Sài Gòn cuối năm. Nó, anh và chị, ba bóng người giữa dòng đời xuôi ngược, cố gắng sắp xếp một khoảng lặng để "neo" lại bên nhau. Vẫn như thuở nào, cuộc gặp chẳng vì một mục đích thực dụng gì cao siêu, chỉ đơn giản là để gặp. Để được nhìn thấy nhau vẫn ổn, để thăm hỏi, rồi miên man sang chuyện đời, chuyện vẽ, và cả những tầng nấc triết lý nhân sinh. Tượng hình. Nó ngồi đó, lặng lẽ như một mặt hồ, để mặc những quan điểm và chuyện trò soi bóng.
Yêu thương. Tặng nhau những món quà, nhỏ thôi nhưng chứa đựng cả một trời tâm ý. Có lúc, câu chuyện trôi về "Chợ" – nơi nó đã sinh ra và lớn lên, nơi những lớp phù sa và mùi sình non đã nhào nặn nên cái tính cách gàn gàn của nó hôm nay. Hóa ra, môi trường không chỉ nuôi dưỡng thể xác, nó còn tạc nên hình hài cho cả linh hồn.
Cao thành, hai mươi bảy Tết. Ngày. Nó chở thằng nhóc Merci dạo một vòng quanh chợ quê. Không khí đặc quánh mùi Tết. Đó là mùi của hoa tươi, của trái chín vừa được chủ sạp "tắm táp" bằng những gáo nước mát lành, rồi khéo léo sắp xếp cho chúng phơi ra cái sắc diện lộng lẫy nhất, khiêu gợi nhất trong tầm mắt người qua. Là mùi mặn mòi của mồ hôi rịn ra trên những tấm lưng áo sờn, hòa trong tiếng bước chân chạy vội, tiếng xe lôi đi vội của những người sợ trễ nải một chuyến hàng.
Và có cả cái mùi ngai ngái, nồng nồng của đống rác ngổn ngang nơi góc chợ – những thứ dư thừa, dập nát bị quăng sang một bên, nằm nhẫn nại chờ kết thúc một phiên chợ để được dọn sạch một lần cho kịp giao thừa. Giữa cái mớ âm thanh mặc cả xôn xao, những sắc màu rực rỡ và cả những góc khuất xù xì ấy, Tết hiện ra vừa trần trụi, vừa lấp lánh lạ thường. Nó quay sang hỏi nhỏ:
"Con thấy chợ mình hôm nay đông vui không?"
Thằng nhóc nhìn dạt qua những gương mặt tất tả, rồi lắc đầu tỉnh bơ:
"Con thấy không thấy vui."
Nó cười, cái cười nửa miệng trước sự thành thật đến đau lòng của trẻ nhỏ. Người đông, kẻ mua người bán rộn rã thế mà lại không vui? Ngắm. Phóng tầm mắt ra xa, nó nhận ra chợ năm nay lưa thưa hơn hẳn. Những khoảng trống trên nền đất vốn mọi năm chật kín hoa trái, giờ bỗng mênh mông như nỗi lo của người bán.
Hai mươi bảy Tết. Đêm. Nó lại đưa Merci dạo quanh chợ thêm một lần nữa. Khi ánh mặt trời khuất dạng, chợ bắt đầu "lên đèn". Những bóng đèn dây tóc vàng vọt chong lên giữa các sạp hàng, đổ những cái bóng dài lố nhố xuống mặt đường. Kẻ bán ngồi đó, đôi mắt đăm đắm đợi chờ một người mua. Nhộn nhịp. Ánh sáng của sự sống bắt đầu nhảy múa trong mắt trẻ thơ. Thằng nhóc gật gù, vẻ mặt tràn đầy sự thỏa mãn:
"Chợ giờ mới thực sự đông vui, ba ha?"
Nó lặng im. Hóa ra cái vui của trẻ nhỏ nằm ở ánh đèn lấp lánh, còn cái vui của người lớn lại nằm ở sự vơi đi của hàng hóa. Đêm trắng bắt đầu giăng mùng trên những sạp hoa, chợ vẫn thức, và những giấc mơ về một cái Tết ấm cũng bắt đầu thức dậy.
Nước ròng rớt lại lớp sình non
Ghe khóm, ghe dưa đậu mỏi mòn
Hai mươi bảy Tết, đêm trắng xóa
Mùng giăng kẽ chợ, giấc ngủ ngon?
Đèn dầu loe lét vạch màn sương
Bà Hai quàng lại chiếc khăn rằn
Tóc nhuộm màu khói, đời nhuộm nắng
Chuyện đời chuyện khổ, gác bên chân.
Kìa cậu Tám cười, miệng phả khói
Nhặt lá sâu đi, đợi rạng ngày
Xếp hàng như thể lên nòng đạn
Thắng bại, buồn vui... một chuyến này!
Người chở, người sấp giấc mơ bán
Hoa thắm, trái tươi treo hy vọng
Đổi lấy xuân sang, ấm chút lòng.
Đời chợ lênh đênh, đời cơm gạo
Người mua kẻ bán, ai nhớ hông?
Mà sỏi đá mòn, quên dấu tích.
Hai chín, Ba mươi, dòng sông cạn
Chợ vãn người đi, lệ chảy dài
Giấc mơ vừa bán, vừa mua lại
Gói ghém niềm thương... đợi sớm mai.
Người đi buôn những hồn xưa cũ
Có nhớ đêm nay, buổi chợ này?
Lời ru đứt quãng, một đời chợ
Vẫn giữ niềm yêu... đến tận cùng.
***
Saigon at the year's end. Him, his brother, and his sister—three silhouettes amidst the ebbing and flowing tide of life—striving to arrange a moment of stillness to "anchor" themselves together. As always, the meeting serves no grand utilitarian purpose; it is simply to meet. To see that each is still okay, to inquire after one another, and then to drift into stories of life, of painting, and the many layers of human philosophy. Figurative. He sits there, quiet as the surface of a lake, letting their perspectives and conversations reflect upon him.
Affection. They exchange gifts—small things, yet containing a whole heaven of intent. At times, the conversation drifts toward "The Market"—the place where he was born and raised, where layers of silt and the scent of fresh mud molded his stubborn, eccentric character of today. It turns out, the environment does not only nourish the physical body; it carves the very shape of the soul.
Cao Lãnh, the 27th of Tết. Daytime. He takes little Merci for a ride around the country market. The air is thick with the scent of Tết. It is the fragrance of fresh flowers and ripe fruits just "bathed" by the stall owners with ladles of cool water, then skillfully arranged to expose their most splendid, most seductive forms to the eyes of passersby. It is the briny scent of sweat soaking through frayed shirt-backs, mingling with the sound of hurried footsteps and the rush of trailers driven by those fearing they might be late for a shipment.
And then there is the pungent, heavy smell of the sprawling piles of trash in the market corners—the surplus, the bruised and battered goods tossed aside, lying patiently for the market to end so they can be cleared away in time for New Year’s Eve. Between the cacophony of haggling voices, the brilliant colors, and those rough, hidden corners, Tết reveals itself as both raw and extraordinarily glittering. He turns and asks softly:
"Do you think our market is bustling and fun today?" The boy looks across the frantic faces and shakes his head nonchalantly:
"I don’t think it’s fun." He smiles—a half-smile at the heartbreaking honesty of a child. Crowds of people, buyers and sellers in a ruckus, and yet it isn't "fun"? Observing. Looking further out, he realizes the market this year is significantly sparser. The empty spaces on the ground, which in previous years were packed with flowers and fruit, now suddenly feel as vast as the sellers' worries.
The 27th of Tết. Night. He takes Merci around the market once more. As the sun vanishes, the market begins to "light up." Flickering incandescent bulbs are hoisted between stalls, casting long, jumbled shadows onto the road. The sellers sit there, their eyes fixed in anticipation of a buyer. Bustling. The light of life begins to dance in the child's eyes. The boy nods, his face full of satisfaction:
"The market is truly fun now, right Dad?" He remains silent. It turns out a child's joy lies in the sparkling lights, while an adult's joy lies in the thinning of the goods. A white night begins as mosquito nets are pitched over flower stalls; the market stays awake, and dreams of a warm Tết begin to rouse.
The Verse of the Market
The low tide leaves behind a layer of fresh mud, Boats of pineapples and melons moored in weariness. The twenty-seventh of Tết, a night turned stark white, Mosquito nets pitched in market stalls—is sleep truly sweet?
The oil lamp flickers, piercing the veil of mist, Granny Hai re-wraps her checkered khăn rằn scarf. Hair dyed the color of smoke, a life dyed by the sun, The sorrows of the world are set aside at her feet.
There is Uncle Tam, smiling as smoke exhales from his lips, Picking off pest-eaten leaves, waiting for the break of day. Arranging his goods like loading a rifle's chamber, Victory or defeat, joy or sorrow... it all hinges on this one trip!
People hauling, people arranging dreams for sale, Bright flowers, fresh fruits—anchors for hope, To trade for a coming Spring, to warm the heart a little.
A market life adrift, a life of rice and grain, Buyers and sellers—will anyone remember? While the pebbles wear away, and footprints vanish.
The twenty-ninth, the thirtieth—the river runs dry, The market thins, people depart, tears flow long. A dream just sold, then bought back once more, Packing up lingering affections... waiting for the morrow.
Those who trade in the souls of the ancient past, Do you remember this night, this market session? Lullabies broken, a lifetime spent at the market,
Still holding onto love... until the very end.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét