[Sách] Khi ký ức còn chưa phai nhạt - Toshikazu Kawaguchi

"Người ta không thể thay đổi được thực tại đã xảy ra. Nhưng khi quay trở lại, điều duy nhất thay đổi chính là trái tim của người ở lại."

Thành phố vẫn còn chưa tỉnh ngủ, nó ngồi lặng yên nơi góc phòng, nhìn nắng lên trong tiếng nhạc jazz day dứt. Một ngày bận rộn của đời công bộc sắp mở ra, đón chào với những con số tài chính nhảy múa và những văn bản hành chính khô khốc. Trong khoảnh khắc tâm tưởng cần một nguồn oxy trinh nguyên để tự chữa lành, nó lật mở những trang sách của Toshikazu Kawaguchi.

Bối cảnh sách không vĩ cuồng như những bản quy hoạch triệu đô, nó chỉ là một quán cà phê nhỏ mang tên Donna Donna ở Hakodate. Ở đó, có một chiếc ghế độc nhất và một quy tắc lạnh lùng, nghiêm cẩn hệt như một quy luật nhân–quả của tạo hóa: Bạn có thể quay về quá khứ để gặp người mình yêu thương, nhưng dù bạn có làm gì đi chăng nữa, thực tại vẫn sẽ không hề thay đổi. Và điều quan trọng nhất: Bạn phải uống cạn tách cà phê trước khi nó nguội ngắt, nếu không muốn biến thành một hồn ma bị giam cầm vĩnh viễn trong khoảng không câm lặng.

Kawaguchi đã dắt tay người đọc đi qua bốn câu chuyện của bốn con người lầm lụi mang theo những vết thương rách nát: một người con gái hận cha mình vì đã bỏ rơi cô, một diễn viên hài không kịp từ biệt người bạn tri kỷ, một người chị ngập tràn tội lỗi sau cái chết của em gái, và một người trẻ đối diện với căn bệnh nan y.

Cách viết của Kawaguchi từ tốn, tối giản nhưng chứa đựng sức mạnh thấu cảm khổng lồ. Cuốn sách không có những cao trào khốc liệt, nó hệt như một tách cà phê phin, nhỏ từng giọt đều đặn vào lòng người đọc.

Nhịp điệu ấy dắt nó nghĩ về gia đình, về đám trẻ. Nó tự vấn: Liệu nó có đang quá bận rộn với thế giới vị lợi ngoài kia mà quên mất việc lắng nghe hơi thở của các con? Ký ức của con người, hệt như mùi sình non ươn ướt sau mưa giông, có thể phai nhạt theo thời gian nếu không được tưới tắm bằng sự tử tế mỗi ngày. Liệu đám trẻ ở quê nhà đó, có lắng nghe được hơi thở của thiên nhiên lúc này không? Ký ức đó mang theo hay phai nhạt theo năm tháng sau này?

Nó khép lại cuốn sách của Kawaguchi khi màn đêm đã bao phủ thành phố. Đám trẻ trong văn phòng đã về hết, chỉ còn lại nó với khoảng lặng suy tư của riêng mình.

Đọc "Khi ký ức còn chưa phai nhạt" không làm nó chìm đắm vào sự bi lụy, mà ngược lại, lòng thấy phẳng lại. Nó hiểu rằng không cần phải đợi đến khi mất đi mới tìm đường quay lại một cách đột ngột. Nó phải hành động ngay lúc này, ở thực tại này. Nó sẽ về, từ tốn ngồi xuống bên mâm cơm tối, uống cạn tách cà phê của thực tại và sưởi ấm cho những người nó yêu thương khi ráng chiều đời vẫn còn chưa quá muộn.

***

"People cannot change the reality that has already occurred. But when you return, the only thing that changes is the heart of the person who stayed behind."

The city was still half-asleep. Nó sat in absolute stillness in the corner of the room, watching the morning light creep in against the agonizing strains of a jazz melody. A frantic day of đời công bộc (the public servant's life) was about to unfold, waiting to greet it with dancing financial figures and the dry, sterile texture of administrative documents. In this fleeting moment, when its consciousness desperately craved a source of pristine oxygen to heal itself, nó peeled open the pages of Toshikazu Kawaguchi.

The setting of the book is never grandiose like those million-dollar master plans; it is merely a tiny café named Donna Donna nestled in Hakodate. There, sits a solitary chair governed by a cold, uncompromising rule, acting as rigid as the cosmic law of cause and effect: you may journey back to the past to meet the one you love, but no matter what you do, reality will absolutely never change. And the most critical directive of all: you must drink your cup of coffee to the very last drop before it grows cold, unless you wish to morph into a phantom, forever imprisoned within the hollow, silent void.

Kawaguchi gently guides the reader through four distinct narratives of four weary souls dragging their tattered, broken wounds behind them: a daughter harboring deep resentment for the father who abandoned her, a comedian denied a final farewell to his kindred spirit, a older sister drowning in guilt following her sibling's demise, and a youth staring down the barrel of a terminal illness.

Kawaguchi’s prose is deliberate and minimalist, yet it harbors a colossal reservoir of empathy (Omoiyari). The book features no violent, engineered climaxes; it behaves exactly like a drip-filter coffee, dropping steadily, bead by bead, into the deepest recesses of the reader’s heart.

That exact rhythm dragged its thoughts back to its family, back to the children. Nó cross-examined itself: was it becoming far too consumed by the predatory, utilitarian world out there to even listen to the heartbeat of its own children? Human memory, much like the damp, raw smell of young mud after a summer monsoon, can easily dissolve across time if it is not nourished daily by genuine kindness. Were those children back in the homeland capable of listening to the breath of nature at this very second? Would that sacred memory be carried along, or would it fade entirely with the rolling years ahead?

Nó closed Kawaguchi’s book just as the shroud of night completely consumed the city. The youth in the office had all departed, leaving nó entirely alone with its own quiet pocket of contemplation.

Reading “Before Your Memory Fades” does not drown nó in pathetic melancholy; on the contrary, it flattens the turbulence within its chest. Nó comprehends that one does not need to wait until everything is lost to abruptly scramble for a path backward. Nó must act right now, in this raw reality. Nó will return home, deliberately sit down by the dinner table, drain the coffee cup of the present moment, and warm the souls of the ones it holds dear, while the crepuscular glow (ráng chiều) of life is still not yet too late.