[Sách] Xứ Tuyết - Kawabata Yasunari

"Tàu ra khỏi đường hầm dài, đã tới Xứ Tuyết. Đêm bắt đầu trở nên trắng xóa."

Nó bước xuống sân ga, cảm nhận cái không khí lạnh toát của tuyết lùa vào phổi, nhìn những cành cây trơ lá vì bị tuyết phủ dày một màu trắng lịm. Trong cái nền tĩnh mịch và giá băng ấy, đôi má ửng hồng của Komako hiện lên như một đốm lửa đơn độc. Cô nở một nụ cười bí hiểm, run rẩy và nồng cháy, một nụ cười như thể đang giấu giếm điều gì đó, sợ ai đó nhìn thấy cái khao khát mãnh liệt đang cuộn chảy bên dưới lớp băng tuyết của thân phận Geisha.

Cái nồng nàn của Komako và cái hư ảo lạnh lẽo của Xứ Tuyết tạo nên một sự nghẹt thở kỳ lạ. Một bên là sự sống đang gào thét đòi được yêu thương, một bên là sự hư vô đang sẵn sàng nuốt chửng mọi nỗ lực

Nó lật mở những trang viết của Kawabata vào một đêm Sài Gòn vẫn còn vương chút hơi lạnh của những ngày đầu năm. Bước qua "đường hầm dài" trong tâm tưởng, nó bỗng thấy mình đứng giữa một vùng trắng xóa của vùng Echigo. Ở đó, cái đẹp không rực rỡ như nắng xuân Cao thành, mà buốt giá và thanh khiết đến nao lòng.

Kawabata không kể một câu chuyện tình yêu thông thường; ông vẽ một bức tranh bằng cảm giác. Nhân vật Shimamura—một gã phong lưu trí thức—đến Xứ Tuyết để tìm kiếm một sự giải vây cho tâm hồn. Ở đó, gã gặp Komako, một nàng Geisha nồng cháy, và Yoko, một cô gái mang vẻ đẹp u sầu như tiếng vọng từ hư không.

"Cái đẹp là một thứ gì đó vô ích, nhưng chính sự vô ích ấy lại làm cho cuộc đời đáng sống hơn."

Nó ngồi nghe đàn. Kawabata đã đẩy cái đẹp đến tận cùng của sự vô ích. Mọi nỗ lực của Komako, từ việc tập đàn shamisen hàng giờ giữa đêm lạnh đến việc yêu Shimamura một cách dại khờ, đều bị Shimamura coi là "toàn bộ nỗ lực uổng công". Nhưng chính trong sự uổng công ấy, phẩm giá của cái đẹp mới thực sự tỏa sáng.

Cái đẹp ở đây mang đậm sắc thái Yūgen (U huyền)—một vẻ đẹp sâu thẳm, mong manh và ẩn ức. Nó không phải là vẻ đẹp phô trương dưới ánh nắng, mà là vẻ đẹp hiện lên trong ánh sáng mờ ảo của tấm gương phản chiếu gương mặt Yoko trên cửa sổ tàu hỏa. Một vẻ đẹp khiến người ta phải nín thở vì sợ rằng chỉ cần một ý niệm thực dụng nhỏ nhoi thôi cũng đủ làm nó tan biến.

Hình ảnh đôi mắt của Yoko hiện lên trên tấm kính cửa sổ tàu hỏa, hòa lẫn với phong cảnh tuyết trôi qua ngoài kia, là một trong những ẩn dụ đắt giá nhất về sự "phiêu lãng".

"Cảnh vật chuyển động ở phía xa, còn đôi mắt ấy dường như đứng yên, tạo nên một vẻ đẹp buồn bã đến nghẹt thở."

Đứng giữa Xứ Tuyết, người ta không còn tìm cách "giải quyết" nỗi buồn. Họ học cách chiêm ngưỡng nó. Nỗi buồn ở đây sạch sẽ và tinh khiết như tuyết đầu mùa. Nó giúp con người ta tách biệt khỏi những thuật toán của cuộc đời để trở về với bản ngã nguyên sơ nhất.

Nó nhìn dòng người ngoài kia, rồi lại nhìn vào trang sách, nhận ra rằng đôi khi chúng ta cần một "đường hầm dài" cho riêng mình. Để thấy rằng, dù đời là uổng công, dù tuyết rồi sẽ tan, thì khoảnh khắc đôi má ai đó ửng hồng giữa trời đông vẫn là một sự hiện diện không thể chối từ.

Đọc Xứ Tuyết là để học cách chấp nhận rằng cái đẹp nhất chính là cái sắp biến mất. Sự tàn phai không phải là bi kịch, mà là bản chất của sự tồn tại.

"Khi tuyết tan, mặt đất sẽ lộ ra sự trần trụi, nhưng chính những ngày tuyết phủ đã nuôi dưỡng một tâm hồn biết rung động trước cái mong manh."

"Xứ Tuyết" không chỉ là một tác phẩm văn chương; nó là một nghi lễ của thị giác và cảm xúc. Kawabata nhắc nhở chúng ta rằng: Giữa một thế giới rầm rầm tiếng máy móc, việc giữ cho mình một "Xứ Tuyết" trong lòng—nơi cái đẹp và sự tử tế vẫn lặng lẽ nở hoa—là điều vô cùng cần thiết.

***

"The train came out of the long tunnel into the snow country. The earth lay white under the night sky."

It (the character) stepped down onto the station platform, feeling the biting cold of the snow rushing into its lungs, watching the leafless branches buried under a deathly white shroud of snow. Against that backdrop of stillness and ice, Komako’s flushed cheeks appeared like a solitary flame. She offered a mysterious smile, one that was both trembling and passionate—a smile that seemed to be hiding something, fearful that someone might glimpse the intense longing flowing beneath the icy surface of her life as a Geisha.

Komako’s fervor and the frigid illusion of the Snow Country created a strange sense of suffocation. On one side was life screaming to be loved; on the other was a void ready to swallow every effort.

It flipped through Kawabata’s pages on a Saigon night still lingering with the slight chill of the year’s early days. Passing through the "long tunnel" of its mind, it suddenly found itself standing in the vast whiteness of the Echigo region. There, beauty was not radiant like the spring sun of Cao Thanh, but freezing and pure enough to ache the heart. Kawabata does not tell a conventional love story; he paints a picture with sensations. Shimamura—a dandyish intellectual—comes to the Snow Country seeking a release for his soul. There, he encounters Komako, a passionate Geisha, and Yoko, a girl possessed of a melancholy beauty like an echo from the void.

"Beauty is something useless, but it is that very uselessness that makes life worth living."

It sat listening to the music. Kawabata pushed beauty to the absolute edge of futility. Every effort of Komako’s, from practicing the shamisen for hours in the freezing night to loving Shimamura so foolishly, was dismissed by him as "wasted effort." Yet, it is precisely within that futility that the dignity of beauty truly shines.

The beauty here is steeped in Yūgen (the Profound and Mysterious)—a beauty that is deep, fragile, and repressed. It is not a beauty that flaunts itself under the sun, but one that emerges in the dim light of a mirror reflecting Yoko’s face on the train window. A beauty that makes one hold their breath for fear that even the smallest pragmatic thought would cause it to vanish. The image of Yoko’s eyes appearing on the train window, merging with the snow-covered landscape passing by outside, is one of the most exquisite metaphors for "wandering."

"The mountains at the far end of the plain moved, but those eyes seemed to stand still, creating a beauty that was breathtakingly sad."

Standing in the midst of the Snow Country, people no longer seek to "resolve" their sadness. They learn to admire it. Sadness here is clean and pure like the season’s first snow. It helps one separate themselves from the algorithms of life to return to their most primitive self.

It looked at the crowd outside, then back at the book, realizing that sometimes we all need a "long tunnel" of our own. To see that even if life is a wasted effort, even if the snow will eventually melt, the moment of someone’s cheeks flushing crimson in the winter remains an undeniable presence. To read Snow Country is to learn to accept that the most beautiful things are those about to disappear. Decay is not a tragedy; it is the essence of existence.

"When the snow melts, the earth will be exposed in its nakedness, but it is the snow-covered days that have nurtured a soul capable of vibrating before the fragile."

"Snow Country" is not merely a work of literature; it is a ritual of vision and emotion. Kawabata reminds us that: amidst a world roaring with the sound of machinery, keeping a "Snow Country" within our hearts—where beauty and kindness still quietly bloom—is an absolute necessity.