"Tự do chính là việc bị người khác ghét. Đó là minh chứng cho việc bạn đang sống theo ý chí của chính mình, thay vì làm hài lòng tất cả mọi người xung quanh."
Nó tìm thấy sự cân bằng khi đọc một lèo hai cuốn sách của Kishimi Ichiro và Koga Fumitake. Dựa trên tâm lý học cá nhân của Alfred Adler, bộ đôi tác phẩm này không chỉ là những dòng triết lý suông; chúng là một cuộc hội thoại đối đáp giữa một Triết gia và một Chàng thanh niên, giúp một lĩnh vực "khó nhai" như Triết học trở nên lôi cuốn, nhẹ nhàng và giản đơn.
"Điểm mấu chốt của triết lý Adler chính là: Sống hết mình – ngay tại đây, vào lúc này."
Adler đưa ra một cái nhìn sắc sảo về cấu trúc tâm lý con người mà nó đặc biệt hứng thú. Ông phân biệt rõ ràng giữa Cảm thức thấp kém (sự nhận thức về thiếu sót để vươn lên) và Phức cảm tự ti (việc dùng sự thiếu sót làm cái cớ để lẩn tránh trách nhiệm).
Nó chợt nhận ra, sự lười biếng tâm linh mà M. Scott Peck từng nhắc tới thường ẩn mình dưới lớp vỏ của "phức cảm tự ti". Adler gọi đó là "Thuyết mục đích": Chúng ta không đau khổ vì quá khứ (Thuyết nguyên nhân), mà chúng ta đang sử dụng quá khứ để phục vụ cho mục đích trốn tránh sự tự lập ở hiện tại. Để thoát khỏi "chiếc hộp" này, ta cần dũng khí để gán cho cuộc đời một ý nghĩa mới.
Mục Tiêu Cuộc Đời: Sự Giao Thoa Giữa Cá Nhân Và Xã Hội
Hai tác giả đã tóm lược tư tưởng Adler thông qua hệ thống mục tiêu rất mạch lạc:
Mục tiêu hành động: (1) Tự lập, (2) Sống hài hòa với xã hội.
Mục tiêu tâm lý chi phối hành động: (1) Ý thức rằng mình có năng lực, (2) Ý thức rằng mọi người đều là bạn mình.
Tuy nhiên, với bản thân nó, sự khái quát về quan điểm của Adler dường như đã đầy đủ ngay từ cuốn thứ nhất – Dám bị ghét. Cuốn thứ hai – Dám hạnh phúc – dù vẫn là cuộc đối thoại biện chứng nhưng có phần thiếu đi sức cuốn hút ban đầu, khi chủ yếu chỉ giải thích rõ hơn các ví dụ để làm sáng tỏ triết lý của tập đầu.
"Chúng ta không thể thay đổi người khác, cũng không thể thay đổi quá khứ. Thứ duy nhất chúng ta có thể thay đổi là thái độ của bản thân đối với thế giới này."
Một điểm khiến nó phải dừng lại suy ngẫm chính là phương pháp giáo dục "không khen ngợi, không trách mắng" mà Adler đề cao. Là người tiếp xúc ít nhiều với văn hóa Nhật, nó cảm nhận được sự "cứng nhắc" gần như cực đoan trong cách dạy dỗ này.
Dù tính kỷ luật của đứa trẻ Nhật rất cao, nhưng nó đặt một dấu hỏi lớn: Liệu sự thiếu vắng những lời khích lệ, khen ngợi có làm thui chột tính sáng tạo và sự khai phóng của trẻ? Có phải chính việc tôn vinh sự kỷ luật khắc kỷ này đã khiến cuốn sách trở thành "best-seller", hay đó thực sự là con đường dẫn đến hạnh phúc? Đây chính là lúc "Trương Tử" trong nó lên tiếng—người đứng giữa để quan sát sự giằng co giữa tự do sáng tạo và khuôn khổ kỷ luật.
Hạnh phúc, theo Adler, là "cảm giác cống hiến". Sự cống hiến ấy không cần vĩ đại, nó nằm ở việc ta hiện diện tỉnh táo trong từng khoảnh khắc. Dù phương pháp giáo dục có thể gây tranh cãi, nhưng thông điệp về việc làm chủ vận mệnh và sống trọn vẹn ở "hiện tại" vẫn là một liều thuốc quý.
Hành trình với đám sinh viên vẫn còn ở phía xa xôi. Cứ đi. Đừng để phức cảm tự ti hay nỗi sợ bị ghét ghì chân mình lại. "Sống hết mình - ngay tại đây, vào lúc này" chính là cách để không bao giờ bị bỏ quên.
Update sáng 24 Tết 11/02/2026
***
"Freedom is being disliked by others. It is proof that you are living according to your own will, rather than trying to satisfy everyone around you."
It (the character) found balance after reading the two books by Kishimi Ichiro and Koga Fumitake in one go. Based on the Individual Psychology of Alfred Adler, this duo of works is not just a collection of dry philosophies; they are a dialogue between a Philosopher and a Youth, making a "hard-to-swallow" field like Philosophy engaging, gentle, and simple.
"The key point of Adlerian philosophy is: Live life to the fullest—right here, right now."
Adler offers a sharp insight into the structure of the human psyche that particularly interests it. He clearly distinguishes between the Inferiority Feeling (the awareness of shortcomings as a catalyst to strive upward) and the Inferiority Complex (using shortcomings as an excuse to evade responsibility).
It suddenly realized that the "spiritual laziness" M. Scott Peck once mentioned often hides under the guise of an "inferiority complex." Adler calls this "Teleology": We do not suffer because of the past (Etiology); rather, we use the past to serve the purpose of evading independence in the present. To escape this "box," one needs the courage to grant life a new meaning.
Life Goals: The Intersection Between the Individual and Society The authors summarize Adler’s thought through a very coherent system of goals:
Action goals: (1) To be independent, (2) To live in harmony with society.
Psychological goals supporting action: (1) The consciousness that I have the ability, (2) The consciousness that people are my comrades.
However, for itself, the generalization of Adler’s views seemed complete from the first book—The Courage to Be Disliked. The second book—The Courage to Be Happy—though still a dialectical dialogue, lacked some of the initial allure, as it primarily clarified examples to further explain the philosophy of the first volume.
"We cannot change others, nor can we change the past. The only thing we can change is our own attitude toward this world."
A point that made it stop and reflect was the "no praising, no rebuking" educational method that Adler advocates. Having had some contact with Japanese culture, it sensed a nearly extreme "rigidity" in this teaching style. Although the discipline of Japanese children is very high, it raises a significant question: Does the absence of encouragement and praise stifle a child's creativity and liberation? Is it the glorification of this stoic discipline that made the book a bestseller, or is it truly the path to happiness? This is when the "Truong Tu" within it speaks up—the observer standing between the tension of creative freedom and disciplined framework.
Happiness, according to Adler, is the "feeling of contribution." That contribution need not be grand; it lies in being mindfully present in every moment. Despite the controversial educational methods, the message of mastering one's destiny and living fully in the "now" remains a precious remedy.
The journey with the students still lies far ahead. Just go. Do not let an inferiority complex or the fear of being disliked hold you back. "Live life to the fullest—right here, right now" is the way to never be forgotten.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét