[Sách] Tín ngưỡng tôn giáo An Nam - Georges Coulet

"Người An Nam không sống cho riêng mình; họ sống trong một dòng chảy liên tục của các linh hồn, nơi cái chết không phải là sự kết thúc mà là một sự chuyển hóa của hiện diện." 

Nó lật giở những trang khảo cứu của Georges Coulet—một công trình từ đầu thế kỷ XX—để thấy lại cái "nhà hát của bản ngã" người Việt, nơi sự hiện diện của thần linh còn chân thực hơn cả thực tại.

Cùng khai thác chủ đề tâm linh người An Nam, nhưng Georges Coulet mang đến một trải nghiệm khác biệt hoàn toàn so với Paul Giran trong "Phù thuật và tín ngưỡng An Nam". 

https://chienphan.blogspot.com/2022/10/sach-phu-thuat-va-tin-nguong-nam-paul.html

Nếu Giran thường tập trung vào những khía cạnh kỳ bí, ma thuật và đôi khi mang định kiến của một kẻ quan sát từ bên ngoài, thì Coulet lại có một cái nhìn khách quan và tổng quan hơn.

"Sự khách quan trong việc nhìn nhận tín ngưỡng chính là việc thừa nhận mạch lịch sử đã nhào nặn nên nó, thay vì chỉ nhìn vào những biểu hiện ma thuật nhất thời."

Ông không chỉ dừng lại ở các nghi lễ bề nổi mà đi sâu vào mạch ngầm lịch sử. Ông phân tích xem các sự kiện, các luồng tư tưởng đã tác động ra sao qua chiều dài thời gian để tạo hình nên một nền tín ngưỡng độc đáo. Tín ngưỡng An Nam trong mắt Coulet không phải là những mảnh ghép rời rạc của bùa chú, mà là một hệ thống sống động, có gốc rễ và có sự vận động không ngừng để khẳng định căn tính (identity) của dân tộc.

Đọc Coulet, nó chợt nảy ra một suy tưởng: Tại sao con người cứ phải đi tranh cãi, giành giật đúng sai về các đức tin, nó thuộc về nơi nào, nếu như bản chất của chúng vốn là như thế?

Tín ngưỡng của người Việt là một cộng đồng mở, nơi người sống và người chết, thần linh và con người cùng hiện diện. Khi ta đứng ở vị thế của kẻ đứng giữa để thấu hiểu—ta sẽ thấy mọi sự tranh giành đều trở nên vô nghĩa. Sự hiện diện của Tam Giáo (Phật - Đạo - Nho) hòa quyện trong một tâm hồn duy nhất là minh chứng cho sự trung dung đầy nghệ thuật. Người Việt không bài trừ, họ dung nạp. Họ không tranh đoạt chân lý, họ sống cùng nó. Sự "phó mặc" ở đây không phải là lười biếng, mà là một sự chấp nhận thanh thản trước dòng chảy của định mệnh.

"Tín ngưỡng là tấm lá chắn giúp người Việt không bị bóp nghẹt bởi những khắc nghiệt của thiên nhiên. Mỗi nghi lễ là một lời khẳng định: Tôi vẫn ở đây, và tổ tiên tôi vẫn ở đây."

Georges Coulet chỉ ra rằng người An Nam xưa không bao giờ đơn độc. Việc thờ cúng tổ tiên hay Thành hoàng làng chính là nỗ lực tuyệt vời để không bao giờ "phó mặc" linh hồn cho sự hư vô.

"Sao phải giành giật một vị thế, khi tín ngưỡng đã là hơi thở, là cách thức mà người dân giải mã những bí ẩn của định mệnh một cách tự nhiên nhất?"

Tín ngưỡng tôn giáo An Nam – Một cuốn sách để thấy rằng, chúng ta không cần tranh cãi với lịch sử, chúng ta chỉ cần hiện diện và cảm nhận nó.

***

Religious Beliefs of the Annamese: A Spiritual Map and the Acceptance of Values that "Are"

"The Annamese do not live for themselves; they live in a continuous flow of souls, where death is not an end but a transformation of presence."

It flips through the research pages of Georges Coulet—a work from the early 20th century—to rediscover the "theater of the ego" of the Vietnamese, where the presence of deities is even more real than reality itself.

Exploring the same theme of Annamese spirituality, Georges Coulet offers an experience entirely different from Paul Giran in "Magics and Beliefs of the Annamese" (Phù thuật và tín ngưỡng An Nam). While Giran often focuses on the mystical, magical aspects and sometimes carries the prejudice of an outside observer, Coulet maintains a more objective and comprehensive perspective.

"Objectivity in perceiving beliefs lies in acknowledging the historical thread that molded them, rather than merely looking at transient magical manifestations."

It does not stop at surface-level rituals but dives deep into the historical undercurrents. It analyzes how events and ideological flows impacted over time to form a unique system of beliefs. In Coulet's eyes, Annamese beliefs are not fragmented pieces of spells but a vibrant system with roots, constantly moving to affirm the nation's identity.

Reading Coulet, a thought suddenly occurs: Why must humans constantly argue and fight over the right and wrong of beliefs, or where they belong, if their nature simply is as it is?

Vietnamese belief is an open community where the living and the dead, gods and humans, coexist. When we stand in the position of the one in the middle to understand—all fighting becomes meaningless. The presence of the Three Religions (Buddhism - Taoism - Confucianism) harmonizing within a single soul is a testament to an artistic moderation. The Vietnamese do not exclude; they incorporate. They do not strive to seize the truth; they live with it. "Relinquishing" here is not laziness, but a serene acceptance before the flow of destiny.

"Belief is a shield that helps the Vietnamese from being suffocated by the hardships of nature. Each ritual is an affirmation: I am still here, and my ancestors are still here."

Georges Coulet points out that the Annamese of old were never alone. Ancestor worship or the worship of the Village Tutelary God (Thành hoàng) is a magnificent effort never to "abandon" the soul to nothingness.

He recalls the tragedy of Nobody Knows. The most terrifying form of being forgotten is when humans sever the link to their roots. Conversely, Annamese belief, in Coulet's view, is a "box" that preserves character, where each individual is present with full responsibility toward the past and the future. In a world shifting due to "Epstein files" or the tax pressures of 2025, returning to reverence for the invisible is how we find cleansing for the soul.

"Why fight for a status, when belief is already the breath, the very way people naturally decode the mysteries of destiny?"

"The Annamese do not live for themselves; they live in a continuous flow of souls, where death is not an end but a transformation of presence."

Final Reflections: When "Trương Tử" Observes the Incense Smoke

Whether in an era of deceit or a new fairness in the economy, the fears of uncertainty always remain. Let us learn from the Annamese of old: be present in a sober and sincere manner (Shoshin). Do not let life "drift" with the years; let each empathy (Omoiyari) toward the invisible world become the anchor that keeps us attached to our truest self.

Religious Beliefs of the Annamese – A book to show that we do not need to argue with history; we only need to be present and feel it. For him, that is enough