gòn – thứ mưa "lưu manh" bất chợt ghé qua những con đường rợp bóng cây dầu cổ thụ. Mưa trút xuống gột rửa đi cái hầm hập của mặt đường nhựa, khiến dòng người hối hả trú chân dưới những hiên nhà, trao nhau những ánh nhìn thấu cảm giữa lòng đô thị chật chội. Mưa chảy từng dòng trên những ô cửa kính, của những tâm trạng nào vừa ghé vào trú mưa bên một quán cafe quen, ngắm nghía nhìn trời, nhìn dòng người và thơ thẩn về cuộc sống.
Thế nhưng, thực tại trước mắt gã bây giờ lại là mùa mưa của đất nước Canada.
Mưa ở đây không ngát mùi phù sa, cũng chẳng có tiếng nước chảy rì rào dưới mương rãnh. Mưa xứ này là những giọt nước lạnh buốt như kim châm, rơi xuống rên rỉ trên những thảm cỏ úa xám xịt và những tán cây gầy guộc đã trút sạch lá vì giá lạnh. Nó lênh đênh, thoi đưa và tàn nhẫn gặm nhấm từng chút hơi ấm còn sót lại trong căn phòng đóng kín cửa.
Giữa cái không gian ẩm ướt và cô quạnh ấy, tiếng chuông điện thoại từ quê nhà dội đến như một nhát dao cứa sâu vào tâm can gã.
Qua màn hình nhạt nhòa vết nước mưa, gã nhận tin: Mẹ gã trong một buổi chiều mưa trượt chân trên nền gạch rêu phong đã bị té ngã gãy xương, giờ phải nằm chòng chành, đau đớn một chỗ trên chiếc giường gỗ cũ kỹ, bệnh viện trả về với đớn đau. Trong khi đó, người cha già của gã – gã đàn ông cả đời lam lũ với chiếc chân vốn đã chưa lành lặn sau một tai nạn cũ – giờ đây lại xiêu vẹo, run rẩy chống gậy ra vào để bưng từng chén cháo, nhặt từng viên thuốc cho vợ.
Gã đứng chết lặng bên khung cửa kính ngợp hơi sương của đất Canada.
Sự bất lực tràn về, đắng ngắt và đặc quánh nơi cổ họng. Gã muốn buông bỏ hết tất cả. Gã muốn lao ngay ra phi trường, đặt bằng được tấm vé máy bay sớm nhất để trở về, ôm lấy bờ vai gầy guộc, gầy gộc của mẹ, để gánh vác thay cha chiếc gậy gỗ trơn trượt giữa mùa mưa trắng trời quê nhà. Nhưng giữa gã và quê hương là cả một đại dương hun hút, là mớ thủ tục cư trú dở dang, là những khoản nợ cơm áo gạo tiền đang siết chặt lấy cổ.
Ngoảnh lại nhìn vào không gian căn nhà ấm cúng, bất giác ánh mắt gã dừng lại bên những món đồ chơi nhỏ xíu, chiếc áo đi học treo góc phòng của con. Đứng lặng đi một lúc, cơn sóng giông bão trong lòng gã bỗng chùng xuống, từ từ nguôi ngoai...
Trong cái khoảng không gian chới với ấy, một giai điệu cũ kỹ chợt vọng về trong tâm trí gã, như một lời vỗ về xa xăm mà chua chát:
"Ru anh giấc nồng thiêm thiếp vào mơ... Để quên đi kiếp lữ thứ bơ vơ giữa bão giông đời..."
Gã tự hỏi, gã đã đánh đổi điều gì? Gã bỏ lại mái nhà ngợp mùi mưa ấm, bỏ lại tiếng ho hắng của cha mẹ già, để đổi lấy một sự "an toàn" hờ hững ở tận bên kia bán cầu sao? Giữa những nếp nhà hiện đại và thanh bình của xứ người, gã thấy mình trần trụi và tội nghiệp đến đắng lòng.
Bóng của "nạn nhân"
Nếu như giông bão ngoài quê nhà khiến gã đau đớn, thì cuộc sống hôn nhân ngay trong chính căn nhà ở Canada lại là thứ độc dược gặm nhấm gã mỗi ngày.
Nơi đây, dưới vòm mái ấm được sưởi bằng lò điện hiện đại, sự đối lập giữa hai vợ chồng gã lại dâng cao như hai ngọn sóng ngầm. Những áp lực của sự thay đổi, những lo toan về chi phí sinh hoạt, cùng sự cô đơn thâm căn cố đế nơi xứ lạ đã biến hai con người từng thề thốt yêu thương thành những kẻ xa lạ sống chung một không gian. Họ cãi nhau vì những điều nhỏ nhặt nhất. Những trận chiến không lời, những cái nhìn lạnh ngắt còn buốt giá hơn cả những giọt mưa Canada ngoài cửa sổ.
Mỗi khi mâu thuẫn bùng nổ, gã lại nhanh chóng thu mình vào một cái vỏ ốc quen thuộc. Gã thấy mình sao đáng thương đến lạ.
Khi con người ta tổn thương thường thích tự vỗ về mình.
Gã tự vỗ về niềm cay đắng của bản thân bằng những lý do đầy chính đáng. Câu cửa miệng mà gã luôn thốt ra với bạn bè, hoặc tự thầm thì với chính mình mỗi đêm thức trắng là: “Tất cả cũng chỉ vì con cái!”. Hoặc nếu không, gã sẽ thở dài, ngao ngán nhếch môi: “Do cô ấy muốn đi, cô ấy quyết định chứ gã có ham hố gì cái xứ lạnh lẽo này đâu!”.
Gã đẩy tất cả trách nhiệm về phía người khác. Gã chứng minh với cả thế giới rằng gã là một gã đàn ông tội nghiệp, vì hy sinh cho tương lai của con, vì chiều theo ý muốn của vợ mà phải chịu cảnh sống lưu vong, phải xa cha xa mẹ.
Nhưng trong những giây phút đối diện với chính mình trước gương, gã biết gã đang dối xảo.
Chẳng có ai ép gã cả. Cái khao khát tìm kiếm một sự an toàn ảo tưởng, cái tâm lý muốn chứng tỏ bản thân với xóm giềng, cái ước mơ được sống trong một xã hội "văn minh, phát triển" chính là thứ đã dẫn dắt gã bước lên chuyến bay năm ấy.
Gã nhìn thấy áp lực đè nặng lên vai mình ngày một nhiều, tựa như một tảng bê tông ngàn cân. Đó là những hình ảnh bạn bè chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội, là những câu chuyện thành công rực rỡ trong các buổi họp lớp, hay chỉ đơn thuần là vài ba câu chuyện phiếm bên ly cà phê chiều. Gã gồng mình đuổi theo, nhưng trong thâm tâm lại giằng xé muốn chậm lại, xuôi theo một dòng chảy êm đềm. Ấy thế mà, những bước chân của gã vẫn cứ vô thức hướng về cùng một phía, miệt mài dấn thân trên con đường lập trình sẵn của đám đông.
Gã kết hôn. Ai cũng vậy cả. Gã có con sau hàng mấy năm trời mòn mỏi tìm kiếm. Ai rồi cũng thế.
Thứ duy nhất từng mang lại cho gã một sự tự tin tuyệt đối, một bệ đỡ kiêu hãnh chính là con đường học tập. Gã nhớ về mớ thành tích lấp lánh của bản thân: một học sinh giỏi toàn diện từ ngày chập chọe bước vào mầm non cho đến hết những năm cấp ba, chiếc vé tuyển thẳng vào đại học danh giá, và một vị trí công việc chào đón sẵn ngay trước cả khi cầm bằng ra trường – cái thời điểm mà bạn bè cùng lứa vẫn còn loay hoay, chao đảo với kỳ thi thi đại học.
Giờ đây, giữa những nhịp sống bắt đầu chậm lại, gã lại khao khát muốn vùi đầu vào những trang sách như ngày xưa. Gã đi tìm những tấm bằng cấp mới, bởi chỉ có chúng mới là thứ phao cứu sinh giúp gã tìm lại chút tự tin đang dần vỡ vụn.
Gã bị mắc kẹt. Mắc kẹt không phải vì đất nước Canada lạnh giá, cũng chẳng phải vì người vợ lạnh lùng, mà gã bị mắc kẹt với chính cái tôi sĩ diện, ngông nghênh và hèn nhát của mình. Gã giống như con chim tự chui vào chiếc lồng sắt xám xịt, rồi lại cất tiếng trách móc người đã mở cửa.
Một chiều mưa rơi nặng hạt trên mái tôn, gã ngồi lướt điện thoại trong góc tối. Nhạc xưa thu hút gã, giờ dường như hiểu hết những nỗi đau trần trụi của những kẻ tha hương. Một giai điệu mang âm hưởng dân ca cải lương pha lẫn tiết tấu hiện đại bất ngờ vang lên từ một đoạn clip ngắn:
"Em vui nhiều không, khi mặt trời lên trên khóm tre, Con chim xinh xinh nó chuyền cành me, xuống đậu sau hè, uống giọt nắng hồng... ...Bôn ba kiếp người, anh chẳng về quê."
Lời ca như một nhát đâm xuyên qua lồng ngực gã. Nhớ quá! Nhớ cái ánh nắng hồng buông xuống sau hè, nhớ khóm tre già xào xạc trong gió chiều miền Tây, nhớ cái cảm giác thong thả, bình yên không chút toan tính của một thời thơ dại. Gã chắp hai tay lên mặt, nghẹn ngào thì thầm một câu ước ước mơ xa xỉ:
"Cho anh sống lại tuổi thơ ban đầu đã mất từ lâu..."
Nhưng tuổi thơ đã mất thì làm sao lấy lại được? Thời gian thoi đưa, đời người ngắn ngủi như một chớp mắt. Gã nhận ra, cái sự "an toàn" và "hạnh phúc" mà gã cật lực đi tìm bấy lâu nay ở xứ người thực chất chỉ là một bóng điệp vô hình. Sự an toàn thật sự chưa bao giờ nằm ở tấm thẻ cư trú hay những con số tích lũy trong ngân hàng, mà nó nằm ở sự bình yên trong tâm hồn, ở khả năng dũng cảm đối diện với trách nhiệm và trao đi yêu thương.
Gã nhìn ra ngoài cửa sổ. Mưa đã bắt đầu ngớt, nhường chỗ cho những vệt sáng mỏng manh cuối ngày rọi qua làn mây xám.
Gã chớp mắt để bớt cay. Gã biết mình không thể mãi đáng thương được. Gã nhấc điện thoại lên, gõ một dòng tin nhắn ngắn gửi cho vợ: "Chiều nay anh đi chợ mua ít đồ về nấu món canh chua cá lóc nhé. Tụi nhỏ chắc thèm đồ Việt lắm rồi."
Sau đó, gã bấm số gọi về quê nhà. Qua màn hình nhỏ, gã nhìn thấy nụ cười hiền hậu của mẹ dù gương mặt bà còn tái nhợt vì cơn đau, nhìn thấy ánh mắt ấm áp của cha đang chống gậy đứng bên cạnh. Gã mỉm cười, giọng gã không còn run rẩy hay xáo trộn nữa: "Cha mẹ ráng giữ gìn sức khỏe. Tết này xong đợt việc, con và các cháu sẽ về thăm nhà."
"Halfway through life, turning around to see, Every footprint left where one used to be."
The September sky over Vancouver draped itself in a thick, dense grey, letting down heavy, soup-like fogs and a relentless drizzle that stretched from early dawn until sunset. Sunlight in this late-autumn realm of Western Canada was nothing short of a luxury—paper-thin, indifferent, and freezing cold. The chill did not merely gnaw at every fingertip and joint; it seeped through the tiny gaps of the double-glazed, insulated windows, threading its way into the deepest recesses of his mind. Looking out the window, the ancient pine trees stood mute, enduring the biting rain. He woke at dawn, gathering up the heavy burdens of livelihood piece by piece, crawling over the slippery fences of destiny just to hoard a fragile sense of security.
Or perhaps, he was like a bird in a grey cage—though unshackled and free to soar across boundless oceans, it would ultimately panic, let out a trembling cry, and frantically beat its wings to fly back to the familiar old perch of yesterday.
He found himself endlessly trying to ignite brilliant dreams of happiness and shelter, only to wake up one day and realize in bewilderment: In the blink of an eye, the pink light of life has already drained away.
"A lifetime spent seeking a safe place to rest, Only to realize peace lies where healed wounds are blessed."
He missed the rain. Missed it desperately, until the corners of his eyes stung with raw pain.
In his flickering memories, the rainy season in Vietnam was a soaked canvas, yet overflowing with vitality. It was the summer downpours of the Mekong Delta, crashing onto the silt-murky waters of the Tiền River. Rain making bubbles dance on the water's surface, rain drumming lop-bop on banana leaves behind the house, rain coaxing schools of snakehead fish to surface in the ditches, or yellow sesbania branches swaying up and down with the raindrops along a river bend. The scent of rich, damp earth mingled with the aroma of wild grass soaked in flooded fields, breathing a warm, fragrant sound into the air.
And then there was the Saigon rain—that "roguish" rain that unexpectedly swept past streets shaded by ancient dipterocarp trees. The downpour washed away the stifling heat of the asphalt, prompting hurried crowds to seek shelter under shop eaves, exchanging empathetic glances amidst the cramped metropolis. Rain trickled in streams down windowpanes, mirroring the mood of someone who had just stepped into a familiar cafe to escape the storm, gazing at the sky, watching the crowd, and quietly musing on life.
Yet, the reality before his eyes right now was the rainy season of Canada.
The rain here held no sweet scent of river silt, nor the gentle gurgle of water in garden ditches. The rain in this land was made of needle-cold drops, falling with a whimper onto grey, withered lawns and frail, bare branches stripped of leaves by the frost. It drifted endlessly, cruel and steady, devouring every last remnant of warmth left in the closed room.
Amidst that damp and lonely space, the phone ring from back home struck like a knife plunging deep into his chest.
Through a screen blurred by raindrops, he received the news: On a rainy afternoon, his mother had slipped on the mossy tiles, fracturing her bones. Now she lay bedridden in excruciating pain on an old wooden bed, sent home from the hospital to endure her agony. Meanwhile, his aging father—a man who had labored his entire life, his leg still unhealed from an old accident—staggered and trembled, leaning on his cane just to bring his wife a bowl of porridge or pick up her pills.
He stood frozen by the fogged glass window in Canada.
A wave of helplessness rushed over him, bitter and thick in his throat. He wanted to drop everything. He wanted to rush straight to the airport, book the earliest flight possible, and fly back to hold his mother’s frail, thin shoulders, to take over for his father and hold that slippery wooden cane amidst the white rains of his homeland. But between him and home lay a vast, endless ocean, a mess of unfinished residency paperwork, and the suffocating grip of financial debts.
Turning back to look at the cozy interior of the house, his eyes unexpectedly rested on the tiny toys and his child’s school shirt hanging in the corner of the room. Standing still for a long moment, the storm in his heart suddenly ebbed, slowly settling into a quiet stillness...
In that suspended, helpless space, an old melody suddenly echoed in his mind like a distant, bittersweet comfort:
"Lull him into a deep, dreamful sleep... To forget a wandering life, helpless amidst the storms of fate..."
He asked himself, what had he traded away? Had he left behind a roof filled with the warm scent of rain, left behind the coughing fits of his aging parents, only to trade it for an indifferent sense of "safety" halfway across the world? Surrounded by modern, peaceful homes in a foreign land, he felt stripped bare and pitiably bitter.
The Shadow of a "Victim"
If the storm back home brought him pain, his marriage inside this Canadian house was a daily-ingested poison.
Here, beneath a roof warmed by modern electric heaters, the clash between husband and wife rose like two hidden undercurrents. The pressure of constant change, the anxieties of living expenses, and the deep-seated loneliness of a foreign land transformed two people who had once sworn eternal love into strangers sharing a room. They bickered over the smallest things—wordless battles and cold glares that felt even icier than the Canadian rain outside the window.
Whenever conflict erupted, he would quickly retreat into his familiar shell. He felt so strangely pitiful.
When hurt, people tend to coddle themselves.
He comforted his own bitterness with perfectly logical justifications. The go-to phrase he always uttered to friends, or whispered to himself during sleepless nights, was: "It's all for the children!" Or if not, he would sigh, curling his lip in weary resignation: "She wanted to leave, it was her decision; I never craved this freezing cold place!"
He pushed all responsibility onto others. He proved to the world that he was a pitiful man who had sacrificed his own life for his children's future and yielded to his wife’s desires, only to end up living in exile, far from his parents.
Yet, in those quiet moments facing himself in the mirror, he knew he was lying.
Nobody had forced him. The desperate desire to seek an illusory sense of security, the urge to prove himself to the neighbors, the dream of living in a "civilized, developed" society—those were the exact forces that guided his steps onto that flight years ago.
He watched the pressure on his shoulders grow heavier day by day, like a thousand-pound slab of concrete. It was the flashy photos shared by friends on social media, the grand success stories at class reunions, or simply casual banter over afternoon coffee. He strained himself to chase after them, even as his inner heart tore itself apart wanting to slow down and float with a gentle current. Yet, his footsteps kept marching unconsciously in that same direction, tirelessly trudging along the pre-programmed path of the crowd.
He got married. Just like everyone else. He had a child after years of weary waiting. Just like anyone else.
The only thing that had ever given him absolute confidence, a proud foundation, was his academic path. He remembered his glittering trail of achievements: a top-tier student from his toddler days in preschool through the end of high school, a direct admission ticket to a prestigious university, and a job offer waiting for him even before he held his degree—at a time when his peers were still scrambling and trembling over university entrance exams.
Now, as the tempo of life began to slow down, he found himself yearning to bury his head in books as he used to. He sought new degrees and certifications, for they were the only lifebuoys that could help him salvage the last bits of his crumbling self-confidence.
He was trapped. Trapped not by the freezing land of Canada, nor by his cold wife, but trapped by his own vain, arrogant, and cowardly ego. He was like a bird that voluntarily walked into a grey iron cage, only to cry out and blame the person who left the door open.
On a heavy rainy afternoon, he sat scrolling through his phone in a dark corner. Old music drew him in, now seeming to comprehend all the raw pain of those living far from home. A melody blending traditional folk opera with a modern rhythm unexpectedly played from a short clip:
"Are you very happy, as the sun rises over the bamboo grove, The little bird hops from the tamarind branch to the back yard, drinking a drop of pink sunshine... ...Wandering through this mortal life, I shall not return home."
The lyrics pierced through his chest like a blade. He missed it so much! Missed the pink sunshine falling behind the yard, missed the old bamboo grove rustling in the Mekong Delta's afternoon breeze, missed the unhurried, carefree peace of an innocent childhood. He pressed his face into his hands, choking back a whisper of a luxury dream:
"Let me live again that early childhood, lost so long ago..."
But how could a lost childhood ever be reclaimed? Time shuttles onward, and a human lifespan is as brief as a blink. He realized that the "safety" and "happiness" he had strived so hard to find in a foreign land was nothing more than an elusive shadow. True security had never been about residency cards or numbers accumulating in a bank account; it lived in inner peace, in the courage to face responsibility, and in the willingness to give love.
He looked out the window. The rain had begun to ease, making way for thin, fragile beams of late-day light filtering through grey clouds.
He blinked to clear the sting in his eyes. He knew he couldn't play the pitiful victim forever. He picked up his phone and typed a short text to his wife: "I'm heading to the market this afternoon to get some ingredients for sour fish soup. The kids must be craving Vietnamese food."
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét